Nghiên cứu tác động mối quan hệ về môi trường của giới trẻ đến ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện trường hợp nghiên cứu điển hình úng dụng gọi xe điện xanh sm tại thành phố hồ chí minh

Mối quan tâm về môi trường đang ngày càng trở thành một yếu tố quan trọng trong quyết định sử dụng các… 93 trang · Trường Đại Học Công Nghiệp TP. HCM · 2024.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Thảo
• Người hướng dẫn: Th.S Phan Thị Thảo
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghiệp TP. HCM
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Tác Động Mối Quan Tâm Về Môi Trường Đến Ý Định Sử Dụng Ứng Dụng Gọi Xe Điện Tại TP. HCM
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chính
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa nghiên cứu
• 1.5.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.5.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.6. Kết cấu của khóa luận
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Khái niệm nghiên cứu
• 2.1.1. Mối quan tâm về môi trường
• 2.1.2. Ứng dụng gọi xe điện Xanh SM
• 2.1.3. Khái niệm giới trẻ
• 2.1.4. Ý định hành vi
• 2.2. Lý thuyết các mô hình nghiên cứu liên quan
• 2.2.1. Lý Thuyết Hành Vi Dự Định (TPB)
• 2.2.2. Mô Hình Chấp Nhận Công Nghệ (TAM)
• 2.2.3. Mô hình kích hoạt chuẩn mực (NAM)
• 2.3. Tổng quan các nghiên cứu liên quan trong nước
• 2.3.1. Hoàng Đàm Lương Thúy, Nguyễn Minh Hào, Tống Khánh Linh, Lê Thị Mai Hương (2023). Ý định sử dụng dịch vụ gọi xe công nghệ của khách hàng Hà Nội trong đại dịch COVID-19
• 2.3.2. Phan Trọng Nhân, Phan Thị Song Thương, Hồ Trúc Vi (2018). Ứng Dụng Mô Hình Chấp Nhận Công Nghệ (TAM) - Trường Hợp Nghiên Cứu Về Ý Định Sử Dụng Ứng Dụng Yêu Cầu Xe Của Khách Hàng Tại Thành Phố Biên Hòa
• 2.3.3. Nguyễn Ngọc Mai, Nguyễn Thị Minh Thảo (2020). Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Ý Định Sử Dụng Ứng Dụng Gọi Xe: Trường Hợp Nghiên Cứu Tỉnh Bình Dương
• 2.3.4. Tổng quan các nghiên cứu liên quan ngoài nước
• 2.3.4.1. Purchase Intention of Hybrid Electric Vehicles: Evidence from an Emerging Economy, Faculty of Business and Management, Universiti Teknologi MARA, Shah Alam, Selangor 40450, MalaysiaPredicting
• 2.3.4.2. Hana Salsabila, Imam Salehudin (2023). Plugged in and charging: Environmentalism Factors Does Affect Behavioral Intention to Purchase Electric Cars in Indonesia, But Non‐Environmental Factors are Important Too
• 2.3.4.3. Barbara Borusiak , ORCID, Andrzej Szymkowiak ,Bartłomiej Pierański and Katarzyna Szalonka (2021). The Impact of Environmental Concern on Intention to Reduce Consumption of Single-Use Bottled Water
• 2.5. Tóm tắt kết quả các bài tổng quan nghiên cứu
• 2.6. Đề xuất các giả thuyết nghiên cứu
• 2.6.1. Bảng lược khảo các đề tài nghiên cứu liên quan và cơ sở hình thành giả thuyết nghiên cứu
• 2.6.2. Giả thuyết nghiên cứu
• 2.7. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Nghiên cứu định tính
• 3.2.2. Thiết kế bảng khảo sát
• 3.2.3. Nghiên cứu định lượng sơ bộ
• 3.2.4. Nghiên cứu định lượng chính thức
• 3.3. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 3.3.1. Thống kê mô tả
• 3.3.2. Kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha
• 3.3.3. Phân tích nhân tố khám phá EFA (Exploratory Factor Analysis)
• 3.3.4. Phân tích nhân tố khẳng định – CFA (Confirmation Factor Analysis)
• 3.3.5. Phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính – SEM (Structural Equation Modeling)
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Giới thiệu tổng quan về thực trạng môi trường và cơ hội đối với thị trường ứng dụng công nghệ Xanh
• 4.2. Phân tích dữ liệu chính thức
• 4.2.1. Thống kê mô tả
• 4.2.2. Kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha
• 4.2.3. Phân tích nhân tố EFA
• 4.2.4. Phân tích nhân tố khẳng định – CFA
• 4.2.5. Phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính SEM
• 4.6. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ
• 5.1. Kết luận kết quả nghiên cứu
• 5.2. Hàm ý quản trị
• 5.2.1. Nhân tố Chuẩn chủ quan
• 5.2.2. Nhân tố Nhận thức kiểm soát hành vi
• 5.2.3. Nhân tố Nhận thức hữu ích
• 5.2.4. Nhân tố Nhận thức dễ sử dụng
• 5.2.5. Nhân tố Thái độ về môi trường
• 5.3. Hạn chế đề tài và hướng nghiên cứu tương lai
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tác Động Môi Trường Đến Ứng Dụng Gọi Xe Điện Tại TP

Mối quan tâm về môi trường đang ngày càng trở thành một yếu tố quan trọng trong quyết định sử dụng các dịch vụ giao thông, đặc biệt là ứng dụng gọi xe điện. Tại TP. HCM, ô nhiễm không khí do phương tiện giao thông là một vấn đề nghiêm trọng. Việc chuyển sang sử dụng xe điện không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về bảo vệ môi trường. Nghiên cứu này sẽ phân tích tác động của mối quan tâm về môi trường đến ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện tại thành phố này.

1.1. Tình Hình Ô Nhiễm Môi Trường Tại TP. HCM

Ô nhiễm không khí tại TP. HCM đang ở mức báo động, với 70% khí thải ô nhiễm đến từ phương tiện giao thông. Theo báo cáo của Cơ quan năng lượng quốc tế, giao thông vận tải đóng góp 24.34% lượng khí thải carbon hàng năm. Điều này đã thúc đẩy nhu cầu sử dụng các phương tiện giao thông thân thiện với môi trường.

1.2. Xu Hướng Sử Dụng Xe Điện Tại Việt Nam

Xe điện đang trở thành lựa chọn phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt trong giới trẻ. Nghiên cứu cho thấy rằng người tiêu dùng trẻ tuổi nhận thức rõ về lợi ích của xe điện trong việc giảm thiểu ô nhiễm. Các ứng dụng gọi xe điện như Xanh SM đang được phát triển để đáp ứng nhu cầu này.

II. Vấn Đề Ô Nhiễm Không Khí Và Tác Động Đến Hành Vi Người Tiêu Dùng

Ô nhiễm không khí không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn tác động đến hành vi tiêu dùng. Người tiêu dùng ngày càng nhận thức rõ hơn về khí thải và tác động của nó đến môi trường. Điều này dẫn đến sự gia tăng trong việc lựa chọn các sản phẩm và dịch vụ thân thiện với môi trường, bao gồm cả ứng dụng gọi xe điện.

2.1. Tác Động Của Ô Nhiễm Đến Sức Khỏe Cộng Đồng

Ô nhiễm không khí gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, từ bệnh hô hấp đến các bệnh mãn tính. Theo nghiên cứu, người dân TP. HCM đang phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm ngày càng gia tăng, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

2.2. Nhận Thức Của Giới Trẻ Về Môi Trường

Giới trẻ hiện nay có nhận thức cao về môi trường và tác động của ô nhiễm. Họ có xu hướng lựa chọn các sản phẩm và dịch vụ thân thiện với môi trường, như xe điện, để giảm thiểu tác động tiêu cực đến sức khỏe và môi trường.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Tác Động Môi Trường Đến Ý Định Sử Dụng Xe Điện

Nghiên cứu này áp dụng mô hình lý thuyết hành vi dự định (TPB) và mô hình chấp nhận công nghệ (TAM) để phân tích tác động của mối quan tâm về môi trường đến ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện. Phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng sẽ được sử dụng để thu thập và phân tích dữ liệu.

3.1. Mô Hình Lý Thuyết Hành Vi Dự Định TPB

Mô hình TPB giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định hành vi của người tiêu dùng. Nghiên cứu sẽ xem xét các yếu tố như thái độ, chuẩn chủ quan và nhận thức kiểm soát hành vi trong việc sử dụng ứng dụng gọi xe điện.

3.2. Mô Hình Chấp Nhận Công Nghệ TAM

Mô hình TAM sẽ được áp dụng để đánh giá mức độ chấp nhận của người tiêu dùng đối với ứng dụng gọi xe điện. Các yếu tố như nhận thức hữu ích và nhận thức dễ sử dụng sẽ được phân tích để hiểu rõ hơn về hành vi tiêu dùng.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Ý Định Sử Dụng Ứng Dụng Gọi Xe Điện

Kết quả nghiên cứu cho thấy mối quan tâm về môi trường có tác động tích cực đến ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện. Các yếu tố như nhận thức về ô nhiễm và lợi ích của xe điện đã thúc đẩy người tiêu dùng trẻ tuổi lựa chọn dịch vụ này.

4.1. Phân Tích Dữ Liệu Khảo Sát

Dữ liệu khảo sát từ 350 người tiêu dùng cho thấy rằng 75% người tham gia có ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện. Kết quả này cho thấy sự gia tăng trong nhận thức về môi trường và nhu cầu sử dụng xe điện.

4.2. Đánh Giá Tác Động Của Các Yếu Tố

Các yếu tố như thái độ tích cực đối với xe điện và nhận thức về ô nhiễm không khí có tác động mạnh mẽ đến ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng giới trẻ có xu hướng ưu tiên sử dụng dịch vụ này hơn so với các nhóm tuổi khác.

V. Kết Luận Và Hàm Ý Quản Trị Đối Với Ứng Dụng Gọi Xe Điện

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc nâng cao nhận thức về môi trường là rất quan trọng trong việc thúc đẩy ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện. Các doanh nghiệp cần phát triển các chiến lược marketing xanh để tiếp cận giới trẻ và khuyến khích họ sử dụng dịch vụ này.

5.1. Đề Xuất Chiến Lược Marketing Xanh

Doanh nghiệp cần xây dựng các chiến lược marketing tập trung vào lợi ích của xe điện đối với môi trường. Việc truyền thông rõ ràng về tác động tích cực của xe điện sẽ giúp nâng cao nhận thức và khuyến khích người tiêu dùng sử dụng dịch vụ.

5.2. Tương Lai Của Ứng Dụng Gọi Xe Điện Tại TP. HCM

Với sự gia tăng nhận thức về môi trường, ứng dụng gọi xe điện có tiềm năng phát triển mạnh mẽ tại TP. HCM. Doanh nghiệp cần tiếp tục cải tiến dịch vụ và mở rộng quy mô để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Nghiên cứu tác động mối quan tâm về môi trường của giới trẻ đến ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện: Trường hợp nghiên cứu điển hình ứng dụng gọi xe điện Xanh SM tại Thành phố Hồ Chí Minh" được thực hiện bởi sinh viên Nguyễn Thị Thu Thảo (Khoa Quản trị Kinh doanh, Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM, năm 2024) dưới sự hướng dẫn của Th.S Phan Thị Thảo. Đề tài thuộc chuyên ngành Quản trị Kinh doanh, định hướng nghiên cứu hành vi người tiêu dùng và tiếp thị xanh trong bối cảnh chuyển đổi phương tiện giao thông thân thiện với môi trường.

Về bối cảnh thực tiễn, tác giả xuất phát từ thực trạng ô nhiễm không khí tại các đô thị. Báo cáo The Environmental Performance Index (EPI) của Hoa Kỳ xếp Việt Nam thuộc nhóm 10 quốc gia ô nhiễm không khí tại Châu Á. Theo Báo cáo năm 2018 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), ngành giao thông vận tải đóng góp 24,34% tổng lượng khí thải carbon hàng năm. Tại môi trường đô thị, có tới 70% khí thải bắt nguồn từ các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch (xăng, dầu diesel). Số liệu từ Cục Đăng kiểm Việt Nam ghi nhận tính đến hết năm 2020 có 4.478 xe ô tô và hàng chục triệu xe mô tô lưu hành trên toàn quốc; riêng tại TP.HCM tính đến tháng 09/2023 có 7.124 xe máy (theo dữ liệu công bố trong văn bản). Bên cạnh đó, Báo cáo khảo sát năm 2023 của tổ chức tư vấn truyền thông Vero trên 91 người tham gia (độ tuổi 18–54) chỉ ra rằng người tiêu dùng đánh giá xe điện là phương tiện thân thiện với môi trường, trong đó nhóm khách hàng trẻ (18–34 tuổi) thể hiện mức độ nhận định cao nhất. Tháng 03/2023, Công ty Cổ phần Di chuyển Xanh và Thông minh (GSM) ra mắt dịch vụ gọi xe thuần điện Xanh SM với kế hoạch quy mô hơn 20.000 ô tô điện và 60.000 xe máy điện. Trong khi thị trường dịch vụ gọi xe công nghệ trước đó chủ yếu sử dụng phương tiện chạy bằng xăng dầu (Grab, Be, Gojek), việc giới trẻ tiếp nhận ứng dụng gọi xe thuần điện Xanh SM xuất phát từ mối quan tâm môi trường là một vấn đề thực tiễn cần được luận giải bằng dữ liệu định lượng.

Mục tiêu chính của đề tài là nghiên cứu sự tác động của mối quan tâm môi trường ở giới trẻ đến ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện Xanh SM trên địa bàn TP.HCM; từ đó đề xuất các hàm ý quản trị nhằm nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường của giới trẻ và hỗ trợ doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ gọi xe tối ưu hóa hiệu quả tiếp cận khách hàng.

Các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể được xác định gồm 4 nội dung:

1. Xác định các yếu tố thuộc mối quan tâm về môi trường của giới trẻ ảnh hưởng đến ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện Xanh SM tại TP.HCM.
2. Đo lường mức độ tác động của các yếu tố thuộc mối quan tâm về môi trường đến ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện Xanh SM tại TP.HCM.
3. Kiểm định mối quan hệ giữa mối quan tâm về môi trường của giới trẻ đến ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện thông qua các biến số trung gian trong mô hình Thuyết hành vi dự định (TPB).
4. Đề xuất hàm ý quản trị và kiến nghị nhằm nâng cao hành vi vì môi trường của giới trẻ thông qua việc sử dụng ứng dụng gọi xe điện Xanh SM tại TP.HCM.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là các yếu tố thuộc mối quan tâm môi trường của giới trẻ ảnh hưởng đến ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện Xanh SM. Khách thể khảo sát là nhóm đối tượng giới trẻ từ 16 đến 30 tuổi (căn cứ theo khung Luật Thanh niên 2005, định nghĩa của UNESCO, Liên Hợp Quốc và Báo cáo Thế hệ trẻ Việt Nam 2020 của Hội đồng Anh) đang sinh sống, học tập và làm việc trên địa bàn TP.HCM. Phạm vi thời gian thu thập dữ liệu sơ bộ được thực hiện từ ngày 22/03/2024 đến ngày 25/03/2024; dữ liệu chính thức phục vụ khóa luận hoàn thành trong năm học 2023–2024.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận tích hợp ba mô hình lý thuyết nền tảng trong nghiên cứu hành vi và công nghệ:

• Thuyết hành vi dự định (Theory of Planned Behavior - TPB) của Ajzen (1991), phát triển từ Lý thuyết hành động hợp lý (TRA) của Fishbein và Ajzen (1975). TPB giải thích ý định hành vi qua ba thành phần: Thái độ đối với hành vi, Chuẩn chủ quan và Nhận thức kiểm soát hành vi.
• Mô hình chấp nhận công nghệ (Technology Acceptance Model - TAM) của Davis (1986, 1989), xác định khả năng chấp nhận hệ thống thông tin qua hai yếu tố cốt lõi: Nhận thức tính hữu ích (Perceived Usefulness) và Nhận thức tính dễ sử dụng (Perceived Ease of Use).
• Mô hình kích hoạt chuẩn mực (Norms Activation Model - NAM) của Schwartz (1977), gồm các cấu phần: Chuẩn mực cá nhân (PN), Nhận thức hậu quả (AC) và Quy kết trách nhiệm (AR), được tác giả tham chiếu để hình thành biến Quy định trách nhiệm đạo đức.

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa định tính và định lượng:

• Nghiên cứu định tính: Tổng quan tài liệu thứ cấp từ các tạp chí khoa học trong và ngoài nước, tham vấn giảng viên hướng dẫn để hiệu chỉnh, chuẩn hóa hệ thống khái niệm và kế thừa thang đo Likert 5 mức độ (từ 1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý).
• Nghiên cứu định lượng sơ bộ: Thực hiện qua bảng hỏi Google Form với kích thước mẫu $n = 100$ đối tượng từ 16–30 tuổi tại TP.HCM trong giai đoạn 22/03/2024 – 25/03/2024 nhằm kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha và phân tích nhân tố khám phá (EFA).
• Nghiên cứu định lượng chính thức: Thu thập mẫu khảo sát với quy mô dự kiến $n = 350$ tại TP.HCM. Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS và AMOS thông qua các bước: Thống kê mô tả, kiểm định Cronbach’s Alpha, phân tích EFA, phân tích nhân tố khẳng định (CFA), phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM), kiểm định Bootstrap và kiểm định tác động gián tiếp.

Biến số trong mô hình nghiên cứu	Số biến quan sát	Nguồn gốc kế thừa thang đo
Mối quan tâm về môi trường (MT)	3	Barbara Borusiak và cộng sự (2021)
Thái độ về môi trường (TD)	4	X. Ge (2019)
Chuẩn chủ quan (CQ)	4	Chen (2014); Nguyễn Kim Nam (2015); Ajzen (2002)
Nhận thức kiểm soát hành vi (NT)	3	Mufidah và cộng sự (2018)
Quy định trách nhiệm đạo đức (DD)	4	Chen và cộng sự (2014); Hana Salsabila & Imam Salehudin (2023)
Nhận thức dễ sử dụng (DSD)	3	Davis (2000); Chao (2011)
Nhận thức sự hữu ích (HI)	3	Davis (2000); Chao (2011)
Ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện (YD)	3	Chen (2014); Nguyễn Kim Nam (2015)

Nội dung chính theo từng chương của khóa luận

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu

Chương 1 thiết lập tính cấp thiết của đề tài dựa trên số liệu về khí thải đô thị, vai trò của phương tiện xanh và sự xuất hiện của hãng xe thuần điện Xanh SM thuộc GSM từ tháng 03/2023. Tác giả xác định rõ mục tiêu tổng quát, 4 mục tiêu cụ thể, đối tượng nghiên cứu là các nhân tố tác động, cùng phạm vi không gian tại TP.HCM và nhóm tuổi giới trẻ (16–30 tuổi). Chương này cũng phân định rõ ý nghĩa khoa học (bổ sung khoảng trống lý thuyết về hành vi tiêu dùng xanh trong dịch vụ gọi xe điện tại Việt Nam) và ý nghĩa thực tiễn đối với giới trẻ, doanh nghiệp vận tải công nghệ và các cơ quan quản lý nhà nước.

Chương 2: Cơ sở lý thuyết

Chương 2 trình bày hệ thống hóa các định nghĩa: Mối quan tâm về môi trường (Barbara Borusiak & cs., 2021; Sapci & Considine, 2014), Ứng dụng gọi xe điện Xanh SM của GSM, Khái niệm giới trẻ (16–30 tuổi) và Ý định hành vi (Ajzen, 2002). Tác giả tổng thuật ba mô hình lý thuyết nền tảng (TPB, TAM, NAM) và đánh giá chi tiết 6 công trình nghiên cứu thực nghiệm tiêu biểu:

1. Nghiên cứu trong nước:
   • Hoàng Đàm Lương Thúy và cộng sự (2023): Nghiên cứu tại Hà Nội trong đại dịch COVID-19 ($n=175$), xác định Chuẩn chủ quan ($\beta = 0,269$) và Lợi ích kinh tế ($\beta = 0,187$) tác động tích cực, trong khi Nhận thức rủi ro ($\beta = -0,192$) tác động tiêu cực đến ý định dùng xe công nghệ.
   • Phan Trọng Nhân, Phan Thị Song Thương, Hồ Trúc Vi (2018): Khảo sát tại TP. Biên Hòa ($n=476$), mô hình mở rộng TAM chỉ ra Nhận thức tính dễ sử dụng ($\beta = 0,270$), Động lực thụ hưởng ($\beta = 0,255$), Nhận thức sự hữu ích ($\beta = 0,200$) và Điều kiện thuận lợi đều tác động thuận chiều đến ý định sử dụng.
   • Nguyễn Ngọc Mai, Nguyễn Thị Minh Thảo (2020): Khảo sát tại Bình Dương ($n=200$), chứng minh Ảnh hưởng của xã hội tác động mạnh nhất ($\beta = 0,457$), tiếp đến là Kiểm soát hành vi ($\beta = 0,242$) và Sự hữu ích ($\beta = 0,196$), trong khi Sự hấp dẫn của phương tiện cá nhân không có tác động.
2. Nghiên cứu ngoài nước:
   • World Electric Vehicle Journal (2020): Khảo sát người dùng ô tô tại Malaysia ($n=256$), chỉ ra Nhận thức kiểm soát hành vi ($\beta = 0,387$) và Kiến thức môi trường thúc đẩy ý định mua xe hybrid/điện.
   • Hana Salsabila, Imam Salehudin (2023): Khảo sát tại đảo Java, Indonesia ($n=300$, PLS-SEM), chứng minh Mối quan tâm môi trường tác động tích cực đến Thái độ, Chuẩn chủ quan, Nhận thức kiểm soát hành vi ($\beta = 0,421$) và gián tiếp tác động đến ý định mua xe điện.
   • Barbara Borusiak và cộng sự (2021): Khảo sát tại Ba Lan ($n=1011$), chứng minh Mối quan tâm môi trường tác động mạnh đến Nhận thức nghĩa vụ đạo đức ($\beta = 0,83$), Nhận thức kiểm soát hành vi ($\beta = 0,69$), Thái độ ($\beta = 0,65$) và Chuẩn chủ quan ($\beta = 0,18$).

Dựa trên tổng thuật, tác giả xây dựng 10 giả thuyết nghiên cứu ($H1$ đến $H10$) kết nối Mối quan tâm môi trường với các biến thành phần và tác động trực tiếp của 6 nhân tố đến Ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện:

• $H1 (+):$ Mối quan tâm môi trường $\rightarrow$ Thái độ môi trường.
• $H2 (+):$ Mối quan tâm môi trường $\rightarrow$ Chuẩn chủ quan.
• $H3 (+):$ Mối quan tâm môi trường $\rightarrow$ Nhận thức kiểm soát hành vi.
• $H4 (+):$ Mối quan tâm môi trường $\rightarrow$ Quy định trách nhiệm đạo đức.
• $H5 (+):$ Thái độ môi trường $\rightarrow$ Ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện Xanh SM.
• $H6 (+):$ Chuẩn chủ quan $\rightarrow$ Ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện Xanh SM.
• $H7 (+):$ Nhận thức kiểm soát hành vi $\rightarrow$ Ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện Xanh SM.
• $H8 (+):$ Quy định trách nhiệm đạo đức $\rightarrow$ Ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện Xanh SM.
• $H9 (+):$ Nhận thức dễ sử dụng $\rightarrow$ Ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện Xanh SM.
• $H10 (+):$ Nhận thức sự hữu ích $\rightarrow$ Ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện Xanh SM.

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 trình bày quy trình nghiên cứu chuẩn hóa qua 6 giai đoạn logic: Xác định đề tài $\rightarrow$ Cơ sở lý thuyết $\rightarrow$ Thiết kế thang đo $\rightarrow$ Nghiên cứu định lượng sơ bộ ($n=100$) $\rightarrow$ Nghiên cứu định lượng chính thức ($n=350$) $\rightarrow$ Phân tích dữ liệu và đề xuất hàm ý. Bảng hỏi gồm 3 phần: Giới thiệu, Câu hỏi gạn lọc và Thang đo 27 biến quan sát thuộc 8 nhóm nhân tố.

Kết quả kiểm định sơ bộ với mẫu $n=100$ (từ 22/03/2024 đến 25/03/2024) cho thấy:

• Hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha của tất cả 7 biến độc lập và 1 biến phụ thuộc đều đạt ngưỡng $> 0,6$. Hệ số tương quan biến tổng của các biến quan sát đều $> 0,3$ (trong đó biến $MT1 = 0,653$; $TD1 = 0,829$; $CQ1 = 0,650$; $NT1 = 0,732$; $DD1 = 0,640$; $DSD1 = 0,547$; $HI1 = 0,872$; $YD1 = 0,869$).
• Phân tích nhân tố khám phá EFA sơ bộ đạt chuẩn thống kê: Hệ số $KMO > 0,5$; Kiểm định Bartlett có $Sig. < 0,05$; Giá trị Eigenvalues đạt $1,127 > 1$; Tổng phương sai trích đạt $78,386% > 50%$; Hệ số tải nhân tố (Factor Loading) nhỏ nhất đạt $0,55 > 0,5$. Toàn bộ 27 biến quan sát được giữ nguyên phục vụ khảo sát chính thức.

Chương 4: Kết quả nghiên cứu

Theo kết cấu đề cương và danh mục bảng/hình của văn bản, Chương 4 phân tích tổng quan thực trạng môi trường, số lượng phương tiện cá nhân tại Hà Nội và TP.HCM năm 2022, đánh giá thị trường xe công nghệ năm 2023. Nội dung phân tích dữ liệu chính thức trên mẫu $n=350$ bao gồm: Thống kê mô tả đặc điểm mẫu, kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha, phân tích EFA hai lần, kiểm định mô hình đo lường CFA (đánh giá các chỉ số phù hợp mô hình, giá trị hội tụ CR, AVE và giá trị phân biệt), phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính SEM, kiểm định Bootstrap và kiểm định hiệu ứng gián tiếp từ Mối quan tâm môi trường (MT) đến Ý định sử dụng (YD) thông qua các biến trung gian.

Chương 5: Kết luận và hàm ý quản trị

Chương 5 đúc kết kết quả nghiên cứu và đề xuất hệ thống giải pháp quản trị phân theo 5 nhóm nhân tố chính:

1. Nhân tố Chuẩn chủ quan: Xây dựng các chiến dịch truyền thông cộng đồng, tận dụng sức ảnh hưởng của gia đình, bạn bè và người nổi tiếng để lan tỏa thông điệp di chuyển xanh.
2. Nhân tố Nhận thức kiểm soát hành vi: Tạo điều kiện thuận lợi về chi phí, nguồn lực và khả năng tiếp cận dịch vụ nhằm giúp người trẻ dễ dàng quyết định sử dụng xe điện.
3. Nhân tố Nhận thức hữu ích: Nâng cao chất lượng dịch vụ, tối ưu thời gian đón trả, chứng minh tính kinh tế và sự tiện lợi vượt trội của xe điện so với phương tiện truyền thống.
4. Nhân tố Nhận thức dễ sử dụng: Cải tiến giao diện ứng dụng Xanh SM đơn giản, trực quan, tối ưu quy trình thao tác đặt xe và phương thức thanh toán.
5. Nhân tố Thái độ về môi trường: Đẩy mạnh thông điệp bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giảm phát thải khí nhà kính và trách nhiệm xã hội của người dùng trẻ. Chương kết thúc bằng việc chỉ ra các giới hạn của đề tài và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

Kết quả và đóng góp của đề tài

Kết quả chính

• Hệ thống hóa và kiểm định thành công bộ thang đo gồm 27 biến quan sát đo lường 8 khái niệm nghiên cứu trong bối cảnh ứng dụng gọi xe thuần điện tại Việt Nam.
• Kết quả kiểm định sơ bộ ($n=100$) xác nhận độ tin cậy và giá trị hội tụ của thang đo: tất cả hệ số Cronbach’s Alpha $> 0,6$; hệ số tương quan biến tổng $> 0,3$; phân tích EFA giải thích được $78,386%$ tổng phương sai trích tại giá trị Eigenvalues là $1,127$ và các hệ số tải nhân tố đều $\ge 0,55$.
• Thiết lập khung phân tích liên hoàn từ EFA, CFA đến SEM và Bootstrap nhằm lượng hóa tác động trực tiếp và gián tiếp của Mối quan tâm môi trường tới Ý định sử dụng dịch vụ xe điện.

Đóng góp về mặt lý thuyết và thực tiễn

• Đóng góp lý thuyết: Khóa luận kết hợp thành công mô hình TPB (Ajzen, 1991), TAM (Davis, 1986) và thành phần trách nhiệm đạo đức từ mô hình NAM (Schwartz, 1977). Đề tài bổ sung bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa mối quan tâm môi trường và hành vi tiêu dùng công nghệ giao thông xanh tại một quốc gia đang phát triển, giải quyết khoảng trống nghiên cứu khi các đề tài trong nước trước đây chủ yếu chỉ khảo sát ứng dụng gọi xe xăng truyền thống hoặc ý định mua xe cá nhân.
• Đóng góp thực tiễn: Cung cấp cơ sở dữ liệu giúp ban quản trị Công ty Cổ phần Di chuyển Xanh và Thông minh (GSM) và các doanh nghiệp vận tải công nghệ định hình chiến lược tiếp thị hướng tới phân khúc khách hàng trẻ; hỗ trợ cơ quan quản lý đô thị xây dựng chính sách khuyến khích tiêu dùng xanh nhằm giảm thiểu ô nhiễm không khí tại TP.HCM.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo

Dựa trên nội dung khóa luận và phạm vi thực hiện, đề tài tồn tại một số hạn chế cụ thể:

• Phạm vi không gian: Nghiên cứu chỉ tiến hành khảo sát trên địa bàn TP.HCM, do đó tính đại diện chưa bao quát được toàn bộ người tiêu dùng trẻ tại các đô thị khác hoặc quy mô toàn quốc.
• Đối tượng khảo sát: Nhóm mẫu tập trung chủ yếu vào giới trẻ trong độ tuổi 16–30 tuổi; chưa mở rộng so sánh sự khác biệt hành vi giữa các nhóm nhân khẩu học và các độ tuổi khác trong xã hội.
• Phương pháp chọn mẫu: Sử dụng phương pháp chọn mẫu phi xác suất thuận tiện thông qua bảng hỏi trực tuyến, có thể dẫn đến mức độ sai số nhất định về tính phân bổ đại diện.

Hướng nghiên cứu tiếp theo được xác định:

• Mở rộng phạm vi khảo sát sang các thành phố lớn khác (như Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ) để so sánh đặc tính vùng miền.
• Gia tăng kích thước mẫu và áp dụng phương pháp chọn mẫu xác suất kết hợp khảo sát trực tiếp.
• Bổ sung các biến số mới vào mô hình nghiên cứu như: Chi phí cảm nhận, Động lực thụ hưởng, Chất lượng dịch vụ hoặc rào cản chuyển đổi thương hiệu.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Quản trị Kinh doanh, Marketing, Kinh tế môi trường và Quản lý đô thị: Cung cấp phương pháp luận chuẩn mực về tích hợp mô hình TPB và TAM, quy trình xử lý dữ liệu từ Cronbach’s Alpha, EFA sơ bộ đến phân tích mô hình cấu trúc SEM trên AMOS.
• Các nhà nghiên cứu về tiêu dùng xanh: Tham khảo khung thang đo 27 biến quan sát đã được điều chỉnh phù hợp với thực tiễn dịch vụ gọi xe điện tại Việt Nam.
• Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ di chuyển thông minh và xe điện: Cung cấp các khuyến nghị quản trị cụ thể nhằm tối ưu hóa giao diện ứng dụng, xây dựng chiến dịch truyền thông xanh và tiếp cận hiệu quả thế hệ người tiêu dùng trẻ.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng các mô hình lý thuyết nền tảng nào để xây dựng khung nghiên cứu?
Khóa luận tích hợp ba mô hình lý thuyết: Thuyết hành vi dự định (TPB) của Ajzen (1991), Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM) của Davis (1986) và Mô hình kích hoạt chuẩn mực (NAM) của Schwartz (1977).

2. Kích thước mẫu và phương pháp thu thập dữ liệu trong nghiên cứu sơ bộ của khóa luận là bao nhiêu?
Nghiên cứu định lượng sơ bộ khảo sát $n = 100$ người trong độ tuổi 16–30 tại TP.HCM bằng phương pháp chọn mẫu phi xác suất thuận tiện qua Google Form, thực hiện từ ngày 22/03/2024 đến ngày 25/03/2024.

3. Kết quả kiểm định phân tích nhân tố khám phá (EFA) sơ bộ đạt được các chỉ số cụ thể nào?
Kiểm định EFA sơ bộ trên mẫu $n = 100$ đạt: Hệ số $KMO > 0,5$; Kiểm định Bartlett có giá trị $Sig. < 0,05$; Giá trị Eigenvalues đạt $1,127 > 1$; Tổng phương sai trích đạt $78,386% > 50%$ và Hệ số tải nhân tố tối thiểu đạt $0,55 > 0,5$.

4. Mô hình nghiên cứu đề xuất gồm bao nhiêu biến số và bao nhiêu giả thuyết nghiên cứu?
Mô hình đề xuất gồm 8 biến số (7 biến độc lập/trung gian và 1 biến phụ thuộc) được đo lường bằng 27 biến quan sát, cùng 10 giả thuyết nghiên cứu được ký hiệu từ $H1$ đến $H10$.

5. Đối tượng khảo sát "giới trẻ" trong khóa luận được xác định dựa trên khung độ tuổi nào?
Giới trẻ trong đề tài được giới hạn từ 16 đến 30 tuổi, căn cứ theo quy định của Luật Thanh niên 2005 của Việt Nam, định nghĩa của UNESCO, Liên Hợp Quốc và Báo cáo Thế hệ trẻ Việt Nam 2020 của Hội đồng Anh.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thị Thu Thảo đã hoàn thành việc xây dựng và kiểm định mô hình tác động của mối quan tâm môi trường đến ý định sử dụng ứng dụng gọi xe điện Xanh SM của giới trẻ tại TP.HCM. Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa cơ sở lý thuyết TPB, TAM và phương pháp phân tích định lượng nhiều bước (Cronbach’s Alpha, EFA, CFA, SEM), nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm có độ tin cậy cao. Các kết quả và hàm ý quản trị đề xuất mang lại giá trị thực tiễn thiết thực cho doanh nghiệp vận tải xanh và công tác hoạch định chính sách bảo vệ môi trường đô thị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1.1 Lý do chọn đề tài Những thách thức về môi trường đang là một trong số những vấn đề đang được quan tâm trong xã hội hiện đại ngày nay. Vấn nạn ô nhiễm không khí toàn cầu là một biến động khó kiểm soát, đặc biệt trong bối cảnh ô nhiễm khói bụi ở các đô thị trở nên ngày càng ở mức báo động. Trong báo cáo thường niên The Environmental Performance Index (EPI) của Mỹ thực hiện, Việt Nam hiện đang đứng top 10 các nước ô nhiễm không khí ở Châu Á. Theo Báo cáo năm 2018 của Cơ quan năng lượng quốc tế (International Energy Agency_IEA), giao thông vận tải góp 24.34% lượng khí thải Cacbon ra không khí mỗi năm.

Các khí thải ô nhiễm ở môi trường đô thị có đến 70% bắt nguồn từ các phương tiện giao thông chạy bằng nhiên liệu. Và từ số liệu từ Cục đăng kiểm Việt Nam cho thấy rằng, tính đến hết năm 2020, đã có 4.478 xe ô tô và hàng chục triệu xe mô tô, xe máy đang lưu hành trên khắp cả nước. Chỉ riêng tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), tính đến tháng 09/2023 tổng số lượng xe máy là 7.124 chiếc, các phương tiện giao thông hiện tại đang sử dụng nhiên liệu là xăng và dầu diesel đã làm phát sinh nhiều chất gây ô nhiễm, một trong những nguyên nhân gây ra ô nhiễm không khí. Điều này cho thấy mức độ ô nhiễm đang ngày càng gia tăng, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của cộng đồng.

Để góp phần giảm phát thải ra môi trường, việc sử dụng phương tiện “Xanh” là điều hết sức cần thiết. Xe điện là một phương tiện giao thông sử dụng động cơ điện để hoạt động thay vì động cơ đốt trong như các phương tiện chạy bằng xăng, dầu. Hiện nay xe điện đã và đang được sử dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia trên thế giới như Trung Quốc, Hoa Kỳ và các nước Châu Âu. Việt Nam cũng đang là một quốc gia đang gia nhập mạnh mẽ tại thị trường xe điện này trong những năm gần đây.

Kết quả khảo sát trong Báo cáo của Vero về quan điểm lựa chọn mua xe điện năm 2023 (Một đơn vị tư vấn truyền thông thương hiệu) thực hiện đầu năm 2023 với 91 người tham gia khảo sát ở độ tuổi từ 18-54, cho thấy rằng người tiêu dùng Việt đều đồng ý xe điện là phương tiện thân thiện với môi trường khi giảm thiểu khí thải, 1 giảm các chất gây ô nhiễm so với các phương tiện truyền thống. Và kết quả từ khảo sát trên cho thấy giới trẻ (độ tuổi từ 18-34) là nhóm khách hàng nhận định xe điện là phương tiện thân thiện với môi trường so với các nhóm khách hàng khác. Ngày nay, các dịch vụ đặt xe, giao hàng thông qua các ứng dụng gọi xe công nghệ đã ngày càng phổ biến và được người tiêu dùng sử dụng với nhiều hãng khác nhau như: Grab, Be, Gojek,… Phương tiện di chuyển được sử dụng cho các dịch vụ này là xe máy, ô tô đều chạy bằng nhiên liệu xăng, dầu đang là các phương tiện thuộc các tác nhân gây ra ô nhiễm không khí hàng đầu. Nắm bắt được nhận thức và các hành vi của người tiêu dùng hiện đại quan tâm sâu sắc đến sức khỏe của bản thân và xã hội, góp phần hướng đến các hành vi vì môi trường.

Vào tháng 03 năm 2023, Chủ tịch tập đoàn Vingroup đã công bố thành lập Công ty Cổ phần Di chuyển Xanh và Thông minh (Green and Smart Mobility – GSM), là một đơn vị cho thuê và đặt xe điện bao gồm: ô tô và xe máy điện.