Đặt vấn đề Trong vài năm trở lại đây, mạng xã hội dần trở nên hòa nhập với cuộc sống hàng ngày của hầu hết ngƣời Việt Nam cùng với tỷ lệ sử dụng điện thoại thông minh và internet ngày càng tăng tại Việt Nam. Là một quốc gia có dân số trẻ, hiểu biết về kỹ thuật số và có tính kết nối cao, Việt Nam luôn nằm trong số các quốc gia có số lƣợng ngƣời dùng mạng xã hội cao nhất trên toàn thế giới. Do đó, trong một thị trƣờng sử dụng nhiều mạng xã hội nhƣ Việt Nam, các thƣơng hiệu và doanh nghiệp đã có các chiến lƣợc liên quan đến mạng xã hội nhƣ thƣơng mại xã hội (social commerce) và tiếp thị kỹ thuật số (digital marketing) là yếu tố quan trọng quyết định để giành thị trƣờng. Theo thống kê của Statista, Việt Nam có dân số đạt gần 100 triệu ngƣời, với số lƣợng ngƣời dùng mạng xã hội lên tới khoảng 73,6 triệu ngƣời vào năm 2020.
Theo dự báo, con số này có thể đạt khoảng 52,8 triệu ngƣời vào năm 2023. Vào năm 2021, khoảng 95% ngƣời dùng Internet Việt Nam đã sử dụng Facebook, đƣa nền tảng quốc tế này trở thành kênh truyền thông xã hội hàng đầu tại đây. Ngoài ra, lƣợng ngƣời dùng Instagram tại Việt Nam đạt khoảng 7,98 triệu ngƣời. Số lƣợng ngƣời dùng Instagram tại Việt Nam dự kiến sẽ tăng lên 10,93 triệu ngƣời dùng vào năm 2025.
Theo dữ liệu từ Statista (2019), đầu tƣ trên Instagram theo giá trị thị trƣờng đã tăng từ ƣớc tính 1,070 triệu đô la lên 2,380 triệu đô la vào năm 2019. Hai yếu tố nổi bật giải thích điều này. Đầu tiên, ngƣời tiêu dùng sử dụng rộng rãi các nền tảng xã hội để trợ giúp trong quá trình quyết định mua hàng của họ (De Veirman, M. Thứ hai, họ sử dụng ngày càng nhiều nội dung hơn do những ngƣời có ảnh hƣởng tạo ra và họ kín tiếng hơn về nội dung do thƣơng hiệu cung cấp (Fink và cộng sự, 2019).
Instagram đang tạo đà phát triển cho thế hệ ngƣời dùng mạng xã hội trẻ nhất trong nƣớc, với hơn một nửa số ngƣời dùng internet trong thế hệ gen Z cho biết đang hoạt động trên nền tảng này. Ngoài chức năng ban đầu là kết nối mọi ngƣời, mạng xã hội hiện đƣợc xem là nguồn thông tin, phƣơng tiện truyền thông thƣơng hiệu, nền tảng quảng cáo và thậm chí là thị trƣờng của các thƣơng hiệu và ngƣời tiêu dùng trên toàn 10 cầu. Ngƣời tiêu dùng hiện có thể nhận xét về trải nghiệm của họ với các sản phẩm, dịch vụ cũng nhƣ có thể chia sẻ chúng với bạn bè trên các nền tảng mạng xã hội nhƣ Instagram, Facebook, Twitter và YouTube. Tại Việt Nam, các chiến lƣợc dựa trên mạng xã hội nhƣ tiếp thị ngƣời ảnh hƣởng (influencer marketing) và tiếp thị liên kết (affiliate marketing) là điều cần thiết đối với nhiều doanh nghiệp để nắm bắt thị trƣờng.
Cũng theo thống kê của Statista, năm 2020, tỷ lệ ngƣời Việt Nam theo dõi ít nhất một ngƣời có ảnh hƣởng (influencer) trên mạng xã hội đạt khoảng 84% và 77% trong số họ cho biết đã mua một sản phẩm do influencer quảng cáo. Mặt khác, thƣơng mại mạng xã hội đã đƣa các nền tảng này thành các kênh mua bán trực tiếp hỗ trợ tƣơng tác trực tiếp giữa những ngƣời tham gia. Hình thức affiliate marketing đã và đang tăng trƣởng theo cấp số nhân về số lƣợng đơn đặt hàng vào năm 2021 tại Việt Nam, cho thấy tiềm năng của công cụ này nhƣ bƣớc tiến trong tƣơng lai tại Việt Nam. Mặc dù tầm quan trọng của tiếp thị ngƣời ảnh hƣởng trên Instagram, các nghiên cứu trong lĩnh vực nghiên cứu này rất khan hiếm và chƣa có nghiên cứu nào tập trung rõ vào tiếp thị liên kết (Casaló và cộng sự, 2018).
Các nghiên cứu trƣớc đây tập trung vào các chỉ số đƣợc sử dụng để đo lƣờng tác động của hành động của những ngƣời có ảnh hƣởng (Abdullah và cộng sự, 2020), các cách sử dụng khác nhau của các công cụ do mạng xã hội cung cấp (Daniel và cộng sự, 2020), mối quan hệ giữa thƣơng hiệu và ngƣời có ảnh hƣởng trong các chiến dịch tiếp thị của ngƣời ảnh hƣởng (Arum Nurhandayani, Rizal Syarief, Mukhamad Najib, 2019) và loại nội dung do những ngƣời có ảnh hƣởng tải lên (Siti Nurfadila, Setyo Riyanto, 2020). Tuy nhiên, do tầm quan trọng của hiện tƣợng này, cần có nhiều nghiên cứu hơn để hiểu đƣợc hiệu quả của các chiến dịch tiếp thị liên kết ngƣời ảnh hƣởng về tác động của chúng đối với hành vi trực tuyến của khách hàng. Thêm vào đó, không giống nhƣ các mạng xã hội khác, Instagram mang đến cho các thƣơng hiệu cơ hội đăng nội dung đẹp mắt, sáng tạo và quyến rũ (ảnh, video, câu chuyện, câu chuyện cuộc sống, v.), tập trung hoàn toàn vào hình ảnh và giới thiệu sản phẩm của họ một cách hấp dẫn. Ngƣời tiêu dùng 11 dƣờng nhƣ phản ứng và hành xử khác nhau trên Instagram so với các mạng xã hội khác, vì họ dƣờng nhƣ thực hiện nhiều hành động hơn (theo dõi thƣơng hiệu, truy cập trang web của họ, v.) và mua hàng thƣờng xuyên hơn sau khi xem các bài đăng của thƣơng hiệu và tỷ lệ tƣơng tác cao hơn (Locowise, 2017).
Tuy nhiên, nghiên cứu học thuật về trang mạng xã hội này vẫn còn hạn chế (Sheldon & Bryant, 2016). Ngoài ra, hầu hết các nghiên cứu đều tập trung vào nội dung đƣợc xuất bản trên Instagram (Highfield, 2015), động cơ sử dụng Instagram (Sheldon & Bryant, 2016), tiền thân của tƣơng tác với ngƣời tiêu dùng trong tài khoản Instagram chính thức của thƣơng hiệu hoặc ảnh hƣởng của các đặc điểm của thƣơng hiệu đã tạo ra nội dung đối với hành vi ngƣời tiêu dùng thực tế (Casaló, Flavián, & Guinalíu, 2017). Do đó, với mục đích đi sâu hơn vào lĩnh vực nghiên cứu này, nghiên cứu hiện tại phân tích các yếu tố của ngƣời có ảnh hƣởng tác động đến hiệu quả affiliate marketing – ngành hàng thời trang. Xem xét bối cảnh kỹ thuật số hiện diện trong mọi cuộc sống hàng ngày của mỗi cá nhân, tôi quyết định chọn đề tài ―Những yếu tố của influencesr ảnh hưởng đến hiệu quả affiliate marketing ngành hàng thời trang trên nền tảng mạng xã hội Instagram ở Việt Nam”.
Mạng xã hội này đƣợc chọn vì ngày nay nó là nền tảng đƣợc các cá nhân nói chung và gen Z nói riêng sử dụng nhiều nhất., & Wong, M, 2017) đã nói rằng ―Instagram, một ứng dụng truyền thông xã hội dựa trên di động chia sẻ ảnh và video với hơn 600 triệu ngƣời dùng hoạt động tính đến tháng 12 năm 2016, hiện là một trong những nền tảng truyền thông xã hội phổ biến nhất cho ngƣời có ảnh hƣởng tiếp thị. Theo Casaló và cộng sự, (2018), ―tỷ lệ tƣơng tác trên Instagram cao hơn, không giống nhƣ các SNS khác và tỷ lệ này thậm chí còn lớn hơn khi nói đến những ngƣời có ảnh hƣởng.2 Đóng góp của nghiên cứu 1.1 Về mặt lý thuyết Mục đích của bài nghiên cứu này là để phân tích mức độ mạnh mẽ các yếu tố của những ngƣời có ảnh hƣởng đến hiệu quả của tiếp thị liên kết trên Instagram thuộc ngành hàng thời trang. Qua đó, đóng góp thêm sự phát triển các lý thuyết về tiếp thị liên kết và tiếp thị ngƣời có ảnh hƣởng trên mạng xã hội. Thêm vào đó, là một số lý thuyết liên quán đến công cụ truyền thông mạng xã hội, điển hình là mạng xã hội Instagram.2 Về mặt thực tiễn Trong nghiên cứu này sẽ hữu ích các doanh nghiệp hoặc thƣơng hiệu thuộc ngành hàng thời trang thấu hiểu insight của khách hàng, tìm hiểu về tiếp thị liên kết để có các chiến lƣợc hiệu quả đồng thời cải tiến các kênh bán hàng của mình.
Với hình thức này, ngƣời có ảnh hƣởng có thể phát huy tốt hơn nữa những thế mạnh của mình, ngƣời tiêu dùng có thể bổ sung thêm những kiến thức về sản phẩm, nắm bắt những xu hƣớng mới nhất, ra quyết định tiêu dùng tốt hơn và tất nhiên, doanh nghiệp bán hàng có thể quảng bá sản phẩm tốt hơn. Kết quả của bài nghiên cứu sẽ tìm ra các yếu tố của ngƣời có ảnh hƣởng tác động đến hiệu quả của tiếp thị liên kết, đồng thời nêu rõ vai trò của ngƣời có ảnh hƣởng đối với các hoạt động truyền thông quảng cáo ngày nay. Đây là điều chƣa thấy rõ trong những nghiên cứu về tiếp thị liên kết trƣớc đây, khi mà các công cụ tiếp thị kĩ thuật số đang trên đà phát triển trong bối cảnh đổi mới liên tục.3 Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu tổng quát: Phân tích các nhân tố của influencer ảnh hƣởng đến hiệu quả của affiliate marketing ngành hàng thời trang trên nền tảng mạng xã hội Instagram ở Việt Nam, từ đó đề xuất một số chiến lƣợc quản trị nhằm thu hút và cải thiện hiệu quả cho affiliate marketing ngành hàng thời trang trên Instagram cho các doanh nghiệp tại Việt Nam. Mục tiêu cụ thể: 13 - Xác định những yếu tố của influencer ảnh hƣởng đến hiệu quả affiliate marketing ngành hàng thời trang trên Instagram tại Việt Nam - Đo lƣờng mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố này đến hiệu quả affiliate marketing ngành hàng thời trang trên Instagram tại Việt Nam - Đề xuất một số hàm ý quản trị nhằm thu hút và cải thiện hiệu quả cho affiliate marketing ngành hàng thời trang trên Instagram cho các doanh nghiệp tại Việt Nam 1.4 Câu hỏi nghiên cứu - Những yếu tố nào của influencer ảnh hƣởng đến hiệu quả affiliate marketing ngành hàng thời trang trên Instagram ở Việt Nam? - Mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố đó đến hiệu quả affiliate marketing ngành hàng thời trang trên Instagram ở Việt Nam? - Những hàm ý quản trị nào nhằm thu hút và cải thiện hiệu quả cho affiliate marketing ngành hàng thời trang trên Instagram ở Việt Nam? 1.5 Đối tƣợng nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu: Những yếu tố của influencer ảnh hƣởng đến hiệu quả affiliate marketing ngành hàng thời trang trên nền tảng mạng xã hội Instagrm ở Việt Nam.
- Đối tƣởng khảo sát: Những ngƣời sử dụng mạng xã hội Instagram từ 15 tuổi trở lên thuộc bất cứ ngành nghề nào tại Việt Nam.6 Phạm vi nghiên cứu: 1.1 Phạm vi không gian: Đề tài nghiên cứu những yếu tố của influencer ảnh hƣởng đến ngƣời sử dụng mạng xã hội Instagram ở Việt Nam, vì thế phạm vi nghiên cứu sẽ là toàn bộ Việt Nam.2 Phạm vi thời gian: Khóa luận đƣợc thực hiện từ tháng 03/2022 – 05/2022. Dữ liệu sơ cấp trong báo cáo đƣợc thu thập từ tháng 03/2022 – 04/2022 1.