Tài liệu Kinh tế: Tác động của hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp

Tác động của hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp đến thực hành kế toán quản trị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động phục vụ n

• Tác giả: Nguyễn Văn Tâm
• Người hướng dẫn: PGS.TS Mai Thị Hoàng Minh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Tác Động Của Hệ Thống Hoạch Định Nguồn Lực Doanh Nghiệp Đến Thực Hành Kế Toán Quản Trị Nhằm Nâng Cao Hiệu Quả Hoạt Động Kinh Doanh Trong Các Doanh Nghiệp Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Khái niệm và Tầm Quan Trọng của Hệ Thống Hoạch Định Nguồn Lực

Hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP) là một giải pháp công nghệ thông tin tích hợp toàn diện, cho phép các doanh nghiệp quản lý và điều phối các quy trình kinh doanh một cách hiệu quả. ERP kết nối các phòng ban khác nhau như kế toán, nhân sự, bán hàng và sản xuất vào một nền tảng duy nhất. Tầm quan trọng của hệ thống ERP nằm ở khả năng tăng cường sự phối hợp giữa các bộ phận, giảm thiểu sai sót trong xử lý dữ liệu và cung cấp thông tin thực time cho quản lý. Tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp đã nhận thức được giá trị của triển khai ERP nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh. Nghiên cứu cho thấy các tổ chức áp dụng hệ thống hoạch định nguồn lực thường đạt được kết quả vượt trội trong quản trị tài chính và tối ưu hóa chi phí hoạt động.

1.1. Lịch Sử Phát Triển của Hệ Thống ERP

Lịch sử phát triển ERP bắt đầu từ những năm 1960 với các hệ thống MRP (Material Requirements Planning). Qua các thập kỷ, công nghệ này không ngừng tiến hóa, trở thành hệ thống ERP toàn diện hiện nay. Các phần mềm ERP nổi tiếng như SAP, Oracle, Microsoft Dynamics đã trở thành tiêu chuẩn trong ngành. Triển khai ERP thành công đòi hỏi sự đầu tư đáng kể về công nghệ, đào tạo nhân viên và thay đổi quy trình kinh doanh.

1.2. Các Phân Hệ Chính của ERP

Hệ thống ERP bao gồm nhiều phân hệ quan trọng như kế toán tài chính, quản lý kho bãi, bán hàng, mua hàng và quản lý nhân sự. Mỗi phân hệ hoạt động độc lập nhưng liên kết chặt chẽ với nhau. Kế toán quản trị là một trong những phân hệ thiết yếu, giúp doanh nghiệp ra quyết định chiến lược dựa trên dữ liệu tài chính chi tiết.

II. Tác Động của ERP đến Thực Hành Kế Toán Quản Trị

Tác động của hệ thống ERP đến thực hành kế toán quản trị (MAP) là một trong những lĩnh vực nghiên cứu quan trọng trong các doanh nghiệp Việt Nam hiện đại. ERP cung cấp một cơ sở dữ liệu thống nhất, cho phép các kế toán viên tiếp cụ dễ dàng trích xuất thông tin chi phí, doanh thu và lợi nhuận theo từng bộ phận, sản phẩm hoặc dự án. Thực hành kế toán quản trị hiện đại được hỗ trợ bởi các tính năng của ERP như phân tích chi phí theo hoạt động (ABC), lập ngân sách, dự báo tài chính và báo cáo hiệu suất. Các doanh nghiệp áp dụng ERP thường có khả năng thực hiện các kỹ thuật MAP tinh sophication hơn, từ đó nâng cao chất lượng quyết định quản lý.

2.1. Sự Thay Đổi trong Thực Hành Kế Toán Quản Trị

Hệ thống ERP tạo điều kiện cho thay đổi thực hành KTQT từ các phương pháp truyền thống sang các kỹ thuật hiện đại. Trước khi có ERP, công việc kế toán thường dựa vào sổ sách thủ công, dễ xảy ra sai sót. Triển khai ERP cho phép tự động hóa quy trình kế toán, giảm thời gian xử lý và tăng độ chính xác. Các kỹ thuật KTQT như định giá tồn kho, tính toán chi phí sản xuất trở nên nhanh chóng và chính xác hơn.

2.2. Cải Thiện Chất Lượng Thông Tin Tài Chính

ERP cung cấp thông tin tài chính thực time cho quản lý, giúp họ đưa ra quyết định nhanh hơn. Báo cáo kế toán quản trị được tạo tự động, đảm bảo tính nhất quán và đầy đủ. Hệ thống hoạch định nguồn lực cho phép theo dõi chi phí chi tiết, từ đó hỗ trợ kỹ thuật KTQT như phân tích độ lệch ngân sách và kiểm soát chi phí.

III. Ảnh Hưởng của Kế Toán Quản Trị đến Hiệu Quả Hoạt Động Kinh Doanh

Hiệu quả hoạt động kinh doanh là mục tiêu cuối cùng của mỗi doanh nghiệp, và thực hành kế toán quản trị đóng vai trò quan trọng trong việc đạt được mục tiêu này. Kế toán quản trị cung cấp thông tin chi phí chi tiết, giúp quản lý xác định những lĩnh vực lãng phí và cơ hội cải thiện hiệu quả. ERP và MAP kết hợp với nhau tạo ra một hệ thống quản lý toàn diện, cho phép doanh nghiệp tối ưu hóa các quy trình, giảm chi phí hoạt động và tăng lợi nhuận. Hiệu quả kinh doanh được đo lường thông qua các chỉ số như ROI (lợi nhuận đầu tư), lợi nhuận trên doanh số bán hàng (ROS) và năng suất lao động. Các doanh nghiệp Việt Nam sử dụng ERP và MAP hiệu quả thường đạt được hiệu quả hoạt động cao hơn so với những doanh nghiệp không áp dụng.

3.1. Nâng Cao Lợi Nhuận thông qua Kiểm Soát Chi Phí

Thực hành KTQT giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí một cách chặt chẽ. ERP cung cấp công cụ để phân tích chi phí theo từng sản phẩm, khách hàng hoặc bộ phận. Bằng cách hiểu rõ cấu trúc chi phí, quản lý có thể đưa ra quyết định chiến lược về định giá, cắt giảm chi phí không cần thiết hoặc tăng tính hiệu quả sản xuất. Hiệu quả hoạt động kinh doanh tăng lên khi chi phí được kiểm soát tốt.

3.2. Hỗ Trợ Ra Quyết Định Quản Lý Chiến Lược

Kế toán quản trị cung cấp thông tin chi tiết về hiệu suất kinh doanh, giúp quản lý lập kế hoạch và dự báo tương lai. ERP tích hợp dữ liệu từ khắp doanh nghiệp, cho phép phân tích toàn cảnh và xác định cơ hội tăng trưởng. Hiệu quả kinh doanh được nâng cao khi các quyết định dựa trên thông tin chính xác và kịp thời.

IV. Những Thách Thức và Kinh Nghiệm Triển Khai ERP tại Việt Nam

Mặc dù hệ thống ERP mang lại nhiều lợi ích, triển khai ERP tại các doanh nghiệp Việt Nam vẫn gặp phải những thách thức đáng kể. Chi phí triển khai ERP khá cao, yêu cầu doanh nghiệp đầu tư đáng kể vào cơ sở hạ tầng công nghệ và đào tạo nhân viên. Thay đổi quy trình kinh doanh để phù hợp với ERP cũng gặp sự kháng cự từ nhân viên quen với các phương pháp cũ. Nhiều doanh nghiệp thiếu kinh nghiệm trong quản lý dự án ERP, dẫn đến triển khai kéo dài và vượt ngân sách. Để triển khai ERP thành công, doanh nghiệp cần có sự cam kết từ lãnh đạo, lập kế hoạch chi tiết, chọn nhà cung cấp phần mềm phù hợp và đầu tư vào đào tạo nhân viên. Kinh nghiệm từ các doanh nghiệp triển khai ERP thành công cho thấy cần có một chiến lược chuyển đổi số toàn diện.

4.1. Những Rủi Ro Trong Quá Trình Triển Khai

Triển khai ERP có thể gặp rủi ro gián đoạn hoạt động kinh doanh, lỗi dữ liệu hoặc mất mát thông tin nếu không được quản lý tốt. Kháng cự từ nhân viên là một thách thức lớn vì họ phải thay đổi cách làm việc quen thuộc. Chi phí bảo trì và cập nhật ERP cũng là một gánh nặng tài chính liên tục. Để giảm thiểu rủi ro triển khai ERP, doanh nghiệp nên thực hiện các thử nghiệm toàn bộ trước khi chính thức áp dụng.

4.2. Các Yếu Tố Thành Công trong Triển Khai ERP

Triển khai ERP thành công phụ thuộc vào sự cam kết của lãnh đạo, lựa chọn đúng phần mềm, đội ngũ triển khai chuyên nghiệp và đào tạo nhân viên toàn diện. Hệ thống ERP phù hợp cần được tùy chỉnh để phù hợp với quy trình kinh doanh riêng của doanh nghiệp. Quản lý dự án ERP hiệu quả và truyền thông rõ ràng giữa các bộ phận cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo triển khai ERP đạt được hiệu quả kinh doanh mong muốn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1.42 99 CHƯƠNG 2 - CƠ SỞ LÝ THUYẾT. Khái niệm ERPS, MAP, hiệu quả kinh doanh. Hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp. Lịch sử phát triển ERPS.

Khái niệm và các phân hệ của ERPS. Triển khai ERPS thành công. Thực hành kế toán quản trị. Thay đổi thực hành KTQT.

Hiệu quả kinh doanh. Lý thuyết nền sử dụng trong nghiên cứu. Lý thuyết mô hình thành công hệ thống thông tin. Lý thuyết ngẫu nhiên.

Phân tích các lý thuyết nền sử dụng trong nghiên cứu.62 113 Tóm tắt chương 2.64 114 CHƯƠNG 3 – PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Thiết kế nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Nghiên cứu định tính.

Thiết kế nghiên cứu định tính. Thu thập dữ liệu định tính. Phân tích dữ liệu định tính. Nghiên cứu định lượng.

Phương pháp nghiên cứu. Công cụ xử lý dữ liệu. Thiết kế bảng câu hỏi khảo sát. Phương pháp thu thập dữ liệu.

Phương pháp phân tích dữ liệu. Mô hình lý thuyết nghiên cứu. Xây dựng giả thuyết nghiên cứu. Hệ thống ERP ảnh hưởng đến thực hành KTQT.

Thực hành kế toán quản trị ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh. Hệ thống ERPS ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh. Xây dựng thang đo nghiên cứu. Thang đo nhân tố triển khai ERPS thành công.

Thang đo nhân tố thực hành kế toán quản trị. Thang đo nhân tố hiệu quả kinh doanh. Xây dựng mô hình lý thuyết nghiên cứu. Mô hình nghiên cứu.

Định nghĩa sử dụng trong nghiên cứu. Phương pháp xây dựng cấu trúc.91 141 Tóm tắt chương 3.92 142 CHƯƠNG 4 - KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN. Kết quả nghiên cứu định tính. Thảo luận tay đôi.

Các yếu tố triển khai ERPS thành công. Giả thuyết ERPS tác động đến các kỹ thuật MAP. Giả thuyết các kỹ thuật MAP tác động đến hiệu quả kinh doanh. Thảo luận nhóm.

Tổng hợp kết quả nghiên cứu định tính. Kết quả nghiên cứu định lượng. Mô hình cấu trúc tuyến tính (Xem hình 4. Phương pháp phân tích dữ liệu.

Kết quả nghiên cứu sơ bộ. Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach’s Alpha. Phân tích nhân tố khám phá (EFA). Kết quả nghiên cứu chính thức.

Phân tích thống kê mô tả. Kiểm định mô hình đo lường. Kiểm định mô hình khái niệm bậc cao. Phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính.

Phân tích đường dẫn. Phân tích biến trung gian trong mô hình nghiên cứu. Kiểm định ước lượng mô hình (BOOTSTRAP). Bàn luận kết quả nghiên cứu.

Kết quả thử nghiệm giả thuyết nghiên cứu. Hệ thống ERP có ảnh hưởng đến kỹ thuật thực hành kế toán quản trị 168 hiện đại (H1a). Hệ thống ERP có ảnh hưởng đến kỹ thuật thực hành kế toán quản trị 170 truyền thống (H1b). Các kỹ thuật thực hành kế toán quản trị hiện đại có ảnh hưởng đến hiệu 172 quả kinh doanh (H2a).

Các kỹ thuật thực hành kế toán quản trị truyền thống có ảnh hưởng đến 174 hiệu quả kinh doanh (H2b). Hệ thống ERP có ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh (H3).142 176 Tóm tắt chương 4.143 177 CHƯƠNG 5 - KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. Hàm ý khoa học. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo.154 182 Tóm tắt chương 5.155 183 TÀI LIỆU THAM KHẢO.157 vi 184 Danh mục tài liệu tiếng Anh.157 185 Danh mục tài liệu tiếng Việt.185 186 Phụ lục 1 : Bảng câu hỏi khảo sát định tính.187 187 Phụ lục 2 : Bảng câu hỏi khảo sát định lượng.189 188 Phụ lục 3: Danh sách công ty khảo sát.195 189 Phụ lục 4 : Danh sách chuyên gia khảo sát.201 190 Phụ lục 5 : Bảng phân tích danh mục kỹ thuật MAP trong nghiên cứu.203 191 Phụ lục 6 : Phân tích kết quả khảo sát định tính nhóm triển khai ERPS.207 192 Phụ lục 7: Phân tích kết quả khảo sát định tính nhóm KTQT và hiệu quả kinh 193 doanh.

210 194 Phụ lục 8 : Định nghĩa các kỹ thuật thực hành kế toán quản trị.212 195 Phụ lục 9 : The Pool of 37 IS-Impact Measures (a-priori model).214 196 Phụ lục 10 : Phân tích phần mềm SPSS 22 và AMOS 22.216 197 198 vii 199 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT 200 201 AIS Hệ thống thông tin kế toán (Accounting information system) Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (Association of ASEAN Southeast Asian Nations) AVE Phương sai trích (Average Variance Extracted) Hệ thống báo cáo quản trị/thông minh doanh nghiệp (Business BI Intelligence) CNTT Công nghệ thông tin (Information technology) DN Doanh nghiệp (Enterprise) DNVVN Doanh nghiệp vừa và nhỏ (Small and medium enterprises) EFA Nhân tố khám phá (Exploratory Factor Analysis) Hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (Enterprise Resource ERPS lanning System) BP Hiệu quả kinh doanh (Business Performance) HTTT Hệ thống thông tin (System information) IS Information system (Hệ thống thông tin) IT Công nghệ thông tin (Information Tecnology) KTQT Kế toán quản trị (Management accounting) LT Lý thuyết (Theory) LV Biến tiềm ẩn (Latent variable) MAP Thực hành kế toán quản trị (Management Accounting Practices) MAS Hệ thống kế toán quản trị (Management accounting system) MIS Hệ thống thông tin quản lý (Management information system) MRP Hệ thống hoạch định sản xuất (Material Requirement Planning) PP Phương pháp (Methods) PPNC Phương pháp nghiên cứu (Research Methods) ROA Hệ số lợi nhuận ròng trên tài sản (Return on Assets) ROI Hệ số thu nhập trên vốn đầu tư (Return on Investmenent) viii SEM Mô hình cấu trúc tuyến tính (Structural Equation Modeling) TTKT Thông tin kế toán (Accounting information) URL Định vị tài nguyên trên mạng (Uniform Resource Locator) VCSH Vốn chủ sở hữu (Equity) WTO Tổ chức thương mại thế giới (World Trade Organization) 202 ix 203 DANH MỤC CÁC BẢNG 204 205 Bảng 1.1: Kết quả nghiên cứu triển khai ERPS.2: Kết quả nghiên cứu sử dụng ERPS.3: Kết quả nghiên cứu sự hữu ích, giá trị và đào tạo, tập huấn của ERPS.4: Kết quả đo lường mức độ sử dụng MAP.5: Kết quả đo lường hiệu quả kinh doanh.6: Kết quả nghiên cứu ERPS tác động đến MAP.7: Kết quả nghiên cứu MAP tác động đến hiệu quả kinh doanh.8: Kết quả nghiên cứu MAP tác động đến hiệu quả kinh doanh.9: Kết quả nghiên cứu chủ đề HTTT/ERPS.1: Tóm tắt các mô hình thành công hệ thống IS / ERP.2: Tóm tắt quá trình phát triển của MAP qua các giai đoạn.1: Phương pháp nghiên cứu.2: Kế hoạch thực hiện phỏng vấn tay đôi.3: Nguyên tắc chọn lựa CB-SEM và PLS-SEM.4: Giả thuyết nghiên cứu của luận án.5: Chỉ số biến quan sát của thang đo chất lượng hệ thống.6: Chỉ số biến quan sát của thang đo chất lượng thông tin.7: Chỉ số biến quan sát của thang đo sử dụng hệ thống.8: Chỉ số biến quan sát của thang đo tác động cá nhân.9: Chỉ số biến quan sát của thang đo tác động tổ chức.10: Thang đo nhân tố MAP truyền thống.11: Thang đo nhân tố MAP hiện đại.12: Thang đo nhân tố hiệu quả kinh doanh.13: Định nghĩa hoạt động của các cấu trúc.14: So sánh giữa mô hình đo lường và mô hình cấu trúc.1: Kết quả nghiên cứu định tính thang đo ERPS.2: Kết quả nghiên cứu định tính thang đo kỹ thuật MAP.3: Kết quả nghiên cứu định tính thang đo hiệu quả kinh doanh.4: Kết quả khảo sát định tính.5: Kết quả quả định cronbach’s Alpha của ERPS.6: Kết quả kiểm định cronbach’s Alpha MAP.7: Kết quả kiểm định cronbach’s Alpha hiệu quả kinh doanh.8: Tiêu chuẩn kiểm định phân tích EFA.9: Kết quả phân tích nhân tố khám phá của ERPS.10: Kết quả phân tích nhân tố khám phá MAPT và MAPC.11: Kết quả phân tích nhân tố khám phá MAPT và BP.12: Kết quả phân tích nhân tố khám phá MAPC và BP.13: Tổng hợp kết quả kiểm tra Cronbach's Alpha nghiên cứu sơ bộ.14: Kết quả phân tích thống kê các doanh nghiệp triển khai ERPS.15: Kết quả phân tích thống kê đặc điểm doanh nghiệp khảo sát.16: Các hệ số đo lường của mô hình CB-SEM.17: Tiêu chuẩn kiểm định mô hình nghiên cứu.18: Kết quả đánh giá mô hình đo lường.19: Kết quả kiểm định giá trị phân biệt.20: Kết quả đánh giá mô hình cấu trúc.21: Kết quả phân tích đường dẫn.22: Kết quả phân tích biến trung gian.23: Kết quả phân tích BOOTSTRAP.24: Kết quả kiểm định giả thuyết nghiên cứu.25: Tần số sử dụng các kỹ thuật thực hành KTQT hiện đại.26: Phân tích triển khai ERPS thành công tác động MAP hiện đại.27: Phân tích triển khai ERPS thành công tác động MAP truyền thống.28: Tần số sử dụng các kỹ thuật thực hành KTQT truyền thống.1: Phân tích các yếu tố triển khai ERPS thành công.146 xi 259 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ 260 261 Hình 1: Tình hình sử dụng các phần mềm quản lý giai đoạn 2017 – 2021.3 262 Hình 2: Tình hình sử dụng các phần mềm quản lý theo quy mô.3 263 doanh nghiệp giai đoạn 2017-2021.1: Lịch sử phát triển hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp.2: Các phân hệ chính của ERPS.1: Trình tự thiết kế nghiên cứu.2: Trình tự thiết kế nghiên cứu định tính.3: Trình tự thu thập dữ liệu định tính.4: Trình tự phân tích dữ liệu định tính.5: Trình tự thiết kế bảng câu hỏi khảo sát.6: Mô hình nghiên cứu lý thuyết đề xuất của luận án.2: Trình tự phân tích dữ liệu nghiên cứu.1: Mô hình cấu trúc tuyến tính.3: Quy tắc kiểm định thang đo.4: Phân tích nhân tố khám phá ERPS – MAP – BP.6: Kết quả phân tích CFA khái niệm bậc hai ERPS.5: Kiểm định mô hình khái niệm bậc 2 – ERPS.7: Trình tự phân tích mô hình cấu trúc.129 279 280 281 xii 282 TÓM TẮT LUẬN ÁN 283 284 “Tác động của hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp đến thực hành kế 285 toán quản trị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh trong các doanh 286 nghiệp tại Việt Nam” 287 Từ khóa: Hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERPS), hiệu quả kinh 288 doanh, (BP), thực hành kế toán quản trị (MAP), Mô hình thành công hệ thống 289 thông tin. 290 Tóm tắt: 291 Mục tiêu nghiên cứu này là xem xét tác động của hệ thống hoạch định nguồn lực 292 doanh nghiệp đến thực hành kế toán quản trị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động 293 kinh doanh các doanh nghiệp tại Việt Nam. Phương pháp tiếp cận nghiên cứu này là 294 hỗn hợp, dữ liệu khảo sát 124 người đại diện cho các doanh nghiệp triển khai ERPS 295 thành công tại Việt Nam. Kỹ thuật lấy mẫu phi xác xuất có mục đích cho cả nghiên 296 cứu định tính và định lượng.

Phần mềm AMOS 22.0 sử dụng phân tích dữ liệu, 297 phân tích CFA để kiểm tra tính phù hợp của một mô hình đo lường với dữ liệu thực 298 tế thông qua các chỉ số chi-square goodness of fit test, Comparative Fit Index (CFI), 299 Tucker-Lewis Index (TLI), Root Mean Square Error of Approximation (RMSEA), 300 Standardized Root Mean Square Residual (SRMR).trong mô hình cấu trúc SEM. 301 Kết quả thực nghiệm mô hình nghiên cứu cho thấy, triển khai ERPS thành công tác 302 động tích cực đến các kỹ thuật thực hành KTQT và gián tiếp thông qua MAP tác 303 động đến hiệu quả hoạt động kinh doanh.