PHẦN MỞ ĐẦU 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Ngày nay, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong quá trình hoạt động kinh doanh là một nhu cầu tất yếu nhằm đảm bảo sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Cùng với sự phát triển không ngừng của CNTT, Hệ thống hoạch định nguồn lực DN đã ra đời và là một giải pháp công nghệ thông tin đƣợc ứng dụng phổ biến trên thế giới và cũng đã dần thâm nhập vào thị trƣờng Việt Nam. Theo Báo cáo Thƣơng mại điện tử Việt Nam 2015 do Cục Thƣơng mại điện tử và CNTT, Bộ Công Thƣơng công bố thì mức độ ứng dụng thƣơng mại điện tử trong các DN Việt Nam có xu hƣớng ngày càng tăng, hai phần mềm đƣợc sử dụng phổ biến là phần mềm kế toán, tài chính (89%) và quản lý nhân sự (49%).
Bên cạnh đó, một số phần mềm khác đƣợc DN sử dụng nhƣ: phần mềm quan hệ khách hàng (Customer Relationship Management - CRM) với 23% doanh nghiệp sử dụng, phần mềm quản lý hệ thống cung ứng (Supply Chain Management – SCM) với 20% doanh nghiệp sử dụng và phần mềm hoạch định nguồn lực DN (Enterprise Resource Planning – ERP) với tỷ lệ 15% doanh nghiệp sử dụng. Số lƣợng doanh nghiệp ứng dụng ERP trên thị trƣờng Việt Nam có xu hƣớng ngày càng nhiều và đƣợc dự báo là sẽ tiếp tục gia tăng trong một vài năm tới. Lý do ERP đang trở thành một cơn sốt về công nghệ và hiện đang đƣợc rất nhiều DN quan tâm là vì nó tạo ra đƣợc nhiều lợi ích cho tổ chức. ERP không những giúp doanh nghiệp quản lý tài chính chặt chẽ hơn, điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh hiệu quả hơn, đồng thời cung cấp thông tin minh bạch hơn và là giải pháp giúp DN có thể ứng phó tốt hơn đối với các rủi ro tiềm tàng trong kinh doanh.
Hơn thế nữa, thay vì sử dụng cùng lúc nhiều phần mềm quản lý rời rạc nhƣ phần mềm kế toán, phần mềm quản lý nhân sự, quản lý bảo hành sản phẩm, quản lý hàng tồn kho thì ERP là giải pháp mới mang tính tích hợp nhằm giúp gọn nhẹ hệ thống quản lý thông tin đồng thời mang lại hiệu quả hoạt động cao hơn. Xét trên phƣơng diện của kế toán, ERP không những cải thiện đƣợc quy trình kế toán, giảm bớt khối lƣợng công việc của kế toán mà còn nâng cao chất lƣợng đầu ra của hệ thống kế toán. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 Nhìn chung, vấn đề liên quan đến lợi ích đạt đƣợc từ việc ứng dụng thành công hệ thống ERP là một vấn đề đƣợc nhiều các DN quan tâm, không chỉ là những DN đã sử dụng ERP mà còn những DN đang có ý định lựa chọn và triển khai ERP trong tƣơng lai. Và câu hỏi đặt ra là “nhân tố nào của hệ thống ERP có thể tạo ra đƣợc lợi ích trong công tác kế toán của DN?” và “liệu rằng chúng ta có thể cải thiện đƣợc các nhân tố đó để tối đa hóa lợi ích mà hệ thống ERP có thể mang lại cho DN hay không?”.
Xuất phát từ tầm quan trọng của vấn đề và đứng trên phƣơng diện nghiên cứu trong lĩnh vực kế toán, tác giả nhận thấy đề tài “Các nhân tố thuộc hệ thống ERP có tác động đến lợi ích công tác kế toán của các doanh nghiệp tại thành phố Hồ Chí Minh” có ý nghĩa về mặt lý luận và thực tiễn, giúp xác định đƣợc những lợi ích thực sự mà ERP tạo ra trong công tác kế toán của DN và xác định đƣợc các yếu tố liên quan đến hệ thống ERP góp phần quyết định đến việc tạo ra những lợi ích đó. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU Mục tiêu nghiên cứu Nghiên cứu nhằm hƣớng đến 2 mục tiêu, cụ thể nhƣ sau: - Xác định đƣợc những nhân tố thuộc hệ thống ERP có tác động đến lợi ích công tác kế toán của các DN tại thành phố Hồ Chí Minh. - Đo lƣờng đƣợc mức độ tác động của các nhân tố này, từ đó đƣa ra một số kiến nghị nhằm hoàn thiện hệ thống ERP để tối đa hóa lợi ích công tác kế toán của DN. Câu hỏi nghiên cứu Câu hỏi nghiên cứu 1: những lợi ích thực sự đạt đƣợc trong công tác kế toán hiện nay của các DN đang ứng dụng ERP tại thành phố Hồ Chí Minh là gì? Câu hỏi nghiên cứu 2: những nhân tố nào liên quan đến hệ thống ERP có tác động đến những lợi ích đạt đƣợc trong công tác kế toán? Câu hỏi nghiên cứu 3: Cần làm gì đế cải thiện hệ thống ERP nhằm tối đa hóa đƣợc lợi ích trong công tác kế toán của DN? LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU Đối tượng nghiên cứu Để đạt đƣợc mục tiêu đề ra, luận văn tập trung vào nghiên cứu những đối tƣợng sau: - Lợi ích công tác kế toán của DN sau khi ứng dụng phần mềm ERP. - Các nhân tố thuộc hệ thống ERP có khả năng tác động đến lợi ích công tác kế toán của DN. Phạm vi nghiên cứu - Tác giả tập trung nghiên cứu các DN đang sử dụng ERP tại khu vực thành phố Hồ Chí Minh. - Thời gian thực hiện nghiên cứu từ tháng 10/2016 đến tháng 4/2017.
PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Nghiên cứu này sử dụng đồng thời cả hai phƣơng pháp: định tính và định lƣợng. Nghiên cứu định tính: tác giả kế thừa kết quả từ những mô hình nghiên cứu trƣớc đây, nghiên cứu đặc điểm ứng dụng ERP tại các doanh nghiệp ở Việt Nam để xác định các nhân tố thuộc hệ thống ERP có tác động đến lợi ích công tác kế toán. Nghiên cứu định lượng: tác giả thu thập dữ liệu thông qua bảng câu hỏi khảo sát đƣợc gửi mail. Thang đo Likert 5 mức độ đƣợc sử dụng để đo lƣờng các biến trong mô hình nghiên cứu.
Sau đó, dữ liệu sẽ đƣợc phân tích nhờ sự hỗ trợ của phần mềm SPSS 18. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA LUẬN VĂN Ý nghĩa khoa học Về mặt khoa học, bài nghiên cứu đã vận dụng lý thuyết liên quan đến hệ thống hoạch định nguồn nhân lực (ERP), kế thừa các nghiên cứu trƣớc đây về mối tƣơng quan giữa hệ thống ERP và hệ thống kế toán của DN để xây dựng đƣợc các nhân tố thuộc hệ thống ERP có tác động đến lợi ích công tác kế toán đạt đƣợc. Ngoài ra, bài nghiên cứu cũng vận dụng phƣơng pháp kiểm định mô hình hồi quy tuyến tính để đo lƣờng mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố này đến lợi ích công tác kế toán. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 Ý nghĩa thực tiễn Kết quả nghiên cứu sẽ giúp các nhà quản lý nhận diện đƣợc các nhân tố thuộc hệ thống ERP và đo lƣờng đƣợc mức độ tác động của các nhân tố này đến lợi ích riêng trong công tác kế toán và lợi ích chung của toàn DN.
Từ đó, nhà quản lý có thể tìm cách cải thiện hơn nữa hệ thống ERP để tối đa hóa lợi ích cho công tác kế toán. Hơn nữa, kết quả nghiên cứu cũng là cơ sở để nhà cung cấp ERP có định hƣớng tạo ra những phân hệ ERP mới mang tính cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu sử dụng của DN. KẾT CẤU CỦA ĐỀ TÀI Luận văn bao gồm 5 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan nghiên cứu Chƣơng 2: Cơ sở lý thuyết Chƣơng 3: Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 4: Kết quả nghiên cứu Chƣơng 5: Kết luận và kiến nghị. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1.
Các công trình nghiên cứu nƣớc ngoài Nghiên cứu „The Impacts of Enterprise Resource Planning Systems on Accounting Practice – The Australian Experience‟ của Boot và cộng sự (2000) nhằm mục đích trình bày lại kinh nghiệm của các công ty ở Úc về hệ thống ERP, kiểm tra mức độ tích hợp và các lợi ích có liên quan mà các công ty này tin rằng ERP sẽ đem lại. Kết quả cho thấy rằng ứng dụng ERP mang lại lợi ích chung của DN và cũng ảnh hƣởng tích cực đến công tác kế toán. Ứng dụng ERP sẽ giúp việc xử lý giao dịch và cung cấp thông tin tốt hơn so với các phần mềm kế toán thông thƣờng. Hơn nữa, ERP còn giúp ích cho việc tích hợp và tiếp cận thông tin nên công tác kế toán trở nên đơn giản, gọn nhẹ hơn.
Ngoài ra, ERP còn có thể báo cáo thông tin tổng quát, bố cục linh hoạt và hiệu quả, từ đó hỗ trợ cho hoạch định chiến lƣợc, lập kế hoạch và ra quyết định. Nghiên cứu „Enterprise Resource Planning systems‟ impact on accounting processes‟ của Spathis và Constantinidies (2004) nhằm xác định những lợi ích giữa hệ thống ERP so với HTTT truyền thống. Đầu tiên, nhà nghiên cứu phỏng vấn trực tiếp nhà quản lý trong các công ty có ứng dụng ERP, bằng cách sử dụng các câu hỏi mở nhƣ lý do ứng dụng ERP, những lợi ích đạt đƣợc và những thay đổi trong quy trình kế toán. Câu trả lời từ cuộc điều tra sơ bộ này kết hợp với các yếu tố đƣợc rút ra từ những nghiên cứu trƣớc là cơ sở để tác giả xây dựng bảng khảo sát chính thức.
Mỗi lợi ích mà ERP mang lại sẽ đƣợc đánh giá trên thang đo likert 7 điểm, kết quả khảo sát đƣợc tác giả tổng hợp lại theo mức độ đánh giá của ngƣời trả lời. Kết quả đƣa ra một số bằng chứng về sự tác động tích cực của ERP đến quy trình kế toán. Ngƣời đƣợc phỏng vấn đánh giá cao về lợi ích nhận đƣợc từ ERP, bao gồm sự tích hợp các ứng dụng kế toán, tăng tính linh hoạt trong việc tạo ra thông tin, nâng cao chất lƣợng của BCTC và thông tin kế toán đáng tin cậy hơn. Tuy nhiên, các lợi ích tiềm năng từ việc ứng dụng ERP không đƣợc đánh giá cao, hầu nhƣ các công ty đƣợc khảo sát chỉ đánh giá lợi ích của hệ thống ERP trong thời gian ứng dụng gần đây.
Sự phức tạp của ERP còn đòi hỏi thời gian ứng dụng lâu dài để kiểm định và LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 ngƣời sử dụng mới thấy đƣợc hết các lợi ích mà nó mang lại. Cuối cùng, bài nghiên cứu cũng đƣa ra kết luận rằng để theo kịp với những thay đổi trong môi trƣờng kinh doanh, tăng tính cạnh tranh, tăng tính tự động hóa của CNTT thì các công ty phải sử dụng hệ thống ERP để duy trì tính cạnh tranh.