Nghiên cứu tác động của độ mở nền kinh tế đến lạm phát tại Việt Nam

Chuyên đề nghiên cứu Tác động của độ mở nền kinh tế đến lạm phát ở Việt Nam, cập nhật xu hướng mới, giá trị tham khảo cao cho chuyên gia kinh tế

• Tác giả: Nguyễn Xuân Vinh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hữu Huy Nhựt
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Tác Động Của Độ Mở Nền Kinh Tế Đến Lạm Phát Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH LẠM PHÁT VÀ CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN LẠM PHÁT TẠI VIỆT NAM
• 2.1. Tình hình lạm phát và biện pháp kiềm chế lạm phát tại Việt Nam trong thời gian qua
• 2.1.1. Tình hình lạm phát Việt Nam
• 2.1.2. Các biện pháp kiềm chế lạm phát
• 3. PHẦN 3: CÁC BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA LẠM PHÁT VÀ ĐỘ MỞ NỀN KINH TẾ
• 3.1. Các nghiên cứu trên thế giới
• 3.2. Các nghiên cứu tại Việt Nam
• 4. PHẦN 4: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.1. Mô hình nghiên cứu và dữ liệu nghiên cứu
• 4.1.1. Mô hình nghiên cứu
• 4.1.2. Dữ liệu nghiên cứu
• 4.1.2.1. Nguồn dữ liệu
• 4.1.2.2. Mô tả dữ liệu
• 4.2. Phương pháp thực nghiệm
• 4.2.1. Kiểm định tính dừng
• 4.2.2. Xác định độ trễ tối ưu
• 4.2.3. Kiểm định đồng liên kết (Cointegration Tests). Ước lượng mô hình VECM. Kết quả ước lượng mô hình VECM với biến ngoại sinh là LER
• 4.3. Thảo luận kết quả
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Hạn chế của đề tài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tác động của độ mở nền kinh tế đến lạm phát

Độ mở nền kinh tế có ảnh hưởng sâu sắc đến lạm phát tại Việt Nam. Việc gia tăng kim ngạch xuất nhập khẩu đã tạo ra áp lực lên giá cả trong nước. Khi độ mở nền kinh tế tăng, hàng hóa nhập khẩu tràn vào thị trường, dẫn đến sự cạnh tranh gia tăng. Tuy nhiên, điều này cũng có thể làm giảm giá trị của đồng nội tệ, gây ra biến động giá cả. Theo nghiên cứu, lạm phát tại Việt Nam thường có xu hướng tăng khi thâm hụt ngân sách gia tăng, điều này cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và lạm phát. Chính sách tiền tệ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát lạm phát, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

1.1. Tình hình lạm phát tại Việt Nam

Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn lạm phát khác nhau, từ siêu lạm phát trong những năm 1980 đến những năm gần đây. Tình hình lạm phát thường xuyên biến động, với các nguyên nhân chủ yếu từ tăng trưởng kinh tế, thâm hụt ngân sách, và biến động giá cả toàn cầu. Các biện pháp kiềm chế lạm phát đã được áp dụng, bao gồm chính sách tiền tệ thắt chặt và kiểm soát tỷ giá hối đoái. Tuy nhiên, lạm phát vẫn là một thách thức lớn đối với các nhà quản lý kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu.

1.2. Các yếu tố tác động đến lạm phát

Nhiều yếu tố vĩ mô tác động đến lạm phát tại Việt Nam, bao gồm tăng trưởng kinh tế, thâm hụt ngân sách, và tỷ giá hối đoái. Sự gia tăng kim ngạch xuất nhập khẩu cũng có thể dẫn đến áp lực lạm phát. Các nghiên cứu cho thấy rằng khi độ mở nền kinh tế tăng, giá cả hàng hóa trong nước có thể bị ảnh hưởng bởi giá cả thế giới. Điều này đặc biệt đúng trong bối cảnh Việt Nam gia nhập WTO, khi mà cạnh tranh kinh tế gia tăng và biến động giá cả trở nên khó kiểm soát hơn.

II. Chính sách kinh tế và lạm phát

Chính sách kinh tế đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát lạm phát. Chính phủ Việt Nam đã áp dụng nhiều biện pháp để ổn định kinh tế vĩ mô, bao gồm chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa. Việc thắt chặt tiền tệ nhằm kiểm soát lượng tiền trong lưu thông đã giúp giảm áp lực lạm phát. Tuy nhiên, việc này cũng cần phải cân nhắc kỹ lưỡng để không làm ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Các biện pháp như tăng lãi suất, kiểm soát tín dụng, và điều chỉnh tỷ giá đã được thực hiện để ổn định giá cả.

2.1. Chính sách tiền tệ

Chính sách tiền tệ thắt chặt đã được áp dụng để kiểm soát lạm phát. Ngân hàng Nhà nước đã tăng lãi suất và kiểm soát chặt chẽ lượng tiền trong lưu thông. Điều này giúp giảm áp lực lạm phát, nhưng cũng có thể làm giảm tăng trưởng kinh tế. Việc điều chỉnh lãi suất cần phải được thực hiện một cách linh hoạt để đảm bảo sự ổn định của nền kinh tế.

2.2. Chính sách tài khóa

Chính sách tài khóa cũng đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát lạm phát. Chính phủ đã thực hiện các biện pháp cắt giảm chi tiêu công và kiểm soát thâm hụt ngân sách. Điều này giúp giảm áp lực lên ngân sách nhà nước và ổn định giá cả. Tuy nhiên, cần phải cân nhắc giữa việc cắt giảm chi tiêu và việc duy trì tăng trưởng kinh tế để đảm bảo sự phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lạm phát là một trong những vấn đề kinh tế vĩ mô phức tạp và có ảnh hưởng sâu rộng đến sự ổn định và phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam. Từ những năm 1980 đến đầu thập niên 1990, Việt Nam trải qua giai đoạn siêu lạm phát với mức trung bình lên đến khoảng 300%/năm, gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Mặc dù đã có những nỗ lực kiềm chế, lạm phát vẫn duy trì ở mức cao và biến động mạnh trong nhiều năm, đặc biệt là sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) năm 2007, với mức lạm phát đỉnh điểm gần 30% vào năm 2008. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, việc đánh giá tác động của độ mở nền kinh tế đến lạm phát trở thành một vấn đề cấp thiết nhằm hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách đưa ra các quyết sách phù hợp.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung phân tích mối quan hệ giữa độ mở nền kinh tế, được đo lường qua kim ngạch xuất nhập khẩu, với tỷ lệ lạm phát tại Việt Nam trong giai đoạn từ quý 1 năm 2000 đến quý 4 năm 2012. Nghiên cứu cũng xem xét vai trò của các yếu tố vĩ mô khác như thâm hụt ngân sách, tỷ giá hối đoái và tăng trưởng GDP trong việc tác động đến lạm phát. Phạm vi nghiên cứu bao gồm dữ liệu thứ cấp theo quý, thu thập từ các nguồn chính thức như Tổng cục Thống kê Việt Nam, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức quốc tế.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp luận cứ khoa học cho việc điều hành chính sách tiền tệ và tài khóa, đồng thời giúp ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu. Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ cơ chế tác động của độ mở nền kinh tế đến lạm phát, từ đó đề xuất các giải pháp chính sách phù hợp nhằm khai thác hiệu quả lợi ích của hội nhập kinh tế mà vẫn kiểm soát được áp lực lạm phát.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết kinh tế vĩ mô và mô hình kinh tế lượng liên quan đến mối quan hệ giữa độ mở nền kinh tế và lạm phát. Lý thuyết "New Growth Theory" cho rằng độ mở nền kinh tế tăng sẽ nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí đầu vào và từ đó giảm áp lực lạm phát. Mô hình hồi quy véctơ hiệu chỉnh sai số (VECM) được sử dụng để phân tích mối quan hệ dài hạn và ngắn hạn giữa các biến kinh tế.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Độ mở nền kinh tế (Trade Openness): Được đo lường bằng tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trên GDP.
• Lạm phát (Inflation): Đo bằng chỉ số giá tiêu dùng (CPI).
• Thâm hụt ngân sách (Budget Deficit): Tỷ lệ bội chi ngân sách trên GDP.
• Tỷ giá hối đoái (Exchange Rate): Tỷ giá VND/USD.
• Tăng trưởng kinh tế (GDP Growth): Tổng sản phẩm quốc nội thực tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với mô hình VECM để đánh giá tác động của các biến độc lập đến lạm phát tại Việt Nam trong giai đoạn 2000-2012. Dữ liệu thứ cấp theo quý được thu thập từ các nguồn uy tín như Tổng cục Thống kê Việt Nam, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, IMF và ADB.

Quy trình phân tích gồm các bước:

1. Kiểm định tính dừng của các chuỗi dữ liệu bằng kiểm định Augmented Dickey-Fuller (ADF) để tránh hồi quy giả mạo.
2. Xác định độ trễ tối ưu của mô hình dựa trên các tiêu chí như Akaike (AIC), Schwarz (SC).
3. Kiểm định đồng liên kết (Cointegration Test) để xác định mối quan hệ dài hạn giữa các biến.
4. Ước lượng mô hình VECM, trong đó biến tỷ giá được xử lý như biến ngoại sinh do ảnh hưởng một chiều đến lạm phát.
5. Phân tích kết quả và kiểm định ý nghĩa thống kê của các biến.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 52 quan sát theo quý từ quý 1/2000 đến quý 4/2012. Phương pháp chọn mẫu là sử dụng toàn bộ dữ liệu có sẵn trong phạm vi thời gian nghiên cứu nhằm đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối quan hệ đồng liên kết dài hạn giữa lạm phát và các biến kinh tế: Kết quả kiểm định Johansen cho thấy tồn tại 4 mối quan hệ đồng liên kết ở mức ý nghĩa 5% giữa lạm phát, thâm hụt ngân sách, tỷ giá, kim ngạch xuất nhập khẩu và GDP. Điều này chứng tỏ các biến này có mối liên hệ cân bằng dài hạn với nhau.

2. Tác động của độ mở nền kinh tế đến lạm phát: Mô hình VECM cho thấy biến kim ngạch xuất nhập khẩu (độ mở nền kinh tế) có tác động ngược chiều đến lạm phát, tức là khi độ mở tăng lên thì áp lực lạm phát giảm. Cụ thể, tăng 1% kim ngạch xuất nhập khẩu trên GDP có thể làm giảm tỷ lệ lạm phát khoảng 0,5% trong dài hạn.

3. Ảnh hưởng của thâm hụt ngân sách: Thâm hụt ngân sách có tác động tích cực và đáng kể đến lạm phát. Tỷ lệ bội chi ngân sách tăng 1% GDP có thể làm tăng lạm phát khoảng 0,7%, phản ánh vai trò của chính sách tài khóa trong việc kiểm soát lạm phát.

4. Tác động của tỷ giá và GDP: Tỷ giá hối đoái có ảnh hưởng không đáng kể đến lạm phát trong mô hình, phù hợp với thực tế tỷ giá được điều hành khá cứng nhắc trong giai đoạn nghiên cứu. Tăng trưởng GDP có tác động rất nhỏ đến lạm phát, cho thấy tăng trưởng kinh tế ổn định không gây áp lực lớn lên giá cả.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu quốc tế và trong nước cho thấy độ mở nền kinh tế có thể giúp kiềm chế lạm phát thông qua việc tăng cường cạnh tranh, giảm chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Việc nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ với giá cả cạnh tranh giúp giảm áp lực tăng giá trong nước.

Tác động tích cực của thâm hụt ngân sách đến lạm phát phản ánh thực trạng tài trợ thâm hụt bằng phát hành tiền và vay nợ, làm tăng cung tiền và gây áp lực lên giá cả. Điều này nhấn mạnh vai trò quan trọng của chính sách tài khóa thận trọng trong kiểm soát lạm phát.

Ảnh hưởng hạn chế của tỷ giá đến lạm phát phù hợp với các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam, do chính sách tỷ giá được duy trì ổn định nhằm hỗ trợ xuất khẩu và hạn chế biến động giá cả trong nước.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ thể hiện xu hướng lạm phát, kim ngạch xuất nhập khẩu, thâm hụt ngân sách và tỷ giá trong giai đoạn 2000-2012, giúp minh họa rõ mối quan hệ và biến động của các yếu tố này theo thời gian.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường mở cửa thương mại một cách có kiểm soát: Chính phủ cần tiếp tục thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế, nâng cao kim ngạch xuất nhập khẩu nhằm tận dụng lợi thế cạnh tranh, giảm chi phí sản xuất và kiềm chế lạm phát. Mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu khoảng 10-15%/năm trong 5 năm tới, do Bộ Công Thương chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính thực hiện.

2. Thắt chặt chính sách tài khóa: Giảm bội chi ngân sách xuống dưới 4% GDP trong vòng 3 năm tới bằng cách kiểm soát chi tiêu công, nâng cao hiệu quả đầu tư công và tăng thu ngân sách. Bộ Tài chính cần xây dựng kế hoạch chi tiết và giám sát chặt chẽ việc thực hiện.

3. Ổn định chính sách tiền tệ và tỷ giá: Ngân hàng Nhà nước cần duy trì chính sách tiền tệ linh hoạt, kiểm soát cung tiền và tín dụng phù hợp với mục tiêu kiềm chế lạm phát, đồng thời điều hành tỷ giá ổn định để hạn chế tác động tiêu cực đến giá cả nhập khẩu. Mục tiêu duy trì lạm phát dưới 5% trong trung hạn.

4. Nâng cao năng lực cạnh tranh nội địa: Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí sản xuất và nâng cao chất lượng hàng hóa để tận dụng tối đa lợi ích từ hội nhập kinh tế, góp phần giảm áp lực tăng giá trong nước. Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với các bộ ngành liên quan triển khai các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách tiền tệ, tài khóa và thương mại nhằm kiểm soát lạm phát hiệu quả trong bối cảnh hội nhập.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả kinh tế: Luận văn là tài liệu tham khảo quan trọng về mô hình kinh tế lượng VECM và phân tích tác động của độ mở nền kinh tế đến lạm phát tại Việt Nam.

3. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu và các tổ chức tài chính: Hiểu rõ tác động của biến động kinh tế vĩ mô đến giá cả và thị trường, từ đó xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế: Tài liệu tham khảo hữu ích cho việc nghiên cứu chuyên sâu về kinh tế vĩ mô, kinh tế lượng và chính sách kinh tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Độ mở nền kinh tế được đo lường như thế nào trong nghiên cứu này?
   Độ mở nền kinh tế được đo bằng tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trên GDP, phản ánh mức độ hội nhập và giao thương quốc tế của Việt Nam.

2. Tại sao lại sử dụng mô hình VECM trong phân tích?
   Mô hình VECM phù hợp để phân tích các chuỗi thời gian không dừng nhưng có mối quan hệ đồng liên kết dài hạn, giúp đánh giá tác động ngắn hạn và dài hạn giữa các biến kinh tế.

3. Tác động của thâm hụt ngân sách đến lạm phát như thế nào?
   Thâm hụt ngân sách tăng làm tăng cung tiền và chi tiêu công, gây áp lực lên giá cả, từ đó làm tăng tỷ lệ lạm phát.

4. Tại sao tỷ giá hối đoái có ảnh hưởng hạn chế đến lạm phát?
   Do chính sách tỷ giá được điều hành ổn định và cứng nhắc trong giai đoạn nghiên cứu, nên tác động truyền dẫn từ tỷ giá đến giá tiêu dùng không mạnh.

5. Nghiên cứu có đề xuất giải pháp nào để kiềm chế lạm phát không?
   Có, nghiên cứu đề xuất tăng cường mở cửa thương mại, thắt chặt chính sách tài khóa, ổn định chính sách tiền tệ và nâng cao năng lực cạnh tranh nội địa.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định mối quan hệ đồng liên kết dài hạn giữa lạm phát và các yếu tố kinh tế vĩ mô như độ mở nền kinh tế, thâm hụt ngân sách, tỷ giá và GDP tại Việt Nam giai đoạn 2000-2012.
• Độ mở nền kinh tế có tác động ngược chiều đến lạm phát, giúp kiềm chế áp lực tăng giá trong dài hạn.
• Thâm hụt ngân sách là nhân tố chính làm tăng lạm phát, nhấn mạnh vai trò của chính sách tài khóa thận trọng.
• Tỷ giá và tăng trưởng GDP có ảnh hưởng hạn chế đến lạm phát trong giai đoạn nghiên cứu.
• Các giải pháp chính sách cần tập trung vào việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy hội nhập kinh tế và kiểm soát bội chi ngân sách để ổn định lạm phát trong tương lai.

Tiếp theo, các nhà quản lý kinh tế và nhà nghiên cứu nên tiếp tục cập nhật dữ liệu mới và mở rộng phạm vi nghiên cứu để đánh giá tác động của các yếu tố kinh tế trong bối cảnh hội nhập sâu rộng hơn. Đề nghị các cơ quan chức năng áp dụng các khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả quản lý kinh tế vĩ mô, góp phần phát triển bền vững nền kinh tế Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGUYỄN XUÂN VINH TÁC ĐỘNG CỦA ĐỘ MỞ NỀN KINH TẾ ĐẾN LẠM PHÁT TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2013 123doc BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGUYỄN XUÂN VINH TÁC ĐỘNG CỦA ĐỘ MỞ NỀN KINH TẾ ĐẾN LẠM PHÁT TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã ngành: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn: TS. NGUYỄN HỮU HUY NHỰT Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2013 123doc LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu khoa học do chính tôi thực hiện. Các thông tin về số liệu sử dụng trong luận văn này được trích dẫn đầy đủ tại danh mục tài liệu tham khảo và hoàn toàn trung thực, chính xác. Học viên Nguyễn Xuân Vinh 123doc MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIỀT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC HÌNH VẼ PHẦN 1: GIỚI THIỆU .1 Lý do chọn đề tài.2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu: .1 Mục tiêu nghiên cứu .1 Câu hỏi nghiên cứu .3 Phạm vi nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu:.4 Phương pháp nghiên cứu:.

3 PHẦN 2: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH LẠM PHÁT VÀ CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN LẠM PHÁT TẠI VIỆT NAM .1 Tình hình lạm phát và biện pháp kiềm chế lạm phát tại Việt Nam trong thời gian qua. Các yếu tố vĩ mô tác động đến lạm phát. Tăng trưởng kinh tế. Thâm hụt ngân sách (bội chi ngân sách).3 Kim ngạch xuất nhập khẩu.

Tỷ giá hối đoái. 19 PHẦN 3: CÁC BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA LẠM PHÁT VÀ ĐỘ MỞ NỀN KINH TẾ .1 Các nghiên cứu trên thế giới: .2 Các nghiên cứu tại Việt Nam:. 24 PHẦN 4 : PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Mô hình nghiên cứu và dữ liệu nghiên cứu .1 Mô hình nghiên cứu.

Dữ liệu nghiên cứu. Nguồn dữ liệu:. Mô tả dữ liệu: .2 Phương pháp thực nghiệm .1 Kiểm định tính dừng: .2 Xác định độ trễ tối ưu: .3 Kiểm định đồng liên kết (Cointegration Tests). Ước lượng mô hình VECM.

Kết quả ước lượng mô hình VECM với biến ngoại sinh là LER .3 Thảo luận kết quả. 46 PHẦN 5: KẾT LUẬN .2 Hạn chế của đề tài. 49 TÀI LIỆU THAM KHẢO 123doc DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT IMF: Quỹ Tiền tệ Quốc tế ADB: Ngân hàng phát triển Châu Á ADF Test: Augmented Dickey- Fuller Test – Kiểm định DF mở rộng CPI: Chỉ số giá tiêu dùng GDP: Tổng sản phẩm quốc nội GSO: Tổng cục Thống kê Việt Nam LP: Lạm phát NHNN: Ngân hàng Nhà nước NHTW: Ngân hàng trung ương NSNN: Ngân sách nhà nước THNS: Thâm hụt ngân sách USD: Đô la Mỹ. VECM: Mô hình hiệu chỉnh sai số véc tơ VND: Đồng Việt Nam WTO: Tổ chức thương mại thế giới XNK: Xuất nhập khẩu 123doc DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Lạm phát Việt Nam và các nước trong khu vực từ năm 2000-2012 Bảng 2.2: Số liệu lạm phát và tăng trưởng GDP của Việt Nam từ năm 2000-2012 Bảng 2.3: Tốc độ tăng trưởng GDP các nước trong khu vực (%) Bảng 2.4: Số liệu lạm phát và tỷ lệ THNS / GDP của Việt Nam từ năm 2000- 2012 Bảng 2.5: Tỷ lệ thâm hụt ngân sách / GDP của một số nước trong khu vực Bảng 2.6: Tình hình XNK của Việt Nam từ năm 2000-2012 Bảng 2.7: Kim ngạch XNK/GDP của một số nước trong khu vực Bảng 4.1 Số liệu chạy mô hình Bảng 4.2: Kiểm định tính dừng của các biến Bảng 4.3: Bảng tổng hợp kết quả kiểm định tính dừng của các biến Bảng 4.4: Độ trễ tối ưu Bảng 4.5: Bảng Kiểm định đồng liên kết (Cointegration Tests).6: Kết quả mô hình VECM Bảng 4.7: Xác định độ trễ tối ưu với biến ngoại sinh là LER Bảng 4.8: Kiểm định đồng liên kết với biến ngoại sinh là LER Bảng 4.9: Kết quả ước lượng mô hình VECM với biến ngoại sinh là LER 123doc DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 2.1: Lạm phát Việt Nam và các nước trong khu vực từ năm 2000-2012 Hình 2.2: Đồ thị lạm phát và tăng trưởng GDP của Việt Nam từ năm 2000-2012 Hình 2.3: Đồ thị tốc độ tăng trưởng GDP các nước trong khu vực Hình 2.4: Đồ thị lạm phát và tỷ lệ THNS / GDP của Việt Nam từ năm 2000- 2012 Hình 2.5: Đồ thị tỷ lệ thâm hụt ngân sách /GDP của một số nước trong khu vực Hình 2.6: Đồ thị tình hình XNK của Việt Nam từ năm 2000-2012 Hình 2.7: Đồ thị kim ngạch XNK/GDP của một số nước trong khu vực Bảng 2.8 Tỷ lệ biến động tỷ giá và lạm phát tại Việt Nam từ năm 2000-2012 Hình 2.8: Đồ thị tỷ lệ biến động tỷ giá và lạm phát tại Việt Nam từ năm 2000-2012 123doc 1 PHẦN 1: GIỚI THIỆU 1.1 Lý do chọn đề tài Lạm phát là vấn đền nan giải trong đời sống kinh tế - xã hội và trong điều hành kinh tế vĩ mô bởi hậu quả của lạm phát rất nặng nề và làm phai mờ các thành tựu kinh tế đã đạt được.

Việc kiềm chế lạm phát, ổn định vĩ mô là một trong những mục tiêu quan trọng trong việc điều hành kinh tế của Việt Nam trong những năm vừa qua. Trong những năm 1980 và đầu những năm 1990 Việt Nam đã trải qua giai đoạn lạm phát phi mã. Trong thập kỷ 90, lạm phát trung bình 20,18%/năm và được giữ ở mức thấp và ổn định trong những năm đầu thiên nhiên kỷ mới. Tuy nhiên lạm phát đã bùng lên mạnh mẽ từ năm 2007 chỉ sau một năm gia nhập WTO đưa Việt Nam trở thành một nước có mức lạm phát cao nhất trong khu vực.

Việc kiềm chế lạm phát trong điều kiện kinh tế khác hẳn thời kỳ những năm 80 và 90 là một thách thức lớn đối với các nhà quản lý kinh tế Việt Nam. Từ năm 1986 Việt Nam bắt đầu chuyển sang nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa và mở cửa hội nhập với kinh tế thế giới. Hội nhập kinh tế quốc tế là một xu thế tất yếu, không một quốc gia hay lãnh thổ nào có thể phát triển nếu đứng ngoài xu thế này. Tuy nhiên việc hội nhập kinh tế nhanh và mạnh đối với một nền kinh tế còn thiếu tiềm lực vừa mới xoá bỏ cơ chế bao cấp bước sang kinh tế thị trường đã dẫn đến những bất ổn kinh tế triền miên.

Kể từ khi Việt Nam chính thức chuyển sang nền kinh tế thị trường và mở cửa giao thương với thế giới, đặc biệt sau khi Hoa Kỳ dỡ bỏ cấm vận thương mại với Việt Nam 1994 và bình thường hoá quan hệ năm 1995; Hiệp định thương mại Việt Mỹ năm 2000 và sự kiện Việt Nam gia nhập WTO năm 2007 đã đánh dấu một bước tăng trưởng mạnh mẽ của Việt Nam. Cùng với những thành tựu đạt được kinh tế Việt Nam luôn phải đối diện với những bất ổn thường xuyên, giá trị nhập khẩu luôn luôn tăng nhanh hơn xuất khẩu dẫn đến cán cân thương mại luôn bị thâm hụt từ mức 348 triệu USD năm 1990 lên đỉnh điểm 18 tỷ USD năm 2008 cùng với đầu tư trực tiếp và gián tiếp vào Việt Nam tăng mạnh gây sức ép lên tỷ giá. Mô hình tăng trưởng dựa vào vốn và đầu tư 123doc 2 công làm cho thâm hụt ngân sách ngày càng trầm trọng từ mức trung bình 3,56% giai đoạn năm 1990-2000 lên mức 5.19% / GDP giai đoạn 2001-2012. Để tài trợ cho thâm hụt ngân sách chính phủ tăng cung tiền và tăng vay nợ.

Các yếu tố trên đã tác động mạnh đến tình hình lạm phát của Việt Nam. Có phải việc mở cửa hội nhập sâu rộng vào kinh tế quốc tế đã tác động đến lạm phát tại Việt Nam? Luận văn “Tác động của độ mở nền kinh tế đến lạm phát tại Việt Nam” nghiên cứu mối quan hệ giữa lạm phát và “độ mở” của nền kinh tế (chủ yếu đo lường bằng yếu tố kim ngạch xuất nhập khẩu) giúp các nhà quản lý kinh tế có thể xác định các nguyên nhân gây ra lạm phát trong điều kiện hội nhập từ đó đưa ra những quyết sách đúng đắn nhằm kiềm chế lạm phát và khai thác hiệu quả lợi ích của hội nhập kinh tế sâu rộng mà Việt Nam đang theo đuổi.2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu: 1.1 Mục tiêu nghiên cứu Khi lạm phát tăng cao trong giai đoạn 2010-2011 có nhiều ý kiến cho rẳng lạm phát trong giai đoạn này do biến động của giá cả thế giới. Tuy nhiên nhiều quốc gia trong khu vực như: Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Philippinnes… lại không có lạm phát cao như Việt Nam. Bài nghiêu cứu này sẽ cung cấp thêm một số luận cứ nhằm xác định rõ vai trò của độ mở nền kinh tế đối với lạm phát, một yếu tố quan trọng trong điều hành kinh tế vĩ mô, trong giai đoạn 2000-2012 tại Việt Nam từ đó đưa ra những kiến nghị nhằm kiềm chế lạm phát, ổn định vĩ mô.1 Câu hỏi nghiên cứu Đề đạt được mục tiêu nghiên cứu, bài nghiên cứu này phải trả lời được các câu hỏi: Có mối quan hệ nào giữa độ mở nền kinh tế và lạm phát, độ mở có tác động cùng chiều hay ngược chiều đến lạm phát tại Việt Nam? Các yếu tố đặc thù của từng quốc gia như: thâm hụt ngân sách, tỷ giá, GDP tác động hay không và tác động như thế nào đến tỷ lệ lạm phát tại Việt Nam? 1.3 Phạm vi nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu: 123doc 3 Nghiên cứu về lạm phát tại Việt Nam dưới tác động của các yếu tố: thâm hụt ngân sách, tỷ giá, kim ngạch xuất nhập khẩu, GDP Thời gian nghiên cứu: từ quý 1 năm 2000 đến quý 4 năm 2012 1.4 Phương pháp nghiên cứu: Sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng qua mô hình kinh tế lượng.

Kế thừa các phương pháp và kết quả nghiên cứu của các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước, bài nghiên cứu sử dụng mô hình véctơ hiệu chỉnh sai số VECM để nghiên cứu mối quan hệ lạm phát và thâm hụt ngân sách, tỷ giá, kim ngạch xuất nhập khẩu, GDP ở Việt Nam thời kỳ quý 1 năm 2000 – quí 4 năm 2012. 123doc 4 PHẦN 2: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH LẠM PHÁT VÀ CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN LẠM PHÁT TẠI VIỆT NAM 2.1 Tình hình lạm phát và biện pháp kiềm chế lạm phát tại Việt Nam trong thời gian qua.1 Tình hình lạm phát Việt Nam đã trải qua giai đoạn siêu lạm phát trong những năm 1980 và đầu những năm 1990 ngay khi bắt đầu những cải cách kinh tế đầu tiên.