Tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài tới tăng trưởng kinh tế Việt Nam giai đoạn 2000-2018

Khám phá tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam giai đoạn 2000-2018 trong bài viết chuyên đề này.

• Tác giả: Thai Thi Thanh Hang
• Người hướng dẫn: TS. Trần Lan Hương
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kinh tế học
• Đề tài: Tác Động Của Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài Đến Tăng Trưởng Kinh Tế Việt Nam Giai Đoạn 2000-2018
• Loại tài liệu: đề tài
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Cơ sở lý thuyết về vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI
• 1.1.1. Khái niệm FDI
• 1.1.2. Đặc điểm của FDI
• 1.1.3. Phân loại
• 1.1.4. Vai trò của FDI đối với nền kinh tế
• 1.2. Cơ sở lý thuyết về tăng trưởng kinh tế
• 1.2.1. Khái niệm tăng trưởng kinh tế
• 1.2.2. Các nhân tố tác động đến tăng trưởng kinh tế
• 1.2.2.1. Nguồn nhân lực
• 1.2.2.2. Vốn đầu tư
• 1.2.2.3. Tiến bộ công nghệ
• 1.2.2.4. Xuất khẩu
• 1.2.2.5. Tài nguyên thiên nhiên
• 1.3. Cơ sở lý thuyết về tác động của FDI đến tăng trưởng kinh tế
• 1.3.1. Lý thuyết tăng trưởng ngoại sinh
• 1.3.2. Lý thuyết tăng trưởng nội sinh
• 1.4. Tổng quan các nghiên cứu trước đây
• 1.4.1. Các nghiên cứu trên thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THU HÚT VÀ SỬ DỤNG NGUỒN VỐN FDI Ở VIỆT NAM TỪ NĂM 2000-2018
• 2.1. Tình hình chung thu hút và sử dụng nguồn vốn FDI ở Việt Nam
• 2.2. Cơ cấu nguồn vốn FDI phân theo đối tác đầu tư
• 2.3. Cơ cấu nguồn vốn FDI phân theo địa phương
• 2.4. Cơ cấu nguồn vốn FDI phân theo ngành kinh tế
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.3. Kết quả ước lượng thực nghiệm
• 3.4. Các kiểm định thống kê
• 4. CHƯƠNG 4: TÁC ĐỘNG CỦA NGUỒN VỐN FDI ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở VIỆT NAM
• 4.1. Tác động của FDI đến tăng trưởng kinh tế
• 4.2. Tác động của FDI đến tổng nguồn vốn phát triển toàn xã hội
• 4.3. Tác động của FDI đến công nghiệp và xuất khẩu
• 4.4. Tác động của FDI đến lực lượng lao động và chất lượng nguồn nhân lực
• 4.5. Tác động của FDI đến chuyển giao công nghệ
• 5. CHƯƠNG 5: KHUYẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH
• 5.1. Định hướng thu hút FDI trong thời gian tới
• 5.2. Kiến nghị chính sách thu hút FDI nhằm thúc đẩy tăng trưởng trong giai đoạn tới
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là một trong những yếu tố quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam. Theo định nghĩa của OECD, FDI là hoạt động đầu tư nhằm thiết lập mối quan hệ kinh tế lâu dài với doanh nghiệp tại nước sở tại. FDI không chỉ mang lại nguồn vốn mà còn giúp chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực quản lý. Đặc điểm nổi bật của FDI là khả năng tạo ra lợi nhuận cho nhà đầu tư, đồng thời góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Các nghiên cứu cho thấy, FDI có thể tạo ra nhiều việc làm, tăng thu nhập cho người lao động và cải thiện cán cân thanh toán quốc tế. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng FDI có thể dẫn đến những rủi ro như tình trạng “bong bóng” trong một số ngành, đặc biệt là bất động sản. Do đó, việc quản lý và điều tiết FDI là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển ổn định của nền kinh tế.

1.1. Đặc điểm và vai trò của FDI

FDI có những đặc điểm nổi bật như tính khả thi và hiệu quả kinh tế cao. FDI không chỉ là nguồn vốn mà còn là cầu nối giúp các doanh nghiệp trong nước tiếp cận công nghệ tiên tiến và cải thiện quy trình sản xuất. Đối với các nước nhận đầu tư, FDI giúp bổ sung nguồn vốn, tạo ra việc làm và nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, FDI cũng có thể gây ra sự phụ thuộc về kinh tế, dẫn đến những vấn đề như chảy máu chất xám và công nghệ lạc hậu. Do đó, việc xây dựng chính sách thu hút FDI hợp lý là rất quan trọng để phát huy tối đa lợi ích mà FDI mang lại cho nền kinh tế.

II. Tác động của FDI đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam

Từ năm 2000 đến 2018, FDI đã có những tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ FDI đóng góp vào GDP của Việt Nam ngày càng tăng, cho thấy vai trò quan trọng của FDI trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. FDI không chỉ giúp tăng trưởng GDP mà còn cải thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Các nghiên cứu cho thấy, FDI đã tạo ra hàng triệu việc làm, góp phần giảm tỷ lệ thất nghiệp và nâng cao thu nhập cho người lao động. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, FDI cũng đặt ra thách thức cho nền kinh tế, như sự cạnh tranh không lành mạnh và tình trạng phụ thuộc vào nguồn vốn nước ngoài.

2.1. Tác động đến tổng nguồn vốn phát triển

FDI đã đóng góp đáng kể vào tổng nguồn vốn phát triển của Việt Nam. Theo báo cáo, tổng vốn FDI đăng ký và thực hiện trong giai đoạn 2000-2018 đạt hàng trăm tỷ USD. Sự gia tăng này không chỉ giúp bổ sung nguồn vốn cho các dự án đầu tư mà còn thúc đẩy sự phát triển của các ngành kinh tế chủ chốt. FDI đã giúp cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao năng lực sản xuất và tạo ra nhiều cơ hội việc làm. Tuy nhiên, cần có những chính sách hợp lý để quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn vốn này, tránh tình trạng lãng phí và đảm bảo sự phát triển bền vững.

III. Khuyến nghị chính sách thu hút FDI

Để phát huy tối đa tác động tích cực của FDI đến tăng trưởng kinh tế, Việt Nam cần xây dựng và thực hiện các chính sách thu hút FDI hiệu quả. Chính phủ cần cải thiện môi trường đầu tư, đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp. Bên cạnh đó, cần có các chính sách ưu đãi cho các dự án FDI có công nghệ cao và thân thiện với môi trường. Việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cũng là một yếu tố quan trọng để thu hút FDI. Ngoài ra, cần tăng cường hợp tác quốc tế và xây dựng các hiệp định thương mại để mở rộng thị trường cho các nhà đầu tư nước ngoài.

3.1. Định hướng thu hút FDI trong thời gian tới

Việt Nam cần xác định rõ các lĩnh vực ưu tiên thu hút FDI, như công nghệ thông tin, năng lượng tái tạo và sản xuất chế biến. Định hướng này không chỉ giúp thu hút nguồn vốn mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Chính phủ cần tạo ra một môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và hấp dẫn để thu hút các nhà đầu tư nước ngoài. Đồng thời, cần có các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp trong nước để họ có thể tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu, từ đó nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2000-2018, Việt Nam đã chứng kiến sự gia tăng đáng kể của nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), với tổng vốn đăng ký đạt gần 360 tỷ USD và vốn thực hiện khoảng 160 tỷ USD. Sự phát triển này diễn ra trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, trở thành thành viên của nhiều tổ chức kinh tế quốc tế như WTO, APEC, ASEAN. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu, vẫn tồn tại những thách thức về hiệu quả sử dụng vốn FDI và tác động của nó đến tăng trưởng kinh tế.

Luận văn tập trung phân tích tác động của nguồn vốn FDI đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong giai đoạn 2000-2018, nhằm làm rõ cơ sở lý luận, thực trạng thu hút và sử dụng vốn FDI, cũng như đề xuất các chính sách thúc đẩy tăng trưởng kinh tế dựa trên nguồn vốn này. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ các tỉnh, thành phố trên cả nước trong khoảng thời gian 19 năm, với mục tiêu đánh giá tác động của FDI đến các chỉ số kinh tế quan trọng như GDP, xuất khẩu, năng suất lao động và chuyển giao công nghệ.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp nhằm tối ưu hóa hiệu quả thu hút và sử dụng vốn FDI, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết tăng trưởng kinh tế chủ đạo để phân tích tác động của FDI:

• Lý thuyết tăng trưởng ngoại sinh (Solow-Swan): Nhấn mạnh vai trò của tích lũy vốn và lao động trong tăng trưởng kinh tế. FDI được xem là nguồn vốn bổ sung giúp tăng tích lũy vốn, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hướng tới trạng thái ổn định mới.

• Lý thuyết tăng trưởng nội sinh: Tập trung vào vai trò của tiến bộ công nghệ và nguồn nhân lực trong tăng trưởng. FDI không chỉ cung cấp vốn mà còn thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao kỹ năng lao động và cải thiện tổ chức sản xuất, qua đó tăng năng suất và hiệu quả kinh tế.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), tăng trưởng kinh tế (GDP), xuất khẩu, năng suất lao động, chuyển giao công nghệ, và hiệu ứng lan tỏa công nghệ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với mô hình Vector Autoregression (VAR) để phân tích mối quan hệ động giữa FDI, GDP, xuất khẩu và tỷ lệ người dùng Internet (đại diện cho trình độ công nghệ). Dữ liệu được thu thập từ các nguồn chính thức như Tổng cục Thống kê, Cục Đầu tư nước ngoài, và Ngân hàng Thế giới, bao gồm số liệu năm từ 2000 đến 2018.

Cỡ mẫu gồm 19 quan sát theo năm, với các biến được xử lý bằng logarit tự nhiên để đảm bảo tính ổn định. Các bước phân tích bao gồm:

• Kiểm định tính dừng của chuỗi số liệu bằng kiểm định Augmented Dickey-Fuller (ADF).
• Lựa chọn độ trễ tối ưu cho mô hình VAR dựa trên tiêu chí AIC và SIC.
• Kiểm định nhân quả Granger để xác định mối quan hệ nguyên nhân giữa các biến.
• Phân tích hàm phản ứng và phân rã phương sai để đánh giá tác động của cú sốc FDI đến tăng trưởng kinh tế theo thời gian.

Phương pháp này cho phép đánh giá cả tác động ngắn hạn và dài hạn của FDI đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam một cách toàn diện và chính xác.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động tích cực của FDI đến tăng trưởng GDP: Kết quả kiểm định nhân quả Granger cho thấy FDI là nguyên nhân gây ra sự thay đổi của tăng trưởng kinh tế ở mức ý nghĩa 5%. Tỷ trọng đóng góp của khu vực FDI vào GDP tăng từ 15,2% năm 2005 lên 19,6% năm 2017, với tốc độ tăng trưởng đóng góp gấp gần 3 lần khu vực kinh tế ngoài nhà nước.

2. Gia tăng vốn FDI và hiệu quả giải ngân: Tổng vốn FDI đăng ký tăng lên mức đỉnh 71,7 tỷ USD năm 2008, vốn giải ngân cũng tăng từ 10 tỷ USD năm 2009 lên 19,1 tỷ USD năm 2018. Tỷ lệ vốn thực hiện/vốn đăng ký phục hồi từ mức thấp 16% năm 2008 lên 74% năm 2018, cho thấy hiệu quả sử dụng vốn ngày càng được cải thiện.

3. Tác động đến xuất khẩu và công nghiệp chế biến: Khu vực FDI chiếm hơn 57% tổng vốn đầu tư vào công nghiệp chế biến, chế tạo, đóng góp trên 70% kim ngạch xuất khẩu từ năm 2015. Xuất khẩu của doanh nghiệp FDI tăng 15,8% trong 9 tháng đầu năm 2018, cao hơn mức tăng chung của toàn nền kinh tế.

4. Ảnh hưởng đến lực lượng lao động và năng suất: Lao động trong khu vực FDI tăng từ 358.500 người năm 2000 lên gần 4 triệu người năm 2017, chiếm 7,8% tổng lao động toàn quốc. Năng suất lao động khu vực FDI cao gấp 7 lần khu vực ngoài nhà nước và cao hơn 1,4 lần khu vực nhà nước.

5. Chuyển giao công nghệ và nâng cao trình độ quản lý: FDI thúc đẩy chuyển giao công nghệ tiên tiến, đặc biệt trong các ngành công nghệ cao như điện tử, viễn thông, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và đổi mới sáng tạo trong nước.

Thảo luận kết quả

Các kết quả trên phù hợp với lý thuyết tăng trưởng nội sinh, khi FDI không chỉ bổ sung vốn mà còn thúc đẩy chuyển giao công nghệ và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Sự gia tăng tỷ trọng đóng góp của FDI vào GDP và xuất khẩu phản ánh hiệu quả ngày càng cao của nguồn vốn này trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, tác động tích cực của FDI tại Việt Nam tương đồng với các quốc gia đang phát triển có chính sách thu hút FDI hiệu quả và môi trường kinh tế ổn định. Tuy nhiên, vẫn cần lưu ý các rủi ro như sự phụ thuộc kinh tế và hiện tượng "chảy máu chất xám" nếu không có chính sách quản lý phù hợp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ thể hiện xu hướng tăng trưởng GDP, tỷ trọng đóng góp của FDI vào GDP và xuất khẩu, cũng như biểu đồ hàm phản ứng thể hiện tác động của cú sốc FDI đến GDP theo thời gian, giúp minh họa rõ nét mối quan hệ giữa các biến.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tập trung thu hút FDI vào các ngành công nghệ cao: Ưu tiên các lĩnh vực chế tạo chế biến, công nghệ thông tin nhằm nâng cao giá trị gia tăng và thúc đẩy chuyển giao công nghệ. Thời gian thực hiện: 5 năm tới. Chủ thể: Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Bộ Công Thương.

2. Mở rộng hợp tác với các đối tác chiến lược như Hàn Quốc và Nhật Bản: Tăng cường thu hút vốn FDI chất lượng cao từ các quốc gia có quan hệ ngoại giao và kinh tế bền vững với Việt Nam. Thời gian: 3 năm. Chủ thể: Bộ Ngoại giao, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

3. Thúc đẩy liên kết sản xuất giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước: Tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước tiếp nhận công nghệ, nâng cao kỹ năng quản lý và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Bộ Công Thương, các địa phương.

4. Khuyến khích các tập đoàn đa quốc gia xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo tại Việt Nam: Hỗ trợ phát triển nghiên cứu và phát triển (R&D), tạo môi trường thuận lợi cho sáng tạo và sản xuất công nghệ cao. Thời gian: 5 năm. Chủ thể: Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

5. Cải thiện môi trường đầu tư và chính sách ưu đãi linh hoạt: Xây dựng cơ sở dữ liệu nhà đầu tư, đổi mới chính sách ưu đãi theo từng ngành, dự án nhằm nâng cao hiệu quả thu hút FDI. Thời gian: 2 năm. Chủ thể: Chính phủ, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

6. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phù hợp với yêu cầu công nghệ 4.0: Đào tạo nâng cao tay nghề, kỹ năng công nghệ cho lao động Việt Nam thông qua hợp tác với nhà đầu tư nước ngoài. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng và điều chỉnh chính sách thu hút FDI, phát triển kinh tế bền vững, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.

2. Doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước: Hiểu rõ tác động của FDI đến tăng trưởng kinh tế và cơ hội hợp tác, liên kết sản xuất, chuyển giao công nghệ nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả kinh tế: Tham khảo phương pháp nghiên cứu và kết quả phân tích để phát triển các nghiên cứu sâu hơn về mối quan hệ giữa FDI và tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh hội nhập.

4. Sinh viên và học viên cao học ngành kinh tế, quản trị kinh doanh: Nắm bắt kiến thức lý thuyết và thực tiễn về FDI, tăng trưởng kinh tế, cũng như kỹ năng phân tích dữ liệu kinh tế vĩ mô bằng mô hình VAR.

Câu hỏi thường gặp

1. FDI ảnh hưởng như thế nào đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam?
   FDI đóng vai trò quan trọng trong việc bổ sung vốn đầu tư, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và nâng cao năng suất lao động, góp phần làm tăng GDP và xuất khẩu. Ví dụ, tỷ trọng đóng góp của FDI vào GDP tăng từ 15,2% năm 2005 lên 19,6% năm 2017.

2. Ngành nào thu hút nhiều vốn FDI nhất tại Việt Nam?
   Công nghiệp chế biến, chế tạo là ngành thu hút nhiều vốn FDI nhất, chiếm hơn 57% tổng vốn đăng ký, tiếp theo là bất động sản và bán buôn bán lẻ. Điều này phản ánh xu hướng tập trung vào các ngành có giá trị gia tăng cao.

3. Lao động trong khu vực FDI có những đặc điểm gì nổi bật?
   Lao động khu vực FDI tăng nhanh, chiếm gần 8% tổng lao động toàn quốc, với tỷ lệ lao động trẻ dưới 35 tuổi chiếm 72%. Năng suất lao động khu vực này cao gấp 7 lần khu vực ngoài nhà nước, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

4. Mô hình VAR được sử dụng trong nghiên cứu có ưu điểm gì?
   Mô hình VAR cho phép phân tích mối quan hệ động giữa các biến kinh tế vĩ mô, đánh giá tác động ngắn hạn và dài hạn của FDI đến tăng trưởng kinh tế mà không cần giả định trước về quan hệ nhân quả, giúp kết quả thực nghiệm chính xác và toàn diện.

5. Những thách thức khi thu hút FDI tại Việt Nam là gì?
   Các thách thức gồm sự phụ thuộc kinh tế vào FDI, hiện tượng “chảy máu chất xám”, công nghệ lạc hậu tồn đọng, và cạnh tranh không lành mạnh với doanh nghiệp trong nước. Do đó, cần có chính sách quản lý và định hướng thu hút FDI phù hợp để giảm thiểu rủi ro.

Kết luận

• Nguồn vốn FDI đã đóng góp tích cực và ngày càng tăng vào tăng trưởng kinh tế Việt Nam giai đoạn 2000-2018, với tỷ trọng đóng góp vào GDP tăng gần 30% so với năm 2005.
• FDI thúc đẩy phát triển công nghiệp chế biến, xuất khẩu, nâng cao năng suất lao động và chuyển giao công nghệ, góp phần cải thiện cơ cấu kinh tế và năng lực cạnh tranh quốc gia.
• Mối quan hệ giữa FDI và tăng trưởng kinh tế là hai chiều, FDI thúc đẩy tăng trưởng và tăng trưởng kinh tế cũng tạo điều kiện thu hút FDI hiệu quả hơn.
• Các chính sách thu hút FDI cần tập trung vào ngành công nghệ cao, tăng cường liên kết doanh nghiệp, cải thiện môi trường đầu tư và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
• Nghiên cứu đề xuất tiếp tục mở rộng chuỗi dữ liệu và bổ sung các biến giải thích khác để đánh giá tác động dài hạn và toàn diện hơn của FDI đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam.

Các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp nên áp dụng các khuyến nghị trong luận văn để tối ưu hóa hiệu quả thu hút và sử dụng vốn FDI, đồng thời thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trong giai đoạn tới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VA TONG QUAN NGHIÊN CỨU. Cơ sở lý thuyết về vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI. Khái niệm FDI.-- 2-22 S+EE2EE£EEEEEE2EEEEEEEEEEEEE211711 7121121. Dac diém oi uUNgă:.

Vai trò của FDI đối với nền kinh té. Cơ sở lý thuyết về tăng trưởng kinh tẾ. Khái niệm tăng trưởng kinh tẾ.- - 2 2 s+E+£E+£EE+EE+EEeEEzEerreerxees 5 1. Các nhân tố tac động đến tăng trưởng kinh tẾ.

Cơ sở lý thuyết về tac động của FDI đến tăng trưởng kinh té. Lý thuyết tăng trưởng ngoại sinh. Lý thuyết tăng trưởng nội sinh.---- ¿2 s++x+2zx+zx+erxzrxrrrxersre 7 1. Tổng quan các nghiên cứu trước đây.

Các nghiên cứu trên thế giới. Các nghiên cứu ở Việt Nam .eceecceceeseeseeeeeesseeeesseseeeeeesseseseeseeeaeenss 10 CHUONG 2: THUC TRANG THU HUT VÀ SU DỤNG NGUON VON FDI O VIỆT NAM TỪ NĂM 2000- 2018. Tình hình chung thu hút và sử dụng nguồn vốn FDI ở Việt Nam. Cơ cầu nguồn von FDI phân theo đối tác đầu tư.

Cơ cấu nguồn von FDI phân theo địa phương. Cơ cấu nguồn vốn FDI phân theo ngành kinh tế. 20 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phương pháp nghiên CỨU.

Mô hình nghiên CỨU. Kết quả ước lượng thực nghiệm. Các kiểm định thống kê.--- 2 2 2 +ESE£EE£EE+EE2EE2EEEEEEEEEEEEEErkrrkrreeg 26 3. Két qua Oi QUY 8n .L 30 CHUONG 4: TÁC DONG CUA NGUON VON EDI DEN TANG TRUONG KINH TE Ở VIET NAM.

Tác động của FDI đến tăng trưởng kinh té. Tác động của FDI đến tổng nguồn vốn phát triển toàn xã hội 34 3. Tác động của FDI đến công nghiệp và xuất khẩu. Tác động của FDI đến lực lượng lao động và chất lượng nguồn TAN ÏỰC.

Tác động của FDI đến chuyển giao công nghệ. 40 CHƯƠNG 5: KHUYÉN NGHỊ CHÍNH SÁCH. Định hướng thu hút FDI trong thời gian tới. Kiến nghị chính sách thu hút FDI nhằm thúc day tăng trưởng trong giai đoạn ỐI.

43 PHỤ LỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC TỪ VIET TAT APEC Diễn đàn hợp tác kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á DNNN Doanh nghiệp nhà nước DNTN Doanh nghiệp tư nhân EU Liên minh Châu Âu FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài GDP Tổng sản phẩm trong nước IMF Quỹ tiền tệ quốc tế WTO Tổ chức thương mại thế giới DTNN Đầu tư nước ngoài R&D Nghiên cứu và triển khai BĐS Bắt động sản TTKT Tăng trưởng kinh tế DANH MỤC HÌNH Hình 2-1: Xu hướng biến động lượng vốn FDI giải ngân giai đoạn 2009 - 0Ô ÖÔÔ. 16 Hình 2-2: Top 10 quốc gia dau tư trực tiếp lớn nhất vào Việt Nam năm 2018. 18 Hình 2-3: Top 10 địa phương nhận vốn FDI nhiều nhất năm 2018. 28 Hình 3-2: Ham phản ứng của VAIR.v HH rệt 30 Hình 4-1:Téc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam giai đoạn 1995-2018.

32 Hình 4-2:Ty trong đóng góp của khu vực FDI vào GDP theo thành phan kinh. 33 Hình 4-3:Tỷ trọng đóng góp của FDI trong giá trị GDP và tốc độ tăng trưởng của 69011. 34 Hình 4-4: Vốn đầu tư phát triển toàn xã hội phân theo thành phần kinh tế 1995- 2018. nen ưu 35 Hình 4-5: Kim ngạch, tốc độ tăng xuất khâu,nhập khẩu và cán cân thương mai trong 9 thang đầu năm, giai đoạn 201 1-2016.-- 2-2 252+s++ke£xerxsrxerszreee 36 Hình 4-6:Ty trọng đóng góp của khu vực FDI vào kim ngạch xuất khẩu.

37 Hình 4-7:Tỷ trọng lao động của khu vực FDI so với toàn bộ nền kinh tế. 38 Hình 4-§: Năng suất lao động theo thành phần kinh tế ( giá so sánh năm 2010). 39 DANH MỤC BANG Bang 2-1: Lượng vốn FDI đăng ký và thực hiện giai đoạn 2000 - 2018. 15 Bảng 2-2: Top 10 các quốc gia đầu tu FDI nhiều nhất vào Việt Nam, tích lãy đến TAM 2018.

17 Bảng 2-3: Đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam theo địa phương( lũy kế các dự án còn hiệu lực đến ngày 20/12/2018, Top 10 địa phương ở Việt Nam).- 19 Bảng 2-4: Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài năm 2018 theo ngành (tính từ 1/1/2018— 20/12/2018).--- Ship 20 Bảng 2-5: Đầu trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam theo ngành (lũy kế các dự án còn hiệu lực đến 20/12/2018).---¿- 22 +¿+++2E++EE+SEEtEEEEEEEEEESEEEEEEerkerrkrrrree 21 Bảng 3-1: Mô tả số liệu.----2- 52-5252 EEEEEEEE21121127171121121121111111 11 E1 xe 26 Bảng 3-2:Kết quả kiểm định Augmented Dickey Fuller (ADF).-- 27 Bang 3-5: Kết quả kiểm định nhân quả Granger.-------: ¿©5252 ©sze: 29 Bang 3-6: Kết quả phân rã phương sai.--- ¿2-2 52S£2E£+E££Ee£EeEEeEEerkersrreee 31 LOI MỞ DAU s* Lý do lựa chọn đề tài ‹, Trong thời đại ngày nay, xu hướng hội nhập khu vực và toàn cầu hóa đang diễn ra một cách mạnh mẽ. Điều này đòi hỏi các quốc gia mở cửa nền kinh tế ra thị trường thế giới, tham gia tích cực vào mối quan hệ kinh tế quốc tế. Không nằm ngoài xu thế đó, những năm qua, với những nỗ lực đổi mới toàn diện nền kinh tế, trong đó đáng chú ý là việc chủ động hội nhập và với kinh tế khu vực và quốc tế, nền kinh tế Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn. Ngay từ cuối thập kỷ 80, Việt Nam đã thực hiện chủ trương hội nhập kinh tế, bắt đầu bằng việc thông qua Luật Đầu tư Nước ngoài vào năm 1987, tiến hành ký kết các hiệp định thương mại song phương và đa phương, gần đó nhất là Hiệp định thương mại Việt-Mỹ.

Việt Nam đã trở thành thành viên của ASEAN từ năm 1995, của APEC từ năm 1998, tham gia Diễn đàn kinh tế Á-Âu (ASEM) vào năm 2001 và năm 2007 Việt Nam chính thức trở thành một thành viên của WTO. Bên cạnh mở cửa thương mại, Việt Nam đã và đang tích cực cải thiện những vấn đề về môi trường đầu tư, và đặc biệt trên hết là khung khổ pháp luật nhằm thu hút nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Việt Nam đã ký hiệp định song phương về khuyến khích và bảo hộ đầu tư với 45 nước và vùng lãnh thé, trong đó phạm vi điều chỉnh của các hiệp định đều mở rộng hơn so với những qui định hiện hành của Luật Đầu tư Nước ngoài tại Việt Nam. Các nỗ lực của Chính phủ Việt Nam đã đem lại những kết quả đáng khích lệ về thu hút vốn FDI vào Việt Nam.

Nắm bắt được tầm quan trọng của ngườn vốn FDI, đặc biệt là nguồn vốn FDI có vai trò quan trọng đến sự tăng trưởng kinh tế. Có nhiều quan điểm nêu lên là FDI đã có những tác động tích cực đối với nền kinh tế Việt Nam như tạo việc làm, tăng thu nhập cho người lao động, đây mạnh xuất khẩu, góp phần cải thiện cán cân thanh toán quốc tế. Tuy nhiên, cũng không ít những ý kiến trái chiều được đưa ra khi cho rằng đầu tư FDI quá nhiều sẽ dẫn đến tình trạng “bong bóng” của một số nganh, như bất động sản (BĐS), hay thị trường chứng khoán (TTCK) của Việt Nam trong thời gian qua, gây hại cho nền kinh tế. Đã có rất nhiều nghiên cứu về đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam chỉ ra tính tích cực của mối quan hệ giữa FDI va các yếu tố tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam, ví dụ như Nguyễn Như Bình và Jonathan Haughton (2002), S.

Parker, Phan Vinh Quang và Nguyễn Ngọc Anh (2005) nêu lên Hiệp định thương mại song phương giữa Việt Nam và Hoa Kỳ (2001) giúp thu hút FDI vào Việt Nam. Năm 2006, Nguyễn Phi Lân đã kết luận mối quan hệ giữa FDI và tăng trưởng kinh tế Việt Nam là tích cực. Ngoài ra, Trần Quang Tiến (2009) chỉ ra FDI làm nâng cao cơ sở hạ tầng của nước ta, và ngược lại. Tuy nhiên vẫn chưa đánh giá được toàn diện mối quan hệ này.

Chính vì vậy bài nghiên cứu này nhằm mục đích làm rõ tác động của nguôồn vốn FDI vào sự tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam và trên cơ sở đó dé đưa ra các đề xuất giải pháp giúp cải thiện và đây mạnh tác động giữa FDI và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam. “+ Mục tiêu nghiên cứu e Mục tiêu chung Phân tích tác động của nguồn vốn FDI đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam giai đoạn 2000 — 2018. © Mục tiêu cụ thể Làm rõ cơ sở lý luận về FDI và tác động của FDI đến tăng trưởng kinh tế của Việt Nam. Phân tích thực trạng thu hút và sử dụng nguồn vốn FDI tại Việt Nam trong giai đoạn 2000 — 2018.

Phân tích tác động của nguồn vốn FDI đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Khuyến nghị chính sách thu hút FDI nhằm thúc đây tăng trưởng trong thời gian tới. Câu hỏi nghiên cứu Vốn dau tư trực tiếp nước ngoài (FDI)tác động đến tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam giai đoạn năm 2000-2018 như thế nào? % >, Đối tượng va phạm vi nghiên cứu e Đối tượng nghiên cứu: Tác động của nguồn vốn FDI đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam giai đoạn 2000-2018. e Phạm vi nghiên cứu: Về không gian và thời gian: Bài viết phân tích tác động của nguồn vốn FDI đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam từ năm 2000 đến năm 2018.

CHUONG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TONG QUAN NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lý thuyết về vốn dau tư trực tiếp nước ngoài FDI 1. Khái niệm FDI Theo OECD định nghĩa là: “Đầu tư trực tiếp được thực hiện nhằm thiết lập các mối quan hệ kinh tế lâu dài với một doanh nghiệp đặc biệt là những khoản đầu tư mang lại khả năng tạo ảnh hưởng đối với việc quản lý doanh nghiệp nói trên bằng cách: (i) Thanh lập mở rộng một doanh nghiệp hoặc một chi nhánh thuộc toàn quyền quản lý của chủ đầu tư; (ii) Mua lại toàn bộ doanh nghiệp đã có; (iii) Tham gia vào một doanh nghiệp mới; (iv) Cấp tín dụng dai han > 5 ” năm”. Theo WTO cho rằng: “Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) xảy ra khi một nhà đầu tư từ một nước (nước chủ đầu tư) có được một tài sản ở một nước khác (nước thu hút đầu tư cùng với quyền quản lý tài sản đó.” Theo IMF thì: “FDI nhằm đạt được những lợi ích lâu dài trong một doanh nghiệp hoạt động trên lãnh thé của một nền kinh tế khác nền kinh tế nước chủ đầu tư, mục đích của chủ đầu tư là giành quyền quản lý thực sự doanh nghiệp.” Theo luật đầu tư Việt Nam năm 2014: “Đầu tư là việc nhà đầu tư bỏ vốn đầu tư dé thực hiện hoạt động kinh doanh thông qua việc thành lập tô chức kinh tế, đầu tư góp vốn, mua cô phan, phần vốn góp của tô chức kinh tế; đầu tư theo hình thức hợp đồng hoặc thực hiện dự án đầu tư.

Đầu tư trực tiếp là hình thức đầu tư do nhà đầu tư bỏ vốn đầu tư và tham gia quản lý hoạt động đầu tư”.