mở đầu nghiên cứu về các nhân vật và PTDT ở Quảng Nam. Hội thảo đã tập trung trình bày tư tưởng, chủ trương cứu nước nước và vai trò của Phan Châu Trinh và Huỳnh Thúc Kháng đối với PTDT ở Quảng Nam và cả nước. Lê Thị Kinh (2001), Phan Châu Trinh qua những tài liệu mới, (tập 1) [94], (tập 2 xuất bản năm 2003) [95]. Bộ sách chứa đựng nguồn sử liệu mới, phong phú về Phan Chu Trinh do chính tác giả sưu tầm từ nhiều nguồn trong và ngoài nước.
Bộ sách đã cung cấp cho độc giả nguồn sử liệu phong phú, đa chiều để từ đó có được cái nhìn toàn diện hơn về Phan Châu Trinh - người khởi xướng, phát động PTDT, mở đầu cho trào lưu cứu nước mới ở Việt Nam đầu thế kỷ XX. Năm 2003, hội thảo khoa học về Phong trào Duy Tân ở Quảng Nam (1903 - 1908) đã đánh dấu một bước tiến mới trong nhận thứcvề PTDT Quảng Nam nói riêng, cả nước nói chung. Một số vấn đề về điều kiện hình thành và phát triển, những nét nổi bật và vai trò của PTDT Quảng Nam đối với PTYN và CMVN đầu thếkỷ XX đã được khẳng định. Tiếp đó, Sở Văn hóa, Thể thao, Du lịch Quảng Nam (2004), tổ chức hội thảo Một trăm năm thành lập Duy Tân hội.
Thân thế và sự nghiệp Tiểu La Nguyễn Thàn,đề cập đến vai trò của Quảng Nam nói chung, Nguyễn Thành nói riêng đối với sự ra đời và hoạt động của tổ chức DTH. Nguyên Ngọc (chủ biên) (2004), Tìm hiểu con người xứ Quảng, do Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Quảng Nam xuất bản [113], là công trình nghiên cứu công phu của nhiều tác giả về vùng đất và con người xứ Quảng qua hơn 500 năm hình thành và phát triển. Ngoài phần khái quát về địa lý, lịch sử hình thành và phát triển của con người xứ Quảng, công trình đã đi sâu phân tích về con người xứ Quảng trong hoạt động kinh tế, trên lĩnh vực chính trị, văn hóa và trong đánh giặc giữ nước. Cùng với phần phụ lục phong phú, công trình này là nguồn tư liệu quan trọng và đáng tin cậy cho tác giả trong quá trình hoàn thiện luận án.
Thắng (2005), Quảng Nam trong hành trình mở cõi và giữ nước [145]; Nguyễn Sinh Duy (2006), Quảng Nam những vấn đề sử học [53], là hai công 19 trình tiêu biểu về Quảng Nam, với nhiều nguồn tư liệu từ nhiều phía khác nhau mà các tác giả đã dày công sưu tầm, nghiên cứu và biên soạn. Hai công trình này đã cho chúng ta cái nhìn khá toàn diện và đầy đủ về quá trình hình thành và phát triển của vùng đất Quảng Nam trong hơn 5 thế kỷ (1400 - 1925) bao gồm: Lịch sử, địa lý, chính trị, kinh tế, truyền thống văn hóa, các phong trào đấu tranh yêu nước và các nhân vật tiêu biểu của xứ Quảng; đặc biệt, tác giả Nguyễn Q. Thắng đã nêu lên những đóng góp của Quảng Nam đối với sự phát của nền văn hóa dân tộc và đấu tranh giải phóng dân tộc đầu thế kỷ XX. Hai công trình này là nguồn tư liệu quan trọng, phong phú và đáng tin cậy cho tác giả trong quá trình xây dựng luận án.
Trần Thị Hạnh (2006), Quá trình chuyển biến tư tưởng ở Huỳnh Thúc Kháng, Tạp chí Triết học [77], đi sâu phân tích quá trình chuyển biến tư tưởng của Huỳnh Thúc Kháng từ chủ nghĩa yêu nước theo xu hướng DCTS ôn hòa, chuyển sang chủ nghĩa yêu nước dân chủ nhân dân do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. Cùng với bài Tư tưởng duy tân của Trần Quý Cáp đăng trên Tạp chí Khoa học, Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2008, tác giả đã đề cập đến sự chuyển biến trong tư tưởng từ lập trường phong kiến sang tư tưởng DCTS của Trần Quý Cáp trong bối cảnh giao thời ở Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thếkỷ XX. Ngô Văn Minh (2011), Chí sĩ Lê Cơ, NXB Đà Nẵng [110], cuốn sách là kết quả của quá trình dày công sưu tầm, nghiên cứu của tác giả về Lê Cơ - nhà thực hành duy tân xuất sắc và về PTDT ở Quảng Nam đầu thế kỷ XX. Cuốn sách chứa đựng nguồn tư liệu phong phú, bổ ích cho tác giả trong quá trình thực hiện luận án.
Vấn đề nghiên cứu còn được thể hiện trong các hội thảo khoa học về các nhân vật, các phong trào đấu tranh yêu nước tiêu biểu ở Quảng Nam như Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, Trần Quý Cáp, Nguyễn Thành, PTDT, DTH, phong trào chống sưu thuế 1908, khởi nghĩa VNQPH năm 1916 ở Trung Kỳ… Nhân kỷ niệm 80 năm ngày mất cụ Phan Châu Trinh,ngày 23/03/2006, tại Hội trường Thống Nhất (thành phố Hồ Chí Minh), Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, Viện Khoa học xã hội Việt Nam phối hợp Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam tổ chức "Hội thảo khoa học tưởng niệm 80 năm ngày mất Phan Chu Trinh (24/03/1926 - 24/03/2006)". Với sự góp mặt của nhiều sử gia, nhà nghiên cứu, hội thảo đã khắc họa sắc nét chân dung nhà tư tưởng dân chủ đầu tiên của Việt Nam. Các tham luận và ý kiến phát biểu tại Hội thảo góp phần làm rõ hơn thân thế, cuộc đời hoạt động cách mạng của nhà yêu nước Phan Châu Trinh; đánh 20 giá cao tư tưởng về dân chủ, dân quyền của Phan Châu Trinh trong bối cảnh lịch sử Việt Nam đầu thế kỷ XX; đồng thời, phân tích sâu hơn tác động của xu hướng chính trị, những hoạt động yêu nước cách mạng và đám tang cụ Phan Châu Trinh đối với PTYN Việt Nam ở những thập niên đầu thế kỷ XX. Năm 2008, Hội thảo khoa học 100 năm phong trào chống thuế ở Quảng Nam(1908 - 2008) do Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tổ chức tại huyện Đại Lộc, Quảng Nam đã góp phần làm sáng tỏ nguyên nhân, diễn biến, đặc điểm và ý nghĩa của phong trào chống thuế ở Quảng Nam nói riêng, cả nước nói chung; trong đó, có đề cập đến tác động của PTDT do Phan Châu Trinh, Trần Quý Cáp, Huỳnh Thúc Kháng khởi xướng dẫn đến sự bùng nổ của phong trào kháng thuế.
Nguyễn Đình An - Thạch Phương (2010), Địa chí Quảng Nam - Đà Nẵng, NXB Khoa học và Xã hội [1]. Một trong những nội dung chính của công trình này là trình bày lịch sử PTYN và đấu tranh cách mạng của nhân dân Quảng Nam, Đà Nẵng. Trong đó, có đề cập đến sự phát triển của PTYN và CMQN 30 năm đầu thế kỷ XX. Tuy vậy, đây là công trình nghiên cứu được viết dưới dạng thông sử và khảo tả; do đó, chưa nghiên cứu về sự chuyển biến của PTYN và CMQN trong 30 năm đầu thếkỷ XX.
Phòng Văn hóathông tin Điện Bàn (Quảng Nam) (1995), Trần Quý Cáp – chí sĩ duy tân Việt Nam đầu thế kỷ XX, NXB Đà Nẵng [121],tác phẩm đã góp phần làm sáng tỏ thân thế sự nghiệp, chủ trương cứu nước và đóng góp của Trần Quý Cáp đối với PTYN Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ngày 30/10/2015, tại thành phố Tam Kỳ (Quảng Nam), Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng (thuộc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh) đã phối hợp Ban Tuyên Giáo Tỉnh ủy Quảng Nam tổ chức Hội thảo khoa học: “Huỳnh Thúc Kháng - Quê hương, gia đình, tuổi trẻ”.Hội thảo đã làm rõ thân thế, sự nghiệp, quá trình cống hiến của chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng. Đặc biệt, với các bài tham luận: Huỳnh Thúc Kháng - từ nhà nho đến nhà duy tân xuất sắc trong thập kỷ đầu của thế kỷ XX; Những đóng góp của cụ Huỳnh Thúc Kháng với PTDT; Những bước chuyển trên con đường cách mạng của cụ Huỳnh Thúc Kháng; Huỳnh Thúc Kháng và việc thực hành chủ trương “tương phản nhi tương thành” trong PTDT ở Quảng Nam đầu thế kỷ XX; Nhân cách tri thức và những hoạt động yêu nước ban đầu của cụ Huỳnh Thúc Kháng; “Chất Quảng Nam” trong người cụ Huỳnh; Noi gương đạo đức Huỳnh Thúc Kháng; 21 Huỳnh Thúc Kháng và sự học ở Tiên Phước; Ảnh hưởng của quê hương Thạnh Bình đến sự hình thành cốt cách của Huỳnh Thúc Kháng… đã cung cấp thêm cho chúng ta những tư liệu quý về tuổi trẻ và những hoạt động yêu nước đầu tiên của Huỳnh Thúc Kháng. Đồng thời, làm rõ thêm những hoạt động của cụ Huỳnh sau khi thi đỗ Tiến sĩ khoa Giáp Thìn năm 1904 và những hoạt động trong PTDT ở Quảng Nam (1903 - 1908)… Kỷ niệm 140 năm ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng, Quyền Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, ngày 23/9/2016, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Tỉnh ủy Quảng Nam tổ chức hội thảo khoa học cấp Quốc gia với chủ đề: “Huỳnh Thúc Kháng với cách mạng Việt Nam và quê hương Quảng Nam”.
Hội thảo đã quy tụ đông đảo các nhà khoa học, nhà nghiên cứu đầu ngành trong cả nước, với gần 65 tham luận khoa học, đã góp phần cung cấp thêm nhiều dữ liệu khoa học, thực tiễn về cuộc đời, sự nghiệp của cụ Huỳnh Thúc Kháng; tiếp tục khẳng định công lao và cống hiến xuất sắc, nổi bật của nhà lãnh đạo Huỳnh Thúc Kháng. Trong đó, các đại biểu, các nhà khoa học đi sâu làm rõ giá trị tư tưởng, đạo đức, con người Huỳnh Thúc Kháng trên các góc độ tiếp cận: Một chí sĩ yêu nước nhiệt thành; nhà lãnh đạo tài năng; nhà hoạt động văn hóa xuất sắc; người con ưu tú của quê hương Quảng Nam. Hội thảo khoa học 100 năm khởi nghĩa Việt Nam Quang phục Hội tại phủ Tam Kỳ (1916 - 2016) do Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam và Viện Sử học Việt Nam tổ chức năm 2016 tại thành phố Tam Kỳ, đã góp phần làm sáng tỏ những vấn đề chung của sự kiện này; đồng thời, cũng khẳng định đóng góp của Quảng Nam đối với cuộc khởi nghĩa, khẳng định từ xu hướng cải cách và bạo động từ đầu thế kỷ XX, phong trào đã chuyển biến sang đấu tranh vũ trang do tình thế cách mạng đã xuất hiện, nhưng cuối cùng thất bại, đánh dấu một bước tiến của PTYN ở Trung Kỳ. Có thể nói các hội thảo khoa học đã cung cấp cho tác giả luận án nguồn tư liệu phong phú, cùng những nhận định, đánh giá sâu sắc về những vấn đề liên quan đến đề tài.