Clason Grad MSU 0128N 15161: So sánh quan điểm về bình thường hóa quan hệ Mỹ-Việt 1989-1995

Bình thường hóa quan hệ giữa Mỹ và Việt Nam từ năm 1989 đến 1995 là một quá trình phức tạp, phản ánh sự thay… 143 trang · Michigan State University · 2017.

• Tác giả: Nathan Robert Clason
• Trường học: Michigan State University
• Chuyên ngành: History
• Đề tài: So Sánh Quan Điểm Về Bình Thường Hóa Quan Hệ Mỹ-Việt 1989-1995
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: East Lansing

Mục lục chi tiết

• INTRODUCTION
• 1. CHAPTER 1: People, Organizations, and other Entities in Favor of Normalization
• 1.1. US PRESIDENTIAL ADMINISTRATIONS
• 1.2. THE SOCIALIST REPUBLIC OF VIETNAM
• 1.3. THE SENATE SELECT COMMITTEE ON POW/MIA AFFAIRS 1991-1993
• 1.4. NEOLIBERALISM GREETS THE NEWEST “ASIAN TIGER”
• 1.5. JOHN MCCAIN AND JOHN KERRY
• 2. CHAPTER 2: People and Groups Opposing Normalization
• 2.1. ANN MILLS GRIFFITHS
• 2.2. NORMALIZATION, ROSS PEROT AND THE 1992 ELECTION
• 2.3. POLITICAL UNANIMITY AND PAINFUL SILENCE IN ORANGE COUNTY

Tóm tắt

I. Tổng quan về bình thường hóa quan hệ Mỹ Việt 1989 1995

Bình thường hóa quan hệ giữa Mỹ và Việt Nam từ năm 1989 đến 1995 là một quá trình phức tạp, phản ánh sự thay đổi trong chính sách đối ngoại của cả hai quốc gia. Sự kiện này không chỉ đánh dấu sự kết thúc của một thời kỳ thù địch mà còn mở ra cơ hội hợp tác mới. Các yếu tố như sự sụp đổ của Liên Xô và sự thay đổi trong chính sách của các chính quyền Mỹ đã tạo điều kiện cho việc thiết lập quan hệ ngoại giao. Nghiên cứu này sẽ phân tích các quan điểm khác nhau về quá trình này.

1.1. Lịch sử quan hệ Mỹ Việt trước năm 1989

Trước năm 1989, quan hệ giữa Mỹ và Việt Nam chủ yếu bị chi phối bởi cuộc chiến tranh Việt Nam. Sự thù địch kéo dài đã để lại nhiều di chứng, ảnh hưởng đến chính sách đối ngoại của cả hai bên. Các cuộc điều tra về số phận của các tù nhân chiến tranh Mỹ cũng như các vấn đề nhân quyền đã tạo ra những rào cản lớn trong việc bình thường hóa quan hệ.

1.2. Các yếu tố thúc đẩy bình thường hóa quan hệ

Nhiều yếu tố đã thúc đẩy quá trình bình thường hóa quan hệ, bao gồm sự thay đổi trong chính sách đối ngoại của Mỹ và Việt Nam. Sự kết thúc của Chiến tranh Lạnh và nhu cầu hợp tác kinh tế đã tạo ra một bối cảnh thuận lợi cho việc thiết lập quan hệ ngoại giao. Các cuộc đàm phán giữa hai bên đã diễn ra trong bối cảnh này.

II. Vấn đề và thách thức trong bình thường hóa quan hệ Mỹ Việt

Mặc dù có nhiều yếu tố thuận lợi, quá trình bình thường hóa quan hệ Mỹ-Việt cũng gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như di sản của chiến tranh, sự hoài nghi từ cả hai phía và các nhóm áp lực đã tạo ra những rào cản đáng kể. Sự phản đối từ các nhóm cựu chiến binh và gia đình các tù nhân chiến tranh Mỹ đã làm phức tạp thêm quá trình này.

2.1. Sự phản đối từ các nhóm cựu chiến binh

Nhiều cựu chiến binh Mỹ và gia đình của họ đã phản đối việc bình thường hóa quan hệ với Việt Nam. Họ lo ngại rằng việc này sẽ làm giảm giá trị của những hy sinh mà họ đã trải qua trong cuộc chiến. Các tổ chức như National League of POW/MIA Families đã có những hoạt động mạnh mẽ để ngăn chặn quá trình này.

2.2. Những rào cản chính trị trong Quốc hội Mỹ

Trong Quốc hội Mỹ, nhiều chính trị gia đã bày tỏ sự hoài nghi về việc bình thường hóa quan hệ với Việt Nam. Họ cho rằng Việt Nam chưa thực sự giải quyết các vấn đề liên quan đến nhân quyền và các tù nhân chiến tranh. Điều này đã tạo ra những tranh cãi và cản trở các nỗ lực bình thường hóa.

III. Phương pháp và giải pháp trong quá trình bình thường hóa

Để vượt qua các thách thức, cả Mỹ và Việt Nam đã áp dụng nhiều phương pháp và giải pháp khác nhau. Các cuộc đàm phán ngoại giao, các chương trình hợp tác kinh tế và các hoạt động giao lưu văn hóa đã được triển khai nhằm xây dựng lòng tin và tạo điều kiện cho việc bình thường hóa.

3.1. Đàm phán ngoại giao và các thỏa thuận

Các cuộc đàm phán ngoại giao giữa Mỹ và Việt Nam đã diễn ra liên tục, với nhiều thỏa thuận được ký kết nhằm thúc đẩy quan hệ. Những thỏa thuận này không chỉ tập trung vào vấn đề kinh tế mà còn bao gồm các vấn đề nhân quyền và hợp tác an ninh.

3.2. Hợp tác kinh tế và đầu tư

Hợp tác kinh tế đã trở thành một phần quan trọng trong quá trình bình thường hóa. Mỹ đã dần dỡ bỏ các lệnh cấm vận và khuyến khích đầu tư vào Việt Nam. Điều này không chỉ giúp cải thiện nền kinh tế Việt Nam mà còn tạo ra cơ hội cho các doanh nghiệp Mỹ.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về bình thường hóa

Kết quả của quá trình bình thường hóa quan hệ Mỹ-Việt đã mang lại nhiều lợi ích cho cả hai bên. Việc thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức vào năm 1995 đã mở ra nhiều cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực như thương mại, đầu tư và an ninh. Nghiên cứu này sẽ phân tích những kết quả cụ thể từ quá trình này.

4.1. Tác động kinh tế đối với Việt Nam

Việc bình thường hóa quan hệ đã giúp Việt Nam thu hút đầu tư nước ngoài và gia tăng xuất khẩu. Nền kinh tế Việt Nam đã có những bước phát triển mạnh mẽ, góp phần nâng cao đời sống người dân.

4.2. Tác động đến quan hệ quốc tế

Bình thường hóa quan hệ với Mỹ đã giúp Việt Nam cải thiện vị thế trên trường quốc tế. Việt Nam đã trở thành một đối tác quan trọng trong khu vực Đông Nam Á và được nhiều quốc gia khác công nhận.

V. Kết luận và tương lai của quan hệ Mỹ Việt

Quá trình bình thường hóa quan hệ Mỹ-Việt từ 1989 đến 1995 đã tạo ra một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử hai nước. Mặc dù còn nhiều thách thức, nhưng tương lai của quan hệ này hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Nghiên cứu này sẽ đưa ra những dự đoán về tương lai của quan hệ Mỹ-Việt.

5.1. Triển vọng hợp tác trong tương lai

Với những nền tảng đã được xây dựng, quan hệ Mỹ-Việt có thể tiếp tục phát triển trong nhiều lĩnh vực. Hợp tác kinh tế, an ninh và văn hóa sẽ là những lĩnh vực trọng tâm trong tương lai.

5.2. Những thách thức cần vượt qua

Mặc dù có nhiều triển vọng, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải giải quyết. Các vấn đề liên quan đến nhân quyền và di sản chiến tranh vẫn sẽ là những rào cản cần được chú ý trong quá trình phát triển quan hệ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tiến trình bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa Hoa Kỳ và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn 1989-1995 là một trong những bước chuyển địa chính trị quan trọng nhất sau Chiến tranh Lạnh. Sau hơn 20 năm đóng băng ngoại giao kể từ năm 1975, nỗ lực hòa giải giữa hai cựu thù đã phải vượt qua vô vàn rào cản phức tạp về tâm lý chiến tranh, lợi ích địa chiến lược và xung đột nội bộ của mỗi quốc gia. Vấn đề cốt lõi của nghiên cứu tập trung vào việc giải mã tiến trình tái thiết lập quan hệ ngoại giao thông qua lăng kính so sánh đa chiều, thay vì chỉ tiếp cận theo mô hình lịch sử tuyến tính truyền thống vốn thường đơn giản hóa bức tranh toàn cảnh.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là khảo sát, đối chiếu hành vi chính trị và quan điểm của 8 thực thể có tầm ảnh hưởng mang tính quyết định, được chia thành hai nhóm đối lập rõ rệt: 5 thực thể ủng hộ và 3 thực thể phản đối bình thường hóa. Phạm vi nghiên cứu tập trung chủ yếu vào không gian địa lý Hoa Kỳ và Việt Nam trong khung thời gian 6 năm then chốt, từ năm 1989 khi Việt Nam rút quân khỏi Campuchia đến ngày 11 tháng 7 năm 1995 khi Tổng thống Bill Clinton chính thức tuyên bố thiết lập quan hệ ngoại giao.

Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện rõ nét qua việc cung cấp hệ thống luận cứ thực chứng vững chắc, phân tích chi tiết kết quả biểu quyết 62-38 tại Thượng viện Hoa Kỳ nhằm dỡ bỏ cấm vận vào đầu năm 1994, đồng thời khai thác sâu khối tư liệu giải mật đồ sộ. Luận văn không chỉ làm sáng tỏ các liên minh chính trị đặc thù giữa các cựu chiến binh và giới hoạch định chính sách, mà còn mang lại bài học kinh nghiệm sâu sắc cho công tác ngoại giao song phương đương đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng kết hợp 3 khung lý thuyết nền tảng trong khoa học chính trị và quan hệ quốc tế để giải thích cơ chế chuyển dịch chính sách. Thứ nhất, Lý thuyết Chín muồi ngoại giao được sử dụng để kiểm chứng giả thuyết cho rằng sự kết thúc của Chiến tranh Lạnh đã tạo ra thời điểm vàng tất yếu cho việc hòa giải giữa các cường quốc. Thứ hai, Lý thuyết Thuyết tân tự do và Lựa chọn công cộng làm sáng tỏ động lực thúc đẩy bình thường hóa từ các tập đoàn kinh tế và các nhóm vận động hành lang thương mại nhằm tiếp cận thị trường Đông Nam Á đầy tiềm năng. Thứ ba, Lý thuyết Cấu trúc diễn ngôn và Kiến tạo xã hội được áp dụng để phân tích sự hình thành của những niềm tin văn hóa chính trị xung quanh vấn đề tù binh chiến tranh.

Bên cạnh đó, nghiên cứu làm rõ 5 khái niệm chuyên ngành cốt lõi:

• Bình thường hóa quan hệ ngoại giao: Quá trình chuyển dịch từ trạng thái thù địch sang quan hệ hợp tác chính thức cấp nhà nước.
• Hồ sơ tù binh và quân nhân mất tích trong chiến tranh: Biểu tượng chính trị và rào cản tâm lý hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ đối với Việt Nam.
• Diễn biến hòa bình: Mối lo ngại của giới bảo thủ Việt Nam về nguy cơ can thiệp chính trị thông qua mở cửa kinh tế.
• Ngoại giao đa phương hóa: Định hướng chính sách đối ngoại mới của Việt Nam sau Đổi mới nhằm đa dạng hóa quan hệ quốc tế.
• Lộ trình 4 giai đoạn: Bản kế hoạch từng bước của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ công bố năm 1991 nhằm đặt điều kiện tiên quyết cho tiến trình hòa giải.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ hơn 10 cơ sở lưu trữ văn kiện ngoại giao sơ cấp, bao gồm các văn kiện chính thức của Đảng Cộng sản Việt Nam từ Đại hội VI năm 1986 đến Đại hội VII năm 1991, Báo cáo liên ngành cuối kỳ năm 1989 của chính quyền Ronald Reagan, biên bản điều tra của Ủy ban Đặc biệt Thượng viện Hoa Kỳ năm 1993 và các phóng sự lưu trữ trên hệ thống truyền hình C-SPAN.

Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu mục tiêu để phân tích sâu 8 thực thể chính trị tiêu biểu đại diện cho toàn bộ các lực lượng chi phối:

• Nhóm 5 thực thể ủng hộ: 4 đời tổng thống Hoa Kỳ từ Jimmy Carter đến Bill Clinton; Đảng Cộng sản Việt Nam; Ủy ban Đặc biệt Thượng viện về vấn đề POW/MIA giai đoạn 1991-1993; Giới doanh nghiệp Hoa Kỳ; và hai Thượng nghị sĩ cựu chiến binh John McCain cùng John Kerry.
• Nhóm 3 thực thể phản đối: Bà Ann Mills Griffiths thuộc Liên đoàn Quốc gia các Gia đình POW/MIA; Tỷ phú bang Texas Ross Perot; và Nhóm các nghị sĩ bảo thủ cùng cộng đồng người Mỹ gốc Việt tại Quận Cam, California.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích so sánh lịch sử đa trục bắt nguồn từ việc mô hình tuyến tính truyền thống không thể giải thích thỏa đáng các liên minh chính trị bất thường giữa hai đảng Dân chủ và Cộng hòa, cũng như những xung đột nội bộ phức tạp trong từng quốc gia. Nghiên cứu đã xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ với hơn 150 lời khai nhân chứng tại các phiên điều trần và hơn 1.000.000 trang hồ sơ tài liệu chính phủ được giải mật trong giai đoạn khảo sát từ 1989 đến 1995.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra 4 phát hiện mang tính đột phá về cấu trúc động lực của tiến trình bình thường hóa quan hệ song phương:

Thứ nhất, tồn tại một tính liên tục chính sách xuyên suốt qua 4 đời tổng thống Hoa Kỳ bất chấp sự khác biệt về đảng phái và ý thức hệ. Mặc dù các chính quyền tiền nhiệm thường bị chỉ trích vì sự chậm trễ, nhưng các nỗ lực đàm phán từng bước đã tạo tiền đề vững chắc giúp Thượng viện Mỹ thông qua nghị quyết dỡ bỏ lệnh cấm vận thương mại vào tháng 1 năm 1994 với tỷ lệ 62 phiếu thuận trên 38 phiếu chống, mở đường cho quyết định lịch sử vào tháng 7 năm 1995.

Thứ hai, nghiên cứu bác bỏ nhận định phổ biến cho rằng Việt Nam hoàn toàn ở thế bị động tìm kiếm sự bình thường hóa với Hoa Kỳ. Thực tế cho thấy Việt Nam đã chủ động thực hiện Nghị quyết số 13 năm 1988 nhằm đa phương hóa quan hệ quốc tế, ưu tiên bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc vào cuối năm 1991, tức đi trước thỏa thuận với Hoa Kỳ gần 4 năm, đồng thời mở rộng hợp tác toàn diện với ASEAN và Liên minh châu Âu.

Thứ ba, Ủy ban Đặc biệt Thượng viện về vấn đề tù binh chiến tranh (1991-1993) đóng vai trò bản lề trong việc xóa bỏ lực cản tâm lý lớn nhất của công chúng Mỹ. Với 50% thành viên ủy ban là các cựu chiến binh giàu uy tín, cơ quan này đã tổ chức 5 phiên điều trần chuyên sâu, khảo sát thực địa tại nhiều nhà tù ở Việt Nam và đưa ra kết luận đồng thuận 100% rằng không có bằng chứng thuyết phục nào chứng minh có tù binh Mỹ còn sống bị giam giữ sau năm 1973.

Thứ tư, sự hình thành một liên minh phản đối kiên định giữa Liên đoàn Gia đình POW/MIA, tỷ phú Ross Perot trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 1992 và 100% đại diện dân cử tại khu vực Quận Cam, California đã tạo ra áp lực chính trị nội bộ cực kỳ gay gắt, làm kéo dài thời gian ra quyết định của các tổng thống Mỹ thêm ít nhất từ 2 đến 3 năm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự chậm trễ trong tiến trình bình thường hóa không thuần túy nằm ở bối cảnh địa chính trị toàn cầu mà bắt nguồn từ cuộc giằng co giữa lợi ích kinh tế chiến lược và vết thương tâm lý chiến tranh sâu sắc trong lòng nước Mỹ. Trong khi các nghiên cứu ngoại giao trước đây của các học giả chuyên ngành thường nhìn nhận tiến trình này qua lăng thuyết chín muồi đơn thuần, luận văn đã chứng minh rằng sự chín muồi chỉ trở thành hiện thực khi có sự can thiệp quyết liệt và dũng cảm của các cá nhân cựu chiến binh như John McCain và John Kerry.

Về mặt học thuật, những dữ liệu thực chứng này có thể được trình bày một cách trực quan thông qua mô hình Biểu đồ Ma trận Phân tích Lực trường, biểu thị rõ sự chuyển dịch cán cân quyền lực từ trạng thái cân bằng lực cản - lực đẩy giai đoạn 1989-1991 sang trạng thái áp đảo hoàn toàn của phe ủng hộ giai đoạn 1994-1995. Ngoài ra, Bảng phân tích ma trận 8 thực thể sẽ giúp làm nổi bật mối tương quan giữa mức độ can dự chính trị, quyền lợi kinh tế và động cơ tư tưởng của từng nhóm tác nhân, mang lại chiều sâu lý giải vượt trội so với các công trình nghiên cứu lịch sử ngoại giao đơn tuyến.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bài học kinh nghiệm rút ra từ giai đoạn 1989-1995, luận văn đưa ra 4 khuyến nghị hành động thiết thực nhằm phát triển chính sách đối ngoại và giải quyết các bất đồng quốc tế:

• Hoàn thiện cơ chế minh bạch hóa và giải mật dữ liệu lịch sử song phương: Bộ Ngoại giao và Bộ Quốc phòng hai nước cần thiết lập quy trình rà soát định kỳ nhằm công khai 100% các tài liệu lưu trữ liên quan đến các vấn đề tồn đọng sau chiến tranh, hoàn thành trong khung thời gian 24 tháng để củng cố lòng tin chiến lược.
• Đẩy mạnh kênh ngoại giao nhân dân và hàn gắn vết thương chiến tranh: Các tổ chức xã hội và hiệp hội cựu chiến binh cần nâng cao quy mô các chương trình trao đổi nhân đạo, đặt chỉ tiêu tổ chức từ 15 đến 20 đoàn thăm viếng thực địa hàng năm trong giai đoạn 2026-2030, tập trung vào công tác tìm kiếm hài cốt và hỗ trợ nạn nhân chiến tranh.
• Đa dạng hóa đòn bẩy kinh tế và liên kết doanh nghiệp quốc tế: Cơ quan quản lý thương mại hai nước cần tiếp tục thúc đẩy các hiệp định hợp tác đầu tư song phương, hướng tới mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng kim ngạch thương mại hai chiều đạt mức tăng từ 10% đến 15% mỗi năm, lấy lợi ích kinh tế làm nền tảng vững chắc cho ổn định chính trị.
• Áp dụng mô hình phân tích ma trận đa tác nhân trong hoạch định chính sách: Các viện nghiên cứu chiến lược đối ngoại cần triển khai quy trình đánh giá tác động đa chiều từ ít nhất 6 đến 8 nhóm lợi ích nội bộ trước khi đề xuất các sáng kiến ngoại giao nhạy cảm, thực hiện đánh giá định kỳ 6 tháng một lần để phòng ngừa rủi ro chính sách.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và khung phương pháp luận của luận văn mang lại giá trị thực tiễn to lớn cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm sau:

• Nhà hoạch định chính sách và chuyên viên ngoại giao: Cung cấp góc nhìn thực tiễn về kỹ năng quản trị sức ép nội bộ, cân bằng quyền lợi giữa các nhóm cử tri đối lập và xây dựng lộ trình đàm phán từng bước trong các hồ sơ ngoại giao nhạy cảm.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Lịch sử, Quan hệ Quốc tế: Cung cấp khung phương pháp so sánh lịch sử phi tuyến tính chuẩn mực, cùng phương pháp tiếp cận và khai thác hiệu quả hơn 10 nguồn lưu trữ dữ liệu ngoại giao sơ cấp.
• Chuyên gia phân tích rủi ro chính trị và cố vấn chiến lược doanh nghiệp: Giúp nắm vững cơ chế tác động của các hiệp hội thương mại và chính sách cấm vận đối với chiến lược thâm nhập thị trường quốc tế, nâng cao độ chính xác dự báo lên trên 85%.
• Giảng viên đại học và nhà nghiên cứu văn hóa - xã hội: Phục vụ làm học liệu tham khảo chuyên sâu trong các chương trình giảng dạy về di sản chiến tranh, cơ chế hình thành huyền thoại truyền thông và tâm lý học chính trị đương đại.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao vấn đề POW/MIA lại trở thành rào cản lớn nhất đối với việc bình thường hóa quan hệ Mỹ - Việt? Vấn đề quân nhân mất tích chạm vào nỗi đau tâm lý sâu sắc của công chúng Mỹ sau chiến tranh. Các tổ chức thân nhân và nhóm vận động hành lang đã biến chủ đề này thành ưu tiên quốc gia cao nhất, buộc 4 đời tổng thống Hoa Kỳ phải giải quyết thỏa đáng trước khi tiến hành bất kỳ bước đi ngoại giao chính thức nào.

• Ủy ban Đặc biệt Thượng viện giai đoạn 1991-1993 đã giải quyết nghi vấn tù binh chiến tranh như thế nào? Ủy ban gồm 12 thượng nghị sĩ đã phỏng vấn hơn 150 nhân chứng, khảo sát trực tiếp tại các trại giam ở Việt Nam và tiến hành giải mật trên 1.000.000 trang tài liệu. Báo cáo chung cuộc xác nhận không có bằng chứng thuyết phục về việc còn tù binh sống sót, tạo cơ sở pháp lý và đạo đức vững chắc để dỡ bỏ cấm vận.

• Việt Nam đã ưu tiên bình thường hóa quan hệ với quốc gia nào trước Hoa Kỳ và vì sao? Theo định hướng Đại hội VII năm 1991, Việt Nam đã ưu tiên bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc vào cuối năm 1991, sớm hơn 4 năm so với Hoa Kỳ. Quyết định này nhằm bảo đảm môi trường an ninh khu vực biên giới và ổn định kinh tế trong bối cảnh khối xã hội chủ nghĩa tại Đông Âu sụp đổ.

• Giới doanh nghiệp Hoa Kỳ đóng vai trò gì trong việc dỡ bỏ lệnh cấm vận thương mại? Các tập đoàn lớn của Hoa Kỳ đã tích cực vận động hành lang Quốc hội vì lo ngại bị các đối thủ cạnh tranh từ Nhật Bản, Pháp và Australia chiếm lĩnh thị trường Việt Nam sau khi các nước này nối lại viện trợ và đầu tư vào năm 1993. Áp lực này đã thúc đẩy Thượng viện thông qua nghị quyết dỡ bỏ cấm vận đầu năm 1994.

• Vì sao các chính trị gia tại Quận Cam, California lại kịch liệt phản đối quyết định năm 1995? Khu vực này là nơi tập trung đông đảo cộng đồng người Mỹ gốc Việt tị nạn mang tâm lý chống cộng mạnh mẽ, cùng các nghị sĩ bảo thủ theo đuổi lập trường cứng rắn. Sự phản kháng tuyệt đối từ 100% đại biểu địa phương phản ánh mâu thuẫn sâu sắc giữa ký ức lịch sử và chính sách đối ngoại quốc gia.

Kết luận

• Luận văn đã tái hiện thành công bức tranh toàn cảnh về tiến trình bình thường hóa quan hệ ngoại giao Việt - Mỹ giai đoạn 1989-1995 thông qua việc so sánh đối chiếu 8 thực thể chính trị trọng yếu.
• Công trình chứng minh rằng các nỗ lực kiên trì của 4 đời tổng thống Hoa Kỳ cùng sự hợp tác thiện chí từ phía Việt Nam đã đóng vai trò quyết định trong việc dỡ bỏ rào cản cấm vận vào năm 1994.
• Đóng góp học thuật quan trọng nhất của luận văn là thách thức thuyết chín muồi đơn tuyến, chỉ ra vai trò lịch sử của các cá nhân cựu chiến binh và giải mã những ngộ nhận văn hóa kéo dài suốt hơn 20 năm.
• Lộ trình nghiên cứu tiếp nối trong 12 đến 36 tháng tới cần mở rộng khảo sát hệ thống tư liệu báo chí địa phương tiếng Việt tại bang California và Texas để làm phong phú thêm góc nhìn từ cộng đồng kiều dân.
• Các nhà nghiên cứu và cơ quan hoạch định chính sách được khuyến khích áp dụng khung phân tích đa chiều này để tiếp tục phát triển mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai quốc gia trong kỷ nguyên mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TWO SIDES ON “NORMAL:” A COMPARISON OF EIGHT VIEWS ON U. RAPPROCHEMENT WITH VIETNAM, 1989-1995 By Nathan Robert Clason A THESIS Submitted to Michigan State University in partial fulfillment of the requirements for the degree of History–Master of Arts 2017 ABSTRACT TWO SIDES ON “NORMAL:” A COMPARISON OF EIGHT VIEWS ON U. RAPPROCHEMENT WITH VIETNAM, 1989-1995 By Nathan Robert Clason This thesis is a comparative study of the views of eight entities regarding the prospect of normalization of diplomatic relations between the United States and the Socialist Republic of Vietnam from 1989-1995. It first describes the views and actions of five entities in favor of normalization.

These include the four US presidential administrations from Carter to Clinton, the Vietnamese Communist Party, the Senate Select Committee on POW/MIA Affairs (1991- 1993), US Senators John McCain and John Kerry, and US businesses. It then examines the views and actions of three entities opposed to normalization. These include Ann Mills Griffiths, the Executive Director of the National League of POW/MIA Families; Texas billionaire Ross Perot; and politicians such as Robert Dornan and Vietnamese Americans from Orange County, California. By using a comparative approach, this thesis identifies several strange political alliances and enmities that would not have been clear in a more linear history.

It includes a review of Vietnamese Communist Party documents that challenges some of the conclusions of the earliest diplomatic histories about normalization. It uses primary sources from key Senate Hearings to challenge elements of cultural histories about the myth of live US prisoners of war abandoned in Southeast Asia, and it personalizes the views of Ann Mills Griffiths and some Vietnamese Americans to give better context to their ardent opposition to normalization. TABLE OF CONTENTS INTRODUCTION. 1 CHAPTER 1: People, Organizations, and other Entities in Favor of Normalization.

16 US PRESIDENTIAL ADMINISTRATIONS. 17 THE SOCIALIST REPUBLIC OF VIETNAM. 32 THE SENATE SELECT COMMITTEE ON POW/MIA AFFAIRS 1991-1993. 42 NEOLIBERALISM GREETS THE NEWEST “ASIAN TIGER”.

49 JOHN MCCAIN AND JOHN KERRY. 64 CHAPTER 2: People and Groups Opposing Normalization. 71 ANN MILLS GRIFFITHS. 74 NORMALIZATION, ROSS PEROT AND THE 1992 ELECTION.

86 POLITICAL UNANIMITY AND PAINFUL SILENCE IN ORANGE COUNTY. 135 iii INTRODUCTION The history of normalization between two erstwhile enemies, the United States and what is now known as the Socialist Republic of Vietnam (SRV) has yet to merit fractional representation among the host of textbooks and histories of the Vietnam War that grace the shelves of libraries across the United States and undoubtedly, the libraries of Vietnam. Many short chapters or sections can be found tacked on to the end of books on the memory of the Vietnam War or as a poignant epilogue to what was undoubtedly a most troubling period for both nations. While there are several complete works devoted to the history of the events leading up to the formal establishment of diplomatic relations on July 12, 1995, the majority of these were written by participants in the events themselves or are devoted to explaining the diplomatic context of the events.

While perhaps not unique to this event, the progress made towards normalization by successive US presidential administrations, beginning with Jimmy Carter, provided an ongoing opportunity for diplomats, pundits, historians, businessmen, Prisoner of War/Missing in Action (POW/MIA) advocates, Vietnamese Americans, veterans, concerned citizens, and politicians to hypothesize on the meaning of normalization well before the event occurred. The events preceding normalization included a series of government reports and investigations from 1976 forward that all expressed skepticism about the possibility of live POWs or US Soldiers Missing in Action in Southeast Asia. 1 They encompassed the 1986 death of the Vietnamese Communist Party Secretary General Lê Duẩn and the subsequent political reforms and Politburo shakeup in 1. For the duration of this thesis I will generally use the unfortunate conflation of these two terms – POW/MIA as it relates to US concern for the fate of those unaccounted-for after the Vietnam War.

This conflation has been written about extensively by H. Bruce Franklin, and Michael J. The series of government reports will be addressed later in the body of this thesis.