Báo cáo đề tài so sánh chương trình ngoại ngữ tại Việt Nam và thế giới của Viện Khoa học giáo dục

So sánh chương trình giáo dục ngoại ngữ của một số quốc gia và đề xuất định hướng phát triển chương trình dạy học ngoại ngữ tại Việt Nam.

• Tác giả: Bùi Đức Thiệp
• Người hướng dẫn: ThS. Bùi Đức Thiệp
• Trường học: Viện Khoa học giáo dục Việt Nam
• Chuyên ngành: Giáo dục và Đào tạo
• Đề tài: So sánh chương trình giáo dục ngoại ngữ tại Việt Nam và các nước trên thế giới
• Loại tài liệu: báo cáo tổng kết
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Tóm tắt kết quả nghiên cứu
• Summary of research outcomes
• 1. Phần thứ nhất: Mở đầu
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Phạm vi nghiên cứu
• 1.7. Kết quả và sản phẩm giao nộp
• 1.8. Đơn vị thụ hưởng kết quả nghiên cứu
• 2. Phần thứ hai: Kết quả nghiên cứu của đề tài
• 2.1. Những vấn đề chung
• 2.1.1. Chương trình – Quan niệm, cấu trúc và phân loại
• 2.1.1.1. Quan niệm về chương trình
• 2.1.1.2. Cấu trúc chương trình
• 2.1.1.3. Mục tiêu chương trình
• 2.1.1.4. Nội dung chương trình
• 2.1.1.5. Các loại hình chương trình
• 2.1.2. Chương trình ngoại ngữ
• 2.1.2.1. Vị trí của chương trình ngoại ngữ trong chương trình giáo dục phổ thông
• 2.1.2.2. Mục tiêu của chương trình ngoại ngữ
• 2.1.2.3. Quan điểm xây dựng chương trình ngoại ngữ
• 2.1.2.4. Loại hình chương trình ngoại ngữ
• 2.1.2.5. Cấu trúc chương trình ngoại ngữ
• 2.1.3. Xu thế phát triển chương trình ngoại ngữ của các nước trên thế giới
• 2.1.4. Thực trạng chương trình ngoại ngữ ở Việt Nam
• 2.2. Miêu tả, phân tích, so sánh chương trình ngoại ngữ (Tiếng Anh) trong trường phổ thông cấp trung học của Nhật Bản, Thái Lan và Trung Quốc và Việt Nam
• 2.2.1. Vị trí và tính chất môn học
• 2.2.1.1. So sánh những điểm giống nhau và khác nhau
• 2.2.2. So sánh mục tiêu môn học
• 2.2.3. So sánh thời lượng dạy học
• 2.2.4. So sánh nội dung chương trình
• 2.2.5. Chuẩn chương trình
• 2.2.5.1. So sánh chuẩn chương trình
• 2.2.6. Tiểu kết
• 2.3. Định hướng phát triển chương trình ngoại ngữ ở Việt Nam trong thời gian tới
• 3. Phần thứ ba: Kết luận và kiến nghị
• 3.1. Kiến nghị
• Tài liệu tham khảo
• Thuyết minh đề tài khoa học công nghệ cấp Bộ
• Báo cáo tình hình sử dụng kinh phí đề tài B2006-37-28

Tóm tắt

I. Tổng Quan Chương Trình Giáo Dục Ngoại Ngữ Việt Nam Thế Giới

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc học ngoại ngữ trở nên vô cùng quan trọng. Bài viết này so sánh chương trình học ngoại ngữ tại Việt Nam và các nước trên thế giới, tập trung vào các yếu tố như mục tiêu, nội dung, phương pháp giảng dạy và đánh giá. Phân tích giúp làm rõ ưu điểm giáo dục ngoại ngữ Việt Nam và nhược điểm giáo dục ngoại ngữ Việt Nam, đồng thời đưa ra những gợi ý để cải thiện chất lượng đào tạo kỹ năng ngoại ngữ cho học sinh Việt Nam. Nghiên cứu này dựa trên báo cáo tổng kết đề tài khoa học so sánh chương trình giáo dục phổ thông môn ngoại ngữ của một số nước trên thế giới và đề xuất những định hướng phát triển chương trình dạy học ngoại ngữ ở Việt Nam.

1.1. Vai Trò của Giáo Dục Ngoại Ngữ Quốc Tế Trong Bối Cảnh Toàn Cầu Hóa

Toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế đã thúc đẩy nhu cầu về kỹ năng ngoại ngữ trên toàn thế giới. Nhiều quốc gia đã nhận thức được tầm quan trọng của giáo dục ngoại ngữ và đầu tư mạnh vào chương trình giảng dạy. Việc so sánh chương trình học ngoại ngữ giúp Việt Nam xác định vị thế của mình trên bản đồ giáo dục toàn cầu và đưa ra những điều chỉnh phù hợp để nâng cao năng lực cạnh tranh cho người lao động Việt Nam. Theo báo cáo, việc dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân đã đạt được những kết quả đáng khích lệ.

1.2. Các Mô Hình Giáo Dục Ngoại Ngữ Trên Thế Giới Tổng Quan Chung

Trên thế giới có nhiều mô hình giáo dục ngoại ngữ khác nhau, tùy thuộc vào điều kiện kinh tế, xã hội và văn hóa của từng quốc gia. Một số quốc gia tập trung vào việc dạy ngôn ngữ Anh như một ngôn ngữ thứ hai, trong khi các quốc gia khác lại chú trọng đến việc phát triển đa ngôn ngữ. Việc nghiên cứu các mô hình giáo dục ngoại ngữ trên thế giới giúp Việt Nam có cái nhìn tổng quan về các phương pháp tiếp cận khác nhau và lựa chọn lộ trình học ngoại ngữ hiệu quả nhất cho học sinh của mình.

II. Phân Tích Chương Trình Giáo Dục Ngoại Ngữ Tại Việt Nam Điểm Mạnh Yếu

Chương trình giáo dục ngoại ngữ tại Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, với những thay đổi về mục tiêu, nội dung và phương pháp giảng dạy ngoại ngữ. Tuy nhiên, chương trình hiện tại vẫn còn tồn tại một số hạn chế, đặc biệt là về tính liên tục, liên thông giữa các cấp học và sự đa dạng để đáp ứng nhu cầu khác nhau của người học. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích ưu điểm giáo dục ngoại ngữ Việt Nam và nhược điểm giáo dục ngoại ngữ Việt Nam để đưa ra những giải pháp cải thiện.

2.1. Đánh Giá Hiệu Quả Học Ngoại Ngữ và Khả Năng Ứng Dụng Thực Tế

Một trong những hạn chế lớn nhất của chương trình giáo dục ngoại ngữ tại Việt Nam là hiệu quả học ngoại ngữ chưa cao. Nhiều học sinh sau khi tốt nghiệp phổ thông vẫn gặp khó khăn trong việc sử dụng ngoại ngữ để giao tiếp và làm việc. Điều này cho thấy cần có những cải tiến về phương pháp giảng dạy ngoại ngữ, tài liệu học ngoại ngữ và tiêu chuẩn đánh giá ngoại ngữ để nâng cao khả năng giao tiếp của học sinh. Cần tập trung phát triển kỹ năng ngoại ngữ toàn diện.

2.2. Chi Phí Học Ngoại Ngữ So Sánh Giữa Công Lập và Tư Thục

Việc tiếp cận giáo dục ngoại ngữ chất lượng cao không phải lúc nào cũng dễ dàng, đặc biệt là đối với những học sinh ở vùng sâu, vùng xa. Chi phí học ngoại ngữ là một rào cản lớn đối với nhiều gia đình. So sánh học phí trường quốc tế và các trung tâm công lập, tư thục để hiểu rõ hơn về sự chênh lệch và đưa ra những chính sách hỗ trợ phù hợp để đảm bảo cơ hội học tập công bằng cho tất cả học sinh. Theo tài liệu, Nhà nước đã có chủ trương đổi mới mạnh mẽ việc dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân.

2.3. Chất Lượng Giáo Viên Ngoại Ngữ Yếu Tố Quyết Định Chất Lượng Giáo Dục Ngoại Ngữ

Chất lượng của giáo viên ngoại ngữ đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng giáo dục ngoại ngữ. Cần có những chính sách đào tạo và bồi dưỡng giáo viên bản ngữ và giáo viên Việt Nam để nâng cao trình độ chuyên môn và phương pháp giảng dạy. Việc thu hút và giữ chân giáo viên giỏi cũng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo chất lượng giảng dạy ổn định. Cần có sự đầu tư thích đáng vào đội ngũ giáo viên.

III. Phương Pháp Giảng Dạy Ngoại Ngữ Tiên Tiến Kinh Nghiệm Quốc Tế

Nhiều quốc gia trên thế giới đã áp dụng những phương pháp giảng dạy ngoại ngữ tiên tiến, mang lại hiệu quả cao. Việc nghiên cứu và áp dụng những phương pháp này có thể giúp cải thiện chất lượng giáo dục ngoại ngữ tại Việt Nam. Các phương pháp như học tập dựa trên dự án, học tập hợp tác và sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy đã được chứng minh là hiệu quả trong việc phát triển kỹ năng ngoại ngữ cho học sinh.

3.1. Ứng Dụng Ứng Dụng Học Ngoại Ngữ và Nền Tảng Trực Tuyến Trong Giáo Dục

Sự phát triển của công nghệ thông tin đã mở ra những cơ hội mới cho việc học ngoại ngữ. Các ứng dụng học ngoại ngữ và nền tảng trực tuyến cung cấp những công cụ học tập linh hoạt và hấp dẫn, giúp học sinh tự học và luyện tập ngoại ngữ mọi lúc, mọi nơi. Việc tích hợp công nghệ vào phương pháp giảng dạy ngoại ngữ có thể giúp tăng cường tính tương tác và cá nhân hóa trong quá trình học tập. Các phần mềm hỗ trợ học tập như Quizlet, Memrise và Duolingo đang được sử dụng rộng rãi.

3.2. Vai Trò Của Giáo Viên Bản Ngữ Trong Phát Triển Kỹ Năng Nghe Nói

Giáo viên bản ngữ có vai trò quan trọng trong việc phát triển kỹ năng nghe nói cho học sinh. Họ mang đến cho học sinh cơ hội được tiếp xúc với ngôn ngữ và văn hóa bản địa, giúp học sinh phát âm chuẩn và tự tin hơn trong giao tiếp. Tuy nhiên, việc sử dụng giáo viên bản ngữ cần được kết hợp với sự hướng dẫn của giáo viên Việt Nam để đảm bảo học sinh hiểu rõ ngữ pháp và cấu trúc câu.

IV. Tiêu Chuẩn Đánh Giá Ngoại Ngữ Cách Đo Lường Năng Lực Khách Quan

Tiêu chuẩn đánh giá ngoại ngữ đóng vai trò quan trọng trong việc đo lường năng lực ngoại ngữ của học sinh một cách khách quan và chính xác. Việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như IELTS, TOEFL và CEFR có thể giúp đánh giá năng lực ngoại ngữ của học sinh Việt Nam so với các học sinh trên thế giới. Cần có những điều chỉnh phù hợp để tiêu chuẩn đánh giá phù hợp với chương trình giáo dục tại Việt Nam.

4.1. So Sánh Các Tiêu Chuẩn Đánh Giá Ngoại Ngữ Phổ Biến IELTS TOEFL CEFR

Các tiêu chuẩn đánh giá ngoại ngữ phổ biến như IELTS, TOEFL và CEFR có những đặc điểm và yêu cầu khác nhau. IELTS và TOEFL thường được sử dụng để đánh giá năng lực tiếng Anh cho mục đích du học và làm việc, trong khi CEFR là khung tham chiếu chung châu Âu về ngôn ngữ. Việc so sánh các tiêu chuẩn này giúp học sinh lựa chọn tiêu chuẩn phù hợp với mục tiêu của mình. Cần xem xét mục tiêu cá nhân để lựa chọn chứng chỉ phù hợp.

4.2. Xây Dựng Chính Sách Giáo Dục Ngoại Ngữ Phù Hợp Với Bối Cảnh Việt Nam

Để nâng cao chất lượng giáo dục ngoại ngữ, cần có những chính sách giáo dục ngoại ngữ phù hợp với bối cảnh Việt Nam. Chính sách cần tập trung vào việc đầu tư vào đào tạo giáo viên, cải thiện chương trình giáo dục và tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận giáo dục ngoại ngữ chất lượng cao. Đồng thời, cần có những quy định rõ ràng về tiêu chuẩn đánh giá và chứng chỉ ngoại ngữ được công nhận.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Giáo Dục Ngoại Ngữ Du Học Và Cơ Hội Việc Làm

Việc học ngoại ngữ không chỉ là một môn học mà còn là một công cụ quan trọng để mở ra những cơ hội mới trong học tập, làm việc và giao lưu văn hóa. Ứng dụng thực tiễn của giáo dục ngoại ngữ thể hiện rõ nhất qua du học và cơ hội việc làm. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích mối liên hệ giữa kỹ năng ngoại ngữ và khả năng thành công trong du học và cơ hội việc làm để khuyến khích học sinh đầu tư vào việc học ngoại ngữ.

5.1. Nâng Cao Cơ Hội Việc Làm Với Kỹ Năng Ngoại Ngữ Thành Thạo

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, kỹ năng ngoại ngữ trở thành một yếu tố quan trọng để nâng cao cơ hội việc làm. Các công ty đa quốc gia và các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thường ưu tiên tuyển dụng những ứng viên có khả năng sử dụng ngoại ngữ thành thạo. Việc học ngoại ngữ giúp mở rộng mạng lưới quan hệ và tạo dựng kinh nghiệm học ngoại ngữ quốc tế.

5.2. Chuẩn Bị Học Phí Trường Quốc Tế Lựa Chọn Thông Minh Cho Tương Lai

Học phí trường quốc tế thường cao hơn so với các trường công lập, nhưng đổi lại học sinh sẽ được tiếp cận với chương trình giáo dục tiên tiến và môi trường học tập quốc tế. Việc chuẩn bị học phí là một vấn đề quan trọng đối với các gia đình có mong muốn cho con em mình theo học trường quốc tế. Cần có những kế hoạch tài chính rõ ràng và tìm kiếm các nguồn hỗ trợ tài chính phù hợp.

VI. Kết Luận Xu Hướng Giáo Dục Ngoại Ngữ Và Định Hướng Phát Triển

Bài viết đã trình bày một cái nhìn tổng quan về chương trình giáo dục ngoại ngữ tại Việt Nam và trên thế giới, phân tích những điểm mạnh, điểm yếu và đưa ra những gợi ý để cải thiện chất lượng đào tạo. Xu hướng giáo dục ngoại ngữ hiện nay tập trung vào việc phát triển kỹ năng giao tiếp, sử dụng công nghệ thông tin và cá nhân hóa quá trình học tập. Việc áp dụng những xu hướng này sẽ giúp Việt Nam nâng cao vị thế trên bản đồ giáo dục toàn cầu và đào tạo ra những công dân toàn cầu có khả năng cạnh tranh trong thị trường lao động quốc tế.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Phát Triển Đa Ngôn Ngữ Trong Kỷ Nguyên Số

Trong kỷ nguyên số, việc phát triển đa ngôn ngữ trở nên ngày càng quan trọng. Khả năng sử dụng nhiều ngôn ngữ giúp con người tiếp cận thông tin, giao lưu văn hóa và làm việc hiệu quả hơn trong môi trường quốc tế. Các quốc gia cần khuyến khích học sinh học nhiều ngoại ngữ để đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động toàn cầu. Việc thành thạo ngôn ngữ Trung, ngôn ngữ Nhật và ngôn ngữ Hàn ngày càng trở nên quan trọng.

6.2. Lộ Trình Học Ngoại Ngữ Hiệu Quả Từ Cơ Bản Đến Nâng Cao

Để học ngoại ngữ hiệu quả, cần có một lộ trình học ngoại ngữ rõ ràng và phù hợp với mục tiêu cá nhân. Lộ trình nên bắt đầu từ những kiến thức cơ bản về ngữ pháp và từ vựng, sau đó dần dần nâng cao lên các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Việc luyện tập thường xuyên và sử dụng ngoại ngữ trong các tình huống thực tế là yếu tố then chốt để thành công. Tham khảo kinh nghiệm học tập từ những người thành công để xây dựng lộ trình phù hợp.

Nội dung chính

Báo Cáo Nghiên Cứu: So Sánh Chương Trình Giáo Dục Phổ Thông Môn Ngoại Ngữ Giữa Việt Nam Và Một Số Quốc Gia Trên Thế Giới

---

Tóm tắt nghiên cứu (Research Summary)

• Câu hỏi nghiên cứu cốt lõi (Core Research Question): Những điểm tương đồng, khác biệt và xu thế phát triển mang tính quy luật trong chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) môn Ngoại ngữ (trọng tâm là môn Tiếng Anh) giữa Nhật Bản, Thái Lan, Trung Quốc và Việt Nam là gì? Từ kinh nghiệm quốc tế, Việt Nam cần xác lập những định hướng chiến lược nào để phát triển chương trình dạy học ngoại ngữ đồng bộ, hiện đại và hội nhập?
• Khái quát phương pháp nghiên cứu (Methodology Snapshot): Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu so sánh giáo dục quốc tế (Comparative Education), phân tích văn bản quy phạm và khung chương trình chính thức (Desk Research), kết hợp phương pháp chuyên gia và hội thảo khoa học đa ngành để đối chiếu các thành tố cấu trúc chương trình.
• Phát hiện chính (Key Findings): Nghiên cứu chỉ ra rằng các quốc gia phát triển trong khu vực đều chuyển đổi mạnh mẽ từ mô hình truyền thụ kiến thức ngữ pháp sang mô hình phát triển toàn diện năng lực giao tiếp (Communicative Competence). Các nước áp dụng khung chuẩn năng lực phân tầng linh hoạt (như thang 9 cấp độ của Trung Quốc, 4 giai đoạn của Thái Lan), đa dạng hóa môn học tự chọn (Nhật Bản) và hạ thấp độ tuổi bắt đầu học ngoại ngữ xuống cấp Tiểu học với tính liên thông xuyên suốt. Ngược lại, chương trình Việt Nam thời điểm nghiên cứu bộc lộ sự thiếu liên thông giữa các cấp học, chương trình mang tính pháp lệnh cứng nhắc "đồng loạt một cỡ", thời lượng hạn chế và phương pháp kiểm tra đánh giá còn lạc hậu.
• Ý nghĩa ứng dụng (Implications): Cung cấp cơ sở lý luận và luận cứ thực tiễn trực tiếp phục vụ việc hoạch định chính sách giáo dục quốc gia, đặc biệt là nhóm soạn thảo Đề án "Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008 – 2020" và định hướng xây dựng chương trình GDPT đổi mới.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (Context & Significance)

Hiện trạng tri thức và bối cảnh thời đại

Bước vào thế kỷ XXI, xu thế toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế và cuộc cách mạng thông tin đã đưa ngoại ngữ trở thành công cụ sinh tồn và phát triển thiết yếu của công dân toàn cầu. Trình độ ngoại ngữ của lực lượng lao động tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tại Việt Nam, sau khi gia nhập WTO và mở rộng quan hệ đối ngoại, yêu cầu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài đòi hỏi một bước chuyển biến vượt bậc về chất lượng dạy học ngoại ngữ. Dù mạng lưới dạy ngoại ngữ đã phủ rộng khắp các cấp học (chủ yếu là Tiếng Anh, Tiếng Pháp, Tiếng Nga, Tiếng Trung Quốc), chất lượng đầu ra của học sinh phổ thông vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu làm việc, học tập và hội nhập quốc tế.

Khoảng trống nghiên cứu (Research Gap)

Trước khi đề tài mã số B2006-37-28 do Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam chủ trì được triển khai, tại Việt Nam đã có các nghiên cứu so sánh quốc tế về chương trình tiểu học hay chương trình dạy tiếng mẹ đẻ, song chưa có một công trình nghiên cứu hệ thống, chuyên sâu và toàn diện nào so sánh đối chiếu chương trình dạy học môn Ngoại ngữ của Việt Nam với các nước trong khu vực và trên thế giới. Phần lớn tài liệu trước đó chỉ dừng lại ở các bài viết tổng thuật đơn lẻ hoặc phân tích thuần túy mặt kỹ thuật giảng dạy mà thiếu đi góc nhìn lý luận tổng thể về phát triển chương trình (Curriculum Development).

Tính thời điểm và tầm ảnh hưởng kỳ vọng

Được tiến hành từ năm 2006 đến 2008, nghiên cứu diễn ra đúng vào giai đoạn bản lề khi ngành giáo dục Việt Nam tổng kết việc triển khai chương trình - SGK GDPT mới (năm 2000-2006) và chuẩn bị xây dựng các đề án chiến lược dài hạn. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quyết định trong việc thiết lập hệ thống quan điểm hiện đại: xem chương trình là kế hoạch hành động sư phạm tổng thể (kết nối mục tiêu, chuẩn đầu ra, nội dung, phương pháp và đánh giá) thay vì chỉ xem chương trình là một đề cương phân phối tiết học hoặc một cuốn sách giáo khoa.

---

Phương pháp tiếp cận và quy trình nghiên cứu (Methodology & Approach)

Thiết kế nghiên cứu (Research Design)

Đề tài áp dụng khung nghiên cứu so sánh đối chiếu đa diện (Comparative Curriculum Study). Nhóm tác giả tiến hành lựa chọn các hệ thống giáo dục có đặc điểm tương đồng hoặc đại diện tiêu biểu tại khu vực châu Á để so sánh với Việt Nam:

• Nhật Bản: Đại diện cho nền giáo dục phát triển, áp dụng mô hình 6-3-3 với khung chương trình quốc gia linh hoạt, phân tách rõ các phân môn bắt buộc và tự chọn ở cấp THPT.
• Thái Lan: Đại diện cho khu vực Đông Nam Á, thiết kế chương trình ngoại ngữ quốc gia theo 4 giai đoạn chuẩn đầu ra hướng tới năng lực giao tiếp và giao lưu văn hóa.
• Trung Quốc: Nền giáo dục quy mô lớn, có sự tương đồng sâu sắc về thể chế và văn hóa, xây dựng hệ thống Chuẩn chương trình 9 cấp độ (Level 1–9) có độ mở và độ phân hóa vùng miền cực kỳ sâu sắc.
• Việt Nam: Hệ thống giáo dục đang chuyển đổi, áp dụng chương trình chi tiết kết hợp khung và chuẩn.

Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu

1. Phương pháp nghiên cứu lý luận (Desk Research & Literature Review): Hồi cứu, dịch thuật, hệ thống hóa và phân tích các bộ văn bản chương trình chính thức ban hành bởi Bộ Giáo dục các nước (MEXT Nhật Bản năm 2003, Bộ Giáo dục Thái Lan năm 2003, Bộ Giáo dục Trung Quốc năm 2000, Bộ GD&ĐT Việt Nam năm 2006).
2. Phương pháp so sánh, đối chiếu (Comparative Analysis): Thiết lập ma trận tiêu chí phân tích đồng bộ gồm:
   • Vị trí và tính chất môn học trong kế hoạch GDPT.
   • Mục tiêu chung và mục tiêu chi tiết của từng cấp học/giai đoạn.
   • Khối lượng kiến thức và phân phối thời lượng giảng dạy.
   • Cấu trúc nội dung dạy học (ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp, chủ đề giao tiếp).
   • Chuẩn kiến thức, kỹ năng và hệ thống kiểm tra, đánh giá.
3. Phương pháp chuyên gia (Expert Consultation): Tổ chức chuỗi hội thảo chuyên đề diện hẹp và mở rộng, phỏng vấn sâu các nhà hoạch định chính sách thuộc Vụ Giáo dục Trung học, các nhà nghiên cứu của Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam và giảng viên chuyên ngành ngoại ngữ từ các trường đại học sư phạm danh tiếng (ĐH Ngoại ngữ - ĐHQGHN).

Độ tin cậy và tính hợp thức (Validity & Reliability)

Tính chuẩn xác của nghiên cứu được đảm bảo nhờ nguồn dữ liệu sơ cấp là các văn bản chương trình gốc được ban hành chính thức, kết hợp quá trình phản biện khoa học độc lập của hội đồng chuyên môn cấp Bộ và thẩm định qua hai bài báo khoa học công bố trên Tạp chí Khoa học Giáo dục (năm 2008).

---

Những phát hiện chính của nghiên cứu (Key Findings)

Qua việc đối sánh chương trình dạy học Tiếng Anh cấp trung học của 4 quốc gia, nghiên cứu đã rút ra 4 nhóm phát hiện cốt lõi:

Tiêu chí so sánh	Nhật Bản	Thái Lan	Trung Quốc	Việt Nam
Tính chất môn học	Bắt buộc (THCS), kết hợp Bắt buộc & Tự chọn (THPT)	Tự chọn quốc gia (dạy từ Tiểu học lên Trung học)	Bắt buộc (từ lớp 3 Tiểu học đến hết THPT)	Bắt buộc ở cấp Trung học; Tự chọn/Thí điểm ở Tiểu học
Loại hình chương trình	Chương trình khung (Framework)	Chuẩn chương trình (Standards-based)	Chuẩn chương trình (9 cấp độ chi tiết)	Chương trình chi tiết (kết hợp khung và chuẩn)
Mục tiêu chủ đạo	Năng lực giao tiếp thực hành, hiểu biết văn hóa, phát triển 4 kỹ năng	Năng lực giao tiếp, tư duy sáng tạo, hội nhập và tự hào dân tộc	Năng lực vận dụng ngôn ngữ tổng hợp (Kiến thức + Kỹ năng + Thái độ + Chiến lược + Văn hóa)	Cung cấp công cụ giao tiếp cơ bản, kiến thức ngôn ngữ và hiểu biết văn hóa
Cơ chế phân hóa & Độ mở	Rất cao (Chia môn: Giao tiếp I-II, Tiếng Anh I-II, Đọc, Viết)	Cao (Linh hoạt theo 4 giai đoạn năng lực người học)	Rất cao (Quản lý 3 cấp: Quốc gia - Địa phương - Nhà trường)	Thấp (Đồng nhất một chương trình cho mọi vùng miền, phân ban hạn chế)
Phương thức đánh giá	Đánh giá quá trình kết hợp định kỳ, chú trọng năng lực thực hành	Đánh giá năng lực theo giai đoạn đầu ra	Nhấn mạnh đánh giá hình thành (Formative Assessment)	Nặng về thi cử tổng kết (Summative Assessment), tập trung vào ngữ pháp

1. Sự chuyển dịch mô hình mục tiêu: Từ kiến thức ngữ pháp sang năng lực tổng hợp

Các nước Nhật Bản, Thái Lan, Trung Quốc đều xác định mục tiêu tối thượng của dạy học ngoại ngữ là năng lực vận dụng ngôn ngữ tổng hợp (Comprehensive Language Competence). Trong đó:

• Kiến thức ngôn ngữ (ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp) và kỹ năng (nghe, nói, đọc, viết) chỉ đóng vai trò nền tảng.
• Mục tiêu giáo dục ngoại ngữ được tích hợp mật thiết với việc rèn luyện phương pháp học tập, ý thức văn hóa, tinh thần hợp tác và sự phát triển nhân cách toàn diện của học sinh.

Tại Việt Nam, dù mục tiêu giao tiếp đã được đưa ra nhưng chương trình trên thực tế vẫn nặng về truyền thụ kiến thức ngôn ngữ hàn lâm, kỹ năng giao tiếp thực tế (đặc biệt là kỹ năng Nghe - Nói) bị xem nhẹ.

2. Thiết kế chuẩn chương trình đa tầng và có độ mở linh hoạt

• Trung Quốc tạo bước đột phá với hệ thống chuẩn 9 cấp độ: Học sinh lớp 3–4 đạt cấp độ 1; lớp 5–6 đạt cấp độ 2; lớp 7–9 đạt cấp độ 3, 4, 5; cấp THPT đạt cấp độ 6, 7, 8; cấp độ 9 dành cho trường chuyên/năng khiếu. Cơ chế này trao quyền cho các địa phương tự điều chỉnh lộ trình nâng cấp độ dựa trên điều kiện cơ sở vật chất thực tế.
• Thái Lan phân hóa mục tiêu theo 4 giai đoạn phát triển tương ứng với lượng từ vựng xác định (Giai đoạn 1: 300–450 từ; Giai đoạn 4: 3.600–3.750 từ).
• Việt Nam thời điểm này áp dụng mô hình chương trình chi tiết quy định cứng cho từng lớp học, thiếu độ mở cho vùng khó khăn cũng như vùng phát triển, tạo nên sự quá tải ở một số nơi nhưng lại quá đơn giản ở những đô thị lớn.

3. Vấn đề liên thông và độ tuổi bắt đầu học ngoại ngữ

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy xu hướng chung là bắt đầu giảng dạy ngoại ngữ từ lứa tuổi sớm (bậc Tiểu học) để phát huy tối đa khả năng tiếp thu tự nhiên của trẻ, đồng thời tăng dần thời lượng ở các cấp học cao hơn. Tại Việt Nam, sự tồn tại song song của quá nhiều loại hình (chương trình 7 năm từ lớp 6, chương trình thí điểm tiểu học, chương trình tăng cường, chương trình 3 năm) dẫn đến sự đứt gãy và thiếu liên thông nghiêm trọng giữa các cấp học.

4. Phương pháp dạy học và triết lý kiểm tra đánh giá

Các chuẩn chương trình tiên tiến trên thế giới đều đề cao nguyên tắc lấy người học làm trung tâm (Learner-Centered Approach), tổ chức ngữ cảnh giao tiếp chân thực và áp dụng đánh giá quá trình (Formative Assessment) song hành cùng quá trình học tập. Tại Việt Nam, việc kiểm tra đánh giá phụ thuộc vào các kỳ thi tốt nghiệp với hình thức trắc nghiệm hoặc tự luận nặng về ghi nhớ ngữ pháp đã làm lệch lạc mục tiêu sư phạm, tạo ra tâm lý "học để đối phó thi cử".

---

Đóng góp khoa học và giá trị học thuật (Scientific Contributions)

1. Đóng góp về mặt lý luận (Theoretical Contributions)

• Nghiên cứu đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ hệ thuật ngữ chuyên ngành: phân biệt rạch ròi giữa Curriculum Planning, Curriculum Design, Curriculum Organization với Curriculum Development (Phát triển chương trình) – một khái niệm động, mang tính khoa học độc lập và bao hàm cả việc xác lập chủ thể, ra quyết sách và liên tục điều chỉnh theo thực tiễn.
• Thiết lập khung lý thuyết hoàn chỉnh về các dạng thức chương trình: Chương trình khung (Framework), Chương trình chi tiết (Syllabus) và Chuẩn chương trình (Standards).

2. Đóng góp về phương pháp luận (Methodological Innovations)

• Xây dựng bộ tiêu chí so sánh đối chuẩn quốc tế toàn diện dành cho chương trình ngoại ngữ phổ thông, kết hợp giữa bình diện cấu trúc vĩ mô (vị trí môn học, thời lượng) và vi mô (ngữ liệu, chuẩn kỹ năng, phương pháp đánh giá).

3. Giá trị ứng dụng thực tiễn và chính sách (Policy Implications)

• Đề tài là cơ sở khoa học trực tiếp phục vụ việc tham mưu, ban hành và triển khai Đề án "Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008 – 2020" (Đề án Ngoại ngữ 2020 của Chính phủ).
• Định hình khung định hướng đổi mới chương trình Tiếng Anh hệ 10 năm liên thông từ lớp 3 đến lớp 12, đặt nền móng vững chắc cho Chương trình Giáo dục Phổ thông tổng thể 2018 sau này.

---

Đối tượng thụ hưởng và giá trị khai thác (Target Audience & Benefits)

- Xây dựng chuẩn CT       - Phát triển lý luận            - Đổi mới tổ chức         - Đổi mới PPDH
- Phân bổ ngân sách       - Thiết kế SGK mới              - Đa dạng hóa tự chọn     - Đánh giá năng lực
- Chỉ đạo liên thông      - So sánh quốc tế               - Giảm tải phù hợp        - Lấy HS làm TT

1. Nhà hoạch định chính sách & Cơ quan quản lý (Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT):
   • Sử dụng cơ sở dữ liệu đối sánh quốc tế để ban hành các quy định về chuẩn năng lực ngoại ngữ (tham chiếu Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam và CEFR).
   • Xây dựng cơ chế quản lý phân cấp 3 tầng: Chương trình quốc gia - Chương trình địa phương - Chương trình nhà trường.
2. Cơ quan nghiên cứu & Tác giả biên soạn SGK:
   • Cung cấp định hướng xây dựng ngữ liệu dạy học theo nguyên tắc đồng trục xoáy ốc (Spiral Progression), đa dạng hóa chủ đề, tích hợp liên môn.
3. Cơ sở đào tạo giáo viên (Các trường Đại học Sư phạm Ngoại ngữ):
   • Cập nhật giáo trình đào tạo sinh viên sư phạm theo phương pháp tiếp cận giao tiếp, kỹ năng thiết kế bài học dựa trên chuẩn đầu ra và phương pháp kiểm tra đánh giá năng lực thực tế.
4. Giáo viên trực tiếp giảng dạy tại các trường phổ thông:
   • Nhận thức rõ sự cần thiết của việc chuyển từ "dạy chữ, dạy ngữ pháp" sang "dạy cách sử dụng ngôn ngữ", tích cực đưa công nghệ thông tin và ngữ cảnh đời sống vào lớp học.

---

Câu hỏi thường gặp (Frequently Asked Questions)

1. Phát hiện mang tính đột phá nhất của đề tài nghiên cứu này là gì?

Nghiên cứu đã chỉ ra điểm nghẽn lớn nhất của chương trình ngoại ngữ Việt Nam thời điểm đó là tính chất "áp đặt cơ học, thiếu liên thông và thiếu tính mềm dẻo". Trong khi các nước đều dùng "Chuẩn chương trình" với nhiều cấp độ để quản lý đầu ra linh hoạt, Việt Nam lại quản lý bằng "Chương trình chi tiết cố định", khiến học sinh học nhiều năm nhưng không hình thành được năng lực giao tiếp thực tế.

2. Phương pháp nghiên cứu so sánh quốc tế trong đề tài có ưu thế gì?

Ưu thế nổi bật là việc chọn mẫu nghiên cứu đa diện (Nhật Bản, Thái Lan, Trung Quốc) đại diện cho các trình độ phát triển và văn hóa giáo dục châu Á. Việc tiếp cận trực tiếp từ các bộ chương trình gốc của Bộ Giáo dục các nước đảm bảo tính chuẩn xác tuyệt đối về mặt dữ liệu, tránh các diễn giải sai lệch từ nguồn tài liệu thứ cấp không chính thống.

3. Kết quả nghiên cứu có thể khái quát hóa (generalize) cho các môn học khác không?

Có. Khung lý luận về Phát triển chương trình (Curriculum Development), mô hình quản lý chương trình 3 cấp độ (Quốc gia – Địa phương – Nhà trường), nguyên tắc tích hợp ngang - dọc và triết lý chuyển đổi từ trang bị kiến thức sang phát triển phẩm chất - năng lực hoàn toàn có thể áp dụng làm chuẩn mực đổi mới cho toàn bộ các môn học khác trong hệ thống giáo dục phổ thông.

4. Đề tài đã chỉ ra những bước đi tiếp theo (Next Steps) nào cho giáo dục Việt Nam?

Đề tài khuyến nghị 3 bước đi chiến lược:

1. Xây dựng một Chương trình khung môn Ngoại ngữ thống nhất và liên thông 10 năm (từ lớp 3 đến lớp 12).
2. Xây dựng Chuẩn năng lực ngoại ngữ quốc gia làm căn cứ pháp lý duy nhất cho việc dạy, học, biên soạn sách giáo khoa và kiểm tra đánh giá.
3. Tăng cường quyền tự chủ cho nhà trường và giáo viên trong việc lựa chọn học liệu, đồng thời đổi mới căn bản kỳ thi tốt nghiệp theo hướng kiểm tra toàn diện 4 kỹ năng.

5. Những ứng dụng thực tiễn của đề tài đã đi vào đời sống giáo dục ra sao?

Các đề xuất của nghiên cứu đã trực tiếp phục vụ xây dựng nội dung cho Đề án Ngoại ngữ Quốc gia 2008–2020 (Quyết định 1400/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ), đặt nền móng cho việc ban hành chương trình Tiếng Anh thí điểm 10 năm và sau này là Chương trình môn Tiếng Anh trong Chương trình GDPT 2018.

---

Kết luận (Conclusion)

Đề tài nghiên cứu mã số B2006-37-28 do ThS. Bùi Đức Thiệp và nhóm nghiên cứu Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam thực hiện là một công trình khoa học nghiêm túc, kịp thời và có giá trị học thuật cũng như giá trị thực tiễn sâu sắc. Bằng việc phân tích đối sánh sâu rộng với các nền giáo dục Nhật Bản, Thái Lan và Trung Quốc, nghiên cứu đã phác họa rõ nét bức tranh toàn cảnh và xu thế phát triển tất yếu của giáo dục ngoại ngữ thế giới: chuyển dịch từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực giao tiếp, chuẩn hóa đầu ra linh hoạt và bảo đảm tính liên thông toàn diện.

Những định hướng và giải pháp đề xuất từ công trình này không chỉ góp phần giải quyết những bất cập lịch sử của chương trình ngoại ngữ tại Việt Nam, mà còn là kim chỉ nam quan trọng cho các chính sách đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục nước nhà trên con đường hội nhập quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o ViÖn khoa häc gi¸o dôc viÖt nam B¸o c¸o tæng kÕt ®Ò tµi So s¸nh ch−¬ng tr×nh gi¸o dôc phæ th«ng m«n ngo¹i ng÷ cña mét sè n−íc trªn thÕ giíi vµ ®Ò xuÊt nh÷ng ®Þnh h−íng ph¸t triÓn ch−¬ng tr×nh d¹y häc ngo¹i ng÷ ë n−íc ta M· sè : b2006-37-28 Chñ nhiÖm ®Ò tµi : ThS. Bïi ®øc ThiÖp Thêi gian thùc hiÖn : Tõ th¸ng 5 – 2006 ®Õn th¸ng 5 - 2008 7081 11/02/2009 Hµ Néi – 2008 Danh s¸ch nh÷ng ng−êi tham gia thùc hiÖn ®Ò tµi 1. Bïi §øc ThiÖp , ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam - Chñ nhiÖm ®Ò tµi 2. NguyÔn Anh Dòng, ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam 3.

Lª §«ng Ph−¬ng, ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam 4. NguyÔn Quèc TuÊn, ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam 5. Ph¹m Quang S¸ng, ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam 6. Ng« Minh Thuû, §Ëi häc Ngo¹i ng÷ - §¹i häc Quèc gia Hµ Néi 7.

Ph¹m Kim Ph−îng, ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam 8. NguyÔn Quúnh Trang, ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam - Th− ký ®Ò tµi §¬n vÞ phèi hîp chÝnh 1. Trungt©m Nghiªn cøu chiÕn l−îc vµ ph¸t triÓn ch−¬ng tr×nh gi¸o dôc phæ th«ng, ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam 2. Trung t©m Th«ng tin – Th− viÖn, ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam 3.

Vô Gi¸o dôc Trung häc- Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o 4. Nhãm so¹n th¶o §Ò ¸n “D¹y vµ häc ngo¹i ng÷ trong hÖ thèng gi¸o dôc quèc d©n ViÖt Nam giai ®o¹n 2008 – 2020” – ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam 2 C¸c tõ viÕt t¾t CBQL C¸n bé qu¶n lý C§ Cao ®¼ng CNH C«ng nghiÖp hãa §H §¹i häc GD&§T Gi¸o dôc vµ §µo t¹o GDPT Gi¸o dôc phæ th«ng GDTH Gi¸o dôc tiÓu häc GDTrH Gi¸o dôc trung häc GV Gi¸o viªn HS Häc sinh H§H HiÖn ®¹i hãa TCCN Trung cÊp chuyªn nghiÖp TH TiÓu häc THCS Trung häc c¬ së THPT Trung häc phæ th«ng WTO Tæ chøc th−¬ng m¹i thÕ giíi 3 Môc lôc Tãm t¾t kÕt qu¶ nghiªn cøu 6 summary of research outcomes 8 PhÇn thø nhÊt : Më ®Çu 10 I. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi 10 II. LÞch sö vÊn ®Ò nghiªn cøu 11 III.

Môc tiªu nghiªn cøu 15 IV. Néi dung nghiªn cøu 15 V. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu 15 VI. Ph¹m vi nghiªn cøu 15 VII.

KÕt qu¶ vµ s¶n phÈm giao nép 16 VIII. §¬n vÞ thô h−ëng kÕt qu¶ nghiªn cøu 16 PhÇn thø hai : KÕt qu¶ nghiªn cøu cña ®Ò tµi 17 A. Nh÷ng vÊn ®Ò chung 17 I. Ch−¬ng tr×nh – Quan niÖm, cÊu tróc vµ ph©n 17 lo¹i 1.

Quan niÖm vÒ ch−¬ng tr×nh 17 2. CÊu tróc ch−¬ng tr×nh 20 2. Môc tiªu ch−¬ng tr×nh 20 2. Néi dung ch−¬ng tr×nh 21 3.

C¸c lo¹i h×nh ch−¬ng tr×nh 27 II. Ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ 29 1. VÞ trÝ cña ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ trong ch−¬ng tr×nh gi¸o dôc 29 phæ th«ng 2. Môc tiªu cña ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ 30 3.

Quan ®iÓm x©y dùng ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ 31 4. Lo¹i h×nh ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ 32 5. CÊu tróc ch−¬ng t×nh ngo¹i ng÷ 33 III. Xu thÕ ph¸t triÓn ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ 33 cña c¸c n−íc trªn thÕ giíi IV.

Thùc tr¹ng ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ ë ViÖt 35 Nam B. miªu t¶, ph©n tÝch, so s¸nh ch−¬ng tr×nh 38 ngo¹i ng÷ (TiÕng Anh) trong tr−êng phæ 4 th«ng cÊp trung häc cña NhËt B¶n, Th¸i Lan vµ Trung Quèc vµ ViÖt Nam I. VÞ trÝ vµ tÝnh chÊt m«n häc 39 1. So s¸nh nh÷ng ®iÓm gièng nhau vµ kh¸c nhau 41 II.

So s¸nh môc tiªu m«n häc 49 III. So s¸nh thêi l−îng d¹y häc 53 IV. So s¸nh néi dung ch−¬ng tr×nh 65 V. ChuÈn ch−¬ng tr×nh 68 5.

So s¸nh chuÈn ch−¬ng tr×nh 81 TiÓu kÕt 84 C. ®Þnh h−íng ph¸t triÓn ch−¬ng tr×nh ngo¹i 87 ng÷ ë viÖt nam trong thêi gian tíi PhÇn thø ba : kÕt luËn vµ kiÕn nghÞ 98 A. KiÕn nghÞ 100 Tµi liÖu tham kh¶o 102 ThuyÕt minh ®Ò tµi khoa häc c«ng nghÖ cÊp Bé 104 B¸o c¸o t×nh hinh sö dông kinh phÝ ®Ò tµi B2006 - 37-28 5 Tãm t¾t kÕt qu¶ nghiªn cøu Tªn ®Ò tµi : So s¸nh ch−¬ng tr×nh gi¸o dôc phæ th«ng m«n ngo¹i ng÷ cña mét sè n−íc trªn thÕ giíi vµ ®Ò xuÊt nh÷ng ®Þnh h−íng ph¸t triÓn ch−¬ng tr×nh d¹y häc ngo¹i ng÷ ë n−íc ta M· sè : B2006-37-28 Chñ nhiÖm ®Ò tµi : ThS. Bïi §øc ThiÖp C¬ quan chñ tr× ®Ò tµi : ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam Thêi gian thùc hiÖn : Tõ th¸ng 5 – 2006 ®Õn th¸ng 5 – 2008 (24 th¸ng) 1.

Môc tiªu Th«ng qua viÖc nghiªn cøu so s¸nh, ph©n tÝch nh÷ng ®Æc ®iÓm chung vµ riªng cña ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ cña mét sè n−íc trªn thÕ giíi vµ ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ cña n−íc ta hiÖn nay, ®Ò xuÊt nh÷ng ®Þnh h−íng ph¸t triÓn ch−¬ng tr×nh d¹y häc ngo¹i ng÷ ë n−íc ta trong thêi gian tíi. Néi dung nghiªn cøu - Nghiªn cøu mét sè vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn x©y dùng ch−¬ng tr×nh nãi chung vµ ch−¬ng tr×nh d¹y häc ngo¹i ng÷ nãi riªng; - M« t¶, ph©n tÝch ch−¬ng tr×nh d¹y häc tiÕng Anh ë tr−êng phæ th«ng cña NhËt b¶n, Th¸i Lan, Trung Quèc vµ ViÖt Nam. Trªn c¬ së ®ã so s¸nh, nªu lªn nh÷ng ®iÓm gièng nhau vµ kh¸c nhau gi÷a c¸c ch−¬ng tr×nh. - X¸c ®Þnh mét sè ®Þnh h−íng ph¸t triÓn ch−¬ng tr×nh d¹y häc ngo¹i ng÷ ë ViÖt Nam trong thêi gian tíi 3.

KÕt qu¶ chÝnh ®¹t ®−îc - Tæng thuËt, lµm s¸ng tá mét sè kh¸i niÖm liªn quan ®Õn ch−¬ng tr×nh vµ ph¸t triÓn ch−¬ng tr×nh nãi chung vµ ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ nãi riªng. §ång thêi còng nªu lªn mét sè xu h−íng ph¸t triÓn ch−¬ng tr×nh trªn thÕ giíi vµ thùc tr¹ng ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ ë ViÖt Nam. - M« t¶, ph©n tÝch, so s¸nh ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ cña NhËt B¶n, Th¸i Lan, Trung Quèc vµ ViÖt Nam trong hÖ thèng gi¸o dôc phæ th«ng vÒ vÞ trÝ vµ tÝnh chÊt, môc tiªu, thêi l−îng, néi dung, chuÈn ch−¬ng tr×nh; chØ ra nh÷ng ®iÓm gièng nhau vµ kh¸c nhau gi÷a ch−¬ng tr×nh cña c¸c n−íc, ®ång 6 thêi x¸c ®Þnh nh÷ng −u ®iÓm vµ h¹n chÕ cña ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ cña n−íc ta hiÖn nay. - §Ò xuÊt mét sè ®Þnh h−íng ph¸t triÓn ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ ë ViÖt Nam trong thêi gian tíi : nguyªn t¾c, môc tiªu, néi dung, chuÈn ch−¬ng tr×nh.

- KiÕn nghÞ mét sè c«ng viÖc cÇn lµm ®èi víi Bé GD&§T, c¬ quan nghiªn cøu ch−¬ng tr×nh vµ c¸c nhµ tr−êng. S¶n phÈm cña §Ò tµi : - B¸o c¸o tæng kÕt ®Ò tµi. - B¸o c¸o tãm t¾t kÕt qu¶ nghiªn cøu cña ®Ò tµi - Kû yÕu Héi th¶o khoa häc vÒ ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ - Phô lôc : Ch−¬ng tr×nh TiÕng Anh cña NhËt B¶n, Th¸i Lan, Trung Quèc vµ ViÖt Nam - Bµi b¸o ®· c«ng bè : * “HiÖn tr¹ng vµ xu thÕ ph¸t triÓn gi¸o dôc ngo¹i ng÷ trªn thÕ giíi”. T¹p chÝ Khoa häc gi¸o dôc, sè 31- th¸ng 4/2008.

* “Mét sè vÊn ®Ò vÒ c¶i c¸ch ch−¬ng tr×nh gi¸o dôc phæ th«ng”. T¹p chÝ Khoa häc gi¸o dôc - Sè chuyªn ®Ò 8/2008. 7 Summary Project Title: Comparison of curricula of foreign language of general schools in some countries in the world and suggestion for orientations for foreign languages’curricula development in our country. Code number: B2006-37-28 Coordinator: Bui Duc Thiep M.A Implementing Institution: National Institute for Education Strategy and Curriculum (NIESAC) Duration : from May of 2006 to May of 2008 (24 months) 1.

Objectives: By doing research, comparison and analysis of the general and particular characteristics of exsisting foreign language curricula of some countries in the world and that of Vietnam , suggesting orientations for foreign languages’ curricula in our country in the coming time. Main contents: - To research some theoretical and practical matters on the denelopment of curricula in general and foreign language in particular; - To describe, analyze English teaching curricula in general schools of Japan, Thailand, China and Vietnam. Accordingly, to make comparisons and to find the different and common points among these curricula. - To define some orientations for development of foreign languages’ curricula in Vietnam in the near future.

Results obtained: - To generalize, make clear concepts relating to curriculum and curricula development in general, and foreign language curricula in 8 particular. At the same time, to identify some tendencies of developing foreign language curricula in the world and the foreign languages contxt in Vietnam. - To describe, analyze and compare foreign language curriculums of Japan, Thailand, China and Vietnam in the general education system in term of position, characteristic, purpose, period, content, curriculum standard; to show the different and common points among the countries’ curriculum, at the same time, to define the good and weak points of Vietnam’s foreign language curriculum at present. - To suggest some orientations for development of Vietnam’s foreign language curriculum in the coming time: principles, purposes, content, curriculum standard.

- To propose some necessary tasks for Ministry of Education and Training, curriculum research agencies and schools to do. 9 PhÇn thø nhÊt – më ®Çu I. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi Trong nh÷ng n¨m võa qua, mÆc dï cßn nhiÒu khã kh¨n vµ bÊt cËp, viÖc d¹y vµ häc ngo¹i ng÷ trong hÖ thèng gi¸o dôc quèc d©n ®· ®¹t ®−îc nh÷ng kÕt qu¶ ®¸ng khÝch lÖ. HiÖn nay, hÇu hÕt häc sinh c¸c tr−êng phæ th«ng trªn c¶ n−íc ®Òu ®−îc häc mét trong bèn ngo¹i ng÷ lµ tiÕng Anh, tiÕng Nga, tiÕng Ph¸p vµ tiÕng Trung Quèc, vµ gÇn ®©y lµ tiÕng NhËt, ë trung häc c¬ së vµ trung häc phæ th«ng.

Ngoµi ra, ®Ó ®¸p øng c¸c nhu cÇu cô thÓ, ngo¹i ng÷ cßn ®−îc d¹y vµ häc theo c¸c ch−¬ng tr×nh tù chän, t¨ng c−êng, song ng÷ vµ chuyªn ng÷. Nhê ®ã, so víi nh÷ng n¨m tr−íc ®©y, tr×nh ®é ngo¹i ng÷ cña häc sinh phæ th«ng ®· ®−îc n©ng cao, b−íc ®Çu ®¸p øng yªu cÇu n©ng cao d©n trÝ, ®µo t¹o nh©n lùc vµ båi d−ìng nh©n tµi cho sù nghiÖp x©y dùng vµ b¶o vÖ Tæ quèc. Tuy nhiªn, trong bèi c¶nh toµn cÇu ho¸ vµ héi nhËp quèc tÕ, tr−íc ®ßi hái míi cña sù ph¸t triÓn kinh tÕ-x· héi cña ®Êt n−íc, viÖc d¹y vµ häc ngo¹i ng÷ trong hÖ thèng gi¸o dôc quèc d©n nãi chung vµ ë gi¸o dôc phæ th«ng nãi riªng, ®ang béc lé mét sè h¹n chÕ, trong ®ã h¹n chÕ vÒ ch−¬ng tr×nh ®−îc biÓu hiÖn ë chç : ViÖc tæ chøc d¹y vµ häc ngo¹i ng÷ ë c¸c cÊp häc thiÕu tÝnh liªn tôc, tÝnh liªn th«ng, kh«ng ®a d¹ng, ch−a ®¸p øng ®−îc c¸c nhu cÇu kh¸c nhau vÒ ngo¹i ng÷ cña ng−êi häc. Thêi l−îng dµnh cho m«n ngo¹i ng÷ cßn Ýt.

Ph−¬ng ph¸p kiÓm tra ®¸nh gi¸ vÒ ngo¹i ng÷ cßn l¹c hËu. §©y chÝnh lµ mét trong nh÷ng nguyªn nh©n quan träng dÉn ®Õn thùc tr¹ng lµ tr×nh ®é ngo¹i ng÷ cña häc sinh phæ th«ng cßn thÊp, häc sinh ch−a ®ñ n¨ng lùc ®Ó sö dông ngo¹i ng÷ lµm c«ng cô giao tiÕp vµ häc tËp ë tr×nh ®é ®µo t¹o cao h¬n.