Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o ViÖn khoa häc gi¸o dôc viÖt nam B¸o c¸o tæng kÕt ®Ò tµi So s¸nh ch−¬ng tr×nh gi¸o dôc phæ th«ng m«n ngo¹i ng÷ cña mét sè n−íc trªn thÕ giíi vµ ®Ò xuÊt nh÷ng ®Þnh h−íng ph¸t triÓn ch−¬ng tr×nh d¹y häc ngo¹i ng÷ ë n−íc ta M· sè : b2006-37-28 Chñ nhiÖm ®Ò tµi : ThS. Bïi ®øc ThiÖp Thêi gian thùc hiÖn : Tõ th¸ng 5 – 2006 ®Õn th¸ng 5 - 2008 7081 11/02/2009 Hµ Néi – 2008 Danh s¸ch nh÷ng ng−êi tham gia thùc hiÖn ®Ò tµi 1. Bïi §øc ThiÖp , ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam - Chñ nhiÖm ®Ò tµi 2. NguyÔn Anh Dòng, ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam 3.
Lª §«ng Ph−¬ng, ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam 4. NguyÔn Quèc TuÊn, ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam 5. Ph¹m Quang S¸ng, ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam 6. Ng« Minh Thuû, §Ëi häc Ngo¹i ng÷ - §¹i häc Quèc gia Hµ Néi 7.
Ph¹m Kim Ph−îng, ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam 8. NguyÔn Quúnh Trang, ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam - Th− ký ®Ò tµi §¬n vÞ phèi hîp chÝnh 1. Trungt©m Nghiªn cøu chiÕn l−îc vµ ph¸t triÓn ch−¬ng tr×nh gi¸o dôc phæ th«ng, ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam 2. Trung t©m Th«ng tin – Th− viÖn, ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam 3.
Vô Gi¸o dôc Trung häc- Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o 4. Nhãm so¹n th¶o §Ò ¸n “D¹y vµ häc ngo¹i ng÷ trong hÖ thèng gi¸o dôc quèc d©n ViÖt Nam giai ®o¹n 2008 – 2020” – ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam 2 C¸c tõ viÕt t¾t CBQL C¸n bé qu¶n lý C§ Cao ®¼ng CNH C«ng nghiÖp hãa §H §¹i häc GD&§T Gi¸o dôc vµ §µo t¹o GDPT Gi¸o dôc phæ th«ng GDTH Gi¸o dôc tiÓu häc GDTrH Gi¸o dôc trung häc GV Gi¸o viªn HS Häc sinh H§H HiÖn ®¹i hãa TCCN Trung cÊp chuyªn nghiÖp TH TiÓu häc THCS Trung häc c¬ së THPT Trung häc phæ th«ng WTO Tæ chøc th−¬ng m¹i thÕ giíi 3 Môc lôc Tãm t¾t kÕt qu¶ nghiªn cøu 6 summary of research outcomes 8 PhÇn thø nhÊt : Më ®Çu 10 I. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi 10 II. LÞch sö vÊn ®Ò nghiªn cøu 11 III.
Môc tiªu nghiªn cøu 15 IV. Néi dung nghiªn cøu 15 V. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu 15 VI. Ph¹m vi nghiªn cøu 15 VII.
KÕt qu¶ vµ s¶n phÈm giao nép 16 VIII. §¬n vÞ thô h−ëng kÕt qu¶ nghiªn cøu 16 PhÇn thø hai : KÕt qu¶ nghiªn cøu cña ®Ò tµi 17 A. Nh÷ng vÊn ®Ò chung 17 I. Ch−¬ng tr×nh – Quan niÖm, cÊu tróc vµ ph©n 17 lo¹i 1.
Quan niÖm vÒ ch−¬ng tr×nh 17 2. CÊu tróc ch−¬ng tr×nh 20 2. Môc tiªu ch−¬ng tr×nh 20 2. Néi dung ch−¬ng tr×nh 21 3.
C¸c lo¹i h×nh ch−¬ng tr×nh 27 II. Ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ 29 1. VÞ trÝ cña ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ trong ch−¬ng tr×nh gi¸o dôc 29 phæ th«ng 2. Môc tiªu cña ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ 30 3.
Quan ®iÓm x©y dùng ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ 31 4. Lo¹i h×nh ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ 32 5. CÊu tróc ch−¬ng t×nh ngo¹i ng÷ 33 III. Xu thÕ ph¸t triÓn ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ 33 cña c¸c n−íc trªn thÕ giíi IV.
Thùc tr¹ng ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ ë ViÖt 35 Nam B. miªu t¶, ph©n tÝch, so s¸nh ch−¬ng tr×nh 38 ngo¹i ng÷ (TiÕng Anh) trong tr−êng phæ 4 th«ng cÊp trung häc cña NhËt B¶n, Th¸i Lan vµ Trung Quèc vµ ViÖt Nam I. VÞ trÝ vµ tÝnh chÊt m«n häc 39 1. So s¸nh nh÷ng ®iÓm gièng nhau vµ kh¸c nhau 41 II.
So s¸nh môc tiªu m«n häc 49 III. So s¸nh thêi l−îng d¹y häc 53 IV. So s¸nh néi dung ch−¬ng tr×nh 65 V. ChuÈn ch−¬ng tr×nh 68 5.
So s¸nh chuÈn ch−¬ng tr×nh 81 TiÓu kÕt 84 C. ®Þnh h−íng ph¸t triÓn ch−¬ng tr×nh ngo¹i 87 ng÷ ë viÖt nam trong thêi gian tíi PhÇn thø ba : kÕt luËn vµ kiÕn nghÞ 98 A. KiÕn nghÞ 100 Tµi liÖu tham kh¶o 102 ThuyÕt minh ®Ò tµi khoa häc c«ng nghÖ cÊp Bé 104 B¸o c¸o t×nh hinh sö dông kinh phÝ ®Ò tµi B2006 - 37-28 5 Tãm t¾t kÕt qu¶ nghiªn cøu Tªn ®Ò tµi : So s¸nh ch−¬ng tr×nh gi¸o dôc phæ th«ng m«n ngo¹i ng÷ cña mét sè n−íc trªn thÕ giíi vµ ®Ò xuÊt nh÷ng ®Þnh h−íng ph¸t triÓn ch−¬ng tr×nh d¹y häc ngo¹i ng÷ ë n−íc ta M· sè : B2006-37-28 Chñ nhiÖm ®Ò tµi : ThS. Bïi §øc ThiÖp C¬ quan chñ tr× ®Ò tµi : ViÖn Khoa häc gi¸o dôc ViÖt Nam Thêi gian thùc hiÖn : Tõ th¸ng 5 – 2006 ®Õn th¸ng 5 – 2008 (24 th¸ng) 1.
Môc tiªu Th«ng qua viÖc nghiªn cøu so s¸nh, ph©n tÝch nh÷ng ®Æc ®iÓm chung vµ riªng cña ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ cña mét sè n−íc trªn thÕ giíi vµ ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ cña n−íc ta hiÖn nay, ®Ò xuÊt nh÷ng ®Þnh h−íng ph¸t triÓn ch−¬ng tr×nh d¹y häc ngo¹i ng÷ ë n−íc ta trong thêi gian tíi. Néi dung nghiªn cøu - Nghiªn cøu mét sè vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn x©y dùng ch−¬ng tr×nh nãi chung vµ ch−¬ng tr×nh d¹y häc ngo¹i ng÷ nãi riªng; - M« t¶, ph©n tÝch ch−¬ng tr×nh d¹y häc tiÕng Anh ë tr−êng phæ th«ng cña NhËt b¶n, Th¸i Lan, Trung Quèc vµ ViÖt Nam. Trªn c¬ së ®ã so s¸nh, nªu lªn nh÷ng ®iÓm gièng nhau vµ kh¸c nhau gi÷a c¸c ch−¬ng tr×nh. - X¸c ®Þnh mét sè ®Þnh h−íng ph¸t triÓn ch−¬ng tr×nh d¹y häc ngo¹i ng÷ ë ViÖt Nam trong thêi gian tíi 3.
KÕt qu¶ chÝnh ®¹t ®−îc - Tæng thuËt, lµm s¸ng tá mét sè kh¸i niÖm liªn quan ®Õn ch−¬ng tr×nh vµ ph¸t triÓn ch−¬ng tr×nh nãi chung vµ ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ nãi riªng. §ång thêi còng nªu lªn mét sè xu h−íng ph¸t triÓn ch−¬ng tr×nh trªn thÕ giíi vµ thùc tr¹ng ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ ë ViÖt Nam. - M« t¶, ph©n tÝch, so s¸nh ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ cña NhËt B¶n, Th¸i Lan, Trung Quèc vµ ViÖt Nam trong hÖ thèng gi¸o dôc phæ th«ng vÒ vÞ trÝ vµ tÝnh chÊt, môc tiªu, thêi l−îng, néi dung, chuÈn ch−¬ng tr×nh; chØ ra nh÷ng ®iÓm gièng nhau vµ kh¸c nhau gi÷a ch−¬ng tr×nh cña c¸c n−íc, ®ång 6 thêi x¸c ®Þnh nh÷ng −u ®iÓm vµ h¹n chÕ cña ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ cña n−íc ta hiÖn nay. - §Ò xuÊt mét sè ®Þnh h−íng ph¸t triÓn ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ ë ViÖt Nam trong thêi gian tíi : nguyªn t¾c, môc tiªu, néi dung, chuÈn ch−¬ng tr×nh.
- KiÕn nghÞ mét sè c«ng viÖc cÇn lµm ®èi víi Bé GD&§T, c¬ quan nghiªn cøu ch−¬ng tr×nh vµ c¸c nhµ tr−êng. S¶n phÈm cña §Ò tµi : - B¸o c¸o tæng kÕt ®Ò tµi. - B¸o c¸o tãm t¾t kÕt qu¶ nghiªn cøu cña ®Ò tµi - Kû yÕu Héi th¶o khoa häc vÒ ch−¬ng tr×nh ngo¹i ng÷ - Phô lôc : Ch−¬ng tr×nh TiÕng Anh cña NhËt B¶n, Th¸i Lan, Trung Quèc vµ ViÖt Nam - Bµi b¸o ®· c«ng bè : * “HiÖn tr¹ng vµ xu thÕ ph¸t triÓn gi¸o dôc ngo¹i ng÷ trªn thÕ giíi”. T¹p chÝ Khoa häc gi¸o dôc, sè 31- th¸ng 4/2008.
* “Mét sè vÊn ®Ò vÒ c¶i c¸ch ch−¬ng tr×nh gi¸o dôc phæ th«ng”. T¹p chÝ Khoa häc gi¸o dôc - Sè chuyªn ®Ò 8/2008. 7 Summary Project Title: Comparison of curricula of foreign language of general schools in some countries in the world and suggestion for orientations for foreign languages’curricula development in our country. Code number: B2006-37-28 Coordinator: Bui Duc Thiep M.A Implementing Institution: National Institute for Education Strategy and Curriculum (NIESAC) Duration : from May of 2006 to May of 2008 (24 months) 1.
Objectives: By doing research, comparison and analysis of the general and particular characteristics of exsisting foreign language curricula of some countries in the world and that of Vietnam , suggesting orientations for foreign languages’ curricula in our country in the coming time. Main contents: - To research some theoretical and practical matters on the denelopment of curricula in general and foreign language in particular; - To describe, analyze English teaching curricula in general schools of Japan, Thailand, China and Vietnam. Accordingly, to make comparisons and to find the different and common points among these curricula. - To define some orientations for development of foreign languages’ curricula in Vietnam in the near future.
Results obtained: - To generalize, make clear concepts relating to curriculum and curricula development in general, and foreign language curricula in 8 particular. At the same time, to identify some tendencies of developing foreign language curricula in the world and the foreign languages contxt in Vietnam. - To describe, analyze and compare foreign language curriculums of Japan, Thailand, China and Vietnam in the general education system in term of position, characteristic, purpose, period, content, curriculum standard; to show the different and common points among the countries’ curriculum, at the same time, to define the good and weak points of Vietnam’s foreign language curriculum at present. - To suggest some orientations for development of Vietnam’s foreign language curriculum in the coming time: principles, purposes, content, curriculum standard.
- To propose some necessary tasks for Ministry of Education and Training, curriculum research agencies and schools to do. 9 PhÇn thø nhÊt – më ®Çu I. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi Trong nh÷ng n¨m võa qua, mÆc dï cßn nhiÒu khã kh¨n vµ bÊt cËp, viÖc d¹y vµ häc ngo¹i ng÷ trong hÖ thèng gi¸o dôc quèc d©n ®· ®¹t ®−îc nh÷ng kÕt qu¶ ®¸ng khÝch lÖ. HiÖn nay, hÇu hÕt häc sinh c¸c tr−êng phæ th«ng trªn c¶ n−íc ®Òu ®−îc häc mét trong bèn ngo¹i ng÷ lµ tiÕng Anh, tiÕng Nga, tiÕng Ph¸p vµ tiÕng Trung Quèc, vµ gÇn ®©y lµ tiÕng NhËt, ë trung häc c¬ së vµ trung häc phæ th«ng.
Ngoµi ra, ®Ó ®¸p øng c¸c nhu cÇu cô thÓ, ngo¹i ng÷ cßn ®−îc d¹y vµ häc theo c¸c ch−¬ng tr×nh tù chän, t¨ng c−êng, song ng÷ vµ chuyªn ng÷. Nhê ®ã, so víi nh÷ng n¨m tr−íc ®©y, tr×nh ®é ngo¹i ng÷ cña häc sinh phæ th«ng ®· ®−îc n©ng cao, b−íc ®Çu ®¸p øng yªu cÇu n©ng cao d©n trÝ, ®µo t¹o nh©n lùc vµ båi d−ìng nh©n tµi cho sù nghiÖp x©y dùng vµ b¶o vÖ Tæ quèc. Tuy nhiªn, trong bèi c¶nh toµn cÇu ho¸ vµ héi nhËp quèc tÕ, tr−íc ®ßi hái míi cña sù ph¸t triÓn kinh tÕ-x· héi cña ®Êt n−íc, viÖc d¹y vµ häc ngo¹i ng÷ trong hÖ thèng gi¸o dôc quèc d©n nãi chung vµ ë gi¸o dôc phæ th«ng nãi riªng, ®ang béc lé mét sè h¹n chÕ, trong ®ã h¹n chÕ vÒ ch−¬ng tr×nh ®−îc biÓu hiÖn ë chç : ViÖc tæ chøc d¹y vµ häc ngo¹i ng÷ ë c¸c cÊp häc thiÕu tÝnh liªn tôc, tÝnh liªn th«ng, kh«ng ®a d¹ng, ch−a ®¸p øng ®−îc c¸c nhu cÇu kh¸c nhau vÒ ngo¹i ng÷ cña ng−êi häc. Thêi l−îng dµnh cho m«n ngo¹i ng÷ cßn Ýt.
Ph−¬ng ph¸p kiÓm tra ®¸nh gi¸ vÒ ngo¹i ng÷ cßn l¹c hËu. §©y chÝnh lµ mét trong nh÷ng nguyªn nh©n quan träng dÉn ®Õn thùc tr¹ng lµ tr×nh ®é ngo¹i ng÷ cña häc sinh phæ th«ng cßn thÊp, häc sinh ch−a ®ñ n¨ng lùc ®Ó sö dông ngo¹i ng÷ lµm c«ng cô giao tiÕp vµ häc tËp ë tr×nh ®é ®µo t¹o cao h¬n.