Giải pháp xây dựng và phát triển văn hóa học đường tại THPT Huỳnh Thúc Kháng

Giải pháp xây dựng và phát triển văn hóa học đường tại THPT Huỳnh Thúc Kháng. Kinh nghiệm cấp tỉnh, giai đoạn hiện nay. Nâng cao văn hóa trường học.

Trường đại học

Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng

Chuyên ngành

Quản lý

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Sáng kiến kinh nghiệm

2024

66
1
0

Phí lưu trữ

30 Point

Mục lục chi tiết

I. Lý do chọn đề tài

2. Mục đích của đề tài

3. Tính mới và kết quả dự kiến đạt được

3. Đối tượng và phạm vi dự kiến nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu

Các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện

Một số vấn đề chung về văn hóa và văn hóa học đường

Phát triển văn hóa học đường chính là phát triển môt trường giáo dục

Những vấn đề đặt ra đối với công tác xây dựng và phát triển văn hóa học đường trong giai đoạn hiện nay

Những yêu cầu cơ bản của cán bộ, giáo viên và nhân viên nhà trường để thực hiện tốt công tác xây dựng và phát triển văn hóa học đường trong giai đoạn hiện nay

2. Cơ sở thực tiễn

Thực trạng việc xây dựng và phát triển văn hóa học đường ở Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng trong giai đoạn hiện nay

Tình hình chung của nhà trường

Thực trạng của công tác xây dựng và phát triển văn hóa học đường ở Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng trong giai đoạn hiện nay.

Một số giải pháp nhằm xây dựng và phát triển văn hóa học đường ở Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng trong giai đoạn hiện nay

Tăng cường sự lãnh đạo, quản lý của Cấp ủy, Ban giám hiệu trong công tác xây dựng và phát triển văn hóa học đường

4. Xây dựng hệ giá trị làm chuẩn mực để lấy đó làm mục tiêu phấn đấu, thước đo thành quả của trường; nâng cao công tác tuyên truyền

Xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hiệu quả

Đổi mới, nâng cao vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

4. Phối hợp gia đình, nhà trường và xã hội trong giáo dục văn hóa học đường

4. Đổi mới công tác xây dựng cơ sở hạ tầng nhà trường

4. Đổi mới công tác kết nối các thế hệ giáo viên, học sinh và phụ huynh

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.

TÀI LIỆU THAM KHẢO.

Tóm tắt

I. Tổng quan Văn hóa học đường Nền tảng phát triển giáo dục

Văn hóa học đường được định nghĩa là một hệ thống các giá trị, chuẩn mực, và niềm tin được hình thành và chia sẻ bởi các thành viên trong nhà trường, bao gồm cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh. Đây không chỉ là những quy tắc ứng xử hữu hình mà còn là bầu không khí tâm lý, tinh thần đặc trưng của một môi trường giáo dục. Theo nhà nghiên cứu Phạm Minh Hạc (2010), văn hóa học đường “là hệ các chuẩn mực, giá trị giúp cán bộ quản lí nhà trường, thầy cô giáo, các vị phụ huynh và các em HS, sinh viên có các cách thức suy nghĩ, tình cảm, hành động tốt đẹp”. Tầm quan trọng của việc xây dựng và phát triển văn hóa học đường thể hiện ở vai trò cốt lõi trong việc phát triển nhân cách và giáo dục thế hệ trẻ. Một môi trường học đường lành mạnh, nơi các giá trị sống như tôn trọng, trách nhiệm, trung thực được đề cao, sẽ là cái nôi nuôi dưỡng đạo đức học sinh. Nghị quyết 29-NQ/TW của Hội nghị Trung ương 8 khóa XI đã xác định mục tiêu phát triển toàn diện con người Việt Nam, và văn hóa học đường chính là công cụ trực tiếp để hiện thực hóa mục tiêu này. Nó không chỉ giúp tạo ra một môi trường an toàn trường học, giảm thiểu các vấn đề tiêu cực như bạo lực học đường, mà còn là động lực thúc đẩy chất lượng dạy và học. Môi trường văn hóa này bao gồm cả cảnh quan vật chất xanh-sạch-đẹp và môi trường xã hội nhân văn, nơi các mối quan hệ được xây dựng trên sự tôn trọng và hợp tác. Do đó, đầu tư vào xây dựng văn hóa học đường chính là đầu tư cho tương lai, tạo ra những công dân có đủ phẩm chất và năng lực, góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước.

1.1. Định nghĩa văn hóa ứng xử và các giá trị cốt lõi

Văn hoá ứng xử học đường là hệ thống các giá trị, chuẩn mực điều chỉnh mối quan hệ giữa các cá nhân với nhau và với cộng đồng trong môi trường giáo dục. Nó thể hiện qua cách giao tiếp, hành vi của thầy cô, học sinh và nhân viên. Cụ thể, ứng xử của thầy cô với học sinh cần thể hiện sự quan tâm, tôn trọng, công bằng. Ứng xử của học sinh với thầy cô là sự kính trọng, lễ phép. Giữa các đồng nghiệp và học sinh với nhau là sự đoàn kết, thân thiện, giúp đỡ. Các giá trị cốt lõi thường được các nhà trường xây dựng bao gồm: nhân ái, tôn trọng, trách nhiệm của học sinh, hợp tác, trung thực và sáng tạo. Những giá trị này trở thành kim chỉ nam cho mọi hành động, góp phần tạo nên một môi trường học tập lành mạnh.

1.2. Môi trường giáo dục Yếu tố quyết định phát triển nhân cách

Khoa học giáo dục xác định môi trường giữ vai trò quyết định đối với sự hình thành và phát triển nhân cách. Văn hóa học đường chính là việc kiến tạo một môi trường như vậy. Nó bao gồm môi trường vật lý (cơ sở vật chất, cảnh quan) và môi trường tâm lý - xã hội (các mối quan hệ, không khí học tập). Một môi trường tích cực sẽ thúc đẩy sự tự tin, sáng tạo và rèn luyện kỹ năng mềm cho học sinh. Ngược lại, một môi trường tiêu cực có thể dẫn đến các hành vi lệch chuẩn. Vì vậy, phát triển văn hóa học đường đồng nghĩa với việc phát triển một môi trường giáo dục chất lượng, nơi mỗi cá nhân được tạo điều kiện tốt nhất để hoàn thiện bản thân theo hướng Chân - Thiện - Mỹ.

II. Thực trạng Văn hóa học đường Nhận diện thách thức cấp bách

Thực trạng văn hóa học đường tại Việt Nam trong giai đoạn hiện nay đang đối mặt với nhiều thách thức đáng lo ngại. Mặc dù phần lớn thế hệ trẻ có kiến thức rộng, năng động và tôn sư trọng đạo, một bộ phận không nhỏ lại có những biểu hiện lệch chuẩn trong hành vi và nhận thức. Vấn đề bạo lực học đường ngày càng gia tăng về cả số lượng và mức độ nghiêm trọng, không chỉ là bạo lực thể chất mà còn cả bạo lực tinh thần, bạo lực mạng. Tài liệu nghiên cứu tại trường THPT Huỳnh Thúc Kháng chỉ ra rằng, một số học sinh “sống thiếu lý tưởng, sa vào tệ nạn xã hội, bỏ học và đánh nhau”. Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy sự xuống cấp trong văn hóa ứng xử. Bên cạnh đó, áp lực từ bệnh thành tích, sự tác động tiêu cực từ mặt trái của kinh tế thị trường và mạng xã hội cũng góp phần làm xói mòn các giá trị sống truyền thống. Sự thiếu gắn kết trong phối hợp gia đình nhà trường và xã hội cũng là một nguyên nhân quan trọng. Nhiều gia đình phó mặc việc giáo dục con cái cho nhà trường, trong khi xã hội lại có quá nhiều luồng thông tin phức tạp, khó kiểm soát. Việc nhận diện đúng và đủ các thách thức này là bước đi tiên quyết để có thể đề ra những giải pháp xây dựng và phát triển văn hóa học đường một cách hiệu quả và bền vững.

2.1. Biểu hiện xuống cấp Bạo lực học đường và lệch chuẩn hành vi

Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là tình trạng bạo lực học đường và các hành vi lệch chuẩn. Các vụ việc học sinh hành hung bạn bè, vô lễ với giáo viên, sử dụng ngôn ngữ tiêu cực trên mạng xã hội không còn là hiếm. Báo cáo thực trạng tại THPT Huỳnh Thúc Kháng cũng ghi nhận “một số ít học sinh ăn mặc không phù hợp độ tuổi và với môi trường giáo dục”, hay tình trạng “vi phạm giao thông, sử dụng thuốc lá điện tử”. Những biểu hiện này không chỉ ảnh hưởng đến an toàn trường học mà còn phá vỡ môi trường học tập lành mạnh, gây ra những tổn thương tâm lý sâu sắc cho nạn nhân và làm băng hoại đạo đức học sinh.

2.2. Nguyên nhân khách quan và chủ quan của những hạn chế

Nguyên nhân của thực trạng trên đến từ cả yếu tố khách quan và chủ quan. Về khách quan, sự biến đổi xã hội nhanh chóng, mặt trái của kinh tế thị trường và sự bùng nổ của mạng xã hội đã tác động mạnh mẽ đến nhận thức của giới trẻ. Về chủ quan, tài liệu gốc chỉ ra rằng nhận thức của một số cán bộ quản lý, giáo viên về văn hóa học đường chưa đầy đủ. Công tác tuyên truyền đôi lúc còn hình thức, chưa đi vào chiều sâu. Đặc biệt, sự phối hợp gia đình nhà trường và xã hội “đôi lúc còn thiếu nhịp nhàng, đồng bộ”, tạo ra những khoảng trống trong việc giáo dục và quản lý học sinh. Một số giáo viên còn xem nhẹ công tác này, chỉ tập trung vào chuyên môn.

III. 05 giải pháp xây dựng văn hóa học đường từ nhà trường

Để giải quyết các thách thức hiện hữu, việc triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm xây dựng và phát triển văn hóa học đường từ cấp quản lý nhà trường là nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết, cần tăng cường sự lãnh đạo của Cấp ủy và Ban giám hiệu, coi đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, đặt ngang hàng với hoạt động chuyên môn. Thứ hai, việc xây dựng một hệ giá trị và quy tắc ứng xử rõ ràng, khả thi là xương sống của văn hóa học đường. Bộ quy tắc này cần được xây dựng dựa trên sự đồng thuận của tất cả các thành viên và phải được kiểm tra, đánh giá thường xuyên. Thứ ba, cần kiến tạo một môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hiệu quả. Điều này không chỉ là nâng cấp cơ sở vật chất mà còn là đổi mới các hoạt động ngoại khóa, tạo sân chơi lành mạnh để học sinh rèn luyện kỹ năng mềm và phát triển toàn diện. Thứ tư, vai trò của các tổ chức đoàn thể, đặc biệt là Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, cần được phát huy mạnh mẽ hơn nữa trong việc tổ chức các phong trào thi đua, các câu lạc bộ sở thích. Cuối cùng, việc đổi mới, nâng cấp cơ sở hạ tầng, tạo không gian xanh-sạch-đẹp cũng góp phần quan trọng vào việc hình thành ý thức và tình yêu trường lớp cho học sinh, từ đó xây dựng một trường học hạnh phúc.

3.1. Tăng cường vai trò lãnh đạo của Cấp ủy và Ban giám hiệu

Giải pháp tiên quyết là nâng cao nhận thức và năng lực lãnh đạo của Cấp ủy Đảng và Ban giám hiệu. Lãnh đạo nhà trường phải “quán triệt đầy đủ các quan điểm, tư tưởng chỉ đạo của Đảng về văn hóa”, từ đó xây dựng các chương trình, kế hoạch hành động cụ thể. Cần khắc phục tư tưởng chỉ tập trung dạy kiến thức mà xem nhẹ giáo dục văn hóa. Việc cụ thể hóa các chủ trương thành quy chế, chính sách khả thi về phát triển nhân cách và xây dựng con người trong nhà trường là trách nhiệm hàng đầu của người quản lý.

3.2. Xây dựng bộ quy tắc ứng xử và hệ giá trị cốt lõi

Nhà trường cần ban hành quy tắc ứng xử và nội quy một cách rõ ràng, có tính khả thi cao. Tại THPT Huỳnh Thúc Kháng, nét đẹp truyền thống “Trí tuệ – Năng động – Tài hoa – Nghĩa tình” được xác định là mục tiêu, chiến lược phát triển. Việc xây dựng hệ giá trị này làm chuẩn mực sẽ là “thước đo thành quả của trường”. Bộ quy tắc cần có sự cam kết thực hiện từ giáo viên, học sinh và cả phụ huynh, đồng thời phải được tuyên truyền rộng rãi và lồng ghép vào các hoạt động giáo dục để thấm sâu vào nhận thức và hành động của mỗi cá nhân.

3.3. Đổi mới hoạt động ngoại khóa và vai trò của Đoàn Thanh niên

Đổi mới nội dung và hình thức tổ chức hoạt động ngoại khóa là giải pháp hiệu quả để tạo ra một môi trường giáo dục năng động. Thay vì các hoạt động mang tính hình thức, cần đa dạng hóa với các hình thức như diễn đàn, câu lạc bộ, hoạt động tình nguyện, trải nghiệm sáng tạo. Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đóng vai trò nòng cốt trong việc xây dựng các mô hình câu lạc bộ, đội nhóm, tạo sân chơi bổ ích để học sinh rèn luyện kỹ năng mềm, phát huy sở thích và khẳng định bản thân, góp phần xây dựng một trường học hạnh phúc.

IV. Bí quyết phát triển văn hóa học đường Sức mạnh tổng hợp

Việc phát triển văn hóa học đường không thể là nhiệm vụ của riêng nhà trường mà đòi hỏi sức mạnh tổng hợp từ nhiều phía. Yếu tố then chốt chính là con người, bao gồm đội ngũ nhà giáo, học sinh và sự chung tay của gia đình. Mỗi giáo viên không chỉ là người truyền thụ kiến thức mà còn phải là một tấm gương sáng về đạo đức và lối sống. Vai trò của giáo viên trong việc định hướng, uốn nắn hành vi và truyền cảm hứng cho học sinh là vô cùng quan trọng. Về phía học sinh, cần giáo dục để các em nhận thức rõ trách nhiệm của học sinh trong việc tự rèn luyện, tu dưỡng và đóng góp xây dựng môi trường chung. Tuy nhiên, sức mạnh lớn nhất đến từ sự kết nối chặt chẽ giữa ba bên: gia đình - nhà trường - xã hội. Một cơ chế phối hợp gia đình nhà trường nhịp nhàng, đồng bộ sẽ tạo thành một vòng tròn bảo vệ, giáo dục học sinh một cách toàn diện. Gia đình là nơi định hướng các giá trị ban đầu, nhà trường là nơi phát triển và xã hội là môi trường để kiểm chứng. Khi ba trụ cột này vững chắc, văn hóa học đường sẽ có nền tảng để phát triển bền vững, tạo ra một môi trường học tập lành mạnh và an toàn.

4.1. Nêu cao vai trò của giáo viên Tấm gương đạo đức sáng tạo

Sáng kiến kinh nghiệm nhấn mạnh: “mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”. Vai trò của giáo viên là yếu tố quyết định sự thành công của mọi nền giáo dục. Người thầy phải có đạo đức trong sáng, lối sống lành mạnh, tận tụy với nghề, và không ngừng tự rèn luyện để làm gương cho học sinh. Mối quan hệ thầy-trò cần được xây dựng trên sự tôn trọng, yêu thương và chân thành. Một người thầy mẫu mực sẽ truyền cho học sinh niềm say mê học tập và khát vọng vươn lên, góp phần áp dụng kỷ luật tích cực hiệu quả.

4.2. Tăng cường phối hợp gia đình nhà trường và xã hội

Gia đình là cái nôi đầu tiên hình thành nhân cách. Do đó, sự phối hợp gia đình nhà trường là tối quan trọng. Nhà trường cần chủ động thông báo tình hình học tập, rèn luyện của học sinh. Ngược lại, gia đình cần cung cấp thông tin, quan tâm, động viên và phối hợp cùng nhà trường trong các biện pháp giáo dục. Bên cạnh đó, các tổ chức xã hội tại địa phương cũng cần chung tay tạo ra môi trường sống lành mạnh, hạn chế các tụ điểm tiêu cực. Một môi trường văn hóa được tạo dựng từ sự kết hợp ba bên này sẽ có sức đề kháng mạnh mẽ trước các ảnh hưởng tiêu cực.

V. Mô hình xây dựng văn hóa học đường Kinh nghiệm thực tiễn

Nghiên cứu điển hình tại trường THPT Huỳnh Thúc Kháng cung cấp một mô hình thực tiễn sinh động về nỗ lực xây dựng và phát triển văn hóa học đường. Nhà trường đã triển khai nhiều hoạt động hiệu quả, từ việc bảo vệ, xây dựng cơ sở vật chất khang trang, xanh-sạch-đẹp đến việc kiến tạo một môi trường thân thiện, học sinh tích cực. Khảo sát thực tế cho thấy đa số cán bộ, giáo viên và học sinh đều nhận thức rõ tầm quan trọng của văn hóa học đường (trên 73% đánh giá là “Rất quan trọng” hoặc “Rất cần thiết”). Các hoạt động ngoại khóa được đa dạng hóa với nhiều câu lạc bộ như tranh biện, khoa học công nghệ, nghệ thuật... hoạt động hiệu quả, có sức lan tỏa cao. Đặc biệt, nhà trường trao quyền chủ động tổ chức cho học sinh, giáo viên đóng vai trò cố vấn, giúp các em phát huy tối đa sự năng động, sáng tạo. Kết quả là, nhiều thế hệ học sinh không chỉ có thành tích học tập tốt mà còn thể hiện được lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm với cộng đồng. Mô hình này cho thấy, khi có sự đầu tư đúng hướng và quyết tâm cao, việc xây dựng văn hóa học đường sẽ mang lại những kết quả tích cực, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và khẳng định thương hiệu nhà trường.

5.1. Kết quả khảo sát thực trạng nhận thức tại trường THPT

Để có cơ sở đánh giá, đề tài đã tiến hành khảo sát trên 93 cán bộ giáo viên và 550 học sinh. Kết quả cho thấy nhận thức về tầm quan trọng của văn hóa học đường là rất cao. Cụ thể, 73% giáo viên và trên 76% học sinh đánh giá việc xây dựng văn hóa học đường là “Rất cần thiết”. Đa số học sinh (96%) nắm được các giá trị truyền thống của trường và hài lòng với môi trường giáo dục hiện tại. Các số liệu này là minh chứng cho thấy sự quan tâm của tập thể sư phạm và học sinh đến vấn đề này, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai các giải pháp.

5.2. Các hoạt động thực tiễn xây dựng trường học hạnh phúc

Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng đã thực hiện nhiều hoạt động cụ thể để xây dựng một trường học hạnh phúc. Về cơ sở vật chất, trường được công nhận “Xanh – Sạch – Đẹp”. Về hoạt động, nhà trường đổi mới nội dung ngoại khóa theo phương châm “Học mà chơi, chơi mà học”, với sự ra đời của hàng loạt câu lạc bộ. Mô hình “chuyển giao vai trò tổ chức cho học sinh” đã phát huy hiệu quả, giúp các em rèn luyện kỹ năng lãnh đạo và trách nhiệm. Các hoạt động hướng về cộng đồng như ủng hộ vùng khó khăn, chăm sóc di tích lịch sử cũng được duy trì, giáo dục học sinh về lòng nhân ái và các giá trị sống.

11/09/2025

Trích đoạn nội dung tài liệu

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN Đề tài: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA HỌC ĐƯỜNG Ở TRƯỜNG THPT HUỲNH THÚC KHÁNG TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY LĨNH VỰC: QUẢN LÝ NGHỆ AN - 2024 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN TRƯỜNG THPT HUỲNH THÚC KHÁNG * Đề tài: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA HỌC ĐƯỜNG Ở TRƯỜNG THPT HUỲNH THÚC KHÁNG TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY LĨNH VỰC: QUẢN LÝ Họ và tên: 1) Phan Xuân Phàn, số điện thoại: 0912.435 2) Đậu Hoàng Hưng, số điện thoại: 0983.166 NGHỆ AN - 2024 MỤC LỤC I. Lý do chọn đề tài…………………………………………………… 1 2. Mục đích của đề tài………………………………………………… 2 3. Tính mới và kết quả dự kiến đạt được…………………………… 3 3.

Đối tượng và phạm vi dự kiến nghiên cứu………………………. Phương pháp nghiên cứu…………………………………………. Các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện……………………. Một số vấn đề chung về văn hóa và văn hóa học đường……….3 Phát triển văn hóa học đường chính là phát triển môt trường 8 giáo dục……………………………………………………………….

Những vấn đề đặt ra đối với công tác xây dựng và phát triển văn 10 hóa học đường trong giai đoạn hiện nay……………………………. Những yêu cầu cơ bản của cán bộ, giáo viên và nhân viên nhà trường để thực hiện tốt công tác xây dựng và phát triển văn hóa học đường trong giai đoạn hiện nay……………………………………… 13 2. Cơ sở thực tiễn……………………………………………………. Thực trạng việc xây dựng và phát triển văn hóa học đường ở 17 Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng trong giai đoạn hiện nay…….

Tình hình chung của nhà trường………………………………. Thực trạng của công tác xây dựng và phát triển văn hóa học đường ở Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng trong giai đoạn hiện nay.Một số giải pháp nhằm xây dựng và phát triển văn hóa học đường ở 31 Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng trong giai đoạn hiện nay…………. Tăng cường sự lãnh đạo, quản lý của Cấp ủy, Ban giám hiệu 32 trong công tác xây dựng và phát triển văn hóa học đường………… 4. Xây dựng hệ giá trị làm chuẩn mực để lấy đó làm mục tiêu phấn đấu, thước đo thành quả của trường; nâng cao công tác tuyên truyền………………………………………………………………….

Xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hiệu quả…. Đổi mới, nâng cao vai trò của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh…… 35 4. Phối hợp gia đình, nhà trường và xã hội trong giáo dục văn hóa 35 học đường……………………………………………………………… 4. Đổi mới công tác xây dựng cơ sở hạ tầng nhà trường………… 36 4.

Đổi mới công tác kết nối các thế hệ giáo viên, học sinh và phụ 37 huynh…………………………………………………………………. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. TÀI LIỆU THAM KHẢO. Lý do chọn đề tài Văn hóa là một trong những vấn đề quan trọng đối với toàn bộ quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và xây dựng chủ nghĩa xã hội của Đảng, của đất nước và của dân tộc.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (1986) đã mở ra công cuộc đổi mới toàn diện đất nước. Cùng với sự đổi mới về mặt tư duy, nhất là tư duy kinh tế, trong những năm gần đây, Đảng ta đã có những tìm tòi, đổi mới sâu sắc trong tư duy về văn hóa, khẳng định sâu sắc hơn nữa vai trò to lớn của văn hóa, con người đối với sự phát triển bền vững đất nước. Luận điểm văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội được nêu ra từ Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa VII (1993), sau đó luận điểm này được các văn kiện của Đảng phát triển và khẳng định. Năm 1998, trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII, Đảng ta đã nêu rõ vai trò của văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội.

Tại Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Bổ sung, phát triển năm 2011), Đảng ta tiếp tục khẳng định: “Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, phát triển toàn diện, thống nhất trong đa dạng, thấm nhuần sâu sắc tinh thần nhân văn, dân chủ, tiến bộ; làm cho văn hóa gắn kết chặt chẽ và thấm sâu vào toàn bộ đời sống xã hội, trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, sức mạnh nội sinh quan trọng của phát triển”. Trong giai đoạn hiện nay, khi cuộc cánh mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra với nhiều cơ hội và thách thức mới. Phần lớn thế hệ trẻ trong nhà trường hiện nay có kiến thức rất rộng, nhanh nhạy trong nắm bắt thông tin, có sức khoẻ tốt, tinh thần cầu thị trong học tập, khả năng ứng dụng những kiến thức học vào thực tiễn cao, quý trọng thầy cô, đoàn kết với bạn bè sống có kỷ cương, không ngừng phấn đấu vươn nên trong học tập và trong cuộc sống. Nhưng cũng có một bộ 6 phận không nhỏ thế hệ trẻ đang có những hành vi ứng xử một cách thiếu văn hoá.

Báo hiệu văn hóa học đường đang có biểu hiện xuống cấp; xuất hiện ngày càng nhiều học sinh vi phạm pháp luật, nội quy, quy định của nhà trường như sống thiếu lý tưởng, sa vào tệ nạn xã hội, bỏ học và đánh nhau ở trong và ngoài trường học, trong đó có các vụ án hình sự ngày càng gia tăng. Để đảm bảo tính bền vững với yêu cầu “phải tiếp tục xây dựng, giữ gìn và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, thực sự là "nền tảng tinh thần", "động lực phát triển", và "soi đường cho quốc dân đi"; phát huy giá trị văn hóa và sức mạnh con người Việt Nam, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, thịnh vượng, tạo ra sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc để tận dụng thời cơ, vượt qua thách thức, thực hiện thành công mục tiêu đưa nước ta trở thành quốc gia phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa vào giữa thế kỷ XXI ” như lời phát biểu của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng trong Hội nghị Văn hóa Toàn quốc năm 2021, điều này đòi hỏi các nhà trường phải chủ động thay đổi nhằm nâng cao nhận thức và chất lượng giáo dục đào tạo. Trong lĩnh vực giáo dục phổ thông, văn hóa học đường đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển bền vững của các nhà trường, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập quốc tế và đổi mới giáo dục như hiện nay. Với trường THPT Huỳnh Thúc Kháng, phát triển văn hóa học đường là một trong những nhiệm vụ quan trọng để từ đó giữ vững, nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường, cùng với sự hiểu biết của bản thân và thực tiễn công tác trong ngành giáo dục, chúng tôi đã chọn đề tài “Một số giải pháp nhằm xây dựng và phát triển văn hóa học đường ở Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng trong giai đoạn hiện nay” làm đề tài sáng kiến.

Mục đích của đề tài Tìm hiểu thực trạng, giá trị văn hóa học đường, sự biến đổi giá trị văn hóa học đường trong giai đoạn hiện nay. Trên cơ sở đó đề xuất và thực hiện một số giải pháp giáo dục giá trị con người, giá trị văn hóa, giá trị xã hội cho học sinh 7 nhà trường trong bối cảnh đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo nhằm đáp ứng mục tiêu về các phẩm chất và năng lực của Chương trình GDPT 2018, đáp ứng nhiệm vụ và yêu cầu của sự phát triển đất nước hiện nay. Tính mới và kết quả dự kiến đạt được Đề tài nghiên cứu lý luận và thực tiễn; các kết quả nghiên cứu là cơ sở để đề xuất và thực hiện một số giải pháp giáo dục giá trị con người, giá trị văn hóa, giá trị xã hội cho học sinh nhà trường trong bối cảnh đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo nhằm đáp ứng mục tiêu về các phẩm chất và năng lực của Chương trình GDPT 2018 của các trường THPT nói chung, trường THPT Huỳnh Thúc Kháng nói riêng, đáp ứng nhiệm vụ và yêu cầu của sự phát triển đất nước hiện nay. Đối tượng và phạm vi dự kiến nghiên cứu Nghiên cứu vai trò của văn hóa học đường, cấu trúc và biểu hiện của các giá trị cốt lõi trong việc giáo dục các giá trị văn hóa học đường.

Phạm vi nghiên cứu: Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp nghiên cứu lý luận; - Phương pháp khảo sát thực tiễn, thông kê, phân tích, tổng hợp. Các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện - Thông tư số 06/2019/TT-BGDĐT ngày 12/4/2019 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy định quy tắc ứng xử trong cơ sở giáo dục mần non, cơ sở giáo dục phổ thông và cơ sở giáo dục thường xuyên. - Thông tư số 32/2020/TT-BGDĐT ngày 15/9/2020 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Điều lệ Trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học.

- Chương trình Giáo dục phổ thông-Chương trình tổng thể- Bộ Giáo dục và Đào tạo (26/12/2018) - Quyết định số 23/2021/QĐ-UBND ngày 12/8/2021 của UBND tỉnh Nghệ An về việc ban hành Quy định quản lý tổ chức bộ máy, biên chế và cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong cơ quan, đơn vị thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An. - Kế hoạch số 306/KH-UBND ngày 23 tháng 5 năm 2019 của UBND tỉnh Nghệ An về triển khai thí điểm xây dựng các trường trung học trọng điểm chất lượng cao trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2019-2023. - Quyết định số 147/QĐ-UBND ngày 18/01/2022 về của UBND tỉnh Nghệ An về Đề án thí điểm xây dựng trường mầm non, phổ thông tiên tiến theo xu thế hội nhập quốc tế trên địa bàn tỉnh Nghệ An, giai đoạn 2021-2030 - Quyết định số 2388/QĐ-UBND ngày 07/8/2023 của UBND tỉnh Nghệ An về việc Ban hành khung kế hoạch thời gian năm học 2023-2024 đối với giáo dục mầm non, giáo dục trung học và giáo dục thường xuyên. Một số vấn đề chung về văn hóa và văn hóa học đường - Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy trong quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội (Trần Ngọc Thêm); là toàn bộ giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra để làm cho cuộc sống ngày một tốt đẹp hơn, đó là cách người ta sống trong thế giới và khẳng định giá trị, ý nghĩa sự tồn tại của bản thân.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ