Luận văn: Sâu hại, thiên địch trên rau họ thập tự và biện pháp phòng trừ

Nghiên cứu về sâu xanh bướm trắng trên rau họ thập tự. Phân tích đặc điểm sinh học, sinh thái và các biện pháp hóa học phòng trừ sâu hại hiệu quả.

• Tác giả: Bùi Tiến Dũng
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Kim Oanh
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật
• Đề tài: Thành phần sâu hại và thiên địch trên rau họ hoa thập tự, đặc điểm sinh học, sinh thái và biện pháp hoá học phòng trừ sâu xanh bướm trắng (Pieris rapae Linnaeus) năm 2016 - 2017 tại Văn Giang, Hưng Yên
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Sâu xanh bướm trắng là gì Tổng quan về loài Pieris rapae

Sâu xanh bướm trắng, với tên khoa học là Pieris rapae, là một trong những loài sâu hại phổ biến và nguy hiểm nhất đối với các loại cây trồng thuộc rau họ cải. Chúng thuộc họ bướm phấn (Pieridae), bộ cánh vẩy (Lepidoptera) và có khả năng gây thiệt hại nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng nông sản. Loài này phân bố rộng khắp trên thế giới, từ châu Âu, Bắc Mỹ đến châu Á, bao gồm cả Việt Nam. Tại các vùng chuyên canh rau như Văn Giang, Hưng Yên, sâu xanh bướm trắng được xác định là đối tượng gây hại chính, xuất hiện xuyên suốt vụ canh tác. Việc hiểu rõ về đặc điểm hình thái và vòng đời của chúng là bước đầu tiên và quan trọng nhất để xây dựng các biện pháp phòng trừ hiệu quả, bảo vệ mùa màng một cách bền vững.

1.1. Nhận dạng đặc điểm hình thái của sâu xanh bướm trắng

Việc nhận dạng chính xác các giai đoạn phát triển của sâu xanh bướm trắng giúp xác định đúng thời điểm can thiệp. Mỗi giai đoạn có đặc điểm riêng biệt:

• Trứng sâu: Có hình viên đạn, màu vàng nhạt hoặc trắng kem. Bướm cái thường đẻ trứng riêng lẻ ở mặt dưới của lá non. Trứng sâu có kích thước nhỏ, dài khoảng 1,0 mm và rộng 0,5 mm. Khi sắp nở, trứng chuyển sang màu vàng đậm hơn. Thời gian ủ trứng kéo dài từ 3-7 ngày tùy thuộc vào điều kiện nhiệt độ.
• Sâu non: Đây là giai đoạn gây hại chính. Sâu non có màu xanh lục, thân mình phủ một lớp lông tơ ngắn, mịn. Dọc sống lưng có một sọc vàng mờ. Khi mới nở, sâu rất nhỏ, nhưng khi đẫy sức có thể dài tới 30 mm. Giai đoạn sâu non (sâu tơ) kéo dài từ 10-20 ngày và trải qua 5 tuổi. Sâu tuổi 4-5 có sức ăn rất mạnh, chiếm tới 90% tổng lượng thức ăn tiêu thụ trong cả vòng đời.
• Nhộng: Nhộng có màu xanh hoặc nâu, hình góc cạnh, thường được gắn vào mặt dưới lá hoặc thân cây bằng một sợi tơ nhỏ. Giai đoạn nhộng kéo dài khoảng 7-14 ngày trước khi vũ hóa thành bướm.
• Bướm cải trắng: Trưởng thành là loài bướm có màu trắng, sải cánh từ 4-6 cm. Trên cánh trước của bướm cái có hai đốm đen, trong khi bướm đực chỉ có một. Chúng hoạt động vào ban ngày, bay lượn để tìm kiếm thức ăn và nơi đẻ trứng.

1.2. Khám phá vòng đời sâu xanh và các giai đoạn phát triển

Nghiên cứu về vòng đời sâu xanh bướm trắng cho thấy thời gian hoàn thành một thế hệ chịu ảnh hưởng lớn bởi nhiệt độ môi trường. Theo nghiên cứu của Bùi Tiến Dũng (2017) tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, vòng đời sâu xanh khi nuôi ở điều kiện 24,3°C và độ ẩm 82,6% là 26,19 ngày. Tuy nhiên, khi nhiệt độ tăng lên 30,1°C và độ ẩm 85,7%, vòng đời rút ngắn lại chỉ còn 23,66 ngày. Một con bướm cái có sức đẻ trứng rất lớn, trung bình từ 97 đến 150 quả, thậm chí có cá thể đẻ tới 384 quả. Chúng thường đẻ trứng rải rác trong khoảng 8-11 ngày. Nhiệt độ ấm áp (25-28°C) và độ ẩm cao là điều kiện lý tưởng cho loài Pieris rapae phát triển mạnh, dẫn đến các đợt bùng phát dịch hại trên đồng ruộng. Hiểu rõ quy luật này giúp nông dân dự báo thời điểm sâu non xuất hiện rộ để áp dụng các biện pháp phòng trừ kịp thời, đặc biệt là nhắm vào giai đoạn trứng và sâu non tuổi nhỏ.

II. Tác hại của sâu xanh bướm trắng đối với rau họ cải

Tác hại của sâu xanh bướm trắng là rất nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng, năng suất và giá trị thương phẩm của các loại rau như bắp cải, súp lơ, cải thảo, và cải ngọt. Sâu non là giai đoạn phá hoại mạnh nhất, chúng ăn các bộ phận của cây, từ lá non đến bẹ lá và thậm chí là cả hoa. Nếu không được kiểm soát kịp thời, mật độ sâu cao có thể làm ruộng rau trở nên xơ xác, giảm từ 25-60% năng suất, thậm chí mất trắng hoàn toàn. Mức độ gây hại còn phụ thuộc vào giống cây trồng và mật độ canh tác. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng giống KK cross bị hại nặng hơn giống NS cross, và ruộng trồng dày có mật độ sâu cao hơn. Đây là thách thức lớn cho người nông dân trong việc bảo vệ thành quả lao động.

2.1. Dấu hiệu lá bị thủng lỗ và thiệt hại năng suất cây trồng

Dấu hiệu nhận biết sớm nhất khi ruộng rau bị sâu xanh bướm trắng tấn công là sự xuất hiện của các lỗ nhỏ trên lá. Sâu non tuổi 1-2 thường chỉ ăn lớp biểu bì mặt dưới lá, tạo ra các vệt trong mờ. Từ tuổi 3 trở đi, chúng bắt đầu ăn thủng lá, tạo ra những lỗ lớn với hình dạng không đều. Khi mật độ sâu cao, toàn bộ phần thịt lá có thể bị ăn hết, chỉ còn trơ lại gân lá, khiến lá bị thủng lỗ một cách nghiêm trọng. Đối với cây bắp cải hay súp lơ, sâu non có thể chui vào bên trong bắp hoặc bông cải để gây hại, làm giảm chất lượng và giá trị thương phẩm. Thiệt hại nặng nề nhất xảy ra khi cây còn non, sâu sâu ăn lá có thể làm cây còi cọc, chậm phát triển, thậm chí chết cây. Việc phát hiện sớm các triệu chứng này là yếu tố quyết định để can thiệp hiệu quả.

2.2. Ảnh hưởng từ chất thải của sâu đến chất lượng nông sản

Ngoài việc ăn lá trực tiếp, chất thải của sâu (phân sâu) cũng là một vấn đề nghiêm trọng. Phân sâu có màu xanh đậm hoặc đen, bám dính trên bề mặt lá, bẹ lá và bên trong các bắp cải. Lượng phân lớn không chỉ làm bẩn nông sản, gây khó khăn trong khâu sơ chế và làm giảm giá trị thương phẩm mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho nấm và vi khuẩn gây bệnh phát triển. Trong điều kiện thời tiết ẩm ướt, các đống phân sâu là môi trường lý tưởng cho bệnh thối nhũn phát sinh, có thể làm hỏng hoàn toàn bắp cải hoặc súp lơ. Do đó, kiểm soát sâu xanh bướm trắng không chỉ là bảo vệ lá cây khỏi bị ăn mà còn là giữ cho nông sản sạch sẽ, an toàn và không bị nhiễm các mầm bệnh thứ cấp, đảm bảo chất lượng khi đến tay người tiêu dùng.

III. Top biện pháp sinh học phòng trừ sâu xanh bướm trắng

Biện pháp sinh học là phương pháp phòng trừ bền vững, an toàn cho môi trường và sức khỏe con người. Thay vì lạm dụng thuốc hóa học, việc tận dụng các yếu tố tự nhiên để kiểm soát quần thể sâu xanh bướm trắng đang là xu hướng được khuyến khích. Các giải pháp này bao gồm việc bảo vệ và phát huy vai trò của các loài thiên địch sẵn có trong tự nhiên, đồng thời sử dụng các chế phẩm sinh học có nguồn gốc từ vi sinh vật để tiêu diệt sâu hại. Phương pháp này không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn góp phần tạo ra nông sản an toàn, cân bằng hệ sinh thái đồng ruộng. Áp dụng tổng hợp các biện pháp sinh học sẽ mang lại hiệu quả cao và lâu dài trong việc quản lý loài Pieris rapae.

3.1. Sử dụng thiên địch của sâu xanh như ong ký sinh bọ rùa

Hệ sinh thái đồng ruộng có rất nhiều loài thiên địch của sâu xanh đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa mật độ sâu hại. Các nghiên cứu tại Việt Nam đã ghi nhận nhiều loài có ích, trong đó nổi bật là ong ký sinh và các loài côn trùng bắt mồi. Loài ong Cotesia glomeratus có tập tính đẻ trứng vào cơ thể sâu non của sâu xanh bướm trắng. Ấu trùng ong sau khi nở sẽ ăn các mô bên trong và giết chết vật chủ. Bên cạnh đó, các loài bọ rùa, bọ cánh cộc nâu, và nhện cũng là những kẻ thù tự nhiên hiệu quả. Để bảo vệ các loài thiên địch này, cần hạn chế sử dụng thuốc hóa học phổ rộng, đồng thời có thể trồng các loại cây dẫn dụ hoa trên bờ ruộng để tạo nơi trú ẩn và nguồn thức ăn cho chúng, qua đó tăng cường khả năng kiểm soát sinh học tự nhiên.

3.2. Hiệu quả của thuốc trừ sâu sinh học và chế phẩm BT

Thuốc trừ sâu sinh học là giải pháp thay thế an toàn cho thuốc hóa học. Trong số đó, chế phẩm BT (viết tắt của Bacillus thuringiensis) được chứng minh là rất hiệu quả trong việc tiêu diệt sâu non bộ cánh vẩy, bao gồm cả sâu xanh bướm trắng. Vi khuẩn BT tạo ra một loại protein độc tố, khi sâu non ăn phải lá cây đã được phun chế phẩm, độc tố này sẽ phá hủy hệ tiêu hóa và khiến sâu chết sau vài ngày. Ưu điểm của BT là có tính chọn lọc cao, chỉ tác động đến sâu hại mà không ảnh hưởng đến côn trùng có ích, con người và vật nuôi. Nghiên cứu của Bùi Tiến Dũng (2017) cho thấy thuốc sinh học Dylan 2EC (hoạt chất Emamectin benzoate) đạt hiệu lực 92,46% sau 5 ngày và 100% sau 7 ngày phun, chứng tỏ tiềm năng to lớn của các sản phẩm có nguồn gốc sinh học.

IV. Hướng dẫn kỹ thuật canh tác và hóa học diệt sâu hiệu quả

Bên cạnh các biện pháp sinh học, việc kết hợp các biện pháp canh tác và sử dụng hợp lý biện pháp hóa học sẽ tạo thành một chiến lược quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) toàn diện. Kỹ thuật canh tác đúng cách giúp cắt đứt nguồn thức ăn và nơi trú ẩn của sâu xanh bướm trắng, làm giảm áp lực dịch hại ngay từ đầu vụ. Trong trường hợp mật độ sâu hại vượt ngưỡng kinh tế, việc sử dụng thuốc hóa học một cách có chọn lọc và tuân thủ nguyên tắc "4 đúng" là cần thiết để dập dịch nhanh chóng, bảo vệ năng suất cây trồng. Sự kết hợp hài hòa giữa các phương pháp này không chỉ mang lại hiệu quả cao mà còn giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và hệ sinh thái nông nghiệp.

4.1. Tối ưu biện pháp canh tác luân canh và vệ sinh đồng ruộng

Áp dụng biện pháp canh tác hợp lý là nền tảng của phòng trừ bền vững. Luân canh cây trồng với các loại cây không phải là ký chủ của sâu xanh bướm trắng (như lúa, ngô, cây họ đậu) giúp cắt đứt vòng đời của sâu và giảm mật độ nhộng tồn tại trong đất từ vụ trước. Vệ sinh đồng ruộng sau khi thu hoạch bằng cách dọn sạch tàn dư thực vật cũng là một bước quan trọng để loại bỏ nơi trú ẩn của nhộng qua đông. Ngoài ra, việc sử dụng lưới che rau có thể ngăn chặn bướm trưởng thành xâm nhập và đẻ trứng lên cây con. Một số nghiên cứu còn cho thấy việc trồng xen canh với các cây có mùi mạnh như cà chua, hành, tỏi có tác dụng xua đuổi bướm, làm giảm đáng kể mật độ sâu hại trên ruộng rau họ cải.

4.2. Lưu ý khi dùng biện pháp hóa học để kiểm soát sâu hại

Khi cần thiết phải sử dụng biện pháp hóa học, việc lựa chọn thuốc và thời điểm phun là vô cùng quan trọng. Nên ưu tiên các loại thuốc có tính chọn lọc cao, ít độc với thiên địch. Thời điểm phun thuốc hiệu quả nhất là khi sâu non còn ở tuổi nhỏ (tuổi 1-3), vì lúc này sâu còn yếu và dễ bị tiêu diệt hơn. Cần tuân thủ nghiêm ngặt liều lượng và nồng độ khuyến cáo trên bao bì, đảm bảo thời gian cách ly để nông sản an toàn cho người tiêu dùng. Theo tài liệu nghiên cứu, thuốc hóa học Abatin 5.4EC (hoạt chất Abamectin) cho hiệu lực rất cao, đạt 100% sau 7 ngày phun. Tuy nhiên, cần luân phiên sử dụng các loại thuốc có hoạt chất khác nhau để tránh tình trạng sâu xanh bướm trắng hình thành tính kháng thuốc, một vấn đề đã xảy ra với nhiều loài sâu hại khác như sâu tơ.

4.3. Biện pháp thủ công Bắt sâu bằng tay và sử dụng bẫy bướm

Đối với các khu vườn quy mô nhỏ hoặc sản xuất hữu cơ, biện pháp thủ công vẫn mang lại hiệu quả đáng kể. Bắt sâu bằng tay và ngắt bỏ các lá có trứng sâu vào buổi sáng sớm là cách làm đơn giản nhưng giúp giảm mật độ sâu một cách trực tiếp. Phương pháp này đòi hỏi sự kiên trì và tốn công sức nhưng hoàn toàn an toàn và không gây ô nhiễm. Ngoài ra, có thể sử dụng các loại bẫy bướm dính màu vàng hoặc bẫy Pheromone để thu hút và tiêu diệt bướm trưởng thành, qua đó làm giảm số lượng trứng được đẻ trên ruộng. Mặc dù không thể tiêu diệt sâu triệt để, việc kết hợp các biện pháp thủ công với các phương pháp khác sẽ góp phần làm giảm áp lực sâu hại một cách hiệu quả.

V. Kết quả nghiên cứu về sâu xanh bướm trắng tại Việt Nam

Các nghiên cứu khoa học tại Việt Nam đã cung cấp những dữ liệu quý giá về sinh học, sinh thái và các biện pháp phòng trừ hiệu quả đối với sâu xanh bướm trắng. Những công trình này không chỉ xác nhận Pieris rapae là một đối tượng dịch hại quan trọng trên rau họ cải mà còn đưa ra các giải pháp dựa trên bằng chứng khoa học. Điển hình là luận văn của Bùi Tiến Dũng (2017), đã thực hiện các thí nghiệm chi tiết tại vùng trồng rau chuyên canh Văn Giang, Hưng Yên, mang lại cái nhìn sâu sắc về đặc điểm của loài sâu này trong điều kiện cụ thể của Việt Nam và đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp khác nhau.

5.1. Phân tích đặc điểm sinh học sinh thái theo nghiên cứu 2017

Công trình nghiên cứu năm 2017 đã chỉ ra nhiều đặc điểm sinh học quan trọng của sâu xanh bướm trắng. Đáng chú ý, vòng đời sâu xanh có sự biến thiên rõ rệt theo nhiệt độ, ngắn hơn vào mùa nóng và dài hơn vào mùa lạnh. Sức sinh sản của bướm cái rất cao, một cặp trưởng thành có thể đẻ trung bình từ 97 đến 150 trứng, tạo ra tiềm năng bùng phát số lượng rất lớn. Nghiên cứu cũng cho thấy mật độ sâu bị ảnh hưởng bởi giống cây trồng và phương thức canh tác. Cụ thể, ruộng bắp cải trồng theo phương pháp canh tác truyền thống có mật độ sâu cao hơn ruộng trồng theo quy trình rau an toàn. Những dữ liệu này là cơ sở khoa học vững chắc để xây dựng các mô hình dự báo và chiến lược quản lý sâu hại phù hợp với từng điều kiện cụ thể.

5.2. Đánh giá hiệu lực của thuốc BVTV trong phòng trừ thực tế

Một trong những kết quả nổi bật của nghiên cứu là việc đánh giá hiệu lực của các loại thuốc bảo vệ thực vật. Thí nghiệm đã so sánh hiệu quả của thuốc hóa học và thuốc trừ sâu sinh học. Kết quả cho thấy thuốc hóa học Abatin 5.4EC có hiệu lực diệt sâu rất nhanh và mạnh, đạt 100% chỉ sau 7 ngày. Trong khi đó, các chế phẩm BT và thuốc có nguồn gốc sinh học như Dylan 2EC cũng cho hiệu quả rất cao (đạt 100% sau 7 ngày) mặc dù tác dụng ban đầu có thể chậm hơn. Điều này khẳng định rằng biện pháp sinh học hoàn toàn có thể thay thế hoặc kết hợp hiệu quả với biện pháp hóa học, mở ra hướng đi bền vững cho việc sản xuất rau an toàn, giảm thiểu dư lượng thuốc trừ sâu trên nông sản.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tại vùng Đồng bằng sông Hồng, khu vực chiếm 24,9% diện tích và 29,6% sản lượng rau cả nước, ngành sản xuất rau đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Tại huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên, diện tích trồng rau đạt 320 ha với vùng chuyên canh tập trung 85,8 ha tại các xã Mễ Sở và Long Hưng, năng suất bình quân đạt 248 tạ/ha, trong đó nhóm rau họ hoa Thập tự (Cruciferae) chiếm đến 90% cơ cấu gieo trồng. Tuy nhiên, việc tăng vụ liên tục và thâm canh gối vụ quanh năm đã tạo điều kiện lý tưởng cho các loài sâu bệnh bùng phát, đặc biệt là sâu xanh bướm trắng (Pieris rapae Linnaeus), sâu tơ, sâu khoang và bọ nhảy sọc cong.

Thực trạng canh tác tại địa phương ghi nhận nông dân lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học với tần suất 4 đến 15 lần/vụ bắp cải, khoảng cách giữa các lần phun ngắn từ 5 đến 15 ngày. Hành vi này làm gia tăng chi phí sản xuất, dẫn đến hiện tượng kháng thuốc, tiêu diệt hệ thiên địch tự nhiên và làm tăng nguy cơ tồn dư hóa chất trên nông sản. Trước áp lực đó, đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành Bảo vệ thực vật của tác giả Bùi Tiến Dũng được thực hiện nhằm điều tra toàn diện thành phần sâu hại và thiên địch trên rau họ Thập tự, làm sáng tỏ đặc điểm sinh thái, sinh học của sâu xanh bướm trắng và đánh giá hiệu lực của các biện pháp phòng trừ sinh học, hóa học tại xã Mễ Sở, huyện Văn Giang trong giai đoạn 2016 - 2017. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học xác đáng để tối ưu hóa quy trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), giúp giảm thiểu lượng thuốc hóa học, duy trì mật độ sâu dưới ngưỡng gây hại kinh tế và nâng cao tỷ lệ rau an toàn đạt chuẩn thị trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết Quản lý dịch hại tổng hợp (Integrated Pest Management - IPM) và lý thuyết Cân bằng sinh thái nông nghiệp (Agroecological Balance). IPM nhấn mạnh việc phối hợp hài hòa các biện pháp canh tác, sinh học, cơ giới và chỉ sử dụng thuốc hóa học như giải pháp cuối cùng khi mật độ dịch hại vượt ngưỡng gây hại kinh tế (Economic Threshold). Lý thuyết kiểm soát sinh học (Biological Control) giải thích cơ chế tương tác giữa vật ký chủ và kẻ thù tự nhiên, trong đó quần thể thiên địch như côn trùng bắt mồi ăn thịt và ong ký sinh giữ vai trò điều hòa mật độ dịch hại tự nhiên trên đồng ruộng.

Luận văn vận dụng các khái niệm chuyên ngành then chốt bao gồm: loài dịch hại đơn thực (monophagous pest - nhóm sâu hại chỉ chọn lọc phổ thức ăn hẹp trên cây họ Thập tự chứa tinh dầu mù tạt), chu kỳ phát dục (gồm các pha trứng, sâu non 5 tuổi, nhộng, trưởng thành), nhịp điệu sinh sản và hiệu lực phòng trừ theo công thức chuẩn của Tổ chức Bảo vệ Thực vật Quốc tế. Mô hình nghiên cứu tích hợp giữa quan sát sinh thái thực địa và thực nghiệm kiểm chứng trong phòng nuôi chuẩn hóa nhằm lượng hóa chính xác ảnh hưởng của nhiệt độ, ẩm độ và tập quán canh tác đến diễn thế quần thể côn trùng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng hệ thống dữ liệu sơ cấp thu thập trực tiếp từ đồng ruộng xã Mễ Sở và phòng thí nghiệm Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Hưng Yên trong giai đoạn 2016 - 2017. Phương pháp điều tra ngoài đồng tuân thủ Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01-38:2010/BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn với tần suất định kỳ 7 ngày/lần từ lúc gieo trồng đến thu hoạch.

Phương pháp chọn mẫu ngoài đồng ruộng áp dụng kỹ thuật lấy mẫu ngẫu nhiên phân tầng theo điểm đại diện (mỗi điểm điều tra 3 cây) trên các công thức cây trồng (bắp cải NS cross, KK cross, su hào, cải canh, cải ngọt). Cỡ mẫu trong phòng thí nghiệm được chuẩn hóa nghiêm ngặt: theo dõi hình thái trên 30 cá thể/pha phát dục; đánh giá thời gian phát dục trên 60 quả trứng đẻ cùng ngày; xác định sức ăn trên 10 cá thể cho mỗi tuổi sâu non; và khảo nghiệm hiệu lực thuốc trên 10 sâu non tuổi 2/cây.

Thí nghiệm ngoài đồng được bố trí theo khối ngẫu nhiên đầy đủ (RCB) với 3 lần lặp lại trên diện tích ô 20 m2 nhằm loại trừ tối đa sai số do độ phì đất và vi khí hậu. Hiệu lực diệt trừ của 3 loại thuốc (Dylan 2EC, Abatin 5.4EC, Hetsau 0.4EC) được tính toán theo công thức Henderson-Tilton để hiệu chỉnh tỷ lệ tử vong tự nhiên ở lô đối chứng. Toàn bộ số liệu thực nghiệm được xử lý thống kê bằng phần mềm chuyên ngành IRRISTAT 4.0 và Microsoft Excel, áp dụng kiểm định Fisher và Student ở độ tin cậy P = 0,95.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, điều tra thực địa đã định danh được 18 loài sâu hại thuộc 7 bộ và 13 họ khác nhau trên cây rau họ Thập tự. Bốn loài xuất hiện phổ biến nhất với tần suất bắt gặp vượt trên 50% gồm: sâu xanh bướm trắng (Pieris rapae), sâu tơ (Plutella xylostella), sâu khoang (Spodoptera litura) và bọ nhảy sọc cong (Phyllotreta striolata). Đồng thời, hệ thiên địch ghi nhận 14 loài thuộc 6 bộ và 12 họ, nổi bật nhất là bọ cánh cộc nâu (Paederus fuscipes), bọ rùa đỏ (Micraspis discolor) và bọ xít bắt mồi (Orius sauterri).

Thứ hai, nhiệt độ môi trường tác động mạnh mẽ đến vòng đời và sức sinh sản của sâu xanh bướm trắng. Ở điều kiện nhiệt độ 24,3°C và độ ẩm 82,6%, vòng đời sâu kéo dài 26,19 ± 0,45 ngày với sức đẻ trung bình 97,13 ± 3,22 quả trứng/cặp, tỷ lệ đực:cái đạt 1:1,09. Khi nhiệt độ tăng lên 30,1°C - 31,5°C và độ ẩm 85,7%, vòng đời rút ngắn xuống còn 23,66 ± 0,45 ngày nhưng sức đẻ trứng tăng vọt lên 150,4 ± 26,19 quả trứng/cặp (tối đa đạt 384 quả/cặp), tỷ lệ đực:cái chuyển dịch sang 1:1,68. Sự sai khác này đạt mức ý nghĩa thống kê 95%.

Thứ ba, sức tàn phá của sâu non tập trung chủ yếu ở giai đoạn sâu lớn. Sâu non tuổi 4 và tuổi 5 tiêu thụ từ 84,1% đến 90% tổng lượng thức ăn trong cả chu kỳ ấu trùng (diện tích lá bị ăn đạt từ 11,4 đến 44 cm2 trên tổng số 14,5 đến 50 cm2 lá bắp cải bị hại).

Thứ tư, biện pháp canh tác và cơ cấu giống ảnh hưởng rõ rệt đến mật độ sâu. Giống bắp cải KK cross bị hại nặng hơn NS cross (tại thời điểm 45 ngày sau trồng, mật độ sâu trên KK cross là 3,9 con/cây so với 3,5 con/cây ở NS cross). Mật độ trồng dày 1.200 cây/sào có mật độ sâu đạt đỉnh 5,7 con/cây, cao hơn 16% đến 73% so với mật độ trồng 800 - 1.000 cây/sào (dao động 3,28 - 4,9 con/cây).

Thứ năm, khảo nghiệm thuốc bảo vệ thực vật cho thấy thuốc Abatin 5.4EC đạt hiệu lực diệt trừ 100% sau 7 ngày xử lý. Đáng chú ý, chế phẩm sinh học Dylan 2EC thể hiện hiệu quả tăng tiến vượt trội từ 47,30% (ngày 1) lên 92,46% (ngày 5) và chạm mốc 100% sau 7 ngày. Chế phẩm sinh học Hetsau 0.4EC cũng đạt hiệu lực khả quan 89,35% sau 7 ngày.

Thảo luận kết quả

Diễn biến mật độ sâu xanh bướm trắng ngoài tự nhiên cho thấy 2 đỉnh cao bùng phát rõ nét: vụ Đông Xuân sớm (tháng 9 - 10) và vụ Xuân muộn (tháng 2 - 5), trùng khớp hoàn toàn với các giai đoạn thời tiết ấm áp, mưa phùn nhẹ với nền nhiệt 25 - 28°C. Khi so sánh với các công trình nghiên cứu trước đây tại Đồng bằng sông Hồng, biên độ vòng đời 23 - 26 ngày của loài sâu này tương thích với các kết quả đã công bố trong và ngoài nước.

Kết quả thí nghiệm sức ăn giải thích nguyên nhân các ruộng rau bị tàn lụi nhanh chóng chỉ sau vài ngày nếu nông dân bỏ lỡ thời điểm trừ sâu tuổi nhỏ. Khi sâu bước sang tuổi 4 và 5, khả năng cắn phá tăng gấp 3,7 đến 7,3 lần so với giai đoạn tuổi 1 đến 3. Vì vậy, việc can thiệp bằng thuốc sinh học cần được tiến hành sớm ngay khi sâu mới nở để đạt hiệu quả kinh tế cao nhất.

Dữ liệu thực nghiệm của luận văn có thể được trực quan hóa sinh động thông qua biểu đồ đường thể hiện biến thiên mật độ sâu theo các giai đoạn sinh trưởng của cây, kết hợp với bảng so sánh đa biến thể hiện hiệu lực thuốc trừ sâu theo thời gian (1, 3, 5, 7 ngày sau phun). Việc đối chiếu trực quan giữa ruộng canh tác truyền thống và ruộng rau an toàn khẳng định rằng việc bón cân đối phân hữu cơ hoai mục kết hợp giảm đạm vô cơ đã giúp cây rau cứng cáp hơn, hạn chế đáng kể sự tích lũy mật độ sâu hại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Điều chỉnh mật độ và kỹ thuật canh tác: Nông dân cần duy trì mật độ trồng bắp cải hợp lý từ 800 đến 1.000 cây/sào (tương đương khoảng cách 45 x 50 cm), kiên quyết không trồng dày 1.200 cây/sào nhằm giảm mật độ sâu lưu trú từ 5,7 con/cây xuống dưới 3,5 con/cây. Kỹ thuật này cần được áp dụng đồng bộ ngay từ đầu vụ gieo trồng Đông Xuân hàng năm.

2. Chuyển đổi cơ cấu giống và áp dụng xen canh: Khuyến cáo các vùng chuyên canh ưu tiên sử dụng giống bắp cải NS cross có tính chống chịu sâu hại tốt hơn giống KK cross. Áp dụng mô hình xen canh 2 luống cà chua xen 4 luống bắp cải hoặc trồng xen cải mù tạt làm cây bẫy nhằm giảm mật độ sâu tơ và sâu xanh bướm trắng từ 40% đến 50% so với trồng thuần.

3. Thay thế thuốc hóa học bằng chế phẩm sinh học chọn lọc: Cơ quan bảo vệ thực vật cần hướng dẫn người trồng rau thay thế hoàn toàn các loại thuốc hóa học phổ rộng bằng các chế phẩm sinh học thế hệ mới như Dylan 2EC (hoạt chất Emamectin benzoate 2%) hoặc Hetsau 0.4EC (Cnidiadin 0.4%). Chỉ tiến hành phun thuốc khi sâu non ở tuổi 1 và 2 với mật độ vượt ngưỡng phòng trừ (2 - 3 con/cây), đảm bảo thời gian cách ly nghiêm ngặt trước thu hoạch 7 ngày để đạt hiệu lực diệt trừ trên 90% mà không để lại dư lượng độc hại.

4. Bảo tồn và phát huy vai trò của quần thể thiên địch: Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Hưng Yên cần phối hợp với Ủy ban nhân dân xã Mễ Sở tổ chức định kỳ 2 khóa tập huấn/năm trong giai đoạn 2017 - 2020 nhằm nâng cao nhận thức của nông dân về việc bảo vệ 14 loài thiên địch tự nhiên, hạn chế tối đa việc phun thuốc tràn lan gây suy giảm đa dạng sinh học trên đồng ruộng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ kỹ thuật và Khuyến nông viên ngành Nông nghiệp: Nắm vững hệ thống số liệu sinh học chi tiết về chu kỳ phát dục, ngưỡng nhiệt độ và tập tính gây hại của Pieris rapae, từ đó xây dựng các tài liệu hướng dẫn kỹ thuật dự báo dịch hại và chuyển giao mô hình rau an toàn cho hơn 85 ha vùng chuyên canh.
• Hợp tác xã và Nông dân sản xuất rau an toàn: Áp dụng các giải pháp thực tiễn về mật độ trồng chuẩn (1.000 cây/sào), lựa chọn giống bắp cải NS cross và quy trình sử dụng thuốc sinh học Dylan 2EC giúp cắt giảm 50% chi phí thuốc trừ sâu và đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng VietGAP.
• Sinh viên, Học viên cao học và Nhà nghiên cứu chuyên ngành Bảo vệ thực vật: Tiếp cận phương pháp luận chuẩn xác theo QCVN 01-38:2010/BNNPTNT, kỹ thuật nuôi sinh học côn trùng trong phòng thí nghiệm và phương pháp xử lý số liệu bằng IRRISTAT làm tài liệu tham khảo cho các công trình nghiên cứu sâu hơn.
• Doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh thuốc Bảo vệ thực vật sinh học: Khai thác dữ liệu thực nghiệm về hiệu lực phòng trừ đạt 92,46% - 100% của hoạt chất Emamectin benzoate và Cnidiadin để định hướng đăng ký, phát triển và thương mại hóa các dòng sản phẩm nông nghiệp sạch.

Câu hỏi thường gặp

Vòng đời của sâu xanh bướm trắng kéo dài bao nhiêu ngày và chịu ảnh hưởng của nhiệt độ như thế nào?
Vòng đời của sâu xanh bướm trắng dao động từ 23 đến 26 ngày tùy theo nền nhiệt độ. Trong điều kiện 24,3°C và độ ẩm 82,6%, vòng đời trung bình là 26,19 ngày. Khi nhiệt độ tăng lên 30,1°C và độ ẩm 85,7%, vòng đời rút ngắn còn 23,66 ngày, đồng thời sức đẻ trứng của bướm tăng từ 97 quả lên 150 quả/cặp.

Tại sao việc tăng mật độ trồng bắp cải lại làm gia tăng mức độ gây hại của sâu?
Trồng dày với mật độ 1.200 cây/sào làm tăng độ che phủ tán lá, tạo tiểu khí hậu ẩm ướt và râm mát bên trong tán bắp cải. Môi trường này rất thuận lợi cho sâu non ẩn nấp, tránh ánh nắng trực tiếp và hạn chế sự tiếp cận của các loài thiên địch bắt mồi, khiến mật độ sâu đạt tới 5,7 con/cây.

Thuốc trừ sâu sinh học Dylan 2EC có khả năng thay thế hoàn toàn thuốc hóa học không?
Chế phẩm sinh học Dylan 2EC (Emamectin benzoate 2%) hoàn toàn có thể thay thế thuốc hóa học. Dù tốc độ diệt sâu ngày đầu tiên đạt 47,30%, nhưng hiệu lực tăng mạnh lên 92,46% sau 5 ngày và đạt 100% sau 7 ngày, tương đương với thuốc hóa học Abatin 5.4EC mà không để lại dư lượng độc hại.

Giai đoạn phát triển nào của sâu xanh bướm trắng gây thiệt hại nặng nề nhất cho cây bắp cải?
Giai đoạn sâu non tuổi 4 và tuổi 5 gây hại nghiêm trọng nhất, tiêu thụ tới 84,1% - 90% tổng lượng thức ăn trong cả đời sâu non với diện tích lá bị cắn phá lên tới 44 cm2/con. Do đó, việc phun phòng trừ bắt buộc phải thực hiện khi sâu ở tuổi 1 và tuổi 2 để ngăn chặn sự phá hoại cấu trúc bắp.

Hệ thiên địch tự nhiên trên đồng ruộng rau họ Thập tự gồm những loài nào phổ biến nhất?
Nghiên cứu ghi nhận 14 loài thiên địch, trong đó ba loài đóng vai trò quan trọng nhất trong việc bắt mồi và khống chế sâu hại gồm có bọ cánh cộc nâu (Paederus fuscipes), bọ rùa đỏ (Micraspis discolor) và bọ xít bắt mồi (Orius sauterri), giúp duy trì cân bằng sinh thái trên ruộng rau an toàn.

Kết luận

• Đã xác định danh lục 18 loài sâu hại và 14 loài thiên địch trên rau họ Thập tự tại Mễ Sở, Văn Giang giai đoạn 2016 - 2017, trong đó sâu xanh bướm trắng là dịch hại chủ lực.
• Khẳng định nhiệt độ từ 24°C đến 31°C và độ ẩm trên 80% là điều kiện tối thích thúc đẩy vòng đời (23,66 - 26,19 ngày) và sức đẻ trứng (97 - 150 quả/cặp) của sâu xanh bướm trắng.
• Xác lập bằng chứng khoa học cho thấy sâu non tuổi 4 - 5 gây hại đến 90% lượng thức ăn, đòi hỏi thời điểm can thiệp thuốc phải tập trung ở giai đoạn tuổi 1 - 2.
• Chứng minh canh tác mật độ thưa (800 - 1.000 cây/sào), chọn giống bắp cải NS cross và áp dụng quy trình rau an toàn giúp kiểm soát mật độ sâu tốt hơn canh tác truyền thống.
• Khảo nghiệm thành công thuốc sinh học Dylan 2EC và Hetsau 0.4EC đạt hiệu lực diệt trừ 89,35% - 100%, mở ra hướng đi bền vững thay thế thuốc hóa học độc hại.

Trong giai đoạn 2017 - 2022, các vùng chuyên canh rau cần nhanh chóng hoàn thiện quy trình IPM chuẩn hóa, đẩy mạnh nhân rộng các mô hình sản xuất rau VietGAP và thiết lập mạng lưới giám sát dịch hại sinh học định kỳ. Hãy chủ động áp dụng các giải pháp khoa học kỹ thuật tiến bộ để xây dựng nền nông nghiệp sạch, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nâng cao giá trị nông sản Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM BÙI TIẾN DŨNG THÀNH PHẦN SÂU HẠI VÀ THIÊN ĐỊCH TRÊN RAU HỌ HOA THẬP TỰ, ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC, SINH THÁI VÀ BIỆN PHÁP HOÁ HỌC PHÒNG TRỪ SÂU XANH BƯỚM TRẮNG (PIERIS RAPAE LINNAEUS) NĂM 2016 - 2017 TẠI VĂN GIANG, HƯNG YÊN Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60.12 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thị Kim Oanh NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan các số liệu và kết quả nghiên cứu trong khóa luận này là hoàn toàn trung thực, có được qua các thí nghiệm do bản thân tiến hành và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan các thí nghiệm để thu thập số liệu trong khóa luận đã được chính bản thân tôi tiến hành tại phòng thí nghiệm Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Hưng Yên với sự đồng ý và hướng dẫn của PGS. Nguyễn Thị Kim Oanh - giáo viên hướng dẫn và các kỹ thuật viên phụ trách phòng thí nghiệm.

Tôi xin cam đoan mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện khóa luận này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong khóa luận đã được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Bùi Tiến Dũng i LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu khoá luận tốt nghiệp ngành Bảo vệ thực vật, khoa Nông học, tôi đã nhận được nhiều sự giúp đỡ quý báu từ phía các thầy cô giáo, bạn bè, đồng nghiệp người thân… Với tấm lòng chân thành và sự biết ơn sâu sắc nhất, tôi xin được gửi lời cảm ơn đặc biệt tới PGS. Nguyễn Thị Kim Oanh, người hướng dẫn tôi từ những bước đầu làm nghiên cứu khoa học, là người thầy đã rất tận tâm và nhiệt tình hướng dẫn tôi suốt thời gian làm đề tài khóa luận tốt nghiệp. Tôi xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến các thầy cô giáo trong bộ môn Côn trùng, các kỹ thuật viên phòng thí nghiệm nơi tôi thực hiên thí nghiệm và nông dân xã Mễ Sở, Văn Giang, Hưng Yên đã tạo mọi điều kiện về cơ sở vật chất cũng như những sự hướng dẫn, giúp đỡ và góp ý kiến cho tôi trong suốt quá trình làm đề tài.

Xin được gửi lời cảm ơn đến những người thân trong gia đình, họ hàng và tất cả bạn bè, những người đã có sự hỗ trợ thiết thực cho tôi cả về mặt tinh thần, vật chất và công sức để tôi có thể hoàn thành tốt đề tài luận văn của mình. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Bùi Tiến Dũng ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT.vi DANH MỤC CÁC BẢNG.vii DANH MỤC HÌNH.viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN.

TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU ĐỀ TÀI. Mục đích nghiên cứu. TỔNG QUAN TÀI LIỆU.

CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI. NHỮNG NGHIÊN CỨU NGOÀI NƯỚC. Nghiên cứu về thành phần sâu hại và thiên địch trên rau họ hoa thập tự. Nghiên cứu về sâu xanh bướm trắng Pieris rapae L.

NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC. Nghiên cứu về thành phần sâu hại và thiên địch trên rau họ thập tự. Nghiên cứu về sâu xanh bướm trắng. Kết quả nghiên cứu biện pháp phòng trừ sâu xanh bướm trắng((P.

rapae) trên rau họ hoa thập tự. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỊA ĐIỂM VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG, VẬT LIỆU VÀ DỤNG CỤ NGHIÊN CỨU.

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Điều tra thành phần sâu hại và thiên địch của chúng trên rau họ hoa thập tự tại Mễ Sở, Văn Giang, Hưng Yên năm 2016 - 2017. Điều tra diễn biến mật độ và tỷ lệ hại của sâu xanh bướm trắng (P.

Nghiên cứu đặc điểm sinh học của loài sâu xanh bướm trắng P. Thí nghiệm đánh giá hiệu quả của một số loại thuốc BVTV trong phòng thí nghiệm. CÁC CHỈ TIÊU THEO DÕI. Các chỉ tiêu ngoài đồng ruộng.

Các chỉ tiêu trong phòng. Phương pháp xử lí số liệu. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN. THÀNH PHẦN SÂU HẠI TRÊN RAU HỌ THẬP TỰ NĂM 2016- 2017 TẠI MỄ SỞ, VĂN GIANG, HƯNG YÊN.

THÀNH PHẦN THIÊN ĐỊCH TRÊN RAU HỌ THẬP TỰ NĂM 2016-2017 TẠI MỄ SỞ, VĂN GIANG, HƯNG YÊN. DIỄN BIẾN MẬT ĐỘ SÂU XANH BƯỚM TRẮNG (P. RAPAE) HẠI RAU Ở XÃ MẾ SỞ , VĂN GIANG, HƯNG YÊN. Diễn biến mật độ sâu xanh bướm trắng (P.

rapae) trên ruộng su hào vụ đông xuân 2016 - 2017 tại Văn Giang, Hưng Yên. Diễn biến mật độ sâu xanh bướm trắng (P. rapae) trên ruộng cây cải canh và cải ngọt. THÍ NGHIỆM TÌM HIỂU ẢNH HƯỞNG CỦA MẬT ĐỘ TRỒNG BẮP CẢI ĐẾN MẬT ĐỘ SÂU XANH BƯỚM TRẮNG TRÊN BẮP CẢI.

DIỄN BIẾN MẬT ĐỘ SÂU XANH BƯỚM TRẮNG TRÊN RUỘNG RAU AN TOÀN VÀ RUỘNG CANH TÁC TRUYỀN THỐNG. THÍ NGHIỆM TÌM HIỂU ẢNH HƯỞNG CỦA GIỐNG BẮP CẢI ĐẾN MẬT ĐỘ SÂU XANH BƯỚM TRẮNG. ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI CỦA SÂU XANH BƯỚM TRẮNG PIERIS RAPAE LINNAEUS. ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC, SINH THÁI CỦA SÂU XANH BƯỚM TRẮNG (P.

Thời gian phát dục và vòng đời của sâu xanh bướm trắng (P. Sức đẻ trứng của trưởng thành sâu xanh bướm trắng (P. Tỷ lệ giới tính của sâu xanh bướm trắng (P. Thời gian sống của trưởng thành SXBT P.rapae trên các loại thức ăn thêm khác nhau.

Mức độ gây hại của sâu xanh bướm trắng Pieris rapae L. THÍ NGHIỆM TÌM HIỂU HIỆU LỰC CỦA THUỐC BẢO VỆ THỰC VẬT TRỪ SÂU XANH BƯỚM TRẮNG TRÊN RAU HỌ HOA THẬP TỰ. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.63 v DANH MỤC CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVTV Bảo vệ thực vật ĐB Đồng bằng GĐST Giai đoạn sinh trưởng P. rapae Pieris rapae PT Phát triển RH Độ ẩm trung bình TB Trung bình TN Thí nghiệm TP Thành phố TT cái Trưởng thành cái TT đực Trưởng thành đực vi DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 4.

Thành phần sâu hại rau họ hoa thập tự năm 2016 - 2017 tại Mễ Sở, Văn Giang, Hưng Yên. Thành phần thiên địch bắt mồi của sâu hại rau họ hoa thập tự tại Mễ Sở, Văn Giang, Hưng Yên 201-2017. Diễn biến mật độ sâu xanh bướm trắng (P. rapae) trên su hào vụ đông xuân 2016 - 2017 tại Văn Giang, Hưng Yên.

Diễn biến mật độ sâu xanh bướm trắng Pieris rapae trên cây cải canh và cải ngọt vụ đông xuân 2016 - 2017 tại Văn Giang, Hưng Yên. Ảnh hưởng của mật độ trồng bắp cải NS cros đến mật độ của sâu xanh bướm trắng vụ đông xuân 2016 - 2017 tại Văn Giang, Hưng Yên. Diễn biến mật độ của sâu xanh bướm trắng trên Bắp cải NS cros trên ruộng rau an toàn và SX theo canh tác truyền thống vụ đông xuân 2016 - 2017 tại Văn Giang, Hưng Yên. Ảnh hưởng của giống bắp cải đến diễn biến mật độ sâu xanh bướm trắng vụ đông xuân 2016 - 2017 tại Văn Giang, Hưng Yên.

Kích thước các pha phát triển của sâu xanh bướm trắng (P. Thời gian phát dục của loài sâu xanh bướm trắng (P. rapae) trong 2 điều kiện nhiệt độ và độ ẩm khác nhau. Sức đẻ trứng của trưởng thành sâu xanh bướm trắng (P.

Tỷ lệ giới tính của sâu xanh bướm trắng (P. Thời gian sống của trưởng thành đực, cái P.rapae trên các thức ăn thêm khác nhau. Diện tích lá bị sâu xanh bướm trắng (Pieris rapae ) gây hại. Khối lượng lá bị sâu xanh bướm trắng (Pieris rapae ) gây hại.

Hiệu lực của thuốc bảo vệ thực vật đối với sâu xanh bướm trắng Pieris rapae trên bắp cải tại Văn Giang, Hưng Yên.60 vii DANH MỤC HÌNH Hình 4. Sâu xanh bướm trắng (Pieris rapae Linnaeus). Sâu đo (Plusia eriosoma Doub. Bọ nhảy sọc cong (Phyllotreta striolata Fabr.

Rệp cải Brevicoryne brassicae L. Bọ phấn Bemisia tabaci (Gennadius). Bọ bầu vàng (Aulacophora femoralis Mots. Cào cào Atractomorpha sinensis Bolivar.

Bọ rùa 6 vằn (Menochilus sexmaculatus Fabricius). Bọ đuôi kìm đen (Euborellia annulata Fabr. Nhện sói Lycosa pseudoannulata B. Bọ cánh cộc nâu Paederus fuscipes Curt.

Diễn biến mật độ sâu xanh bướm trắng (P. rapae) trên su hào sớm và su hào muộn vụ đông xuân 2016 - 2017 tại Văn Giang, Hưng Yên. Ảnh hưởng của mật độ trồng bắp cải NS cros đến mật độ của sâu xanh bướm trắng vụ đông xuân 2016 - 2017 tại Văn Giang, Hưng Yên. Diễn biến mật độ của sâu xanh bướm trắng trên Bắp cải NS cros trên ruộng rau an toàn và canh tác truyền thống vụ đông xuân 2016 - 2017 tại Văn Giang, Hưng Yên.

Ảnh hưởng của giống bắp cải đến diễn biến mật độ sâu xanh bướm trắng vụ đông xuân 2016 - 2017 tại Văn Giang, Hưng Yên. Trứng của sâu xanh bướm trắng (P. Hình ảnh các pha phát dục của sâu xanh bướm trắng (P. Hình ảnh các pha phát dục của sâu xanh bướm trắng (P.

Hoạt động giao phối của trưởng thành sâu xanh bướm trắng (P. Triệu chứng gây hại của sâu xanh bướm trắng (P. Nhịp điệu đẻ trứng của trưởng thành sâu xanh bướm trắng (P. Tỷ lệ giới tính của trưởng thành sâu xanh bướm trắng (P.

rapae) trong hai đợt thí nghiệm. Hiệu lực của các loại thuốc BVTV đối với sâu xanh bướm trắng Pieris rapae trên su hào (giống B40). 61 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Bùi Tiến Dũng Tên luận văn: “Thành phần sâu hại và thiên địch trên rau họ hoa thập tự, đặc điểm sinh học, sinh thái và biện pháp hoá học phòng trừ sâu xanh bướm trắng (Pieris rapae Linnaeus) năm 2016 - 2017 tại Văn Giang, Hưng Yên”. Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60.12 Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu của luận văn Trên cơ sở điều tra thành phần sâu hại và thiên địch trên cây rau họ hoa thập tự, nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh thái và thử nghiệm biện pháp hóa học phòng trừ sâu xanh bướm trắng (Pieris rapae L.) năm 2016 - 2017 tại Mễ Sở, Văn Giang, Hưng Yên nhằm xác định biện pháp phòng trừ đạt hiệu quả cao.

Các phương pháp nghiên cứu chính đã sử dụng Điều tra thành phần sâu hại và thiên địch trên rau họ hoa thập tự theo QCVN 01- 38: 2010 của Bộ Nông Nghiệp và PTNT. Các kết quả nghiên cứu chính đã đạt được - Thành phần sâu hại rau họ hoa thập tự tại vùng sản xuất rau Mễ Sở, Văn Giang Hưng Yên năm 2016-2017 gồm 18 loài sâu hại thuộc 7 bộ và 13 họ khác nhau. Ở đầu vụ, sâu xanh bướm trắng (Pieris rapae Linnaeus), sâu khoang (Spodoptera litura Fabr), bọ nhảy sọc cong (Phyllotreta striolata Fabr) là đối tượng sâu hại xuất hiện nhiều trên ruộng và xuyên suốt cả vụ. Sâu tơ (Plutella xylostella Linneaus) cũng xuất hiện nhiều ở các lần điều tra.