Sách giáo khoa Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7 bản 2 Chân trời sáng tạo

Khám phá sách giáo khoa hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp 7 bản 2 chân trời sáng tạo với nội dung chi tiết bám sát chương trình giáo dục mới.

• Tác giả: Đinh Thị Kim Thoa
• Trường học: Nhà Xuất Bản Giáo Dục Việt Nam
• Chuyên ngành: Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp
• Đề tài: Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7
• Loại tài liệu: Sách giáo khoa

Tóm tắt

I. Tổng quan SGK Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp 7 Chân trời

SGK Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp 7 Chân trời sáng tạo được biên soạn bám sát Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Cuốn sách do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát hành. Đội ngũ tác giả gồm Tổng Chủ biên Đinh Thị Kim Thoa và Chủ biên Vũ Đình Bảy, cùng các tác giả Vũ Phương Liên, Trần Bảo Ngọc, Đồng Văn Toàn và Huỳnh Mộng Tuyền. Bộ sách đóng vai trò là tài liệu giáo dục bắt buộc trong nhà trường phổ thông hiện nay. Cấu trúc sách được xây dựng khoa học xoay quanh 8 chủ đề trọng tâm. Nội dung chia thành 4 mạch chính: hướng vào bản thân, hướng đến gia đình - nhà trường - cộng đồng, hướng đến tự nhiên và hướng nghiệp. Mỗi chủ đề đều thiết kế bài học cụ thể gắn liền thực tiễn lứa tuổi học sinh lớp 7. Hoạt động học tập diễn ra đa dạng qua ba hình thức: Sinh hoạt dưới cờ, Sinh hoạt lớp và Hoạt động giáo dục theo chủ đề. Cách tiếp cận này giúp học sinh chủ động chiếm lĩnh kiến thức. Học sinh hình thành năng lực tự quản, giao tiếp và thích ứng xã hội một cách vững chắc.

1.1. Mục tiêu đào tạo và chuẩn đầu ra môn học

Mục tiêu cốt lõi của môn học là phát triển phẩm chất và năng lực học sinh. Học sinh được rèn luyện tính kiên trì, chăm chỉ và tinh thần trách nhiệm. Sách giúp học sinh nhận diện rõ điểm mạnh và hạn chế của bản thân. Từ đó, người học biết cách điều chỉnh hành vi và tự hoàn thiện. Khả năng kiểm soát cảm xúc tiêu cực được rèn luyện thông qua các tình huống thực tế. Chuẩn đầu ra yêu cầu học sinh hình thành thói quen sống ngăn nắp, kỷ luật và biết ứng xử văn minh. Học sinh còn phát triển kỹ năng thích ứng với môi trường sống thay đổi. Mỗi bài học đều tạo nền tảng vững chắc cho sự trưởng thành của học sinh trung học cơ sở.

1.2. Hệ thống chủ đề và các mạch nội dung chính

Hệ thống chương trình bao gồm 8 chủ đề xuyên suốt năm học lớp 7. Mạch bản thân gồm chủ đề rèn luyện phẩm chất và kiểm soát cảm xúc, tự bảo vệ. Mạch xã hội hướng đến chăm sóc gia đình, xây dựng mối quan hệ hòa đồng, hợp tác và tham gia hoạt động cộng đồng. Mạch môi trường tập trung vào bảo vệ cảnh quan thiên nhiên và danh lam thắng cảnh. Mạch hướng nghiệp chú trọng tìm hiểu các ngành nghề truyền thống và nghề hiện đại tại địa phương. Cấu trúc mỗi bài học đều có phần định hướng hoạt động và đánh giá kết quả trải nghiệm. Sự phân bổ này bảo đảm tính liền mạch, cân bằng giữa lý thuyết và thực hành.

II. Phân tích nội dung SGK Hoạt động trải nghiệm 7 Chân trời sáng tạo

Phân tích chuyên sâu cho thấy sách mang tính đột phá trong cách tiếp cận sư phạm. Điểm mạnh lớn nhất là tính thực tiễn và tính hành động cao. Học sinh không phải ghi nhớ lý thuyết máy móc. Mỗi bài học bắt đầu từ trải nghiệm thực tế đời sống. Học sinh tự rút ra bài học và xây dựng hành vi tích cực cho bản thân. Tuy nhiên, quá trình triển khai thực tế gặp phải một số khó khăn nhất định. Tâm lý học sinh lớp 7 đang trong giai đoạn chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và cảm xúc. Nhiều học sinh còn e dè, thụ động khi tham gia các hoạt động tập thể trước lớp. Kỹ năng kiểm soát xung đột và quản lý tài chính cá nhân còn nhiều bỡ ngỡ. Về phía giáo viên, việc tổ chức lớp học trải nghiệm đòi hỏi sự đầu tư lớn về thời gian và cơ sở vật chất. Nhà trường cần phối hợp chặt chẽ với phụ huynh và các cơ sở nghề nghiệp địa phương. Nếu thiếu sự chuẩn bị chu đáo, các tiết học dễ rơi vào hình thức hoặc đơn điệu. Cuốn sách đã giải quyết bài toán này bằng cách cung cấp bảng chỉ dẫn và gợi ý hoạt động chi tiết.

2.1. Thách thức về kiểm soát cảm xúc và tự bảo vệ

Lứa tuổi học sinh lớp 7 thường đối mặt với những xáo trộn tâm lý tuổi dậy thì. Các cảm xúc tiêu cực như nóng giận, lo âu và mặc cảm dễ dẫn đến hành vi bốc đồng. Học sinh thường lúng túng khi xử lý mâu thuẫn học đường trong trường học. Bên cạnh đó, nguy cơ bị xâm hại hoặc gặp nguy hiểm từ người lạ ngoài xã hội luôn tiềm ẩn. Chủ đề 2 trong sách đặt ra vấn đề nhận diện và xử lý các tình huống nguy hiểm cấp thiết. Học sinh cần học cách tự bảo vệ bản thân và tìm kiếm sự trợ giúp đúng lúc. Đây là nội dung mang tính giáo dục cấp thiết đối với lứa tuổi vị thành niên.

2.2. Khó khăn trong quản lý tài chính và định hướng nghề

Học sinh trung học cơ sở chưa có nhiều hiểu biết về giá trị của đồng tiền. Tình trạng chi tiêu theo cảm tính và thiếu kế hoạch tiết kiệm diễn ra phổ biến. Ngoài ra, nhận thức về nghề nghiệp của học sinh còn hạn chế và mang tính rập khuôn. Học sinh chủ yếu biết đến các nghề phổ thông, ít am hiểu về nghề truyền thống địa phương. Chủ đề 5 và Chủ đề 8 đã trực tiếp giải quyết vấn đề thực tế này. Sách hướng dẫn phân loại các khoản chi thiết yếu và xây dựng kế hoạch tiết kiệm tiền. Đồng thời, học sinh được tiếp cận các ngành nghề địa phương để hình thành tư duy nghề nghiệp sớm.

III. Phương pháp học SGK Hoạt động trải nghiệm 7 Chân trời sáng tạo

Để khai thác tối đa giá trị cuốn sách, giáo viên và học sinh cần áp dụng phương pháp giáo dục tích cực. Trọng tâm của phương pháp là chuyển từ truyền thụ kiến thức sang tổ chức hoạt động trải nghiệm. Học sinh trở thành chủ thể trung tâm của mọi hoạt động học tập. Quy trình học tập trải nghiệm gồm 4 bước cơ bản: Khám phá, Kết nối, Thực hành và Vận dụng. Học sinh bắt đầu bằng việc quan sát và phân tích các tình huống thực tiễn. Tiếp theo, học sinh tham gia thảo luận nhóm, sắm vai và xử lý tình huống cụ thể. Thông qua tương tác, học sinh tự rút ra kinh nghiệm và cách ứng xử chuẩn mực. Hình thức học tập cần kết hợp linh hoạt giữa cá nhân và tập thể. Giáo viên đóng vai trò là người cố vấn, gợi mở và tạo môi trường học tập an toàn. Cuối mỗi chủ đề, học sinh thực hiện tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng. Việc đánh giá dựa trên tiêu chí rõ ràng về mức độ hoàn thành nhiệm vụ và sự tiến bộ hành vi.

3.1. Phương pháp tích hợp ba loại hình hoạt động giáo dục

Môn học vận hành qua 3 loại hình bổ trợ lẫn nhau: Sinh hoạt dưới cờ, Sinh hoạt lớp và Hoạt động giáo dục theo chủ đề. Sinh hoạt dưới cờ tạo không gian sinh hoạt quy mô toàn trường. Học sinh tham gia diễn đàn, nghe nói chuyện chuyên đề và chia sẻ tấm gương sáng. Tiết Sinh hoạt lớp là không gian sinh hoạt nhóm nhỏ. Tại đây, học sinh cùng lập kế hoạch, thảo luận nội quy và sơ kết tuần. Hoạt động theo chủ đề đi sâu vào rèn luyện kỹ năng chuyên biệt qua bài tập tình huống. Sự kết hợp chặt chẽ này tạo nên hệ sinh thái giáo dục toàn diện, giúp bài học khắc sâu vào đời sống học đường.

3.2. Phương pháp tự đánh giá và đánh giá kết quả trải nghiệm

Đánh giá trong môn học không nhằm mục đích xếp loại học lực nặng nề. Bản chất của đánh giá là đo lường sự thay đổi hành vi và thái độ. Sách thiết kế phần đánh giá kết quả trải nghiệm ở cuối mỗi chủ đề với các mức độ rõ ràng: Tốt và Chưa tốt. Học sinh tự đối chiếu với các chỉ số hành vi cụ thể. Ví dụ, học sinh kiểm tra khả năng kiểm soát cảm xúc, tính ngăn nắp và kỹ năng chi tiêu. Sau đó, người học đề xuất các nội dung cần tiếp tục rèn luyện trong cuộc sống. Quy trình này hình thành năng lực tự phản tỉnh và tinh thần trách nhiệm cá nhân cao.

IV. Ứng dụng thực tế SGK Hoạt động trải nghiệm 7 Chân trời sáng tạo

SGK Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp 7 Chân trời sáng tạo mang lại giá trị ứng dụng thực tiễn to lớn. Cuốn sách không dừng lại ở không gian lớp học mà vươn ra đời sống gia đình và cộng đồng. Kiến thức được chuyển hóa thành thói quen tốt và kỹ năng sống bền vững. Học sinh biết chia sẻ công việc nhà, quan tâm ông bà cha mẹ và quản lý chi tiêu cá nhân hợp lý. Tại trường học, học sinh xây dựng mối quan hệ hòa đồng với thầy cô và đồng trang lứa, đồng thời tích cực tham gia giữ gìn môi trường xanh, sạch, đẹp. Ngoài xã hội, học sinh biết tham gia các hoạt động thiện nguyện, tôn trọng sự khác biệt và tự hào về truyền thống quê hương. Sự kết nối giữa nhà trường, gia đình và xã hội tạo nên môi trường phát triển toàn diện cho học sinh. Tác phẩm là công cụ đắc lực giúp định hình nhân cách và chuẩn bị hành trang bước vào tương lai cho thế hệ trẻ.

4.1. Ứng dụng trong xây dựng gia đình và cộng đồng

Học sinh vận dụng kiến thức sách giáo khoa để gắn kết tình cảm gia đình. Các kỹ năng lắng nghe, chia sẻ và chăm sóc người thân được thực hành thường xuyên. Học sinh biết phụ giúp cha mẹ công việc gia đình và chủ động tiết kiệm ngân sách sinh hoạt. Đối với cộng đồng, học sinh tích cực tham gia các phong trào nhân đạo và thiện nguyện. Thái độ tôn trọng sự khác biệt về giới tính, dân tộc và hoàn cảnh xã hội được đề cao. Hành vi ứng xử văn hóa nơi công cộng giúp xây dựng hình ảnh người học sinh văn minh, thanh lịch và có trách nhiệm với xã hội.

4.2. Định hướng nghề nghiệp sớm và kế hoạch tương lai

Chương trình giúp học sinh bước đầu nhận diện năng lực bản thân và thị trường lao động. Học sinh được khảo sát thực tế các ngành nghề truyền thống và nghề đặc trưng tại địa phương. Quá trình phỏng vấn nghệ nhân và người lao động giúp học sinh hiểu rõ yêu cầu nghề nghiệp. Học sinh nhận biết được sự phù hợp giữa sở thích cá nhân với đặc thù từng công việc. Từ đó, học sinh xây dựng kế hoạch học tập khoa học và rèn luyện các đức tính cần thiết. Đây là nền tảng định hướng nghề nghiệp sớm, giúp học sinh chủ động lựa chọn hướng đi tương lai phù hợp.

Nội dung chính

TỔNG QUAN VỀ GIÁO TRÌNH VÀ TÀI LIỆU HỌC THUẬT: HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP 7

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Tài liệu Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7 do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát hành, được biên soạn bởi tập thể tác giả: Đinh Thị Kim Thoa (Tổng Chủ biên), Vũ Đình Bảy (Chủ biên), Vũ Phương Liên, Trần Bảo Ngọc, Đồng Văn Toàn và Huỳnh Mộng Tuyền. Đây là ấn phẩm phục vụ hoạt động giáo dục bắt buộc trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trong chương trình đào tạo đại học và sau đại học các ngành Sư phạm (Giáo dục học, Lý luận và Phương pháp dạy học), tài liệu đóng vai trò là học liệu phân tích thực tế về cấu trúc chương trình trải nghiệm và phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực người học.

Mục tiêu học tập của tài liệu tập trung vào việc hình thành và phát triển các nhóm năng lực cốt lõi: năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp.

Về cấu trúc, tài liệu được thiết kế gồm 8 chủ đề chính, tích hợp thông qua 4 mạch nội dung:

1. Hoạt động hướng vào bản thân.
2. Hoạt động hướng đến gia đình, nhà trường và cộng đồng.
3. Hoạt động hướng đến tự nhiên.
4. Hoạt động hướng nghiệp.

Tiến trình bài học trong mỗi chủ đề được triển khai đồng bộ qua 3 loại hình tổ chức sư phạm: Sinh hoạt dưới cờ, Sinh hoạt lớp và Hoạt động giáo dục theo chủ đề. Điểm đặc thù của tài liệu là phương pháp tiếp cận dựa trên quy trình trải nghiệm: từ nhận diện vấn đề, phân tích nguyên nhân, rèn luyện thông qua tình huống điển hình, đến tự đánh giá định lượng theo các tiêu chuẩn năng lực cụ thể.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương/chủ đề chính

Cấu trúc nội dung của tài liệu bao gồm 8 chủ đề xuyên suốt:

• Chủ đề 1: Rèn luyện một số phẩm chất cá nhân trong học tập và cuộc sống: Tập trung vào việc nhận diện điểm mạnh, điểm hạn chế; rèn luyện tính kiên trì, chăm chỉ và thói quen ngăn nắp, gọn gàng ở gia đình lẫn trường học. Nội dung phân tích các tình huống thực tế như: nản lòng khi tìm kiếm dữ liệu thuyết trình (trường hợp của Minh), đau nhức tay và muốn bỏ học đàn piano (trường hợp của Hương), khắc phục vốn từ vựng trong môn Tiếng Anh (trường hợp của Lan).
• Chủ đề 2: Rèn luyện kĩ năng kiểm soát cảm xúc và tự bảo vệ: Xây dựng kỹ năng điều chỉnh tâm lý khi đối mặt thất bại (Hà lo lắng vì điểm thấp; Kim bị chỉ trích khi trả lời sai câu hỏi nhóm; Hải làm mất xe đạp mới mua). Đồng thời trang bị quy trình ứng phó hoả hoạn (báo động, gọi 114, di chuyển khom lưng, hạ thấp người, bịt khăn ướt, đóng kín cửa ngăn cháy lan) và phòng chống nguy cơ xâm hại tình dục (dẫn nguồn từ tài liệu dự án do AusAID tài trợ phối hợp với Tổ chức Tầm nhìn thế giới - World Vision).
• Chủ đề 3: Phát triển mối quan hệ hoà đồng và hợp tác: Cung cấp quy trình phối hợp làm việc nhóm, kỹ năng giải quyết mâu thuẫn khi phân chia công việc (tình huống phân vai giữa thuyết trình và soạn trình chiếu của Nam và Bình; tương tác khi có giáo viên dạy thay môn Lịch sử và Địa lí); thực hiện phong trào "Lớp học xanh, sạch, đẹp" của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh.
• Chủ đề 4: Chăm sóc gia đình của em: Thiết lập kỹ năng nhận diện nhu cầu và chăm sóc người thân bị ốm, mệt; kỹ năng lắng nghe tích cực khi tiếp nhận phê bình (tình huống Hùng phản ứng khi bố mẹ nhắc nhở; tình huống lắng nghe người lớn tuổi kể chuyện quá khứ); xây dựng kế hoạch lao động định kỳ tại nhà.
• Chủ đề 5: Chi tiêu hợp lí và tiết kiệm tiền: Xây dựng mô hình lập kế hoạch tài chính cá nhân với số tiền cụ thể (bài toán phân bổ 350.000 đồng tiền tiết kiệm của Tú cho các danh mục quà tặng, cây cảnh, truyện tranh, sinh nhật, hộp bút, đồ chơi, quỹ từ thiện; lập thực đơn tiệc ngọt sinh nhật 300.000 đồng của Bảo; quản lý định mức sinh hoạt phí 1.500.000 đồng của Hải).
• Chủ đề 6: Tham gia các hoạt động vì cộng đồng: Hoạt động thiện nguyện, văn hóa giao tiếp nơi công cộng, bài trừ các định kiến và kỳ thị về giới tính, dân tộc, địa vị xã hội; giữ gìn truyền thống địa phương.
• Chủ đề 7: Bảo vệ môi trường và danh lam thắng cảnh: Ý thức bảo vệ tự nhiên và giữ gìn di sản.
• Chủ đề 8: Tìm hiểu nghề ở địa phương: Khảo sát và tìm hiểu đặc điểm các nhóm nghề nghiệp trong bối cảnh thực tế.

Tiến trình phát triển nhận thức:
[Nhận diện bản thân (CĐ 1-2)] ➔ [Tương tác nhóm/Xã hội (CĐ 3-4)] ➔ [Trách nhiệm kinh tế/Cộng đồng (CĐ 5-6)] ➔ [Môi trường & Nghề nghiệp (CĐ 7-8)]

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Tài liệu cung cấp nền tảng lý thuyết ứng dụng về:

• Tâm lý học hành vi và cảm xúc: Quy trình nhận diện cảm xúc, nguyên lý bình tĩnh - hít thở sâu, định danh nguyên nhân và thiết lập tư duy tích cực khi giải quyết trở ngại.
• Lý thuyết quản lý và làm việc nhóm: Nguyên tắc phân bổ công việc theo năng lực thành viên, nguyên tắc biểu quyết đa số, xử lý xung đột nội bộ và phối hợp với người hướng dẫn.
• Quản trị tài chính cá nhân căn bản: Nguyên tắc xác định danh mục chi tiêu, xếp hạng thứ tự ưu tiên nhu cầu cần thiết và tối ưu hóa ngân sách thực tế.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Lập bảng biểu thời gian biểu học tập; lập bảng dự toán chi tiêu tài chính; thiết kế sổ tay theo dõi rèn luyện cá nhân; thao tác an toàn khi gặp sự cố cháy nổ và thoát hiểm khẩn cấp.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Đánh giá điểm mạnh, điểm hạn chế của bản thân; phân tích nguyên nhân gây xao nhãng trong học tập; phân loại đồ dùng gia đình theo chủng loại, kích thước, chức năng và mức độ sử dụng.
• Năng lực thực hành xã hội (Practical competencies): Giao tiếp ứng xử có văn hóa, lắng nghe tích cực không phản kháng cảm xúc, chăm sóc người bệnh theo chế độ dinh dưỡng và giữ vệ sinh an toàn.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Tài liệu vận dụng mô hình học tập trải nghiệm (Experiential Learning Theory), chuyển trọng tâm từ truyền thụ kiến thức thụ động sang kiến tạo hành vi thông qua chu trình: Trải nghiệm thực tế $\rightarrow$ Phân tích, suy ngẫm $\rightarrow$ Rút ra bài học $\rightarrow$ Ứng dụng thực hành.

+------------------+      +-------------------+
|  1. Trải nghiệm  | ---> |   2. Phân tích    |
|   (Tình huống)   |      |    (Suy ngẫm)     |
+------------------+      +-------------------+
          ^                         |
          |                         v
+------------------+      +-------------------+
|  4. Tự đánh giá  | <--- |   3. Rèn luyện    |
|  & Hoàn thiện    |      |    (Thực hành)    |
+------------------+      +-------------------+

Phương pháp tổ chức dạy học được phân tầng qua ba phương thức:

1. Sinh hoạt dưới cờ: Định hướng chủ đề vĩ mô, thảo luận quy mô toàn trường thông qua các diễn đàn, tọa đàm về gương kiên trì, bổn phận gia đình, bình đẳng giới.
2. Sinh hoạt lớp: Thảo luận vi mô, xây dựng nội quy, phân công trực nhật, phản ánh kết quả rèn luyện của tổ/nhóm và triển khai các phong trào như "Lớp học xanh, sạch, đẹp".
3. Hoạt động giáo dục theo chủ đề: Thực hiện các bài tập đóng vai (role-play), xử lý tình huống giả định có cấu trúc, thảo luận nhóm và thực hiện dự án độc lập.

Công tác đánh giá kết quả được quy chuẩn hóa ở cuối mỗi chủ đề thông qua bảng tiêu chí định lượng gồm 3 mức độ rõ ràng: Tốt – Khá – Chưa tốt. Học sinh tự rà soát dựa trên minh chứng thực tế (sổ tay ghi chép, hình ảnh, video clip ghi lại quá trình lao động gia đình và trường học) và đề xuất các nội dung cần tiếp tục rèn luyện trong các giai đoạn tiếp theo.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Tài liệu Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7 thể hiện các điểm cập nhật theo chuẩn đổi mới chương trình:

• Tích hợp dữ liệu từ các tổ chức xã hội uy tín: Phần nội dung kỹ năng phòng vệ bản thân trước nguy cơ xâm hại tình dục được trích xuất trực tiếp từ khung tài liệu của Dự án Tuổi thơ – chương trình phòng ngừa do AusAID tài trợ và Tổ chức Tầm nhìn thế giới (World Vision) thực hiện.
• Tính thực tế và mô phỏng chính xác: Các bài toán quản lý tài chính và quản trị sinh hoạt phí đưa ra số liệu cụ thể (ngân sách 300.000 đồng, 350.000 đồng, 1.500.000 đồng), yêu cầu người học phải trực tiếp tính toán, cân đối giữa nguồn thu hữu hạn và các nhu cầu tiêu dùng phát sinh.
• Liên kết ba môi trường giáo dục: Nội dung hoạt động kết nối trực tiếp trách nhiệm của người học giữa nhà trường (trực nhật, chăm sóc bồn hoa, tham gia Đội Thiếu niên Tiền phong), gia đình (chăm sóc người ốm, giặt giũ, dọn dẹp, tiết kiệm điện nước) và xã hội (quy tắc văn minh nơi công cộng, hoạt động thiện nguyện, gọi đầu số khẩn cấp 114).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

• Bậc Đại học và Cao học:
  • Sinh viên ngành Sư phạm (Giáo dục Trung học cơ sở, Sư phạm Khoa học Xã hội, Tâm lý - Giáo dục học): Sử dụng làm học liệu nghiên cứu cấu trúc phân phối chương trình, phương pháp thiết kế giáo án và kỹ thuật tổ chức hoạt động trải nghiệm.
  • Học viên cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục, Lý luận và Phương pháp dạy học: Sử dụng làm cơ sở dữ liệu để phân tích chương trình GDPT 2018 và phát triển các công cụ kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh.
• Kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần nắm vững lý luận dạy học đại cương, tâm lý học lứa tuổi học sinh trung học cơ sở và phương pháp nghiên cứu tài liệu giáo khoa.
• Bậc Phổ thông: Giáo viên giảng dạy nội dung Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp lớp 7; Giáo viên chủ nhiệm lớp; Tổng phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh; và học sinh lớp 7 thực hiện học tập bắt buộc.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nghiên cứu nào?

Tài liệu được sử dụng làm học liệu cho sinh viên, học viên ngành Sư phạm nghiên cứu về phương pháp giảng dạy, đồng thời là sách giáo khoa bắt buộc cho học sinh lớp 7 theo chương trình giáo dục phổ thông.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi tiếp cận tài liệu?

Người nghiên cứu cần có kiến thức về Tâm lý học phát triển lứa tuổi thiếu niên, Lý luận giáo dục học và cấu trúc tổng thể Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

3. Cấu trúc của tài liệu có điểm gì khác biệt so với sách giáo khoa truyền thống?

Tài liệu không phân chia theo bài học lý thuyết thuần túy mà thiết kế theo 8 chủ đề tích hợp trong 4 mạch nội dung, vận hành qua 3 hình thức tổ chức (Sinh hoạt dưới cờ, Sinh hoạt lớp, Hoạt động chủ đề) và kết thúc bằng bảng tự đánh giá 3 mức độ (Tốt, Khá, Chưa tốt).

4. Phương pháp nghiên cứu và tự học tài liệu đạt hiệu quả là gì?

Cần kết hợp đọc tuần tự từ mục tiêu bài học, phân tích các tình huống điển hình, giải quyết các bài tập mô phỏng và thực hiện ghi chép minh chứng vào sổ tay rèn luyện.

5. Có hệ thống tài liệu bổ trợ nào được tích hợp trong văn bản?

Tài liệu tích hợp các quy chuẩn kỹ năng an toàn từ các nguồn chính thống như quy trình báo cháy 114, tài liệu phòng chống xâm hại của Dự án Tuổi thơ (AusAID / World Vision), và các tiêu chuẩn phong trào của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh.

---

Kết luận (150 từ)

Tài liệu Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7 của tập thể tác giả Đinh Thị Kim Thoa, Vũ Đình Bảy cùng các cộng sự là văn bản quy chuẩn thể hiện đầy đủ các yêu cầu cần đạt của mạch nội dung trải nghiệm - hướng nghiệp lớp 7 theo Chương trình GDPT 2018.

Lộ trình nghiên cứu được đề xuất:

1. Khảo sát hệ thống 8 mục tiêu chủ đề và 4 mạch nội dung.
2. Phân tích phương pháp sư phạm qua 3 hình thức tổ chức hoạt động.
3. Vận dụng khung đánh giá chuẩn năng lực để thiết kế các kịch bản giảng dạy và tình huống thực hành tương đương.

Văn bản cung cấp hệ thống học liệu tham khảo xác thực cho sinh viên các trường sư phạm và cán bộ quản lý giáo dục trong việc tiếp cận phương pháp giáo dục định hướng năng lực.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐINH THỊ KIM THOA (Tổng Chủ biên) VŨ ĐÌNH BẢY (Chủ biên) VŨ PHƯƠNG LIÊN - TRẦN BẢO NGỌC ĐỒNG VĂN TOÀN - HUỲNH MỘNG TUYỂN HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP ĐINH THỊ KIM THOA (Tổng Chủ biên) VŨ ĐÌNH BẢY (Chủ biên) VŨ PHUƠNG LIÊN - TRẦN BẢO NGỌC ĐỒNG VĂN TOÀN - HUỲNH MỘNG TUYỂN HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP ỉ NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM Hãy bảo quản, giit gìn sách giáo khoa đề dành tặng cdc em hoc sinh lép sau! LỜINÓI,ĐẦU) Các em học sinh thân mến! Cuốn sách Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7 là sách giáo khoa dành cho hoạt động giáo dục bắt buộc trong nhà trường, được biên soạn theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nội dung của cuốn sách được thể hiện trong 8 chủ đề với 4 mạch nội dung: Hoạt động hướng vào bản thân; Hoạt động hướng đến gia đình, nhà trường và cộng đồng; Hoạt động hướng đến tự nhiên và Hoạt động hướng nghiệp; thông qua các loại hình cơ bản: Sinh hoạt dưới cờ, Sinh hoạt lớp và Hoạt động giáo dục theo chủ đề. Trải nghiệm các chủ đề trong #ogf động írải nghiệm, hướng nghiệp 7, các em sẽ được rèn luyện những hành vi, thái độ để phát triển phẩm chất, năng lực cốt lõi và thực hiện các mục tiêu của Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp. Bên cạnh đó, sách đưa ra những gợi ý để giúp các em thực hiện tốt nhiệm vụ.

Cuối mỗi chủ đề, các em tự đánh giá kết quả hoạt động theo những mục tiêu cơ bản của chủ đề. Chúc các em trưởng thành hơn sau khi trải nghiệm với các chủ đề trong cuốn sách này! CÁC TÁC GIẢ 'Ẻ9999®0Ằ$6€6 “* 28000006 "" "8000006 '9996,Ằ@e@&@ 010. Chủ đề 1: Rèn luyện một số phẩm chất cá nhân trong học tập và cuộc sống. Chủ đề 2: Rèn luyện kĩ năng kiểm soát cảm xúc và tự bảo vệ.

® Chủ đề 3: Phat triển mối quan hệ hoà đồng và hợp tác. Chủ đề 4: Chăm sóc gia đình của em. Chủ đề 5: Chỉ tiêu hợp lí và tiết kiệm tiền. Chủ đề 6: Tham gia các hoạt động vì cộng đồng.

Chủ đề 7: Bảo vệ môi trường và danh lam thắng cảnh. Chủ đề8: Tìm hiểu nghề ở địa phương.L,Ỏ RÈN LUYỆN MỘT SỐ .PHẨM CHẤT CÁ NHÂN TRONG - HỌC TẬP VÀ CUỘC SỐNG MỤC TIÊU ~ Nhận diện được điểm mạnh, điểm hạn chế của bản thân trong học tập và cuộc sống; — Rèn luyện được tính kiên trì, sự chăm chỉ trong công việc; ~_ Thể hiện được thói quen ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ ở gia đình cũng như ở trường. uy a ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG Sinh hoạt dưới cờ - Tham gia hoạt động trao đổi về những tốm gương kiên trì, chăm chỉ trong học tập và cuộc sống; ~ Tham gia các hoạt động tập thể để phát huy điểm mạnh của bản thân; - Tham gia hoạt động giáo dục về rèn luyện đức tính tốt đẹp của người học sinh; Sinh hoạt lớp ~ Tham gia xây dựng và thực hiện nội quy lớp học; - Rèn luyện cách phát huy điểm mạnh và khắc phục điểm hạn chế của em trong hoc tap và cuộc sống; — Rèn luyện thói quen ngăn nắp, sạch sẽ ở lớp; Hoạt động giéo dục theo chủ đề ~ Nhận diện điểm mạnh và điểm hạn chế của em trong học tập và cuộc sống; — Rèn luyện tính kiên trì, chăm chỉ trong công việc; - Rèn luyện thói quen ngăn nắp, gọn gang và sạch sẽ ở gia đình và ở trường. HOẠT ĐỘNG 1: Nhận diện điểm mạnh và điểm hạn chế của em trong học tập và cuộc sống 1.

Thảo luận về những điểm mạnh của em trong học tập và cuộc sống. N 2 Học tốt ii ‹ H Thích i eas a , ii Chăm học ii R ii Cẩn thận ị môn Toán ii N đọc sách i ị * Jf k TY.sseszeeasS” f ụ - ` as ` mộ e orm i ` 3£ fi aig = yy fi : LẤ VÀ fi a nang i | Hoà đồng i Kiên trì | Giao tiếp tốt i; ghinhoté | % Hs, é ¬ =-~. a es ee a ⁄ “are ae “ ? X r » f b | Họcchưaiốt |Í, CMAWCeE meee lJ Chưa | môn Nervan tham gia hoạt động ‡ ‡ ôn bài và làm H ean than i = fi laođộng ji bànập j4 nh as + a. - vã ,V 2 a N 1, ` i Chua if Chưa tập trung i i Ngaigiaoluu, {; Ngaiphatbiéu | i gon gang i i trong học tập j ¡ _ trò chuyện i i y kién i Bee id Oe , § NRAP a x “=“=-= sẽ / Mình chưa biết lập kế hoạch Cậu có thể lập và thực hiện học tập nên kết quả học tập theo thời gian biểu để ôn bài chưa cao.

và làm bài tập đây đủ mỗi tối. N HOẠT ĐỘNG 2: Rèn luyện tính kiên trì, chăm chỉ 1. Thảo luận về những việc làm thể hiện tính kiên trì, chăm chỉ trong các ví dụ sau: Luôn cố gắng vươn lên đạt kết quả tốt Tích cực tham gia các buổi họp nhóm và trong học tập. quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao.

z + Tự tìm thêm các bài tập để rèn luyện [ Chấm ch GEN He | [ và không nản lòng khi gặp bài tập khó. Luyện tập đến khi nấu thành thục ] [ Chăm chỉ giúp đỡ bố mẹ làm việc nhà. ] [ một số món ăn yêu thích. Trao đổi về cách rèn luyện tính kiên trì, chăm chỉ của bản thân.

CH ng ị Xây dựng thời gian biểu học tập và lao động: i - Xac dinh néi dung, phương pháp và thời gian thực hiện hoạt động i hoc tap, lao động; i ~ Quyết tâm thực hiện theo thời gian biểu đã lập; ị ~ Dành thời gian nghỉ ngơi, giải trí phù hợp; _ PC wee oa be my i Chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ và nuôi dudng d6ng luc trong qua trinh ¡ rèn luyện: i ~ Tìm các bạn có cùng mục tiêu phấn đấu trong học tập và lao động, ¡ __ lập thành nhóm để khích lệ, hỗ trợ nhau trong quá trình rèn luyện; i ~ Suy nghĩ tích cực để tự động viên khi gặp khó khăn; ị — Chia sé kho khan, lang nghe lời khuyên và nhận sự trợ giúp từ mọi người i để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; i ẳ. X i Luyện tập để phát triển các kĩ năng, sự tự tin của bản thân trong i ¡ học tập và lao động: : ‡_— Học hỏi các phương pháp rèn luyện sự kiên trì, chăm chỉ và thử thực hiện i i để tìm ra phương pháp phù hợp với mình; i i — Tham gia cac hoạt động tập thể, Ao. sả @ Tinh huống 1: Đề chuẩn bị. cho bài thuyết trình của nhóm, Minh xung phong nhận tìm kiếm thông tin và hình ảnh.

Minh tìm mãi nhưng vẫn chưa tìm được những nội dung phù hợp. Minh nản chí và muốn trả lại phần việc này cho nhóm. Đề xuất cách thực hiện để rèn luyện tính kiên trì, chăm chỉ trong các tình huống sau: ®@ Tình huống 2: Hương xin bố mẹ cho đi học đàn piano. Tuần đầu, Hương rất háo hức và thích thú.

Tuy nhiên, sau một tuần luyện tập, cảm thấy không tiến bộ, lại thêm ngón tay đau nhức nên Hương rất chán nản và muốn bỏ học. ®@ Tình huống 3: Lan giao tiếp tiếng Anh chưa tốt, vốn từ chưa nhiều. Lan muốn cải thiện kết quả học tập môn Tiếng Anh. Thực hiện những cách phù hợp để rèn luyện tính kiên trì, chăm chỉ trong việc hình thành thói quen mới.

Rèn luyện thói quen đọc sách mỗi ngày. thể dục, thể thao với người thân. Xây dựng thói quen luyện tập | Tham gia cuộc thi điển kinh dành cho học sinh trung học cơ sở. Chia sẻ ý nghĩa của việc rèn luyện tính kiên trì, chăm chỉ trong công việc đối với bản thân.

HOẠT ĐỘNG 3: Rèn luyện thói quen ngăn nắp, gọn gàng và sạch sẽ ở gia đình 1. Thảo luận về cách giữ gìn nhà cửa ngăn nắp, gọn gàng và sạch sẽ. CH Z ~ Xác định nơi cần thu dọn hằng ngày; ~ Phân loại và quy định vị trí cho các đồ dùng theo chủng loại, kích thước, chức năng, mức độ sử dụng,.; ~ Xếp gọn gàng đồ dùng sau khi sử dụng vào vi trí đã quy định; ~ Loại bỏ đúng cách các đồ dùng bị hỏng. Chia sẻ kết quả rèn luyện thói quen ngăn nắp, gọn gàng và sạch sẽ ở gia đình của em.

œ? a ~ Kết quả thực hiện: mức độ chủ động thực hiện của em, những thuận lợi hoặc : khó khăn khi thực hiện,.; i ~ Cảm xúc của em và các thành viên trong gia đình khi nhà cửa luôn được giữ ị ngăn nắp, gọn gàng và sạch sẽ; i ~ Ý nghĩa của việc rèn luyện thói quen ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ. HOẠT ĐỘNG 4: Rèn luyện thói quen ngăn nắp, gọn gàng và sạch sẽ khi ở trường 1. Thảo luận về những việc cần làm thường xuyên để rèn thói quen ngăn nắp, gọn gàng và sạch sẽ khi ở trường. ` — Quét don lép hoc; — Sắp xếp sách vở ngay ngắn; —_ Thu đọn rác trong ngăn bàn và quanh chỗ ngồi trước khi ra về; 12 HTT I[II[l — Thu don khi thấy rác bẩn; — Cất sách vào vị trí cũ sau khi đọc xong; — Lau chùi sạch sẽ các chậu cây; ~ Chăm sóc và tưới cây; ~ Quét dọn sân trường định kì; — Phân loại và bỏ rác đúng nơi quy định; 2.

Thực hiện những công việc giữ gìn trường, lớp ngăn nắp, gọn gàng và sạch sẽ. œ0 X i ì | Thời gian Cá nhân/ ị Công việc cần làm Mạc hài sis nhi HỆ Đánh giá i Trực nhật Thứ2 Tổ 1 Hoàn thành tốt | ị ị i Chăm sóc „ i i và tưới cây Thứ 3, 5 Tổ 2 Hoàn thành tốt | i i 13 3. Chia sẻ kết quả rèn luyện thói quen ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ của em và các bạn ởtrường. Ì i - Những việc đã làm và kết quả thực hiện (khuyến khích chụp hình hoặc i ¡ _ quay video clip); ị ị ~ Cảm xúc của em khi trường, lớp luôn được giữ gìn ngăn nắp, gọn gàng và i t Ị i sach sé; i †_ — Ý kiến, sự ghi nhận của thầy cô và mọi người trong trường; j B= ons uf N Coe Thiết kế sổ tay ghỉ lại kết quả rèn luyện ban thân 1.

Thiết kế sổ tay rèn luyện của em. Ghi vào sổ tay kết quả rèn luyện của em. ~ Những việc em đã làm để rèn luyện thói quen; ~ Kết quả thực hiện; ~ Cảm xúc của em và người khác; 14 HOẠT ĐỘNG 6: Đánh giá kết quả trải nghiệm 1.