Sách giáo khoa Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7 bộ Chân trời sáng tạo - NXB Giáo dục Việt Nam

Khám phá nội dung sách giáo khoa Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp 7 Bản 1 bộ Chân trời sáng tạo với hệ thống bài học và hướng dẫn chi tiết.

• Tác giả: Đinh Thị Kim Thoa
• Trường học: Nhà Xuất Bản Giáo Dục Việt Nam
• Chuyên ngành: Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp
• Đề tài: Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7
• Loại tài liệu: Sách giáo khoa

Tóm tắt

I. Tổng quan Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp 7 Chân trời sáng tạo

Sách giáo khoa Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7 bộ Chân trời sáng tạo do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát hành. Bộ sách được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia giáo dục gồm Đinh Thị Kim Thoa, Vũ Quang Tuyên cùng các cộng sự uy tín. Tác phẩm bám sát Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 với tổng thời lượng 105 tiết học trong cả năm học. Cấu trúc chương trình phân bổ thành 9 chủ đề hoạt động phong phú. Nội dung xoay quanh việc phát triển toàn diện nhân cách, năng lực tự chủ và kỹ năng sống cho học sinh lớp 7. Học sinh tiếp cận kiến thức thông qua bốn hình thức tổ chức gồm sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp, hoạt động giáo dục theo chủ đề và câu lạc bộ. Mỗi bài học thiết kế theo tiến trình trải nghiệm khoa học. Học sinh bắt đầu từ khám phá kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng đến vận dụng mở rộng vào thực tiễn cuộc sống. Sách còn tích hợp phiếu tự đánh giá sau mỗi chủ đề. Điều này giúp học sinh chủ động theo dõi sự tiến bộ cá nhân. Đây là công cụ giáo dục quan trọng giúp chuyển biến nhận thức thành hành vi tích cực.

1.1. Mục tiêu và sứ mệnh giáo dục cốt lõi

Mục tiêu trọng tâm của cuốn sách là hình thành năm phẩm chất cùng các năng lực cốt lõi. Năm phẩm chất gồm yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực và trách nhiệm. Ba năng lực đặc thù hướng đến là thích ứng cuộc sống, tổ chức hoạt động và định hướng nghề nghiệp. Học sinh rèn tính tự chủ qua sinh hoạt hằng ngày. Học sinh học cách kiểm soát cảm xúc và xây dựng lối sống khoa học. Sách không truyền thụ lý thuyết đơn thuần. Thay vào đó, tài liệu mở ra môi trường hành động thực tế. Học sinh tự tích lũy kinh nghiệm và hoàn thiện bản thân.

1.2. Đội ngũ tác giả và nhà xuất bản uy tín

Bộ sách do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tổ chức biên soạn và ấn hành đồng bộ. Nhóm tác giả gồm những chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực tâm lý học đường và giáo dục kỹ năng. PGS.TS Đinh Thị Kim Thoa và TS. Vũ Quang Tuyên đảm nhiệm vai trò đồng Tổng Chủ biên. ThS. Nguyễn Thị Bích Liên giữ vai trò Chủ biên chuyên môn. Nhóm biên soạn còn có sự tham gia của nhiều giảng viên giàu kinh nghiệm thực tế. Sự kết hợp này mang lại hệ thống bài học chuẩn mực về học thuật. Phương pháp trình bày gần gũi và phù hợp tâm lý lứa tuổi thiếu niên.

II. Phân tích cấu trúc SGK Hoạt động trải nghiệm 7 Chân trời sáng tạo

SGK Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp 7 Chân trời sáng tạo xây dựng 9 chủ đề bài học rất logic. Nội dung triển khai qua 4 mạch hoạt động chính gồm hướng vào bản thân, hướng đến xã hội, hướng đến tự nhiên và hướng nghiệp. Mỗi mạch kiến thức giải quyết từng nhóm vấn đề thực tế trong giai đoạn lứa tuổi trung học cơ sở. Mạch hướng vào bản thân giúp học sinh rèn thói quen ngăn nắp và kiểm soát cảm xúc. Mạch hướng đến xã hội bồi đắp kỹ năng hợp tác nhóm, chia sẻ việc nhà và nếp sống văn minh cộng đồng. Mạch hướng đến tự nhiên nâng cao trách nhiệm giảm thiểu hiệu ứng nhà kính và bảo vệ môi trường sống. Cuối cùng, mạch hướng nghiệp mở ra góc nhìn về thị trường lao động và nghề truyền thống địa phương. Thách thức lớn nhất của học sinh lớp 7 là việc chuyển hóa nhận thức thành hành động liên tục. Sự thay đổi tâm sinh lý khiến nhiều học sinh gặp khó khăn khi làm việc nhóm hoặc quản lý thời gian. Sách giải quyết vấn đề này qua các tình huống thực tế cụ thể. Những bài tập mô phỏng giúp tháo gỡ vướng mắc giao tiếp hằng ngày.

2.1. Phân tích bốn mạch nội dung hoạt động then chốt

Bốn mạch nội dung được phân bổ khoa học trong 9 chủ đề lớn. Mạch bản thân chú trọng rèn luyện thói quen kiên trì và chi tiêu hợp lý. Mạch xã hội hướng học sinh đến tinh thần trách nhiệm gia đình và sự hòa nhập cộng đồng. Mạch tự nhiên giáo dục ý thức bảo vệ cảnh quan và ứng phó biến đổi khí hậu. Mạch nghề nghiệp tập trung khảo sát phẩm chất người lao động tại địa phương. Sự đan xen giữa các mạch tạo nên khung năng lực hoàn chỉnh. Học sinh không chỉ học kỹ năng cá nhân mà còn thấu hiểu trách nhiệm công dân trong đời sống hiện đại.

2.2. Khó khăn thực tế khi triển khai trải nghiệm hướng nghiệp

Nhiều trường học gặp trở ngại về cơ sở vật chất khi tổ chức hoạt động ngoài không gian lớp học. Thời lượng 105 tiết đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh. Tâm lý học sinh lớp 7 có nhiều biến chuyển phức tạp. Một số học sinh còn rụt rè khi làm việc nhóm hoặc trình bày ý kiến trước đám đông. Hoạt động tìm hiểu nghề địa phương đôi khi thiếu tính kết nối thực tế với doanh nghiệp. Những rào cản này cần được tháo gỡ bằng các phương pháp hướng dẫn linh hoạt và kế hoạch tổ chức bài bản từ nhà trường.

III. Phương pháp dạy học SGK Hoạt động trải nghiệm 7 Chân trời sáng tạo

Phương pháp dạy học cuốn sách đặt trọng tâm vào hoạt động trải nghiệm thực tế. Tiến trình mỗi bài học tuân thủ chặt chẽ bốn giai đoạn logic gồm khám phá kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng, vận dụng mở rộng và tự đánh giá. Giáo viên đóng vai trò thiết kế và định hướng. Học sinh giữ vai trò trung tâm trong mọi hoạt động trên lớp cũng như ngoài giờ. Quy trình làm việc nhóm 4 bước giúp nâng cao năng lực hợp tác hiệu quả. Học sinh cùng xác định nhiệm vụ, lập kế hoạch chi tiết, tiến hành phân công công việc và đánh giá kết quả đóng góp. Mô hình này rèn luyện kỹ năng lắng nghe và tôn trọng sự khác biệt. Học sinh học cách xử lý xung đột nảy sinh trong quá trình tương tác nhóm. Nhà trường kết hợp đa dạng các hình thức giáo dục linh hoạt. Tiết sinh hoạt dưới cờ tạo diễn đàn giao lưu toàn trường. Tiết sinh hoạt lớp là không gian chia sẻ bài học và tổng kết kinh nghiệm tuần. Hoạt động câu lạc bộ mở rộng không gian rèn luyện sở trường cá nhân. Sự phối hợp này tạo môi trường phát triển toàn diện và bền vững.

3.1. Quy trình bốn bước rèn luyện kỹ năng hợp tác

Quy trình hợp tác được chuẩn hóa thành bốn bước cụ thể trong sách. Bước một yêu cầu xác định mục tiêu chung và phân công nhóm trưởng. Bước hai tập trung lập kế hoạch, phân chia công việc phù hợp năng lực từng cá nhân. Bước ba là thực hiện nhiệm vụ, hỗ trợ đồng đội và xử lý vấn đề phát sinh. Bước bốn đánh giá mức độ hoàn thành và rút kinh nghiệm. Việc rèn luyện kỹ năng lắng nghe và sử dụng ngôn ngữ nhận xét tích cực giúp nâng cao hiệu quả làm việc. Học sinh hình thành tinh thần đồng đội vững chắc qua các dự án học tập.

3.2. Đa dạng hóa hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm

Hoạt động trải nghiệm được tổ chức đa dạng qua nhiều không gian học tập. Các buổi sinh hoạt theo chủ đề giúp học sinh tiếp thu kỹ năng chuyên sâu. Hoạt động thiện nguyện và chăm sóc công trình công cộng giúp gắn kết học sinh với địa phương. Các chuyến tham quan làng nghề thực tế mở rộng hiểu biết về ngành nghề truyền thống. Học sinh quan sát trực tiếp quy trình sản xuất và phỏng vấn người lao động. Những trải nghiệm thực tế này khơi gợi sự trân trọng giá trị sức lao động. Học sinh có cơ hội khám phá sở thích và định hình nghề nghiệp tương lai.

IV. Giá trị ứng dụng SGK Hoạt động trải nghiệm 7 Chân trời sáng tạo

SGK Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp 7 Chân trời sáng tạo mang lại giá trị thực tiễn to lớn cho học sinh trung học cơ sở. Bộ sách không dừng lại ở kiến thức lý thuyết trên trang giấy. Sách trở thành cẩm nang định hướng hành vi và thói quen sinh hoạt hằng ngày. Học sinh hình thành lối sống tự lập, biết chia sẻ việc nhà và kiểm soát tài chính cá nhân khoa học. Môi trường học đường được hưởng lợi trực tiếp từ các hoạt động trải nghiệm. Kỹ năng giao tiếp ứng xử văn minh giúp giảm thiểu bạo lực học đường và xây dựng tập thể đoàn kết. Tinh thần trách nhiệm với cộng đồng được nuôi dưỡng qua các dự án môi trường và hoạt động thiện nguyện. Đối với giáo viên và nhà trường, bộ sách cung cấp khung chương trình chuẩn xác và linh hoạt. Các chủ đề định hướng nghề nghiệp giúp học sinh sớm nhận biết năng khiếu bản thân. Đây là nền tảng vững chắc để học sinh chuẩn bị cho các cấp học tiếp theo và định hình tương lai.

4.1. Chuyển biến nhận thức và thói quen tích cực

Sách tác động trực tiếp đến việc hình thành nếp sống văn minh cho học sinh. Những thói quen tích cực như giữ gìn vệ sinh, kiên trì học tập và quản lý cảm xúc được rèn luyện mỗi ngày. Học sinh chủ động lập kế hoạch chi tiêu cá nhân hợp lý. Sự gắn kết gia đình nâng cao khi học sinh biết san sẻ trách nhiệm cùng cha mẹ. Việc tôn trọng sự khác biệt giới tính và hoàn cảnh xã hội tạo nên môi trường sống chan hòa. Nhận thức đúng đắn chuyển hóa thành những hành động cụ thể và có ý nghĩa.

4.2. Định hướng nghề nghiệp sớm và phát triển tương lai

Công tác giáo dục hướng nghiệp sớm giúp học sinh nhận thức rõ năng khiếu bản thân. Các bài học khảo sát nghề địa phương cung cấp bức tranh chân thực về thị trường lao động. Học sinh hiểu được yêu cầu phẩm chất và năng lực của từng ngành nghề. Từ đó, học sinh xây dựng lộ trình học tập và rèn luyện phù hợp ngay từ cấp trung học cơ sở. Sự chuẩn bị chu đáo tạo tâm thế tự tin khi bước vào các giai đoạn phân luồng giáo dục tiếp theo. Cuốn sách là nền móng vững chắc cho hành trình lập thân lập nghiệp.

Nội dung chính

Giáo trình Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7: Cấu trúc chương trình và phân tích nội dung học thuật

Tổng quan về giáo trình

Tài liệu học tập Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7 do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam ấn hành, được biên soạn theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Đội ngũ tác giả gồm Đinh Thị Kim Thoa và Vũ Quang Tuyên (đồng Tổng Chủ biên), Nguyễn Thị Bích Liên (Chủ biên), cùng các tác giả Nguyễn Hồng Kiên, Trần Bảo Ngọc, Trần Thị Quỳnh Trang và Phạm Đình Văn. Trong hệ thống giáo dục phổ thông cấp Trung học cơ sở, đây là môn học/hoạt động giáo dục bắt buộc với tổng thời lượng quy định là 105 tiết/năm học.

Mục tiêu học tập (learning outcomes) của tài liệu tập trung hình thành và phát triển ở người học ba nhóm năng lực đặc thù: năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, cùng năng lực định hướng nghề nghiệp. Song song với đó, chương trình rèn luyện các phẩm chất cốt lõi (yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm) và nhóm năng lực chung (tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo).

Cấu trúc giáo trình bao gồm 9 chủ đề, được phân bổ đều trên 4 mạch nội dung chuẩn hóa:

1. Hoạt động hướng vào bản thân.
2. Hoạt động hướng đến xã hội.
3. Hoạt động hướng đến tự nhiên.
4. Hoạt động hướng nghiệp.

Mỗi chủ đề được triển khai từ 3 đến 4 tuần học thông qua 3 loại hình giáo dục: Hoạt động giáo dục theo chủ đề, Sinh hoạt dưới cờ và Sinh hoạt lớp. Đặc điểm nổi bật trong thiết kế của tài liệu là quy trình tổ chức bài học theo 4 phân đoạn trực quan: Khám phá – Kết nối kinh nghiệm, Rèn luyện kĩ năng, Vận dụng – Mở rộng, và kết thúc bằng bảng Tự đánh giá theo tiêu chí định lượng rõ ràng.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung tài liệu được tổ chức thành 9 chủ đề chính theo tiến trình phát triển nhận thức và phạm vi tương tác:

• Chủ đề 1: Rèn luyện thói quen (trang 6–14): Nhận diện điểm mạnh, điểm hạn chế của bản thân trong học tập và sinh hoạt; rèn luyện khả năng kiểm soát cảm xúc; hình thành thói quen ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ tại gia đình và nhà trường.
• Chủ đề 2: Rèn luyện sự kiên trì và chăm chỉ (trang 16–22): Khám phá biểu hiện của tính kiên trì và chăm chỉ qua các tấm gương (thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký, nhà khoa học Thomas Edison); rèn luyện vượt khó khăn; xác định các tình huống nguy hiểm và kĩ năng tự bảo vệ.
• Chủ đề 3: Hợp tác thực hiện nhiệm vụ chung (trang 24–31): Tìm hiểu quy trình hợp tác; rèn luyện kĩ năng phối hợp với bạn bè và thầy cô; giải quyết các vấn đề nảy sinh trong làm việc nhóm; giới thiệu truyền thống nhà trường và Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh.
• Chủ đề 4: Chia sẻ trách nhiệm trong gia đình (trang 32–39): Thực hành kĩ năng chăm sóc khi người thân bị mệt, ốm; rèn luyện sự lắng nghe tích cực trước góp ý của cha mẹ; lập và triển khai kế hoạch lao động tổng vệ sinh nhà ở.
• Chủ đề 5: Chi tiêu có kế hoạch (trang 40–46): Phân loại và kiểm soát các khoản chi cá nhân; thực hành quy tắc phân bổ tài chính; lập kế hoạch chi tiêu cho các sự kiện của gia đình.
• Chủ đề 6: Sống hoà hợp trong cộng đồng (trang 47–49): Chuẩn mực hành vi văn hóa nơi công cộng; tôn trọng sự khác biệt và phản đối thái độ kì thị giới tính, dân tộc, địa vị xã hội; tham gia hoạt động thiện nguyện và phát huy truyền thống địa phương.
• Chủ đề 7: Góp phần giảm thiểu hiệu ứng nhà kính: Nhận thức nguyên nhân, hậu quả của biến đổi khí hậu và đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường sinh thái.
• Chủ đề 8: Tìm hiểu các nghề ở địa phương: Khảo sát danh mục nghề nghiệp, điều kiện làm việc và vai trò của các ngành nghề tại địa bàn cư trú.
• Chủ đề 9: Tìm hiểu phẩm chất và năng lực cần có ở người lao động: Phân tích các tiêu chuẩn nghề nghiệp cơ bản làm cơ sở định hướng cá nhân.

Progression logic của giáo trình đi từ trục nhận thức bản thân (thói quen, ý chí, kỹ năng cá nhân), mở rộng ra phạm vi nhóm/gia đình (hợp tác, trách nhiệm), tiếp nối bằng trách nhiệm cộng đồng – môi trường (hòa nhập xã hội, chống biến đổi khí hậu) và kết thúc ở định hướng nghề nghiệp tương lai.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết tâm lý hành vi và quản trị cảm xúc: Cung cấp cơ chế nhận diện cảm xúc tiêu cực, điều chỉnh nhịp thở, tái cấu trúc nhận thức và kiểm soát phản ứng trong các tình huống xung đột (như khi bị phê bình hoặc bất đồng quan điểm).
• Khung tiến trình hợp tác nhóm: Xây dựng quy trình làm việc tập thể chuẩn hóa gồm 4 giai đoạn: Cùng xác định nhiệm vụ $\rightarrow$ Cùng lập kế hoạch $\rightarrow$ Hợp tác thực hiện theo kế hoạch $\rightarrow$ Đánh giá hiệu quả hợp tác.
• Mô hình phân bổ tài chính cá nhân: Đưa vào nguyên tắc quản lý chi tiêu theo cơ cấu tỷ lệ:
  • Nhóm thiết yếu: Chiếm 50% tổng chi (sinh hoạt cơ bản, đồ dùng học tập thiết yếu).
  • Nhóm linh hoạt: Chiếm 30% tổng chi (giải trí, giao lưu bạn bè).
  • Nhóm tích lũy: Chiếm 20% tổng chi (quỹ dự phòng đột xuất hoặc chi tiêu dài hạn).
• Quy chuẩn ứng xử và đạo đức học đường: Nguyên tắc bình đẳng xã hội, tiếp nhận ý kiến đóng góp, phương pháp tự bảo vệ khi di chuyển qua các địa hình nguy hiểm hoặc thời điểm vắng vẻ.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Lập bảng thời gian biểu học tập; xây dựng bảng kế hoạch lao động phân công công việc gia đình; thiết kế bảng dự toán chi phí sự kiện (gồm danh mục, số lượng, đơn giá, phương án tiết kiệm); biên tập sản phẩm truyền thông (video clip, báo tường, tranh vẽ).
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân loại khoản chi ưu tiên và không ưu tiên; phân tích nguyên nhân - hậu quả trong các tình huống mâu thuẫn nhóm môn Khoa học tự nhiên; đánh giá mức độ rủi ro trong các tình huống mất an toàn cá nhân.
• Kỹ năng thực hành xã hội (Practical competencies): Lắng nghe phản hồi tích cực (sử dụng ngôn ngữ hình thể như gật đầu, duy trì ánh mắt cảm thông); chăm sóc người ốm (hỏi thăm, đo nhiệt độ, chuẩn bị nước ấm); kỹ năng đàm phán mượn trang thiết bị hội trại.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế dựa trên lý thuyết học tập trải nghiệm (Experiential Learning). Thay vì truyền thụ lý thuyết trừu tượng, mỗi bài học được cấu trúc thành các chuỗi hành động có tính tương tác cao:

[Khám phá - Kết nối kinh nghiệm] ➔ [Rèn luyện kĩ năng] ➔ [Vận dụng - Mở rộng] ➔ [Tự đánh giá]

• Hệ thống bài tập tình huống (Case studies): Tài liệu cung cấp các tình huống giả định cụ thể để phân tích hành vi. Ví dụ: tình huống nhân vật D. quản lý 50.000 đồng/tháng để tiết kiệm 90.000 đồng mua quà tặng mẹ sau 3 tháng; tình huống nhân vật M. đối mặt với chương trình khuyến mãi mua 2 lốc nước ngọt tặng bộ xếp hình; tình huống nhóm phân chia công việc văn nghệ không đồng đều giữa hát chính và múa phụ họa.
• Phương pháp đóng vai và mô phỏng (Role-playing): Học sinh được yêu cầu sắm vai xử lý tình huống thực tế: giải quyết sự cố quên nộp bài tập nhóm môn Khoa học tự nhiên, đóng vai thể hiện thái độ lễ phép khi bố mẹ phê bình việc đi chơi về muộn, hoặc thực hành lời thoại chăm sóc người thân bị sốt.
• Phương thức đánh giá (Assessment methods): Kết hợp đánh giá quá trình và tự đánh giá cuối kỳ. Bảng tự đánh giá ở cuối mỗi chủ đề phân tách thành các tiêu chí hành vi rõ ràng, đo lường theo 3 thang mức độ: Rất đúng (A), Gần đúng (B), và Chưa đúng (C).
• Hướng dẫn tự học (Self-study guidelines): Giáo trình cung cấp quy trình từng bước để học sinh tự rèn luyện tại gia đình: từ các bước vệ sinh cá nhân, thu dọn phòng ngủ, thực hành thói quen đọc từ vựng tiếng Anh 30 phút/ngày, đến việc lập kế hoạch thu gom phế liệu tái chế để tiết kiệm tài chính.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Bám sát Chương trình GDPT 2018: Chuyển đổi trọng tâm từ cung cấp kiến thức sang phát triển phẩm chất và năng lực thực tiễn thông qua 105 tiết học trải nghiệm có tính cấu trúc.
• Tích hợp các chủ đề xã hội hiện đại: Đưa kiến thức tài chính cá nhân (tỷ lệ phân bổ 50/30/20), kĩ năng ứng phó với biến đổi khí hậu (Chủ đề 7), và tinh thần không kì thị giới tính/dân tộc/địa vị xã hội (Chủ đề 6) vào chương trình lớp 7 một cách trực quan.
• Tính liên kết thực tiễn địa phương: Mạch nội dung của Chủ đề 8 và 9 yêu cầu học sinh trực tiếp thu thập dữ liệu nghề nghiệp tại địa phương cư trú, giúp gắn kết lý thuyết trong nhà trường với thị trường lao động thực tế.
• Đa dạng hóa không gian học tập: Thiết kế linh hoạt để triển khai nội dung không chỉ trong phòng học mà còn mở rộng ra không gian sân trường (Sinh hoạt dưới cờ), môi trường gia đình (chăm sóc người thân, dọn dẹp nhà cửa) và môi trường cộng đồng (hoạt động thiện nguyện nơi cư trú).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Học sinh lớp 7 (12–13 tuổi): Là đối tượng trung tâm sử dụng sách giáo khoa để học tập, thực hành kỹ năng và tự đánh giá năng lực trong suốt năm học.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Học sinh cần nắm được các kỹ năng cơ bản của chương trình Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 6; có năng lực đọc hiểu văn bản, kỹ năng tự phục vụ cơ bản và khả năng tham gia tương tác nhóm.
• Giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục: Giáo viên chủ nhiệm, giáo viên phụ trách hoạt động trải nghiệm và Tổng phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh sử dụng làm tài liệu căn cứ để thiết kế giáo án, xây dựng kế hoạch tổ chức 105 tiết học và điều phối các chuyên đề sinh hoạt toàn trường.
• Phụ huynh và tài liệu tham khảo: Phụ huynh học sinh sử dụng để theo dõi các tiêu chí rèn luyện hành vi của học sinh tại nhà; sinh viên ngành Sư phạm sử dụng làm tài liệu nghiên cứu phương pháp giảng dạy trải nghiệm.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu được biên soạn phục vụ giảng dạy chính khóa cho học sinh lớp 7 trong hệ thống giáo dục phổ thông Việt Nam, đồng thời là tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho giáo viên Trung học cơ sở và phụ huynh học sinh.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Học sinh cần hoàn thành chương trình lớp 6, có khả năng diễn đạt ngôn ngữ cơ bản, biết sử dụng các công cụ học tập thông thường và có ý thức tự quan sát, tự phản tỉnh các hành vi của bản thân.

3. Điểm khác biệt so với các giáo trình truyền thống?

Giáo trình tổ chức bài học theo 4 mạch trải nghiệm thực tế thay vì cấu trúc lý thuyết thuần túy. Mỗi chủ đề đều tích hợp trực tiếp 3 hình thức giáo dục (chủ đề lớp, sinh hoạt cờ, sinh hoạt lớp) và có bộ tiêu chí tự đánh giá định lượng 3 mức độ ở cuối mỗi chủ đề.

4. Làm sao để tự học hiệu quả?

Người học cần bám sát 4 bước ký hiệu: đọc phần Khám phá – Kết nối, hoàn thành các bài tập tình huống trong phần Rèn luyện kĩ năng, áp dụng các nhiệm vụ thực tế ở phần Vận dụng – Mở rộng, và tự chấm điểm sự tiến bộ qua bảng Tự đánh giá.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

Tài liệu tích hợp sẵn bảng Giải thích thuật ngữ, Danh sách ảnh sử dụng, cùng hệ thống hướng dẫn hoạt động phối hợp với tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh và các dự án xã hội tại địa phương.

---

Kết luận

Giáo trình Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7 của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam là tài liệu giáo dục chuẩn mực, cụ thể hóa các yêu cầu của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 qua 105 tiết học và 9 chủ đề chuyên biệt.

Lộ trình học tập được thiết lập logic từ nhận thức cá nhân, tương tác gia đình - nhà trường, trách nhiệm cộng đồng đến việc hình thành tư duy nghề nghiệp ban đầu. Các bảng tiêu chí tự đánh giá và hệ thống thuật ngữ đi kèm đóng vai trò công cụ đo lường khách quan, giúp người học từng bước hoàn thiện các phẩm chất và năng lực theo chuẩn đầu ra quy định.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐINH THỊ KIM THOA — VŨ QUANG TUYÊN (đồng Tổng Chủ biên) NGUYÊN THỊ BÍCH LIÊN (Chủ biên) NGUYÊN HỒNG KIÊN - TRẤN BẢO NGỌC TRẤN THỊ QUỲNH TRANG — PHAM DINH VAN HOẠT ĐỘNG TRAI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP ` 2à bấy ; agi a làn. Sẽ ĐINH THỊ KIM TH0A — VŨ QUANG TUYÊN (đồng Tổng (hủ biên) NGUYEN THI BICH LIEN (Chi bién) NGUYEN HỒNG KIÊN — TRẤN BAO NGỌC — TRẤN THỊ QUỲNH TRANG — PHAM BINH VĂN HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP crz` NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM Chào mừng các em học sinh lớp 7 đến với Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp! Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp là hoạt động giáo dục bắt buộc trong nhà trường. Sách giáo khoa Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 7 được biên soạn theo Chương trình Giáo dục phổ thông Hoạt động trải nghiệm và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp 2018 với 105 tiết, gồm 9 chủ đề. Các chủ để được biên soạn dựa trên 4 mạch nội dung: Hoạt động hướng vào bản thân, Hoạt động hướng đến xã hội, Hoạt động hướng đến tự nhiên, Hoạt động hướng nghiệp.

Mỗi chủ đề được thực hiện từ 3 — 4 tuần với 3 loại hình cơ bản: Hoạt động giáo dục theo chủ để, Sinh hoạt dưới cờ và Sinh hoạt lớp. Trải nghiệm 9 chủ để sẽ giúp các em dần hình thành năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp,. và phát triển các phẩm chất, năng lực cốt lõi như: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm; tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn để và sáng tạo. Các em có thể tự đánh giá mức độ đạt được mục tiêu của các chủ để thông qua bảng đánh giá ở cuối mỗi chủ đề.

Bên cạnh việc trải nghiệm các nội dung cơ bản trong sách giáo khoa theo quy mô lớp học, nhà trường, các em còn được trải nghiệm các chuyến tham quan, đi thực tế trải nghiệm nghề nghiệp, tham gia vào các hoạt động kết nối cộng đồng và các dự án xã hội,. Ngoài ra, các em có thể tự chọn loại hình câu lạc bộ để tham gia và rèn luyện những sở trường của mình. Chúc các em tìm thấy sự thú vị và bổ ích khí trải nghiệm! CÁC TÁC GIẢ Giải thích kí hiệu xe KHÁM PHÁ - KẾT NỐI KINH NGHIEM wwww#, RÈN LUYỆN KĨNĂNG ` và ˆ mun VẬN DỤNG- MỞRỘNG we yen TUDANHGIA .Hãy bảo quản, giữ gìn sách giáo khoa dé dành ting các em học sinh lớp sau! Lời nói đầu Giải thích kí hiệu Chủ đề 1 Rèn luyện thói quen Chú đề 2 Rèn luyện sự kiên trì và chăm chỉ Chú đề 3 Hợp tác thực hiện nhiệm vụ chung Chủ đề 4 Chia sẻ trách nhiệm trong gia đình Chú đề 5 Chỉ tiêu có kế hoạch Chủ đề 6 Sống hoà hợp trong cộng đồng Chủ đề 7 Góp phần giảm thiểu hiệu ứng nhà kính Chủ đề 8 Tìm hiểu các nghề ở địa phương Chủ để 9 Tìm hiểu phẩm chất và năng lực cẩn có ở người lao động Tạm biệt lớp 7 Giải thích thuật ngữ Danh sách ảnh sử dụng TRANG b)8) 9$) ồ) 8) 9% ỗ Rèn luyện thói quen max x eC MUCTIEU “1. ® Nhận diện được điểm mạnh, điểm hạn chế của bản thân _ˆ* ‘ trong học tập và cuộc sống.

: My, ® Nhận ra được khả năng kiểm soát cảm xúc của ban thân. "` ®s Thế hiện được thói quen ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ ở --. T gia đình cũng như ở trường. ails Ễ \ = Định hướng nội dung Cuộc sống của bạn có trở nên khoa học, thuận lợi hay không một phần là do thói quen ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ.

Bạn được yêu mến, tôn trọng hay không là do thói quen ứng xử. Như vậy, thói quen có ảnh hưởng lớn đến cuộc đời của mỗi người. Trong chủ đề này, chúng ta sẽ cùng học cách rèn luyện thói quen tốt giúp phát huy điểm mạnh, từ bỏ thói quen chưa tốt để khắc phục điểm hạn chế. Cac nhiệm vụ cần (hực hiện trong Hoạí động giúo dục thee cha dé: » Xác định điểm mạnh, điểm hạn chế của em trong học tập và cuộc sống.

« Tìm hiểu khả năng kiểm soát cảm xúc của em. » Tìm hiểu thói quen ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ của em khi ở gia đình và ở trường. 3 « Rèn luyện thói quen ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ tại gia đình và nhà trường. » Phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm hạn chế trong học tập và cuộc sống.

> + Duy trì thói quen tích cực trong cuộc sống. » Tự đánh giá. Gợi ý tựa chọn mộ số nhiệm vợ có (hể rèn luyện trong Sinh heat duéi cé vé Sinh hoat Iép: «Tham gia hoạt động chào mừng năm học mới. « Giữ kỉ cương, trật tự và vệ sinh chung khi sinh hoạt tập thé.

+ Xây dựng và thực hiện nội quy lớp học. « Trao đổi và giúp nhau cùng kiểm soát cảm xúc của bản thân. mix) _ Xác định điểm mạnh, điểm hạn chế của em trong học tập và cuộc sống 1. Chỉ ra một số điểm mạnh, điểm hạn chế của em trong học tập và cuộc sống.

Gợi ý: Biết cách Có khả năng giải quyết vấn đề. thuyết trình. @ Tính kỉ luật cao. Có năng khiếu Thành thạo nghệ thuật.

công nghệ thông tin. Dễ nổi nóng, Giao tiếp thiếu bình tĩnh. tiếng Anh chưa tốt. Điểm ii UP HN.

aa trước đám đông. , lay lo lắng Neel ap =>. Nêu điểm mạnh mà em tự hào nhất và điểm hạn chế mà em muốn khắc phục nhất. tự hào về khả năng thuyết trình.

mong muốn khắc phục thói quen ngủ dậy muộn. Chia sẻ cách em đã phát huy điểm mạnh và khắc phục điểm hạn chế của bản thân. Gợi ý: — Điểm mạnh của N. là học tốt môn Tiếng Anh.

quyết định sẽ rèn luyện để phát huy điểm mạnh của mình bằng cách: + Học thêm từ mới tiếng Anh mỗi ngày. + Luyện phát âm và tích cực giao tiếp với người nước ngoài. đặt mục tiêu khắc phục điểm hạn chế của mình là thiếu tự tin trong giao tiếp bằng cách: + Chủ động nói chuyện với người thân, bạn bè về các vấn đề trong cuộc sống. + Chăm đọc sách để nâng cao kiến thức.

wsw2 Tìm hiểu khả năng kiểm soát cảm xúc của em a 1. Chỉ ra cách em kiểm soát cảm xúc trong các tình huống sau: Tình huống T1: Nghe bạn thân nói không đúng về mình. Tình huống 2: Bị bố mẹ mắng nặng lời. Tình huống 3: Bị các bạn trong nhóm phản bác ý kiến khi tranh luận.

Trao đổi về các biện pháp kiểm soát cảm xúc. Gợi ý: — Hit thở đều và tập trung vào hơi thở. - Lấy 1 cốc nước uống từng ngụm nhỏ. và tập trung vào việc đếm.

— Suy nghĩ về những điều tích cực. — Không giữ những suy nghĩ và cảm xúc tiêu cực trong người. Tìm hiểu thói quen ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ của em khi ở gia đình và ở trường 1. Chia sẻ những việc làm thể hiện sự gọn gàng, ngăn nắp, sạch sẽ của em ở gia đình và ở trường.

Chỉ ra những việc làm dưới đây đã trở thành thói quen của em. Bày sách vở Quy định vị Quét nhà, bừa bộn trên trí cho mỗi lau nhà mặt bàn. Gap chan ae quần _ màn mỗi khi udng xuyên. nhĩ gủ dậy.

Vứt cặp sách Xếp tài liệu, Đánh răng, lung tung sách vở rửa mặt mỗi khi đi ngay ngắn. Em đá thực hiện thường xuyên những việc làm nào để rèn luyện thói quen ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ trong học tập và cuộc sống? 4, Chỉ ra ảnh hưởng của thói quen ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ đến học tập và cuộc sống của em, | Ỉ Mất nhiều thet gi gian sn cho viéc fi tìm nd, inf hung | ear A ones gian làm việc hữu ích. i z “ay | Không gian sống và học tập bùa bộn, gây mat | ¡ thiện cảm với những người xung quanh. i 4 3 Ì Tiết kiệm được thời gian tìm kiếm đồ đạc ị a cũng như thời gian dọn đẹp.

ị 4! Không gi gian nthoải mái,t tạo giảm: hứng trong | i ` quá trình học tập và làm việc. ị i i Ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ 10 2 Rèn luyện thói quen ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ tại gia đình 1. Thực hiện thường xuyên những việc làm sau để tạo thói quen ngăn nắp, gọn gàng: Loại bớt những - đồ dùng không - cân thiết. Phân loại và quy định vị trí cho các đổ dùng.

- — Xếp các đồ dùng vào đúng vị trí và cất lại sau mỗi lần sử dụng. Thực hiện thường xuyên những việc sau để tạo thói quen sạch sẽ: [ > c 3 Vé sinh canhaén hang ngay; thay, giặt quần áo, | chăn màn thường xuyên. J) Lau chùi bàn ghế, nhà cửa mỗi ngày. —miŸ : 2 : Rửa bát đũa, cốc chén sạch sẽ \ ngay sau khi dùng.

Ăn sạch, uống sạch. Chia sẻ kết quả thực hiện những việc làm trên và những việc làm thường xuyên khác của em để tạo thói quen ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ tại gia đình. Sản phẩm chia sẻ có thể là video clip, hình ảnh, tranh vẽ,. 12 wa Rèn luyện thói quen ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ tại trường 1.

Thực hiện những việc làm sau để tạo thói quen ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ khi học tập và sinh hoạt ở trường: ~ Kê bàn ghế ngay ngắn, thẳng hàng. ~ Đặt sách vở, hộp bút gọn gàng, ngay ngắn trên bàn khi dùng. - Xếp sách vở ngăn nắp sau mỗi lần sử dụng. ~ Xếp chăn gối gọn gàng, để đúng nơi quy định nếu sinh hoạt bán trú tại trường.

~ Luôn giữ môi trường lớp học, sân trường sạch sẽ. Chia sẻ cảm xúc của em khi luôn giữ được sự ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ tại trường. Phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm hạn chế trong học tập và cuộc sống €2 1. Duy trì những điểm mạnh của bản thân trong học tập, cuộc sống và chia sẻ với bạn những cách em đã rèn luyện.

Lựa chọn một số điểm hạn chế của bản thân cần khắc phục trong học tập, cuộc sống và lập kế hoạch để khắc phục. Chia sẻ kết quả phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm hạn chế của em trong học tập và cuộc sống. 13 mw, Duy trì thói quen tích cực trong cuộc sống €&) 1. Lựa chọn và duy trì những thói quen tích cực.

Chia sẻ bài học em rút ra được từ sự hình thành và phát triển thói quen tích cực của bản thân. 2 wave, Tự đánh giá 1, Đánh giá về những thuận lợi và khó khăn khi thực hiện các hoạt động trong chủ đề này.