Nhận diện rào cản ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học tại Ban Tuyên giáo Trung ương

Khám phá các rào cản trong việc ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn, từ đó nâng cao hiệu quả và giá trị nghiên cứu.

• Tác giả: Trần Thị Phương
• Người hướng dẫn: GS,TS Đinh Xuân Dũng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý khoa học và công nghệ
• Đề tài: Nhận diện những rào cản hạn chế khả năng ứng dụng vào thực tiễn của các kết quả nghiên cứu khoa học ở Ban Tuyên giáo Trung ương hiện nay
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• Lý do nghiên cứu
• Lịch sử nghiên cứu
• Mục tiêu nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Vấn đề nghiên cứu
• Giả thuyết nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ RÀO CẢN HẠN CHẾ KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀO THỰC TIỄN
• 1.1. Hệ khái niệm
• 1.2. Nghiên cứu khoa học
• 1.3. Kết quả nghiên cứu khoa học
• 1.4. Công bố và ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học
• 1.5. Vai trò của việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn
• 1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn
• 1.6.1. Yếu tố chủ quan
• 1.6.2. Yếu tố khách quan
• 1.7. Tiểu kết Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀO THỰC TIỄN Ở BAN TUYÊN GIÁO TRUNG ƢƠNG
• 2.1. Thực trạng ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn ở Việt Nam và một số nước trên thế giới hiện nay
• 2.1.1. Thực trạng hoạt động ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học ở Việt Nam hiện nay
• 2.1.2. Thực trạng hoạt động ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học ở một số quốc gia trên thế giới hiện nay
• 2.2. Thực trạng ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn ở Ban Tuyên giáo Trung Ƣơng
• 2.2.1. Ban Tuyên giáo Trung Ƣơng
• 2.2.2. Thực trạng ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học ở Ban Tuyên giáo Trung Ƣơng hiện nay
• 2.3. Kết quả khảo sát về những rào cản hạn chế trong việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn ở Ban Tuyên giáo Trung Ƣơng hiện nay
• 2.4. Tiểu kết Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG RÀO CẢN HẠN CHẾ KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀO THỰC TIỄN Ở BAN TUYÊN GIÁO TRUNG ƢƠNG
• 3.1. Những vấn đề khó trong hoạt động nghiên cứu khoa học và trong việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn ở Ban Tuyên giáo Trung Ƣơng
• 3.2. Nhận diện những rào cản, hạn chế trong việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn ở Ban Tuyên giáo Trung Ƣơng
• 3.2.1. Rào cản về mặt nhận thức
• 3.2.2. Rào cản về mặt tâm lý
• 3.2.3. Rào cản về cơ chế tài chính
• 3.2.4. Rào cản về nguồn nhân lực
• 3.2.5. Rào cản về cơ sở hạ tầng kỹ thuật
• 3.2.6. Rào cản về mặt chính sách
• 3.3. Tiểu kết Chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về rào cản ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học

Rào cản ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học là một vấn đề quan trọng trong việc phát triển khoa học và công nghệ tại Việt Nam. Việc nhận diện và phân tích các rào cản này giúp nâng cao khả năng ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. Các rào cản này không chỉ đến từ bản chất của hoạt động nghiên cứu mà còn từ cơ chế quản lý và chính sách hiện hành.

1.1. Khái niệm về rào cản trong nghiên cứu khoa học

Rào cản trong nghiên cứu khoa học được hiểu là những yếu tố cản trở khả năng ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. Những rào cản này có thể là về nhận thức, tâm lý, tài chính, nguồn nhân lực, và chính sách.

1.2. Tầm quan trọng của việc ứng dụng kết quả nghiên cứu

Việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công việc mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

II. Những thách thức trong việc ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học

Việc ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ các yếu tố bên ngoài mà còn từ chính bản thân các nhà nghiên cứu và tổ chức thực hiện nghiên cứu.

2.1. Khó khăn trong việc chuyển giao công nghệ

Chuyển giao công nghệ từ các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn thường gặp khó khăn do thiếu thông tin và sự tin tưởng từ phía doanh nghiệp. Điều này dẫn đến việc các sản phẩm nghiên cứu không được thương mại hóa.

2.2. Rào cản về chính sách và cơ chế tài chính

Chính sách và cơ chế tài chính hiện hành chưa đủ mạnh để hỗ trợ các nhà nghiên cứu trong việc triển khai các kết quả nghiên cứu. Điều này tạo ra rào cản lớn trong việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

III. Phương pháp giải quyết rào cản ứng dụng kết quả nghiên cứu

Để giải quyết các rào cản trong việc ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Những giải pháp này cần được thực hiện đồng bộ và có sự phối hợp giữa các bên liên quan.

3.1. Tăng cường hợp tác giữa nhà nghiên cứu và doanh nghiệp

Hợp tác giữa nhà nghiên cứu và doanh nghiệp là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao khả năng ứng dụng các kết quả nghiên cứu. Cần có các chương trình kết nối và hỗ trợ từ phía nhà nước.

3.2. Cải cách chính sách hỗ trợ nghiên cứu

Cần có những cải cách trong chính sách hỗ trợ nghiên cứu khoa học, đặc biệt là trong việc cấp vốn và tạo điều kiện cho các nhà nghiên cứu triển khai các ý tưởng của mình.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn đã mang lại nhiều lợi ích cho xã hội. Những kết quả này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công việc mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững.

4.1. Các mô hình ứng dụng thành công

Nhiều mô hình ứng dụng kết quả nghiên cứu thành công đã được triển khai tại các doanh nghiệp, giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Những mô hình này cần được nhân rộng và phát triển.

4.2. Đánh giá hiệu quả ứng dụng nghiên cứu

Đánh giá hiệu quả ứng dụng các kết quả nghiên cứu là cần thiết để xác định những điểm mạnh và điểm yếu trong quá trình ứng dụng. Điều này giúp cải thiện các phương pháp và chính sách hỗ trợ nghiên cứu.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho nghiên cứu khoa học

Kết luận về rào cản ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học cho thấy cần có những thay đổi mạnh mẽ trong chính sách và cơ chế hỗ trợ nghiên cứu. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc nâng cao khả năng ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

5.1. Tầm nhìn cho nghiên cứu khoa học trong tương lai

Tầm nhìn cho nghiên cứu khoa học trong tương lai cần hướng đến việc tạo ra một môi trường thuận lợi cho việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội.

5.2. Đề xuất chính sách hỗ trợ nghiên cứu

Đề xuất các chính sách hỗ trợ nghiên cứu cần được xây dựng dựa trên thực tiễn và nhu cầu của xã hội. Các chính sách này cần linh hoạt và phù hợp với từng lĩnh vực nghiên cứu cụ thể.

Nội dung chính

## Tổng quan nghiên cứu

Việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn là một trong những thách thức lớn đối với sự phát triển khoa học và công nghệ tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập quốc tế và đổi mới cơ chế quản lý khoa học công nghệ. Theo ước tính, Việt Nam hiện có khoảng 1.600 cơ sở nghiên cứu khoa học, với hơn 15.000 cán bộ nghiên cứu đang làm việc tại các viện nghiên cứu và gần 60.000 giảng viên đại học, cao đẳng. Tuy nhiên, việc chuyển giao và ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tế vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt tại Ban Tuyên giáo Trung ương – cơ quan chuyên môn nghiệp vụ của Đảng, nơi đòi hỏi các kết quả nghiên cứu phải có tính thực tiễn và khả năng ứng dụng cao.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm nhận diện các rào cản hạn chế khả năng ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn tại Ban Tuyên giáo Trung ương trong giai đoạn 2007-2012. Nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học, các điều kiện kinh tế - xã hội tác động, cũng như các rào cản chủ quan và khách quan ảnh hưởng đến quá trình ứng dụng. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả ứng dụng kết quả nghiên cứu, góp phần thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ và nâng cao năng lực tham mưu chính sách của Ban Tuyên giáo Trung ương.

## Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

### Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về:

- **Lý thuyết nghiên cứu khoa học**: Nghiên cứu khoa học được hiểu là hoạt động sáng tạo nhằm khám phá bản chất, quy luật của sự vật hiện tượng tự nhiên và xã hội, đồng thời sáng tạo các giải pháp ứng dụng vào thực tiễn. Các loại hình nghiên cứu gồm nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng, nghiên cứu triển khai và nghiên cứu dự báo.

- **Mô hình rào cản ứng dụng kết quả nghiên cứu**: Rào cản được phân thành hai nhóm chính là rào cản chủ quan (như nhận thức, tâm lý, năng lực chủ nhiệm đề tài) và rào cản khách quan (như cơ chế tài chính, chính sách, nguồn nhân lực, cơ sở hạ tầng kỹ thuật).

- **Khái niệm về ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học**: Bao gồm các hoạt động đăng ký, công bố, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu nhằm đưa sản phẩm khoa học vào thực tiễn sản xuất và đời sống.

### Phương pháp nghiên cứu

- **Nguồn dữ liệu**: Thu thập dữ liệu từ các đề tài, đề án khoa học đã thực hiện tại Ban Tuyên giáo Trung ương giai đoạn 2007-2012; phỏng vấn sâu các nhà quản lý, chủ nhiệm đề tài và cộng sự; tổng hợp các văn bản pháp luật, nghị định, thông tư liên quan đến quản lý và ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học.

- **Phương pháp phân tích**: Phân tích định tính và định lượng, sử dụng phương pháp phân tích nội dung phỏng vấn, so sánh thực trạng với các tiêu chuẩn và mô hình lý thuyết; đánh giá các rào cản và tác động của chúng đến khả năng ứng dụng kết quả nghiên cứu.

- **Timeline nghiên cứu**: Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ năm 2013 đến 2014, tập trung vào phân tích dữ liệu thu thập trong giai đoạn 2007-2012.

## Kết quả nghiên cứu và thảo luận

### Những phát hiện chính

- **Rào cản về nhận thức và tâm lý**: Khoảng 70% chủ nhiệm đề tài và cán bộ Ban Tuyên giáo Trung ương chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, dẫn đến thiếu động lực và sự chủ động trong triển khai ứng dụng.

- **Rào cản về cơ chế tài chính**: Hơn 60% đề tài gặp khó khăn do cơ chế khoán chi và quy định thanh quyết toán phức tạp, không linh hoạt, gây lãng phí thời gian và nguồn lực. Kinh phí cấp thấp và chậm trễ cũng làm giảm chất lượng và tiến độ nghiên cứu.

- **Rào cản về nguồn nhân lực và cơ sở hạ tầng**: Khoảng 55% ý kiến cho rằng thiếu nhân lực có trình độ chuyên môn cao và cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại là nguyên nhân hạn chế khả năng ứng dụng kết quả nghiên cứu.

- **Rào cản về chính sách và quản lý**: Việc tuyển chọn nhiệm vụ nghiên cứu còn mang tính hành chính, chưa xuất phát từ nhu cầu thực tế của sản xuất và xã hội, làm giảm tính khả thi và ứng dụng của kết quả nghiên cứu.

### Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các rào cản trên xuất phát từ sự thiếu đồng bộ giữa chính sách quản lý, cơ chế tài chính và năng lực thực thi tại Ban Tuyên giáo Trung ương. So với các nước phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, nơi có hệ thống chuyển giao công nghệ chuyên nghiệp và chính sách hỗ trợ mạnh mẽ, Việt Nam còn nhiều hạn chế trong việc bảo vệ tài sản trí tuệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Việc áp dụng các quy định tài chính theo kiểu hành chính hóa đã tạo ra áp lực lớn cho nhà khoa học, làm giảm động lực sáng tạo và ứng dụng thực tiễn. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố tỷ lệ các rào cản theo nhóm và bảng so sánh các chính sách hỗ trợ ứng dụng kết quả nghiên cứu giữa Việt Nam và các nước phát triển.

## Đề xuất và khuyến nghị

- **Cải cách cơ chế tài chính**: Đơn giản hóa thủ tục thanh quyết toán, áp dụng cơ chế khoán chi linh hoạt theo sản phẩm cuối cùng, tăng kinh phí hỗ trợ cho các đề tài có tính ứng dụng cao. Thời gian thực hiện: 1-2 năm, chủ thể: Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp Bộ Tài chính.

- **Nâng cao nhận thức và đào tạo nguồn nhân lực**: Tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo nâng cao nhận thức về ứng dụng kết quả nghiên cứu cho cán bộ Ban Tuyên giáo Trung ương và chủ nhiệm đề tài. Thời gian: 6-12 tháng, chủ thể: Ban Tuyên giáo Trung ương, các viện nghiên cứu.

- **Xây dựng chính sách hỗ trợ chuyển giao công nghệ**: Thiết lập các trung tâm chuyển giao công nghệ, hỗ trợ bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Thời gian: 2-3 năm, chủ thể: Bộ Khoa học và Công nghệ, Ban Tuyên giáo Trung ương.

- **Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật**: Đầu tư trang thiết bị hiện đại phục vụ nghiên cứu và ứng dụng, đồng thời cải thiện môi trường làm việc cho nhà khoa học. Thời gian: 3 năm, chủ thể: Nhà nước, các tổ chức khoa học công lập.

## Đối tượng nên tham khảo luận văn

- **Nhà quản lý khoa học và công nghệ**: Giúp nhận diện các rào cản trong quản lý và đề xuất chính sách phù hợp để nâng cao hiệu quả ứng dụng kết quả nghiên cứu.

- **Chủ nhiệm đề tài, nhà nghiên cứu**: Cung cấp cái nhìn toàn diện về các khó khăn trong quá trình nghiên cứu và ứng dụng, từ đó nâng cao chất lượng và tính thực tiễn của đề tài.

- **Các cơ quan chính sách và hoạch định chiến lược**: Hỗ trợ xây dựng các chính sách đổi mới cơ chế tài chính và quản lý khoa học công nghệ.

- **Doanh nghiệp và tổ chức chuyển giao công nghệ**: Hiểu rõ các rào cản và cơ hội trong việc tiếp nhận, ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học, từ đó tăng cường hợp tác với các tổ chức nghiên cứu.

## Câu hỏi thường gặp

1. **Tại sao việc ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học ở Ban Tuyên giáo Trung ương còn hạn chế?**  
   Do nhiều rào cản như nhận thức chưa đầy đủ, cơ chế tài chính phức tạp, thiếu nguồn lực và chính sách chưa phù hợp.

2. **Cơ chế tài chính hiện nay ảnh hưởng thế nào đến hoạt động nghiên cứu?**  
   Cơ chế khoán chi và thủ tục thanh quyết toán rườm rà làm giảm hiệu quả sử dụng kinh phí và gây áp lực cho nhà khoa học.

3. **Làm thế nào để nâng cao khả năng ứng dụng kết quả nghiên cứu?**  
   Cần cải cách cơ chế tài chính, nâng cao nhận thức, đầu tư cơ sở vật chất và xây dựng chính sách hỗ trợ chuyển giao công nghệ.

4. **Vai trò của Ban Tuyên giáo Trung ương trong ứng dụng kết quả nghiên cứu là gì?**  
   Ban Tuyên giáo Trung ương đóng vai trò tham mưu, chuyên môn nghiệp vụ, đòi hỏi kết quả nghiên cứu phải có tính thực tiễn và xã hội cao.

5. **Có thể học hỏi kinh nghiệm gì từ các nước phát triển?**  
   Các nước như Nhật Bản, Hàn Quốc có hệ thống chuyển giao công nghệ chuyên nghiệp, chính sách bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và hỗ trợ thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

## Kết luận

- Nhận diện rõ các rào cản chủ quan và khách quan hạn chế khả năng ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học tại Ban Tuyên giáo Trung ương.  
- Cơ chế tài chính và chính sách quản lý hiện hành chưa tạo động lực đủ mạnh cho nhà khoa học và tổ chức nghiên cứu.  
- Việc nâng cao nhận thức, cải cách cơ chế tài chính và đầu tư cơ sở vật chất là những giải pháp then chốt.  
- Học hỏi kinh nghiệm quốc tế giúp hoàn thiện hệ thống chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.  
- Tiếp tục nghiên cứu và triển khai các đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng kết quả nghiên cứu trong giai đoạn tiếp theo.

**Hành động tiếp theo**: Các cơ quan quản lý và Ban Tuyên giáo Trung ương cần phối hợp xây dựng kế hoạch cải cách cơ chế tài chính và đào tạo nâng cao năng lực ứng dụng kết quả nghiên cứu trong vòng 1-3 năm tới.  
**Kêu gọi**: Các nhà khoa học, quản lý và doanh nghiệp cùng chung tay thúc đẩy quá trình ứng dụng kết quả nghiên cứu để góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lý luận về rào cản hạn chế khả năng ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn Chương 2. Thực trạng ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn ở Ban Tuyên giáo Trung ương Chương 3. Rào cản hạn chế khả năng ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn ở Ban Tuyên giáo Trung ương 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ RÀO CẢN HẠN CHẾ KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀO THỰC TIỄN 1.

Hệ khái niệm 1. Nghiên cứu khoa học 1/ Khái niệm Thuật ngữ “Nghiên cứu khoa học” ở nước ta được hiểu rất khác nhau. Có quan niệm cho rằng nghiên cứu khoa học là hoạt động tìm tòi khám phá các lý thuyết khoa học mới, các nguyên lý công nghệ mới. Từ quan niệm này được thể hiện cụ thể hơn trong một số cách định nghĩa sau: Định nghĩa theo quan điểm triết học duy vật biện chứng như sau: Nghiên cứu khoa học là sự tìm tòi, khám phá bản chất các sự vật (tự nhiên, xã hội, con người), nhằm thỏa mãn nhu cầu nhận thức, đồng thời sáng tạo các giải pháp tác động trở lại sự vật, biến đổi sự vật theo mục đích sử dụng.

Định nghĩa theo quan điểm miêu tả hoạt động khoa học: Nghiên cứu khoa học là một hoạt động xã hội, với chức năng tìm kiếm những điều mà khoa học chưa biết, hoặc là phát hiện bản chất sự vật, phát triển nhận thức khoa học về thế giới; hoặc là sáng tạo phương pháp mới và phương tiện kỹ thuật mới để cải tạo thế giới. Về cơ bản, nghiên cứu khoa học là sự tìm tòi khám phá bản chất các sự vật hoặc hiện tượng vốn tồn tại trong tự nhiên và xã hội và sáng tạo các sự vật hoặc hiện tượng mới dựa trên các phương pháp khoa học [6, tr. Luật Khoa học và Công nghệ năm 2000 đinh nghĩa: Nghiên cứu khoa học là hoạt động phát hiện, tìm hiểu các hiện tượng, sự vật, quy luật của tự nhiên, xã hội và tư duy; sáng tạo các giải pháp nhằm ứng dụng vào thực tiễn. Nghiên cứu khoa học bao gồm nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng.

13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trong định nghĩa này phân định nghiên cứu khoa học chỉ gốm có hai loại nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng. Đinh nghĩa này còn nhiều hạn chế do chưa thể hiện hết các loại hình nghiên cứu khoa học và phạm vi của hoạt động nghiên cứu khoa học. Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013 có điều chỉnh và đưa ra định nghĩa như sau: Nghiên cứu khoa học là hoạt động khám phá, phát hiện, tìm hiểu bản chất, quy luật của sự vật hiện tượng tự nhiên, xã hội và tư duy; sáng tạo giải pháp nhằm ứng dụng vào thực tiễn. Để làm rõ thêm đinh nghĩa về “nghiên cứu khoa học”, các lý giải dưới đây nhằm mục đích làm rõ thuật ngữ này: Bản chất của nghiên cứu khoa học là hoạt động sáng tạo của các nhà khoa học nhằm nhận thức thế giới, tạo ra hệ thống tri thức có giá trị để sử dụng vào cải tạo thế giới.

Chủ thể của nghiên cứu khoa học vừa là cá nhân vừa là tập thể - sự sáng tạo khoa học bao giờ cũng được bắt đầu từ một ý tưởng của cá nhân và sau đó được sự hỗ trợ, hợp tác nghiên cứu của một tập thể, theo ý tưởng định hướng nghiên cứu của người đề xuất. Hơn nữa, trong giai đoạn phát triển hiện nay, quá trình nghiên cứu khoa học thường được thực hiện trong một cơ quan nghiên cứu với một tập thể có tiềm lực mạnh, được tổ chức chặt chẽ, và có chương trình chiến lược hoạt động. Mục đích của nghiên cứu khoa học là tìm tòi, khám phá bản chất và các quy luật vận động của thế giới, tạo ra thông tin mới, nhằm ứng dụng chúng vào sản xuất vật chất hay tạo ra những giá trị tinh thần, để thoả mãn nhu cầu cuộc sống của con người. Phương pháp nghiên cứu khoa học là phương pháp nhận thức thế giới bao gồm những quan điểm tiếp cận, những quy trình, các thao tác cụ thể để tác động vào đối tượng để làm bộc lộ bản chất của đối tượng.

Bên cạnh đó, nghiên cứu khoa học còn phải sử dụng những công cụ đặc biệt, có tiêu chuẩn 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] kỹ thuật khắt khe trong định tính và định lượng để thí nghiệm, thực nghiệm. đo lường và kiểm định sản phẩm sáng tạo. Sản phẩm của nghiên cứu khoa học là hệ thống thông tin mới về thế giới và về những giải pháp cải tạo thế giới. Cho nên có thể nói khoa học luôn hướng tới cái mới.

Nhiều ý tưởng khoa học độc đáo đi trước thời đại và có giá trị dẫn dắt sự phát triển của thực tiễn. Sản phẩm khoa học luôn được kế thừa, hoàn thiện, bổ sung theo đà tiến bộ của xã hội loài người và ngày một tiệm cận tới chân lý khách quan. Mỗi lý thuyết khoa học được hình thành, phát triển hưng thịnh, rồi lại lạc hậu nhường chỗ cho cái mới, cái tiến bộ, cái có triển vọng hơn. Giá trị của khoa học được quyết định bởi tính thông tin, tính ứng dụng và sự đáp ứng nhu cầu của cuộc sống.

Thông tin khoa học phải có tính khách quan, có độ tin cậy, có thể kiểm tra được bằng các phương pháp khác nhau. Quá trình nghiên cứu khoa học diễn ra phức tạp, luôn chứa đựng những mâu thuẫn, liên tục xuất hiện những xu hướng, các trường phái lý thuyết, các giả thuyết, các dự báo khác nhau, thậm chí trái ngược nhau và kết cục cái nào phù hợp với hiện thực, đem lại lợi ích cho con người là cái chiến thắng. Khoa học là cách mạng với ý nghĩa đó. Kết quả của nghiên cứu khoa học có chứa những yếu tố mạo hiểm, bởi vì nghiên cứu khoa học không phải lúc nào cũng thành công.

Sự thành công sẽ tạo ra giá trị mới cho nhân loại; nhưng những thất bại, rủi ro - đó là sự phải trả giá của khoa học - ít nhất cũng cho một thông tin có ích để không lặp lại những sai lầm tương tự. Phạm trù lợi nhuận trong nghiên cứu khoa học rất khó xác định vì nghiên cứu khoa học là một hoạt động khó hạch toán kinh tế. Sản phẩm nghiên cứu khoa học có thể là một tài sản vô giá đem lại những giá trị to lớn cho nhân loại, nhưng cũng có thể là sự chi phí rất tốn kém mà không đem lại kết quả gì. 2/ Phân loại 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Có nhiều cách tiếp cận để phân loại nghiên cứu khoa học: (1)Tiếp cận theo trình độ nhận thức Nghiên cứu khoa học là hoạt động phức tạp.

Cùng với lịch sử phát triển của loài người, trình độ nhận thức chung của con người và theo đó là trình độ nhận thức khoa học ngày càng được nâng cao. Trong đó: Trình độ mô tả: Là những nghiên cứu dừng lại ở mức mô tả sự vật: hình thái và cấu trúc của sự vật; phát hiện quy luật vận động của sự vật. Cụ thể hơn, mô tả khoa học là trình bày lại những kết quả nghiên cứu một hiện tượng hay một sự kiện khoa học làm sao cho đối tượng đó được thể hiện đến mức độ nguyên bản tối đa. Tri thức mô tả là những tri thức thu nhận được qua quan sát, điều tra và được trình bày bằng hệ thống ký hiệu có tính trực quan; đồng thời, là những khái niệm có liên quan đến hệ thống ký hiệu này.

Mô tả là biện pháp quan trọng để chuẩn bị tư liệu cho việc giải thích khoa học. Mô tả khoa học tuy đã cố gắng cho ta hình ảnh đầy đủ về đối tượng hiện thực, nhưng mô tả chưa đạt tới trình độ thiết lập được các mối liên hệ có tính quy luật, bản chất bên trong của đối tượng, vì thế nó vẫn còn dừng ở mức độ nhận thức thực tiễn và kinh nghiệm. Trình độ giải thích Giải thích khoa học là trình bày một cách tường minh bản chất của đối tượng nghiên cứu, bằng cách chỉ ra đối tượng ấy đã tuân thủ một phần hay toàn bộ các quy luật chung của sự phát triển hiện thực. Cơ sở cần thiết cho mọi sự giải thích khoa học là các tài liệu về đối tượng phải đầy đủ, chính xác, ngôn ngữ rõ ràng, lập luận chặt chẽ, phù hợp với các quy tắt lôgic của suy luận, tư tưởng học thuật phải phù hợp với các lý thuyết khoa học đã được chứng minh.

Giải thích khoa học cố gắng phản ánh trung thực các sự kiện của hiện thực, chỉ ra nguồn gốc phát sinh, phát triển, mối quan hệ của sự kiện vớicác 16 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] sự kiện khác, với môi trường xung quanh, những điều kiện, nguyên nhân, những hệ quả đã hay có thể xảy ra. Trình độ giải thích khoa học như vậy đã cố gắng đi sâu vào bản chất của sự kiện, bắt đầu tham gia vào quá trình tìm kiếm quy luật vận động của đối tượng nhận thức. Tuy nhiên đạt tới trình độ chính xác đến đâu, còn phụ thuộc vào khả năng của người nghiên cứu và mức độ tự bộc lộ của đối tượng. Trình độ phát hiện Trình độ phát hiện là trình độ nghiên cứu hướng tới bản chất của các sự kiện, hiện tượng khách quan một cách chủ động nhằm khám phá các quy luật vận động và phát triển của chúng.

Phát hiện đồng nghĩa với phát minh, với quá trình sáng tạo ra chân lý mới làm phong phú thêm kho tàng tri thức nhân loại. Trình độ phát hiện khoa học là trình độ nhận thức sáng tạo cao nhất của con người, được thực hiện bằng những phương thức đặc biệt, với những công cụ, phương tiện tinh xảo và với những quy trình kỹ thuật khắt khe làm cho đối tượng bộc lộ nguyên hình với những dấu hiệu bản chất, với các quy luật vận động và phát triển khách quan. Tri thức phát hiện tạo nên các khái niệm, phạm trù, các quy luật, các lý thuyết, học thuyết mới, những phương pháp nghiên cứu mới, những quy trình công nghệ mới, đó là những tri thức có giá trị đối với lý luận và thực tiễn. (2) Tiếp cận theo giai đoạn (sản phẩm) nghiên cứu Với các trình độ nhận thức như trên, nghiên cứu khoa học được tiến hành bằng các loại hình theo các giai đoạn nghiên cứu sau đây: Nghiên cứu cơ bản Nghiên cứu cơ bản là loại hình nghiên cứu có mục tiêu là tìm tòi, sáng tạo ra những tri thức mới, những giá trị mới cho nhân loại.