MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết thực hiện nội dung thực tập 1. Tính cấp thiết của đề tài Nền kinh tế nước ta đã và đang bước vào giai đoạn hội nhập với nền kinh tế quốc tế, sự chuyển biến của nền kinh tế đang phát huy và có nhiều thành tựu to lớn, đưa nước ta thoát khỏi những khủng hoảng kinh tế, xã hội, đưa nước ta lên giai đoạn mới, tạo điều kiện nâng cao vị thế của Việt Nam trên thị trường quốc tế. Hội nghị trung ương lần thứ VI khẳng định sự phát triển nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa cực kỳ quan trọng cả trước mắt và lâu dài, làm cơ sở ổn định phát triển kinh tế, xã hội, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
Sự phát triển nền kinh tế nông thôn góp phần rất lớn vào nền kinh tế quốc dân và phát triển này đã và đang được sự hỗ trợ không nhỏ từ các tổ chức tín dụng nhưng bên cạnh đó vẫn còn nhiều khó khăn và rào cản trong quá trình tiếp nhận tín dụng của các hộ nông dân. Hoạt động của các tín dụng đã và đang phát triển tuy nhiên bên cạnh đó nhiều người dân ở khu vực nông thôn vẫn ít hoặc chưa thể tiếp cận được với các hoạt động của tổ chức tín dụng này, mạng lưới tài chính còn chưa thực sự có hiểu quả ở vùng sâu, vùng xa. Đa số người dân ở nông thôn còn chưa được cán bộ tín dụng tiếp cận vì vậy nên còn nhiều bất cập đối với một số hộ trong trồng măng bát độ ở xã Động Quan, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái. Mặc dù hiện nay trên địa bàn đã có mặt nhiều tổ chức tín dụng như Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ngân hàng Chính sách xã hội, các tổ chức tín dụng khác nhưng để tiếp cận được nguồn tín dụng là một vấn đề khó khăn và được người nông dân quan tâm nhiều nhất trong thời gian qua.
Do vậy để tháo gỡ được những khó khăn của người nông dân trong tiếp cận tín dụng và những rào cản trong tiếp cận tín dụng, tôi chọn đề tài: “Phân tích rào cản trong tiếp cận tín dụng chính thức của hộ nông dân trồng măng bát độ trên địa bàn xã Động Quan, huyện Lục Yên, tỉnh Yên” Luan van 2 1.2 Vai trò của vốn tín dụng Vốn là yếu tố quan trọng đầu tiên cần thiết cho công cuộc phát triển kinh tế nông thôn. Muốn đẩy mạnh phát triển kinh tế nông thôn đầu tiên cần phải có vốn. Vốn trong phát triển nông thôn là tiền đầu tư hoặc cho thuê các yếu tố nguồn lực trong phát triển nông thôn. Vốn trong phát triển nông thôn có những đặc điểm sau đây: Trong sự cấu thành vốn cố định, ngoài những tư liệu lao động có nguồn gốc kỹ thuật còn bao gồm cả tư liệu lao động có nguồn gốc sinh học như cây lâu năm, súc vật làm việc, súc vật sinh sản.
Sự tác động của vốn vào quá trình sản xuất và hiệu quả kinh doanh không phải bằng cách trực tiếp mà thông qua đất, cây trồng, vật nuôi. Vì nông thôn thường gắn liền với sản xuất nông ngiệp nên nhu cầu về vốn trong phát triển nông thôn thường có tính thời điểm. Đầu tư vốn trong phát triển nông thôn thường gặp nhiều rủi ro vì sản xuất nông nghiệp ở nông thôn thường phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, sâu bệnh và những yếu tố mà con người rất khó kiểm soát. Vốn có vai trò rất quan trọng trong phát triển sản xuất, tạo thêm ngành nghề mới, khôi phục các làng nghề truyền thống tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động và tăng thu nhập cho hộ gia đình.
Đối với các hộ nông dân vốn vay đã giúp họ đẩy mạnh sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi theo mùa vụ, tiếp tục mở rộng ngành nghề góp phần tăng thêm thu nhập và ổn định đời sống. Sử dụng vốn vay tốt có hiệu quả thì kinh tế hộ sẽ phát triển bền vững ngược lại nếu sử dụng vốn vay không tốt không những làm cho hộ gặp khó khăn mà còn ảnh hưởng đến các tổ chức tín dụng cho vay vốn 1. Thực trạng trồng măng bát độ trên địa bàn xã Động Quan - Tre Bát Độ có tên khoa học là Dendrocalamus latiflorus năm 2003 tỉnh Yên Bái chính thức nhập tre măng Bát Độ từ Trung Quốc về trồng tại hai huyện Trấn Yên, Yên Bình và hiện nay được gây trồng khá rộng trên cả nước với mục đích để lấy măng, phần lớn với quy mô hộ gia đình. Giống tre này đã mang lại hiểu Luan van 3 quả kinh tế cao cho nhiều nơi, trong đó có xã Động Quan là một trong những xã của huyện Lục Yên đang thực hiện kế hoạch triển khai trồng Măng Đát độ.
Tuy nhiên tre này chỉ cho ra măng vào mùa mưa và mang tính thời vụ - Hiện nay xã Động Quan có khoảng 12.424ha tre măng bát độ. Mục tiêu cụ thể Tìm hiểu tình hình hoạt động của các tín dụng trên địa bàn xã Động Quan Phân tích những rào cản trong tiếp cận tín dụng chính thức, làm rõ những khó khăn người dân đang vướng mắc trong tiếp cận tín dụng, từ đó đưa ra những giải pháp nâng cao hiểu quả của việc tiếp cận tín dụng đối với người nông dân. Nội dung thực tập và phương pháp thực hiện 1. Nội dung thực tập Phân tích làm rõ những rào cản trong tiếp cận tín dụng chính thức của người nông dân trên địa bàn xã Động Quan.
Đặc điểm địa bàn nghiêm cứu Điều kiện tự nhiên Đặc điểm kinh tế - xã hội Tình hình hoạt động của các tín dụng trên địa bàn Kết quả đạt được từ việc tiếp cận tín dụng 1. Phương pháp thực hiện Tiếp cận có sự hướng dẫn của cán bộ cơ quan của xã Động Quan, huyện Lục Yên Thảo luận, họp dân cùng cán bộ Địa chính, Khuyến nông xã Động Quan Thu thập thông tin thứ cấp: Số liệu trong báo cáo tổng kết tình hình kinh tế, xã hội của xã Động Quan. Quan sát: Trao đổi với người nông dân, quan sát thái độ và tác phong làm việc của nhân viên ngân hàng, trao đổi, phỏng vấn NHNo&PTNT, NHCSXH trên địa bàn. Tiếp cận có sự tham gia (PTA): Còn được gọi là tham gia học và thực hành tập hợp nhiều phương pháp và kỹ năng vào sự vận dụng linh hoạt phụ thuộc và hoàn cảnh thực tế.
Hơn nữa tiếp cận có sự tham gia có tính liên tục theo thời gian. Luan van 4 Phương thức này có khả năng huy động kiến thức của người học, rút kinh nghiệm từ nhiều nguồn khác nhau, mang lại hiệu quả cao hơn trong việc phân tích các rào cản trong tiếp cận tín dụng chính thức. Phương thức phân tích: Sau khi các thông tin được thu thập, sử dụng phương pháp này để phân tích, làm rõ các rào cản đang vướng mắc trong tiếp cận tín dụng chính thức của các hộ nông dân trồng măng bát độ trên địa bàn xã Động Quan. Thời gian và địa điểm thực tập - Thời gian: - Từ ngày 15 tháng 01 đến ngày 30 tháng 05 năm 2018.
- Địa điểm: Xã Động Quan, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái - Địa chỉ: UBND xã Động Quan, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái Luan van 5 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Về cơ sở lý luận 2.1 Một số khái niệm liên quan đến nội dung thực tập 2. Khái niệm * Khái niệm về tín dụng: Tín dụng là sự chuyển nhượng quyền sử dụng một lượng giá trị nhất định dưới hình thức hiện vật hay tiền tệ trong một khoảng thời gian nhất định từ người sở hữu sang người sử dụng và đến kỳ hạn người sử dụng phải hoàn trả cho người sở hữu với một lượng giá trị lớn hơn. Khoảng giá trị đổi ra này gọi là lợi tức tín dụng.
Hay tín dụng là quan hệ vay mượn, quan hệ sử dụng vốn lẫn nhau giữa người đi vay và người cho vay dựa trên nguyên tác hoàn trả. Tín dụng là một phạm trù kinh tế hàng hóa, có quá trình ra đời và tồn tại và phát triển cùng với sự phát triển của kinh tế hành hóa, tín dụng có những tính chấp quan trọng sau: Tín dụng trước hết chỉ là sự chuyển giao quyền sử dụng một số tiền hoặc tài sản từ chủ thể này sang chủ thể khác, chứ không làm thay đổi quyền sở hữu của chúng Tín dụng bao giờ cũng có thời hạn và phải được “hoàn trả”. Giá trị của tín dụng không những được bảo tồn mà còn được nâng cao nhờ vào lợi tức tín dụng. * Khái niệm nông dân: Nông dân là những người lao động cư trú ở nông thôn, tham gia sản xuất nông nghiệp.
Nông dân sống chủ yếu bằng ruộng vườn, trong đó tư liệu sản xuất chính là đất đai. * Khái niệm hộ nông dân: Hộ nông dân là những hộ gia đình chủ yếu hoạt động trong nông nghiệp và một số nghề phi nông nghiệp ở nông thôn nhưng khó phân biệt với các hoạt động liên quan đến nông nghiệp và không liên quân đến công nghiệp, chủ yếu sử dụng lao động gia đình. Luan van 6 * Khái niệm thị trường tín dụng: Thị trường tín dụng là tập hợp các điều kiện và thỏa thuận mà thông qua đó người sở hữu và người sử dụng tiến hành trao đổi với nhau về vật chất và phi vật chất. Đặc điểm tín dụng Có sự chuyển nhượnng quyền sử dụng vốn từ người sở hữu sang cho người sử dụng.
Xét về mặt bản chất cũng là một hình thức của quan hệ mua bán nhưng xảy ra đối với một loại hàng hoá đặc biệt đó là vốn. Như vậy, quan hệ tín dụng nhất thiết chỉ có ý nghĩa khi có sự chuyển dịch giữa các chủ sở hữu khác nhau. Sự chuyển nhượng nà có thời hạn. Sự chuyển nhượng này có kèm theo chi phí.
Phân loại tín dụng Phân loại theo hình thức: - Tín dụng chính thức: Là hệ thống quý tín dụng nhân dân, ngân hàng chính sách xã hội, ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn. Thông qua các cán bộ tín dụng các cá nhân, tổ chức hay doanh nghiệp trực tiếp vay vốn từ hệ thống của các TCTD. - Tín dụng phi chính thức: Tín dụng phi chính thức là các nhóm cho vay tương hỗ dưới hình thức phường, họ, hay vay nặng lãi. Khoảng vốn ngoài hệ thống các TCTD chính thức, nguồn vốn này có thể đến từ bạn bè hoặc người thân trong gia đình… Tín dụng bán chính thức: Là tổ chức phi chính phủ trong và ngoài nước, các tổ chức xã hội.