Quyết Định Hình Phạt Đối Với Người Chưa Thành Niên Phạm Tội

Tìm hiểu quy định về hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội, các yếu tố ảnh hưởng và cách áp dụng trong thực tiễn pháp luật.

• Tác giả: Đặng Thị Thanh Thảo
• Người hướng dẫn: Mai Thị Thủy
• Trường học: Trường Đại Học Luật TP HCM
• Chuyên ngành: Luật Hình Sự
• Đề tài: Quyết Định Hình Phạt Đối Với Người Chưa Thành Niên Phạm Tội
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: TP Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quyết Định Hình Phạt Cho Người Chưa Thành Niên

Quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội là một vấn đề phức tạp, đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng giữa tính nghiêm minh của pháp luật và chính sách nhân đạo của Nhà nước. Người chưa thành niên được xem xét dưới hai góc độ: vừa là đối tượng cần được bảo vệ, vừa là chủ thể của tội phạm. Việc xử lý người chưa thành niên phạm tội cần tuân thủ các quy định của pháp luật hình sự, đồng thời đảm bảo các quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em. Theo Điều 12 BLHS 1999, người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, còn người từ đủ 14 tuổi trở lên nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng. Việc xác định tuổi của người phạm tội là yếu tố quan trọng để quyết định hình phạt và lựa chọn loại hình phạt phù hợp.

1.1. Khái Niệm Người Chưa Thành Niên Theo Pháp Luật Việt Nam

Pháp luật Việt Nam có nhiều quy định khác nhau về người chưa thành niên, tùy thuộc vào từng lĩnh vực pháp lý. Theo Luật Bảo vệ, Chăm sóc và Giáo dục Trẻ em năm 2004, trẻ em là người dưới 16 tuổi. Bộ luật Dân sự năm 2005 quy định người chưa đủ 18 tuổi là người chưa thành niên. Bộ luật Lao động năm 1994 cũng sử dụng khái niệm người lao động chưa thành niên để chỉ người lao động dưới 18 tuổi. Như vậy, có thể hiểu người chưa thành niên là người chưa đủ 18 tuổi, chưa phát triển toàn diện về thể chất và tinh thần, chưa có đầy đủ các quyền và nghĩa vụ pháp lý như người thành niên.

1.2. Xác Định Tuổi Của Người Phạm Tội Yếu Tố Quyết Định

Việc xác định tuổi của người phạm tội có ý nghĩa quan trọng trong việc quyết định trách nhiệm hình sự và hình phạt áp dụng. Theo hướng dẫn của TANDTC, tuổi của người phạm tội được tính theo tuổi tròn. Thời hạn tính tuổi được xác định từ ngày sinh đến ngày thực hiện hành vi phạm tội. Trong trường hợp không có đầy đủ căn cứ để xác định chính xác ngày, tháng, năm sinh, các cơ quan tố tụng sẽ áp dụng các quy định pháp luật và hướng dẫn để xác định tuổi một cách chính xác nhất. Trong trường hợp đặc biệt, nếu không xác định được năm sinh của người phạm tội thì chúng ta trưng cầu giám định để xác định tuổi của người phạm tội [1].

II. Thực Trạng Quyết Định Hình Phạt Với Người Chưa Thành Niên

Thực tiễn quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội còn nhiều bất cập và thiếu sót. Một số cơ quan tiến hành tố tụng vẫn còn tình trạng đánh đồng người chưa thành niên phạm tội với người đã thành niên, xem trọng tính trừng trị hơn là giáo dục, cải tạo. Điều này dẫn đến việc quyết định hình phạt quá nặng hoặc quá nhẹ, thiếu tính khả thi và vi phạm quyền lợi của người chưa thành niên. Tình hình người chưa thành niên phạm tội hiện nay có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp, đòi hỏi sự quan tâm và giải quyết kịp thời từ các cơ quan chức năng và toàn xã hội. Cần có những nghiên cứu sâu sắc về nguyên nhân và điều kiện dẫn đến tội phạm vị thành niên để có những giải pháp phòng ngừa hiệu quả.

2.1. Bất Cập Trong Áp Dụng Pháp Luật Hình Sự Hiện Hành

Mặc dù BLHS 1999 đã dành riêng chương X để quy định về trách nhiệm hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội, nhưng thực tiễn áp dụng vẫn còn nhiều vướng mắc. Một số quy định chưa phù hợp hoặc chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể, dẫn đến tình trạng áp dụng pháp luật không thống nhất giữa các địa phương. Thêm vào đó là vấn đề năng lực, trách nhiệm và tâm lý chung của cơ quan tiên hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đánh đồng người chưa thành niên phạm tội như người đã thành niên phạm tội, khi tiến hành quyết định hình phạt xem 1 trọng tính trừng trị của hình phạt hơn là giáo dục, cải tạo người chưa thành niên phạm tội.

2.2. Ảnh Hưởng Của Môi Trường Xã Hội Đến Tội Phạm Vị Thành Niên

Sự phát triển của kinh tế thị trường và các tệ nạn xã hội đã tác động tiêu cực đến người chưa thành niên, làm gia tăng nguy cơ phạm tội. Các yếu tố như gia đình tan vỡ, thiếu sự quan tâm giáo dục từ gia đình và nhà trường, ảnh hưởng của văn hóa phẩm độc hại, và sự lôi kéo của các đối tượng xấu đều có thể dẫn đến tội phạm vị thành niên. Các vụ án người chưa thành niên phạm tội không chỉ xuất hiện ở các thành phố, thị xã mà còn xảy ra ngay cả ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa và nó đã trở thành một trong những vấn đề nóng bỏng của toàn xã hội, nổi bức xúc của nhiều người, làm ảnh hưởng tiêu cực đến các quan hệ xã hội.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Quyết Định Hình Phạt Hướng Tiếp Cận

Để nâng cao hiệu quả quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Việc hoàn thiện các quy định của BLHS là cần thiết, đặc biệt là các quy định về hình phạt cải tạo không giam giữ và tổng hợp hình phạt. Bên cạnh đó, cần tăng cường công tác giáo dục, tuyên truyền pháp luật cho người chưa thành niên và nâng cao nhận thức của cộng đồng về vấn đề tội phạm vị thành niên. Phòng ngừa tội phạm từ gốc là giải pháp căn cơ và bền vững nhất.

3.1. Sửa Đổi Bổ Sung Quy Định Pháp Luật Về Hình Phạt

Cần rà soát và sửa đổi, bổ sung các quy định của BLHS về hình phạt áp dụng cho người chưa thành niên phạm tội, đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng và phù hợp với thực tiễn. Đặc biệt, cần hoàn thiện quy định của BLHS về hình phạt cải tạo không giam giữ và Phương hướng hoàn thiện quy định của BLHS trong trường hợp tổng hợp hình phạt đối với người chưa thành niên phạm nhiều tội. Cần có hướng dẫn cụ thể về việc áp dụng các hình phạt không tước tự do, như cảnh cáo, phạt tiền, và cải tạo không giam giữ, để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

3.2. Tăng Cường Giáo Dục Pháp Luật Và Kỹ Năng Sống

Cần tăng cường công tác giáo dục pháp luật và kỹ năng sống cho người chưa thành niên, giúp họ nâng cao nhận thức về pháp luật, hiểu rõ hậu quả của hành vi phạm tội, và có khả năng tự bảo vệ mình trước các nguy cơ từ môi trường xung quanh. Vai trò của gia đình, nhà trường và xã hội trong việc giáo dục người chưa thành niên là vô cùng quan trọng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng này để tạo ra một môi trường giáo dục lành mạnh và hiệu quả.

3.3. Đề Xuất Áp Dụng Hình Phạt Trục Xuất Với Người Nước Ngoài

Đề xuất áp dụng hình phạt trục xuất đối với người chưa thành niên phạm tội là người nước ngoài. Đây là một biện pháp cần thiết để bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội, đồng thời thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật Việt Nam đối với hành vi phạm tội của người nước ngoài.

IV. Vai Trò Của Gia Đình Nhà Trường Trong Phòng Ngừa Tội Phạm

Gia đình và nhà trường đóng vai trò then chốt trong việc phòng ngừa tội phạm ở người chưa thành niên. Một môi trường gia đình ấm áp, yêu thương, và có sự quan tâm giáo dục đúng mực sẽ giúp trẻ em phát triển toàn diện về nhân cách và tránh xa các hành vi tiêu cực. Nhà trường cần tạo ra một môi trường học tập thân thiện, tích cực, và trang bị cho học sinh những kiến thức và kỹ năng cần thiết để đối phó với các thách thức trong cuộc sống. Sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển lành mạnh của người chưa thành niên.

4.1. Xây Dựng Môi Trường Gia Đình Lành Mạnh Yêu Thương

Gia đình cần tạo ra một môi trường sống lành mạnh, yêu thương, và có sự quan tâm, chia sẻ giữa các thành viên. Cha mẹ cần dành thời gian cho con cái, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của con, và giúp con giải quyết các khó khăn trong cuộc sống. Đồng thời, cha mẹ cần làm gương cho con cái trong việc tuân thủ pháp luật và các chuẩn mực đạo đức xã hội.

4.2. Nâng Cao Chất Lượng Giáo Dục Tại Nhà Trường

Nhà trường cần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, không chỉ chú trọng đến kiến thức mà còn quan tâm đến việc giáo dục đạo đức, lối sống, và kỹ năng sống cho học sinh. Cần tạo ra một môi trường học tập thân thiện, tích cực, và khuyến khích học sinh tham gia các hoạt động ngoại khóa, văn hóa, thể thao để phát triển toàn diện.

V. Kinh Nghiệm Quốc Tế Về Xử Lý Người Chưa Thành Niên Phạm Tội

Nhiều quốc gia trên thế giới đã có những kinh nghiệm quý báu trong việc xử lý người chưa thành niên phạm tội. Các biện pháp như giáo dục đặc biệt, tư vấn tâm lý, và tái hòa nhập cộng đồng được áp dụng rộng rãi và mang lại hiệu quả tích cực. Việc nghiên cứu và học hỏi kinh nghiệm quốc tế sẽ giúp Việt Nam hoàn thiện hệ thống pháp luật và chính sách về xử lý người chưa thành niên phạm tội, đảm bảo phù hợp với các chuẩn mực quốc tế và điều kiện thực tiễn của đất nước. Công ước quốc tế về quyền trẻ em là một trong những văn kiện quan trọng cần được tham khảo và áp dụng.

5.1. Các Biện Pháp Giáo Dục Và Tái Hòa Nhập Cộng Đồng

Nhiều quốc gia áp dụng các biện pháp giáo dục và tái hòa nhập cộng đồng thay vì trừng phạt nghiêm khắc đối với người chưa thành niên phạm tội. Các biện pháp này bao gồm giáo dục đặc biệt, tư vấn tâm lý, hỗ trợ việc làm, và tham gia các hoạt động xã hội. Mục tiêu là giúp người chưa thành niên nhận ra sai lầm, sửa chữa lỗi lầm, và trở thành những công dân có ích cho xã hội.

5.2. Hệ Thống Tư Pháp Thân Thiện Với Trẻ Em

Một số quốc gia xây dựng hệ thống tư pháp thân thiện với trẻ em, trong đó người chưa thành niên phạm tội được đối xử một cách nhân đạo và tôn trọng. Các thủ tục tố tụng được đơn giản hóa, và người chưa thành niên được quyền có người đại diện pháp lý và được tham gia vào quá trình ra quyết định. Mục tiêu là bảo vệ quyền lợi của người chưa thành niên và đảm bảo rằng họ được xét xử một cách công bằng.

VI. Tương Lai Của Quyết Định Hình Phạt Với Người Chưa Thành Niên

Tương lai của quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội ở Việt Nam phụ thuộc vào sự nỗ lực của toàn xã hội. Cần có sự thay đổi trong nhận thức và hành động của các cơ quan chức năng, gia đình, nhà trường, và cộng đồng. Việc xây dựng một hệ thống pháp luật và chính sách nhân đạo, hiệu quả, và phù hợp với các chuẩn mực quốc tế là yếu tố then chốt để đảm bảo quyền lợi của người chưa thành niên và góp phần xây dựng một xã hội công bằng, văn minh. Hỗ trợ người chưa thành niên tái hòa nhập cộng đồng là một nhiệm vụ quan trọng và lâu dài.

6.1. Xây Dựng Chính Sách Hỗ Trợ Tái Hòa Nhập Cộng Đồng

Cần xây dựng các chính sách hỗ trợ người chưa thành niên sau khi chấp hành xong hình phạt hoặc biện pháp giáo dục, giúp họ tái hòa nhập cộng đồng một cách thành công. Các chính sách này bao gồm hỗ trợ việc làm, hỗ trợ nhà ở, tư vấn tâm lý, và tham gia các hoạt động xã hội. Mục tiêu là giúp người chưa thành niên có cơ hội làm lại cuộc đời và trở thành những công dân có ích cho xã hội.

6.2. Nâng Cao Năng Lực Của Cán Bộ Tư Pháp

Cần nâng cao năng lực của cán bộ tư pháp trong việc xử lý người chưa thành niên phạm tội, đặc biệt là về kiến thức pháp luật, kỹ năng giao tiếp, và hiểu biết về tâm lý trẻ em. Cần có các chương trình đào tạo và bồi dưỡng thường xuyên để cập nhật kiến thức và kỹ năng cho cán bộ tư pháp, giúp họ đưa ra những quyết định đúng đắn và công bằng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Lời mở đầu Chƣơng I: Những vấn đề lý luận chung về quyết định hình phạt đối với ngƣời chƣa thành niên phạm tội. Khái niệm chung về người chưa thành niên phạm tội. Khái niệm người chưa thành niên. Khái niệm người chưa thành niên phạm tội theo quy định của pháp luật hình sự Việt Nam.

Những vấn đề chung về quyết định hình phạt. Khái niệm quyết định hình phạt. Các nguyên tắc quyết định hình phạt. Các nguyên tắc chung.2 Nguyên tắc xử lý đặc thù đối với người chưa thành niên phạm tội.Căn cứ quyết định hình phạt.

Căn cứ vào quy định của Bộ luật hình sự.2 Căn cứ vào tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội.3 Căn cứ vào nhân thân người phạm tội.4 Căn cứ vào các tình tiết giảm nhẹ và tăng nặng TNHS. Cơ sở lý luận của việc quy định quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội. 25 Chƣơng II: Quyết định hình phạt đối với ngƣời chƣa thành niên phạm tội theo quy định của BLHS 1999. Các hình phạt áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội.

Quyết định hình phạt cảnh cáo đối với người chưa thành niên phạm tội. Quyết định hình phạt tiền đối với người chưa thành niên phạm tội. Quyết định hình phạt cải tạo không giam giữ đối với người chưa thành niên phạm tội.5 Quyết định hình phạt tù có thời hạn đối với người chưa thành niên phạm tội.6 Tổng hợp hình phạt trong trường hợp người chưa thành niên phạm nhiều tội. 45 Chƣơng III: Thực tiễn quyết định hình phạt đối với ngƣời chƣa thành phạm tội và phƣơng hƣớng hoàn thiện.1 Thực tiễn quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội.1 Tình hình người chưa thành niên phạm tội hiện nay.2 Thực tiễn quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội .2 Phương hướng hoàn thiện.1 Phương hướng hoàn thiện quy định của BLHS về hình phạt cải tạo không giam giữ.2 Phương hướng hoàn thiện quy định của BLHS trong trường hợp tổng hợp hình phạt đối với người chưa thành niên phạm nhiều tội.3 Phương hướng hoàn thiện quy định của BLHS về quyết định hình phạt trong trường hợp người chưa thành niên chuẩn bị phạm tội và phạm tội chưa đạt.4 Đề xuất áp dụng hình phạt trục xuất đối với người chưa thành niên phạm tội là người nước ngoài.

66 Kết luận Danh mục tài liệu tham khảo LỜI NÓI ĐẦU * Tính cấp thiết của đề tài. Song hành cùng sự phát triển của đất nước, mặt trái của nền kinh tế thị trường và hệ quả của các tệ nạn xã hội đã làm cho tình hình tội phạm có sự gia tăng và diễn biến phức tạp. Đặc biệt, trong tình hình đó đã làm phát sinh tình trạng một bộ phận người chưa thành niên vi phạm pháp luật. Vấn đề người chưa thành niên phạm tội trong giai đoạn hiện nay không chỉ tăng về số lượng mà tính chất và mức độ phạm tội ngày càng nghiêm trọng.

Các vụ án người chưa thành niên phạm tội không chỉ xuất hiện ở các thành phố, thị xã mà còn xảy ra ngay cả ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa và nó đã trở thành một trong những vấn đề nóng bỏng của toàn xã hội, nổi bức xúc của nhiều người, làm ảnh hưởng tiêu cực đến các quan hệ xã hội. Từ thực tế đó vấn đề đấu tranh, phòng chống tội phạm người chưa thành niên là một nhiệm vụ rất quan trọng, trong đó quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội đóng vai trò quan trọng. Quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội có ý nghĩa to lớn nhằm đạt được mục đích phòng ngừa chung và phòng người riêng đối với tội phạm người chưa thành niên. Quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội là một trong những trường hợp đặc biệt trong quyết định hình phạt.

Quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội một mặt phải tuân thủ đúng pháp luật, thể hiện tính nghiêm minh, đảm bảo mục đích của hình phạt mà vẫn đảm bảo chính sách nhân đạo, sự khoan hồng của Nhà nước đối với người chưa thành niên phạm tội. Mặc dù, BLHS 1999 đã dành riêng chương X quy định đường lối xử lý đặc biệt đối với người chưa thành niên phạm tội. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy việc áp dụng các quy định tại Chương X BLHS 1999 trong vấn đề quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội vẫn còn bất cập, thiếu sót và vẫn chưa có sự thống nhất. Có những quy định của BLHS quy định việc áp dụng hình phạt đối với người chưa thành niên chưa phù hợp hoặc chưa có văn bản hướng dẫn một cách rõ ràng, cụ thể dẫn đến tình trạng áp dụng pháp luật trong việc quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên mỗi nơi mỗi khác.

Thêm vào đó là vấn đề năng lực, trách nhiệm và tâm lý chung của cơ quan tiên hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đánh đồng người chưa thành niên phạm tội như người đã thành niên phạm tội, khi tiến hành quyết định hình phạt xem 1 trọng tính trừng trị của hình phạt hơn là giáo dục, cải tạo người chưa thành niên phạm tội. Do đó, dẫn đến tình trạng quyết định hình phạt quá nặng, quá nhẹ, thiếu tính khả thi, vi phạm quyền lợi của người chưa thành niên xảy ra không ít. Vì vậy, xuất phát từ cơ sở lý luận việc nghiên cứu các quy định của BLHS trong trường hợp quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên để từ đó phát hiện những điểm còn vướng mắc, chưa phù hợp và thiếu sót từ đó đề xuất phương hướng hoàn thiện là vấn đề hoàn toàn cần thiết. Với tính cấp thiết đó tác giả chọn đề tài “quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội” làm khóa luận tốt nghiệp cử nhân luật của mình.

* Phạm vi, mục đích nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu của đề tài là vấn đề quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội theo quy định của BLHS 1999. Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở nghiên cứu từ lý luận, các quy định của BLHS 1999 và thực tiễn để phát hiện những tồn tại, thiếu sót và bất cập. Từ đó đề xuất các phương hướng nhằm từng bước hoàn thiện vấn đề quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội.

* Phƣơng pháp nghiên cứu. Trong quá trình thực hiện khóa luận này tác giả trình bày trên cơ sở lý luận Mác - Lênin về nhà nước và pháp luật, các quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về chính sách hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội đặc biệt là vấn đề quyết định hình phạt. Ngoài ra, khóa luận còn kết hợp các phương pháp phân tích, tổng hợp, đánh giá, so sánh, thống kê làm cơ sở giải thích, làm sáng tỏ vấn đề đã đặt ra. Đồng thời, trên cơ sở đó để nhận xét, làm rõ những điểm chưa phù hợp nhằm rút ra kinh nghiệm và hướng hoàn thiện về vấn đề quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội.

* Cơ cấu của khóa luận gồm ba chƣơng: Chƣơng I: Những vấn đề lý luận chung về quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội. Chƣơng II: Quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội theo quy định của BLHS 1999. Chƣơng III: Thực tiễn quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên phạm tội và phương hướng hoàn thiện. 2 Đây là lần đầu tiên tác giả thực hiện một công trình nghiên cứu khoa học.

Do đó, bước đầu sẽ còn nhiều bỡ ngỡ khi tiếp cận đề tài, thêm vào đó với phần kiến thức có giới hạn nên sẽ không thể tránh khỏi thiếu sót khi thực hiện khóa luận này. Vì vậy, tác giả rất mong nhận được sự đóng góp, trao đổi chân thành của quý thầy cô và bạn bè. Tác giả xin chân thành cảm ơn sự chỉ bảo và giảng dạy của thầy cô trường Đại học Luật TP HCM. Đặc biệt là sự hướng dẫn tận tình của cô Mai Thị Thủy đã tư vấn cho em phương pháp tiếp cận tài liệu, cách thức thực hiện, hướng dẫn và góp ý để em hoàn thành khóa luận này.

Sinh viên: Đặng Thị Thanh Thảo. 3 CHƢƠNG I NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUYẾT ĐỊNH HÌNH PHẠT ĐỐI VỚI NGƢỜI CHƢA THÀNH NIÊN PHẠM TỘI. Khái niệm chung về ngƣời chƣa thành niên phạm tội.1 Khái niệm ngƣời chƣa thành niên. Tại Điều 1 Công ước Quốc tế về quyền trẻ em được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua ngày 20/11/1989 quy định: “ Trong phạm vi Công ước này, trẻ em có nghĩa là người dưới 18 tuổi, trừ trường hợp pháp luật áp dụng đối với trẻ em đó quy định tuổi thành niên sớm hơn.” Quy tắc tối thiểu phổ biến của Liên Hợp Quốc về bảo vệ người chưa thành niên bị tước quyền tự do thông qua ngày 14/12/1990 nêu: “Người chưa thành niên là người dưới 18 tuổi.

Giới hạn tuổi dưới mức này cần phải được pháp luật xác định và không được tước quyền tự do của người chưa thành niên.1 mục a) Xuất phát từ khách thể cần bảo vệ trong các quan hệ xã hội khác nhau trong từng ngành luật, pháp luật nước ta cũng có quy định về người chưa thành niên. Cụ thể, tại Điều 1 Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em năm 2004 có quy định: “Trẻ em quy định trong luật này là công dân Việt Nam dưới 16 tuổi.” Như vậy, khái niệm trẻ em theo Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em được giới hạn là người dưới 16 tuổi. Tại Điều 18 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định: “Người từ đủ mười tám tuổi trở lên là người thành niên. Người chưa đủ mười tám tuổi là người chưa thành niên.” Tại khoản 1 Điều 119 Bộ luật lao động năm 1994 cũng quy định:“Người lao động chưa thành niên là người lao động dưới 18 tuổi…” Theo từ điển Tiếng Việt: “Người thành niên là người đến tuổi được pháp luật công nhận là công dân với đầy đủ các quyền lợi và nghĩa vụ.

Nếu theo cách hiểu này thì không lấy độ tuổi để phân định giữa người chưa thành niên và người thành niên mà phân định dựa trên các quyền lợi và nghĩa vụ của một người mà pháp luật công nhận. 4 Như vậy: Thông qua quy định của pháp luật quốc tế, các quy định của pháp luật Việt Nam và giải thích trong từ điển Tiếng Việt về người chưa thành niên ta có thể kết luận rằng: Trẻ em là người dưới 16 tuổi. Người chưa thành niên là người chưa đủ 18 tuổi, chưa phát triển toàn diện về thể chất và tinh thần, chưa có đầy đủ các quyền và nghĩa vụ pháp lý như người thành niên.