Môc lôc ViÖn khoa häc l©m nghiÖp viÖt nam Më ®Çu 1 trung t©m nghiªn cøu sinh th¸i vμ m«i tr−êng rõng PhÇn I: th«ng tin chung vÒ ®Ò tµi 2 ******** PhÇn II: Môc tiªu, ®èi t−îng, néi dung vµ ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu 3 II.1 - Môc tiªu ®Ò tµi 3 II.2 - §èi t−îng nghiªn cøu 3 II.3 - Néi dung thùc hiÖn 3 II.4 - Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu 3 PhÇn III: kÕt qu¶ nghiªn cøu 6 B¸o c¸o tæng kÕt ®Ò tμi (2002-2003) III. T×nh h×nh bãn ph©n vµ sö dông ph©n bãn cho 4 loµi c©y 6 III. T×nh h×nh chung. Mét sè lo¹i ph©n bãn phæ biÕn.
Tændùng g hîp c¸c quy v¨n b¶nph¹m h−íng dÉnkü kü ththuËt uËt bãn ph©bãn n chÝnhph©n ®· cã ë vicho Öt nam trång 9 rõng s¶n III. xuÊt §èi víi B¹ch ®µn4 Urophylla loμi c©y chñ yÕu phôc vô Ch−¬ng 9. tr×nh §èi víi Keo lai. 5 triÖu ha rõng lμ: keo lai, b¹ch ®μn 12 III.
§èi víi Th«ng nhùa. 16 urophylla, Th«ng nhùa vμ dÇu n−íc III. KÕt qu¶ ®iÒu tra kh¶o s¸t t×nh h×nh bãn ph©n cho 4 loµi c©y ë c¸c vïng sinh th¸i chÝnh 21 III. §iÒu kiÖn tù nhiªn ë c¸c khu vùc kh¶o s¸t.
Keo lai Acacia hybrid. Th«ng nhùa. DÇu n−íc Dipterocarpus alatus. 55 PhÇn IV: KÕt luËn & kiÕn nghÞ 59 PhÇn V: Dù th¶o c¸c quy ph¹m kü thuËt bãn ph©n 61 V.
Quy ph¹m kü thuËt bãn ph©n cho trång rõng s¶n xuÊt B¹ch ®µn (Eucalyptus urophylla) 61 V. Quy ph¹m kü thuËt bãn ph©n cho trång rõng s¶n xuÊt keo lai (Acacia hybrid) 65 V. Quy ph¹m kü thuËt bãn ph©n cho rõng trång s¶n xuÊt Th«ng nhùa (Pinus merkusii) 69 V. Quy ph¹m kü thuËt bãn ph©n cho rõng trång s¶n xuÊt DÇu n−íc (Dipterocarpus alatus) 72 Ban X©y dùng quy ph¹m: TS.
Ng« §×nh QuÕ Tµi liÖu tham kh¶o ThS. Lª Quèc Huy 75 Phô lôc: Mét sè h×nh ¶nh kh¶o s¸t c¸c rõng trång 4 loµi c©yThS. nghiªn cøu NguyÔn Error! ThÞ Thu H−¬ng Bookmark not defined. §oμn §×nh Tam Hµ Néi, th¸ng 9/2004 X©y dùng quy ph¹m kü thuËt bãn ph©n cho trång rõng s¶n xuÊt 4 loµi c©y chñ yÕu Më ®Çu Trªn thÕ giíi, bãn ph©n rõng trång ®· ®−îc ¸p dông kho¶ng trªn d−íi n¨m m−¬i n¨m trë l¹i ®©y.
§ã lµ biÖn ph¸p kü thuËt th©m canh quan träng nh»m lµm æn ®Þnh t¨ng n¨ng suÊt rõng trång. Thùc tÕ cho thÊy lµ bãn ph©n cho rõng trång ®· mang l¹i nh÷ng hiÖu qu¶ râ rÖt lµm n©ng cao tû lÖ c©y sèng, t¨ng søc ®Ò kh¸ng cña c©y ®èi víi c¸c ®iÒu kiÖn bÊt lîi cña m«i tr−êng, t¨ng sinh tr−ëng vµ n©ng cao s¶n l−îng chÊt l−îng s¶n phÈm rõng trång. C¸c n−íc ph¸t triÓn cã nÒn l©m nghiÖp ph¸t triÓn cao th× ®Òu ¸p dông bãn ph©n cho rõng trång vµ ®¹t ®−îc chØ sè sö dông ph©n bãn cao: 40- 50% ®èi víi ph©n ®¹m vµ kho¶ng 30% víi ph©n l©n (FAO 1992). Nh»m lµm t¨ng c−êng hiÖu lùc cña ph©n bãn ¸p dông, ®iÒu quan träng lµ ph¶i bãn ®óng ph©n, ®óng ®Êt, ®óng c©y trång, ®óng thêi vô, thêi ®iÓm sinh tr−ëng vµ ®óng liÒu l−îng cïng víi kü thuËt thao t¸c hîp lý (NguyÔn V¨n Bé, 1999).
Nãi c¸ch kh¸c Quy tr×nh kü thuËt ph©n bãn yªu cÇu ph¶i hîp lý c©n ®èi vµ hiÖu qu¶ trªn c¬ së (i) Nhu cÇu dinh d−ìng cña tõng lo¹i c©y trång vµ trong tõng thêi kú sinh tr−ëng riªng biÖt, (ii) Kh¶ n¨ng cung cÊp c¸c chÊt dinh d−ìng cña ®Êt trªn c¸c lo¹i hiÖn tr−êng cô thÓ vµ (iii) Sù biÕn ®æi cña ph©n bãn trong ®Êt vµ hÖ sè sö dông ph©n bãn. ë ViÖt Nam trong nhiÒu n¨m gÇn ®©y ®· cã nhiÒu nh÷ng nç lùc nghiªn cøu vÒ nhu cÇu dinh d−ìng vµ ph©n bãn cho c©y trång rõng nh»m t¹o c¬ së ®Ó ®Ò xuÊt ¸p dông mét quy tr×nh kü thuËt ph©n bãn hiÖu qu¶ hîp lý cho th©m canh trång rõng s¶n xuÊt. Trªn c¬ së c¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu vÒ nhu cÇu dinh d−ìng c©y trång rõng, vÒ kü thuËt ¸p dông ph©n bãn cho rõng trång, kinh nghiÖm s¶n xuÊt vµ tËp qu¸n sö dông ph©n bãn t¹i c¸c ®Þa ph−¬ng, nhiÒu h−íng dÉn kü thuËt liªn quan tíi bãn ph©n cho rõng trång ®· ®−îc x©y dùng ®Ò xuÊt ë nhiÒu quy m« ph¹m vi ¸p dông kh¸c nhau. C¸c h−íng dÉn kü thuËt nµy ®· t¹o c¬ së ph¸p lý vµ kü thuËt cho viÖc ¸p dông ph©n bãn cho trång rõng vÒ chñng lo¹i, liÒu l−îng ph©n bãn vµ ph−¬ng ph¸p bãn ph©n vµ ®· mang l¹i nh÷ng hiÖu qu¶ nhÊt ®Þnh gãp phÇn lµm n©ng cao chÊt l−îng rõng trång.
Tuy nhiªn, c¸c h−íng dÉn ký thuËt nµy cßn nhiÒu ®iÓm bÊt cËp, kh«ng cã c¬ së hîp lý vÒ chñng lo¹i, liÒu l−îng vµ ph−¬ng ph¸p bãn, kh«ng cô thÓ chi tiÕt trªn c¬ së cho tõng loµi c©y vµ tõng lo¹i ®Êt. §Ó thùc hiÖn thµnh c«ng trång 2 triÖu ha rõng s¶n xuÊt c©y l©m nghiÖp trong Ch−¬ng tr×nh 5 triÖu ha rõng giai ®o¹n 1998-2010, trong ®ã Keo lai, B¹ch ®µn Urophylla, Th«ng nhùa, DÇu n−íc lµ nh÷ng loµi c©y trång quan träng ®ßi hái ph¶i ¸p dông kü thuËt trång rõng hiÖu qu¶ cao, trong ®ã kü thuËt ph©n bãn c©n ®èi hîp lý sÏ cã mét vai trß hÕt søc quan träng. Trung t©m Nghiªn cøu Sinh th¸i vµ M«i tr−êng 1 rõng ®· ®−îc giao nhiÖm vô tiÕn hµnh nghiªn cøu thùc hiÖn ®Ò tµi - X©y dùng quy ph¹m kü thuËt bãn ph©n phôc vô trång rõng s¶n xuÊt cña 4 loµi c©y trång rõng chÝnh lµ: B¹ch ®µn Urophylla, Keo lai, DÇu r¸i vµ Th«ng nhùa. PhÇn I: th«ng tin chung vÒ ®Ò tμi 1 - Tªn ®Ò tµi: X©y dùng quy ph¹m kü thuËt bãn ph©n cho rõng trång s¶n xuÊt 4 loµi c©y chñ yÕu phôc vô Ch−¬ng tr×nh 5 triÖu ha rõng lµ: B¹ch ®µn Urophylla, Keo lai, Th«ng nhùa vµ DÇu n−íc.
2 - C¬ quan qu¶n lý: Bé N«ng nghiÖp & Ph¸t triÓn N«ng th«n 3 - C¬ quan chñ tr×: Trung t©m Nghiªn cøu Sinh th¸i & M«i tr−êng Rõng 5 - Thêi gian thùc hiÖn: 2002-2003 6 - S¶n phÈm: B¶n thuyÕt minh Quy ph¹m kü thuËt bãn ph©n cho rõng trång s¶n xuÊt cña 4 loµi c©y ¸p dông cho tõng vïng cô thÓ. 2 X©y dùng quy ph¹m kü thuËt bãn ph©n cho trång rõng s¶n xuÊt 4 loµi c©y chñ yÕu PhÇn II: Môc tiªu, ®èi t−îng, néi dung vμ ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu II.1 - Môc tiªu ®Ò tµi • X©y dùng Quy ph¹m kü thuËt bãn ph©n cho rõng trång s¶n xuÊt cña 4 loµi c©y trång chñ yÕu thuéc Ch¬ng tr×nh 5 triÖu ha rõng bao gåm Th«ng nhùa, Keo lai, B¹ch ®µn Uro & DÇu n−íc. • Quy ph¹m kü thuËt ®¸p øng ®−îc c¸c yªu cÇu: ®¬n gi¶n, ¸p dông thèng nhÊt hiÖu qu¶, gi¶m sö dông ph©n ho¸ häc, gi¶m chi phÝ vµ gi¶m ¶nh h−ëng t¸c ®éng tíi m«i tr−êng.2 - §èi t−îng nghiªn cøu • 4 loµi c©y: B¹ch ®µn Urophylla (Eucalyptus urophylla), Keo lai tù nhiªn (Acacia mangium x Acacia auriculiformis), Th«ng nhùa (Pinus merkusii) vµ DÇu r¸i (Dipterocarpus alatus). • C¸c vïng nghiªn cøu: Trung t©m & §«ng B¾c bé, B¾c Trung bé, T©y Nguyªn vµ §«ng Nam bé.3 - Néi dung thùc hiÖn • Thu thËp tµi liÖu liªn quan cÇn thiÕt ®· cã tr−íc ®Ó ph©n tÝch, ®¸nh gi¸.
• Kh¶o s¸t, ®o ®Õm sinh tr−ëng, thu thËp sè liÖu t¹i hiÖn tr−êng rõng trång s¶n xuÊt t¹i c¸c vïng lùa chän. • Ph©n tÝch mÉu, tÝnh to¸n sè liÖu cÇn thiÕt ®¸p øng môc ®Ých ®Ò ra. • Ph©n tÝch tæng hîp x©y dùng quy ph¹m kü thuËt bãn ph©n cho rõng trång s¶n xuÊt cña c¸c loµi c©y trªn ¸p dông cho tõng vïng cô thÓ.4 - Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu II. Thu thËp c¸c tµi liÖu: • Tham kh¶o, tæng kÕt vµ ®¸nh gi¸ c¸c tµi liÖu cã liªn quan vÒ quy tr×nh, quy ph¹m vµ kü thuËt bãn ph©n cho rõng trång 4 loµi c©y.
Kh¶o s¸t vµ ®¸nh gi¸ hiÖn tr−êng trång rõng: • Thu thËp th«ng tin vÒ ®iÒu kiÖn tù nhiªn vµ kÕt qu¶ trång rõng rt¹i ®Þa ph−¬ng vµ kh¶o s¸t hiÖn tr−êng rõng trång t¹i c¸c vïng nghiªn cøu. • GÆp gì c¸n bé kü thuËt t¹i c¸c Së N«ng nghiÖp & PTNT, c¸c L©m tr−êng, c¸c Ban qu¶n lý dù ¸n trång rõng t¹i c¸c tØnh thuéc ®èi t−îng khu vùc nghiªn cøu. Th«ng tin thu thËp gåm hå s¬ thiÕt kÕ trång rõng, quy tr×nh kü thuËt trång vµ ch¨m sãc rõng trång c¸c loµi c©y trªn bao gåm: chñng lo¹i vµ thµnh phÇn ph©n bãn; liÒu l−îng vµ møc ®é ph©n bãn ¸p dông; ph−¬ng ph¸p, kü thuËt thao t¸c vµ thêi vô trång vµ bãn ph©n; chi phÝ suÊt ®Çu t− vµ nh÷ng kÕt qu¶ ®¸nh gi¸ b−íc ®Çu cña c¸n bé kü thuËt ®Þa ph−¬ng. • Kh¶o s¸t, thu thËp sè liÖu t¹i hiÖn tr−êng: + §o ®Õm sinh tr−ëng theo « ®¹i diÖn cho hiÖn tr−êng rõng kh¶o s¸t víi dung l−îng mÉu t¹i mçi « ≥ 30 c©y.
+ M« t¶ phÉu diÖn ®Êt t¹i hiÖn tr−êng vµ thu thËp mÉu ®Êt theo tÇng ®Êt ë c¸c ®é s©u kh¸c nhau. Ph©n tÝch mÉu trong phßng thÝ nghiÖm MÉu ®Êt ®−îc ph©n tÝch c¸c chØ tiªu hãa - lý t¹i Phßng thÝ nghiÖm cña Trung t©m NC Sinh th¸i & M«i tr−êng Rõng theo c¸c ph−¬ng ph¸p sau ®©y: - X¸c ®Þnh pHKCl theo ph−¬ng ph¸p ®o ®iÖn thÕ sö dông pH met ®iÖn cùc thuû tinh. - X¸c ®Þnh hµm l−îng mïn tæng sè trong ®Êt theo ph−¬ng ph¸p cña Tiurin. - X¸c ®Þnh hµm l−îng ®¹m tæng sè trong ®Êt theo ph−¬ng ph¸p Kjeldahl.
- X¸c ®Þnh hµm l−îng P2O5 dÔ tiªu trong ®Êt theo ph−¬ng ph¸p Oniani. - X¸c ®Þnh hµm l−îng K2O dÔ tiªu trong ®Êt theo ph−¬ng ph¸p Matlova. - X¸c ®Þnh Ca2+ vµ Mg2+ trao ®æi b»ng ph−¬ng ph¸p chuÈn ®é Trilon B. - X¸c ®Þnh thµnh phÇn c¬ giíi ®Êt 3 cÊp theo ph−¬ng ph¸p cña Mü (theo hÖ thèng USDA).
4 X©y dùng quy ph¹m kü thuËt bãn ph©n cho trång rõng s¶n xuÊt 4 loµi c©y chñ yÕu II. Xö lý sè liÖu vµ b¸o c¸o ®¸nh gi¸ • Tæng hîp d÷ liÖu thu thËp ®−îc. Xö lý sè liÖu theo ch−¬ng tr×nh thèng kª trong l©m nghiÖp. ViÕt b¸o c¸o ®¸nh gi¸.
• X©y dùng quy ph¹m kü thuËt bãn ph©n rõng trång s¶n xuÊt cho 4 loµi c©y.