Khóa luận chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại Nguyễn Xuân Tiến Đan Phượng

Quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con tại trại Nguyên Xuân Tiến, đảm bảo sức khỏe và năng suất tối ưu.

• Tác giả: Phạm Văn Mạnh
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Thị Lan Phương
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trại Nguyễn Xuân Tiến, huyện Đan Phượng, TP Hà Nội
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề
• 1.1.1. Mục đích của chuyên đề
• 1.1.2. Yêu cầu của chuyên đề
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở thực tập
• 2.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.2. Điều kiện khí hậu
• 2.1.3. Giao thông, thủy lợi
• 2.1.4. Dân cư, kinh tế - xã hội
• 2.2. Cơ cấu tổ chức của trại
• 2.2.1. Quá trình thành lập và phát triển của trại
• 2.2.2. Cơ sở vật chất của trại
• 2.2.2.1. Khu nhà ở của công nhân viên
• 2.2.2.2. Khu trại chăn nuôi
• 2.2.2.3. Cơ cấu tổ chức trang trại
• 2.3. Tình hình sản xuất của trại Nguyễn Xuân Tiến
• 2.4. Thuận lợi và khó khăn của trại
• 2.4.1. Thuận lợi
• 2.4.2. Khó khăn
• 2.5. Cơ sở tài liệu liên quan đến chuyên đề thực hiện
• 2.6. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái
• 2.6.1. Sự thành thục về tính và thể vóc
• 2.6.1.1. Sự thành thục về tính
• 2.6.1.2. Sự thành thục về thể vóc
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
• 3.1. Đối tượng và phạm vi thực hiện
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung thực hiện
• 3.4. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp thực hiện
• 3.4.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4.2. Phương pháp thực hiện
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình chăn nuôi lợn tại trại trong 3 năm
• 4.2. Thực hiện biện pháp chăm sóc nuôi dưỡng đàn lợn nái sinh sản
• 4.3. Số lượng lợn nái và lợn con trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng
• 4.4. Tình hình sinh sản của đàn lợn nái nuôi tại trại
• 4.5. Một số chỉ tiêu chỉ tiêu sinh sản của đàn lợn nái tại trại qua 6 tháng theo dõi
• 4.6. Kết quả thực hiện quy trình phòng bệnh cho đàn lợn tại cơ sở
• 4.7. Kết quả thực hiện công tác vệ sinh phòng bệnh
• 4.8. Kết quả phòng bệnh cho đàn lợn nái và lợn con tại trại bằng thuốc và vắc-xin
• 4.9. Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh cho đàn lợn nái và đàn lợn con tại trại
• 4.9.1. Kết quả chẩn đoán bệnh cho đàn lợn nái tại trại
• 4.9.2. Tình hình mắc bệnh trên đàn lợn con tại trại
• 4.9.3. Kết quả điều trị bệnh ở đàn lợn nái sinh sản tại trại
• 4.9.4. Kết quả điều trị bệnh trên đàn lợn con tại trại
• 4.10. Kết quả thực hiện các công việc khác tại cơ sở
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quy trình chăm sóc lợn nái

Quy trình chăm sóc lợn nái tại trại Nguyên Xuân Tiến được thực hiện bài bản và khoa học. Trại áp dụng các kỹ thuật nuôi lợn hiện đại, đảm bảo dinh dưỡng cho lợn nái đầy đủ và cân đối. Khẩu phần ăn được thiết kế phù hợp với từng giai đoạn sinh sản, giúp lợn nái duy trì sức khỏe và năng suất. Các biện pháp quản lý sức khỏe lợn như kiểm tra định kỳ và theo dõi tình trạng thể chất được thực hiện nghiêm ngặt. Điều này giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe và can thiệp kịp thời.

1.1. Dinh dưỡng cho lợn nái

Dinh dưỡng cho lợn nái là yếu tố quan trọng trong quy trình chăm sóc lợn. Trại sử dụng các loại thức ăn cho lợn giàu protein, vitamin và khoáng chất. Khẩu phần ăn được điều chỉnh theo từng giai đoạn mang thai và nuôi con, đảm bảo lợn nái có đủ năng lượng để phát triển thai nhi và tiết sữa. Các chuyên gia tại trại cũng thường xuyên đánh giá chất lượng thức ăn để đảm bảo hiệu quả dinh dưỡng tối ưu.

1.2. Kiểm tra sức khỏe lợn nái

Kiểm tra sức khỏe lợn nái được thực hiện định kỳ để phát hiện sớm các bệnh thường gặp ở lợn. Các chỉ số như cân nặng, nhiệt độ cơ thể và tình trạng sinh sản được theo dõi chặt chẽ. Nhờ đó, trại có thể can thiệp kịp thời khi phát hiện các dấu hiệu bất thường, giảm thiểu rủi ro về sức khỏe và năng suất.

II. Phòng trị bệnh cho lợn

Phòng trị bệnh cho lợn là một phần không thể thiếu trong quy trình chăm sóc lợn tại trại Nguyên Xuân Tiến. Trại áp dụng các biện pháp phòng bệnh cho lợn như tiêm vaccine cho lợn và vệ sinh chuồng trại định kỳ. Các loại vaccine được sử dụng phù hợp với từng giai đoạn phát triển của lợn, giúp tăng cường sức đề kháng. Bên cạnh đó, trại cũng thực hiện các biện pháp quản lý sức khỏe lợn để đảm bảo đàn lợn luôn khỏe mạnh.

2.1. Vaccine cho lợn

Vaccine cho lợn được sử dụng rộng rãi tại trại để phòng ngừa các bệnh thường gặp ở lợn. Lịch tiêm phòng được thiết kế khoa học, đảm bảo lợn nái và lợn con đều được bảo vệ tối đa. Các loại vaccine phổ biến bao gồm vaccine phòng bệnh tai xanh, dịch tả và lở mồm long móng. Việc tiêm phòng đúng lịch giúp giảm thiểu nguy cơ bùng phát dịch bệnh trong trại.

2.2. Vệ sinh chuồng trại

Vệ sinh chuồng trại là yếu tố quan trọng trong phòng bệnh cho lợn. Trại thực hiện vệ sinh và sát trùng chuồng trại định kỳ, đảm bảo môi trường sống sạch sẽ và an toàn cho đàn lợn. Các biện pháp như phun sát trùng, thay đệm lót và xử lý chất thải được thực hiện nghiêm ngặt, giúp ngăn ngừa sự lây lan của mầm bệnh.

III. Chăm sóc lợn con

Chăm sóc lợn con là một phần quan trọng trong quy trình chăm sóc lợn tại trại Nguyên Xuân Tiến. Lợn con được nuôi dưỡng trong môi trường đảm bảo vệ sinh và được cung cấp thức ăn cho lợn phù hợp. Trại áp dụng các kỹ thuật nuôi lợn hiện đại để đảm bảo lợn con phát triển khỏe mạnh và đạt trọng lượng tiêu chuẩn khi xuất chuồng. Các biện pháp phòng bệnh cho lợn cũng được thực hiện ngay từ giai đoạn đầu để giảm thiểu rủi ro về sức khỏe.

3.1. Dinh dưỡng cho lợn con

Dinh dưỡng cho lợn con được chú trọng ngay từ giai đoạn đầu. Lợn con được bú sữa mẹ trong những ngày đầu và sau đó chuyển sang thức ăn cho lợn giàu dinh dưỡng. Khẩu phần ăn được thiết kế phù hợp với từng giai đoạn phát triển, giúp lợn con tăng trưởng nhanh và khỏe mạnh. Các chuyên gia tại trại cũng thường xuyên kiểm tra chất lượng thức ăn để đảm bảo hiệu quả dinh dưỡng tối ưu.

3.2. Phòng bệnh cho lợn con

Phòng bệnh cho lợn con được thực hiện thông qua việc tiêm vaccine cho lợn và vệ sinh chuồng trại định kỳ. Các loại vaccine phổ biến bao gồm vaccine phòng bệnh tiêu chảy và viêm phổi. Việc tiêm phòng đúng lịch giúp tăng cường sức đề kháng và giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh. Bên cạnh đó, trại cũng thực hiện các biện pháp vệ sinh nghiêm ngặt để đảm bảo môi trường sống an toàn cho lợn con.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam giữ vị trí quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp, cung cấp nguồn thực phẩm thiết yếu cho xã hội và tạo việc làm cho người lao động. Trong xu thế hiện đại hóa, ngành chăn nuôi đang chuyển dịch từ quy mô nhỏ lẻ nông hộ sang mô hình trang trại tập trung công nghiệp, áp dụng kỹ thuật tiên tiến và trang thiết bị hiện đại nhằm nâng cao năng suất. Tuy nhiên, phương thức chăn nuôi tập trung quy mô lớn cũng nảy sinh nhiều thách thức phức tạp trong công tác quản lý, nuôi dưỡng và kiểm soát dịch bệnh. Đặc điểm khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm tạo điều kiện thuận lợi cho các bệnh truyền nhiễm, sản khoa và nội khoa bùng phát, gây thiệt hại trực tiếp đến năng suất sinh sản của lợn nái và tỷ lệ sống của lợn con.

Xuất phát từ thực tiễn trên, tác giả Phạm Văn Mạnh (ngành Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên) đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài: "Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trại lợn Nguyễn Xuân Tiến, huyện Đan Phượng, TP Hà Nội".

Mục tiêu nghiên cứu được xác định cụ thể trong văn bản:

1. Đánh giá quy trình sản xuất của trại lợn Nguyễn Xuân Tiến.
2. Nắm bắt được quy trình vệ sinh phòng bệnh và điều trị một số bệnh thường gặp trên đàn lợn nái và lợn con trong thực tế chăn nuôi tại cơ sở.

Yêu cầu thực hiện chuyên đề gồm 5 nội dung:

1. Đánh giá tình hình chăn nuôi lợn tại trại Nguyễn Xuân Tiến.
2. Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nuôi tại trại.
3. Thực hiện tốt quy trình vệ sinh, phòng và trị bệnh cho lợn tại trại.
4. Học hỏi kinh nghiệm và kỹ thuật để chẩn đoán, phòng và điều trị bệnh cho đàn lợn.
5. Thực hiện đầy đủ thời gian và nội quy thực tập tại trang trại.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản (giống ngoại Landrace, Yorkshire) và đàn lợn con theo mẹ.
• Phạm vi không gian: Trang trại chăn nuôi lợn Nguyễn Xuân Tiến (diện tích 7.200 $\text{m}^2$), đặt tại đập tràn Đan Phượng, xã Đồng Tháp, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội.
• Phạm vi thời gian: Từ ngày 20/11/2019 đến ngày 20/5/2020 (theo dõi số liệu trực tiếp trong 6 tháng và thu thập dữ liệu lịch sử giai đoạn 2018 - tháng 5/2020).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết và tài liệu chuyên ngành

Khóa luận tổng hợp và vận dụng các kiến thức sinh lý học, dinh dưỡng học và bệnh học thú y chuyên sâu:

• Đặc điểm sinh lý sinh dục lợn nái: Cơ chế điều hòa thần kinh - thể dịch của chu kỳ động dục (trung bình 21 ngày) thông qua hệ trục vùng dưới đồi - tuyến yên - buồng trứng; vai trò của các hormone FSH, LH, Oestrogen và Progesterone; tiêu chuẩn thành thục về tính và thể vóc (lợn nái ngoại phối giống khi đạt 8 - 9 tháng tuổi, khối lượng 100 - 110 kg).
• Đặc điểm sinh lý và tiêu hóa của lợn con theo mẹ: Tốc độ sinh trưởng nhanh (khối lượng 21 ngày tuổi tăng gấp 4 lần sơ sinh); hạn chế sinh lý về dung tích đường tiêu hóa, thiếu acid chlohydric (HCl) tự do trong 2 tuần đầu khiến tính kháng khuẩn kém; khả năng điều tiết thân nhiệt chưa hoàn thiện do lớp mỡ mỏng và trung khu điều nhiệt chưa phát triển; đặc điểm miễn dịch hoàn toàn thụ động phụ thuộc vào kháng thể $\gamma\text{-globulin}$ (IgA, IgG, IgM) hấp thu từ sữa đầu của lợn mẹ.
• Bệnh học thú y chuyên biệt: Căn bệnh học, triệu chứng lâm sàng và tác hại của các hội chứng bệnh phổ biến: Viêm tử cung (do Staphylococcus aureus, Streptococcus hemolitica, E. coli, Proteus, Klebsiella); Viêm vú (do vi khuẩn Staphylococcus spp., Arcanobacterium pyogenes hoặc biến chứng ứ đọng sữa); Viêm khớp lợn con (do Streptococcus suis); Hội chứng tiêu chảy ở lợn con (do vi khuẩn E. coli, Salmonella spp. kết hợp yếu tố tiểu khí hậu chuồng nuôi).

Phương pháp nghiên cứu và can thiệp thực tế

• Phương pháp thu thập và xử lý số liệu: Thu thập số liệu chăn nuôi từ sổ sách theo dõi của trang trại qua các năm 2018, 2019 và 5 tháng đầu năm 2020; kết hợp theo dõi trực tiếp trên từng cá thể nái và lứa lợn con trong 6 tháng thực tập. Số liệu được tổng hợp và xử lý thống kê bằng phần mềm Microsoft Excel 2010 theo công thức tính toán chỉ tiêu tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ điều trị khỏi của Nguyễn Văn Thiện (2008): $$\text{Tỷ lệ lợn mắc bệnh (%)} = \frac{\sum \text{Số lợn mắc bệnh}}{\text{Tổng số lợn theo dõi}} \times 100$$ $$\text{Tỷ lệ lợn khỏi bệnh (%)} = \frac{\sum \text{Số lợn khỏi bệnh}}{\text{Tổng số lợn điều trị}} \times 100$$
• Phương pháp can thiệp kỹ thuật chăm sóc nuôi dưỡng: Sử dụng thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh chuyên dụng của Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam (mã thức ăn 967S cho nái mang thai/nuôi con và mã 550S cho lợn con tập ăn); áp dụng định mức khẩu phần ăn theo từng giai đoạn sinh lý.
• Phương pháp thú y và can thiệp sản khoa: Quy trình trợ sản đỡ đẻ, can thiệp đẻ khó bằng cơ học và tiêm hormone Oxytocin; quy trình cắt rốn, mài nanh, bấm đuôi, thiến đực; quy trình tiêm sắt (Fe-Dextran-B12) và phòng cầu trùng (Nova-coc 5%); quy trình sát trùng chuồng trại bằng dung dịch xút $\text{NaOH } 10%$ và hóa chất Ommicide; thực hiện lịch tiêm phòng vắc-xin cho lợn hậu bị, lợn nái chửa và lợn con; thiết lập phác đồ điều trị lâm sàng bằng các loại kháng sinh và thuốc trợ sức chuyên biệt (Clamoxon-S, Norfloxacin, Analgin C, Catosan 10%).

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh chăn nuôi lợn trang trại tập trung tại Việt Nam, nêu rõ mục đích đánh giá quy trình sản xuất, nắm bắt kỹ thuật phòng trị bệnh trên đàn nái sinh sản và lợn con tại cơ sở, đồng thời xác lập 5 nhiệm vụ cụ thể của chuyên đề.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

• Điều kiện cơ sở thực tập: Mô tả điều kiện tự nhiên, địa lý, khí hậu huyện Đan Phượng và hạ tầng trại lợn Nguyễn Xuân Tiến (thành lập năm 2003, diện tích 7.200 $\text{m}^2$, chuyển sang hình thức tư nhân từ năm 2015 với quy mô 300 nái). Cơ sở vật chất gồm 304 ô chuồng nái mang thai ($2,4\text{ m} \times 0,65\text{ m}$), 6 ô lợn đực và 2 ô đực phối ($5\text{ m} \times 6\text{ m}$), 50 ô chuồng chờ đẻ, 72 ô chuồng đẻ ($2,4\text{ m} \times 1,6\text{ m}$) trang bị lồng úm ($1,2\text{ m} \times 1,5\text{ m}$), hệ thống làm mát bằng giàn mát và quạt thông gió công nghiệp.
• Quy trình sản xuất của trại: Trại nuôi lợn đực ngoại Landrace và Yorkshire, áp dụng phương thức phối gom 5 tuần phối 1 lần, 4 tuần đẻ 1 lần. Nái được phối 2 - 3 liều tinh thụ tinh nhân tạo. Chỉ số sinh sản đạt 2,40 - 2,50 lứa/năm; 11,73 con sơ sinh/đàn; 11,07 con cai sữa/đàn; tuổi cai sữa 17 - 21 ngày (chậm nhất 26 ngày).
• Tổng quan tài liệu chuyên môn: Tổng hợp lý luận về sinh lý sinh dục nái, kỹ thuật nuôi dưỡng nái mang thai, nái đẻ, nái nuôi con, đặc điểm sinh trưởng lợn con và tổng quan nghiên cứu trong nước, quốc tế về các bệnh viêm tử cung, viêm vú, tiêu chảy, viêm khớp.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp thực hiện

• Xác định đối tượng nghiên cứu là đàn nái sinh sản và lợn con theo mẹ từ ngày 20/11/2019 đến 20/5/2020.
• Chi tiết hóa quy trình kỹ thuật: Định mức khẩu phần ăn 967S cho nái mang thai (chửa kỳ 1: 2,3 - 2,6 kg/ngày; chửa kỳ 2: 3,0 - 3,5 kg/ngày; giảm thức ăn trước đẻ 3 ngày; ngày đẻ 0 - 0,5 kg; sau đẻ tăng dần từ 2 kg lên 6 kg/ngày ở ngày thứ 5 trở đi).
• Quy trình đỡ đẻ, xử lý lợn con sơ sinh (lau khô bằng bột lăn Mistral, thắt cuống rốn cách gốc 3 cm, cắt rốn, sát trùng bằng cồn Iod, giữ ấm ổ úm ở nhiệt độ 33 - 35°C).
• Lịch tiêm phòng vắc-xin cho lợn con (Suyễn, Circo), lợn hậu bị (Tai xanh, Khô thai, Dịch tả, Giả dại, LMLM) và lợn nái mang thai (Dịch tả tuần thứ 10, LMLM tuần thứ 12, Khô thai sau đẻ 15 ngày).
• Lịch phun sát trùng chuồng trại định kỳ các ngày trong tuần và quy trình ngâm rửa tấm đan bằng dung dịch $\text{NaOH } 10%$, tiêu độc chuồng nuôi bằng Ommicide tỷ lệ 320 ml/1000 lít nước.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

• Phân tích biến động cơ cấu đàn của trang trại giai đoạn 2018 - tháng 5/2020 (tổng đàn dao động quanh mức 5.925 con/năm, nửa đầu năm 2020 ghi nhận 2.975 con).
• Thống kê kết quả trực tiếp tham gia chăm sóc, nuôi dưỡng 277 lượt lợn nái đẻ và 3.250 lợn con theo mẹ trong 6 tháng thực tập (từ tháng 12/2019 đến tháng 5/2020).
• Trình bày kinh nghiệm thực hành: theo dõi thể trạng nái, kiểm soát nước uống (30 - 50 lít/nái/ngày), không tiêm phòng hoặc tẩy ký sinh trùng vào tháng chửa đầu và trước đẻ 15 ngày, cho lợn con tập ăn sớm bằng cám 550S lúc 4 ngày tuổi.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng quan về việc hoàn thành các mục tiêu thực tập, tiếp thu quy trình kỹ thuật chăn nuôi thú y công nghiệp tại cơ sở và đề xuất các giải pháp hoàn thiện cơ sở hạ tầng xử lý nước thải cũng như tăng cường nhân lực cho trang trại.

Kết quả và đóng góp

Số liệu kết quả thực hiện tại trang trại

1. Cơ cấu đàn lợn của trang trại Nguyễn Xuân Tiến (2018 – tháng 5/2020)

Loại lợn	Năm 2018 (con)	Tỷ lệ (%)	Năm 2019 (con)	Tỷ lệ (%)	Tháng 5/2020 (con)	Tỷ lệ (%)
Lợn đực giống	8	0,14	5	0,08	5	0,16
Lợn nái sinh sản	269	4,12	230	3,88	250	8,40
Lợn hậu bị	50	1,72	50	0,84	100	3,36
Lợn con	5.477	94,02	5.640	95,18	2.620	88,06
Tổng số đàn	5.925	100,00	5.925	100,00	2.975	100,00

2. Số lượng lợn nái đẻ và lợn con trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng trong 6 tháng

Tháng theo dõi	Số lợn nái đẻ (con)	Số lợn con trực tiếp chăm sóc (con)
Tháng 12/2019	54	630
Tháng 01/2020	43	510
Tháng 02/2020	46	530
Tháng 03/2020	43	470
Tháng 04/2020	44	560
Tháng 05/2020	47	550
Tổng cộng	277	3.250

3. Khẩu phần ăn áp dụng cho đàn lợn nái tại trang trại (Thức ăn CP 967S)

Đối tượng lợn	Giai đoạn áp dụng	Định mức ăn hàng ngày (kg/con/ngày)
Lợn nái mang thai	Chửa kỳ 1 (từ ngày 1 đến ngày 84)	2,3 – 2,6
	Chửa kỳ 2 (từ ngày 85 đến ngày 111)	3,0 – 3,5
	Giai đoạn chuẩn bị đẻ (từ ngày 111 đến ngày 113)	Giảm dần 0,5 kg/ngày
Lợn nái đẻ và nuôi con	Ngày đẻ	0 – 0,5 (uống nước tự do)
	Ngày thứ 1 sau đẻ	2,0
	Ngày thứ 2 sau đẻ	3,0
	Ngày thứ 3 sau đẻ	4,0
	Ngày thứ 4 sau đẻ	5,0
	Ngày thứ 5 sau đẻ đến trước cai sữa 1 ngày	6,0 (hoặc tính theo công thức: 2 kg + số con × 0,35 kg)
	Ngày cai sữa	0 – 0,5 (hạn chế uống nước)

4. Quy trình dùng thuốc và tiêm phòng cho đàn lợn

• Quy trình dùng thuốc cho nái đẻ: Nái bắt đầu đẻ tiêm 20 ml Clamoxon-S; đẻ xong tiêm 2 ml Oxytocin; ngày thứ 2 sau đẻ tiêm 2 ml Oxytocin; ngày thứ 3 và ngày thứ 5 sau đẻ tiêm nhắc lại 20 ml Clamoxon-S để phòng triệt để hội chứng viêm tử cung - viêm vú.
• Quy trình thú y cho lợn con theo mẹ: Ngày 1 tuổi mài nanh, cắt đuôi, bấm số tai, cho uống Octamix (1 g/20 kg TT); ngày thứ 3 cho uống Nova-coc 5% (1 ml/con) phòng cầu trùng và tiêm bắp 2 ml Fe-Dextran-B12 phòng thiếu máu; ngày thứ 4 tập ăn cám 550S; ngày 4 - 5 xử lý rốn, mổ hecnia, thiến đực; 7 - 14 ngày tuổi tiêm vắc-xin Suyễn (1 ml); 14 - 21 ngày tuổi tiêm vắc-xin Circo (1 ml); cai sữa lúc 21 ngày tuổi.
• Phác đồ điều trị bệnh lâm sàng: Bệnh viêm khớp dùng Clamoxon-S (1 ml/15 kg TT) + Analgin C (1 ml/10 kg TT) + Catosan 10% trong 3 - 5 ngày; Hội chứng tiêu chảy tiêm bắp Norfloxacin (1 ml/10 kg TT/ngày).

Đóng góp thực tiễn của đề tài

Tác giả đã trực tiếp tham gia hoàn thiện và chuẩn hóa quy trình chăm sóc 277 nái đẻ và 3.250 lợn con theo mẹ theo mô hình khép kín; ghi nhận và hệ thống hóa toàn bộ định mức dinh dưỡng, lịch tiêm phòng vắc-xin và quy trình an toàn sinh học bằng hóa chất tại trang trại quy mô 300 nái, tạo lập nguồn dữ liệu thực tế cho công tác quản lý đàn giống ngoại tại địa phương.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu:

  • Phạm vi khảo sát giới hạn trong phạm vi 01 trang trại chăn nuôi tư nhân (trại Nguyễn Xuân Tiến, Đan Phượng, Hà Nội) với đàn nái ngoại 250 - 269 con.
  • Thời gian theo dõi thực tế tập trung trong 06 tháng (11/2019 - 05/2020), chưa bao quát trọn vẹn sự biến thiên dịch tễ qua các chu kỳ năm khác nhau.
  • Điều kiện cơ sở thực tập còn gặp khó khăn nội tại được văn bản nêu rõ: Trang trại nằm trong vùng thời tiết nhiệt đới diễn biến phức tạp, đội ngũ công nhân còn thiếu về số lượng làm ảnh hưởng tiến độ công việc, khối lượng nước thải lớn gây khó khăn cho việc đầu tư hệ thống xử lý triệt để.

• Hướng nghiên cứu tiếp:

  • Tiếp tục mở rộng theo dõi năng suất sinh sản của đàn nái theo từng lứa đẻ (lứa 1, lứa 2 đến lứa 6) và đánh giá chi tiết tỷ lệ sống của lợn con qua các mùa khí hậu khác nhau.
  • Khảo nghiệm, so sánh hiệu quả kinh tế và thời gian điều trị của các phác đồ kháng sinh thế hệ mới đối với bệnh viêm tử cung, viêm vú ở nái và tiêu chảy ở lợn con theo mẹ.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo thực nghiệm hữu ích đối với:

• Sinh viên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y: Cung cấp các thao tác kỹ thuật sản khoa chuẩn xác (đỡ đẻ, xử lý đẻ khó bằng tay và bằng thuốc, chăm sóc lợn con sơ sinh trong lồng úm).
• Kỹ thuật viên trang trại và người chăn nuôi lợn sinh sản: Tham khảo trực tiếp bảng định mức khẩu phần ăn chi tiết theo ngày trước/sau đẻ của thức ăn CP 967S, lịch sát trùng chuồng trại luân phiên hàng tuần bằng Ommicide/NaOH, và lịch tiêm phòng vắc-xin cho từng nhóm lợn (hậu bị, nái chửa, lợn con).

Câu hỏi thường gặp

1. Khẩu phần thức ăn và quy trình cho ăn đối với lợn nái nuôi con tại trại được thực hiện như thế nào?
Trả lời: Ngày nái đẻ chỉ cho ăn 0 - 0,5 kg cám hoặc uống nước ấm pha muối/ăn cháo loãng. Từ ngày thứ 1 đến ngày thứ 4 sau đẻ, lượng cám 967S tăng dần mỗi ngày 1 kg (lần lượt là 2 kg, 3 kg, 4 kg, 5 kg). Từ ngày thứ 5 trở đi cho ăn 6 kg/nái/ngày (hoặc tính theo công thức: 2 kg + số con × 0,35 kg), chia làm 4 bữa (sáng, trưa, chiều, tối). Ngày cai sữa cho nái nhịn ăn và hạn chế uống nước (0 - 0,5 kg).

2. Lịch tiêm phòng và bổ sung thuốc định kỳ cho lợn con theo mẹ từ 1 đến 21 ngày tuổi gồm những gì?
Trả lời:

• 1 ngày tuổi: Cho uống Octamix (1 g/20 kg TT), mài nanh, cắt đuôi, bấm số tai.
• 3 ngày tuổi: Uống Nova-coc 5% (1 ml/con) phòng cầu trùng; tiêm bắp 2 ml Fe-Dextran-B12 phòng thiếu máu.
• 4 ngày tuổi: Cho tập ăn sớm bằng thức ăn viên hỗn hợp hoàn chỉnh 550S.
• 4 - 5 ngày tuổi: Xử lý viêm rốn, mổ hecnia, thiến lợn đực.
• 7 - 14 ngày tuổi: Tiêm bắp 1 ml vắc-xin phòng bệnh Suyễn.
• 14 - 21 ngày tuổi: Tiêm bắp 1 ml vắc-xin phòng hội chứng còi cọc do Circovirus (Circo).
• 21 ngày tuổi (hoặc chậm nhất 26 ngày tuổi): Tiến hành cai sữa.

3. Cơ sở hạ tầng chuồng đẻ và chuồng mang thai tại trại Nguyễn Xuân Tiến được thiết kế với thông số kỹ thuật ra sao?
Trả lời: Trại có 304 ô chuồng nái mang thai (kích thước $2,4\text{ m} \times 0,65\text{ m}$/ô, sàn bê tông cao 0,5 m có khe thoát nước); 50 ô chuồng chờ đẻ và 72 ô chuồng đẻ (kích thước $2,4\text{ m} \times 1,6\text{ m}$/ô, sàn cao 1 m, có trang bị lồng úm $1,2\text{ m} \times 1,5\text{ m}$ với bóng sưởi hồng ngoại 33 - 35°C). Hệ thống chuồng kín có giàn mát ở đầu chuồng, 8 quạt thông gió ở cuối chuồng và hệ thống chống nóng tôn lạnh trên trần.

4. Phác đồ dùng thuốc phòng và chống nhiễm trùng cho lợn nái trong quá trình đẻ tại trại gồm các bước nào?
Trả lời: Khi nái bắt đầu đẻ tiêm 20 ml kháng sinh Clamoxon-S; khi đẻ hết con tiêm 2 ml Oxytocin; ngày thứ 2 sau đẻ tiêm tiếp 2 ml Oxytocin; ngày thứ 3 và ngày thứ 5 sau đẻ tiếp tục tiêm 20 ml Clamoxon-S để chống viêm vú, viêm tử cung và nhiễm trùng sau sinh.

5. Cơ cấu đàn lợn của trại có sự biến động như thế nào trong giai đoạn từ năm 2018 đến tháng 5/2020?
Trả lời: Quy mô tổng đàn năm 2018 là 5.925 con (gồm 8 đực giống, 269 nái sinh sản, 50 hậu bị, 5.477 lợn con); năm 2019 duy trì 5.925 con (5 đực giống, 230 nái sinh sản, 50 hậu bị, 5.640 lợn con); đến tháng 5/2020 ghi nhận tổng số 2.975 con (5 đực giống, 250 nái sinh sản, 100 hậu bị, 2.620 lợn con). Số lượng lợn nái và lợn con có sự dao động do ảnh hưởng của thị trường, dịch bệnh và kế hoạch loại thải nái kém chất lượng hàng tháng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phạm Văn Mạnh đã phản ánh chi tiết việc áp dụng quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng và an toàn sinh học thú y trên đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trang trại tư nhân Nguyễn Xuân Tiến. Công trình cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm đầy đủ về định mức khẩu phần ăn, lịch tiêm phòng vắc-xin, quy trình vệ sinh sát trùng chuồng trại và phác đồ điều trị các bệnh phổ biến trên đàn lợn với quy mô theo dõi 277 nái đẻ và 3.250 lợn con. Toàn bộ nội dung là tài liệu thực hành có giá trị cho sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi Thú y và kỹ thuật viên quản lý trại lợn công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong những năm gần đây, nền nông nghiệp nước ta đã và đang phát triển không ngừng trong đó có ngành chăn nuôi, đặc biệt là chăn nuôi lợn chiếm một vị trí rất quan trọng trong sự phát triển kinh tế đất nước. Đó là nguồn cung cấp chủ yếu thực phẩm cho con người, giải quyết việc làm góp phần tăng thu nhập cho người dân. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế nông nghiệp, nước ta cũng đã và đang áp dụng một số kỹ thuật chăn nuôi tiên tiến của nước ngoài, sử dụng các trang thiết bị hiện đại giúp cho việc chăn nuôi ngày càng trở nên dễ thực hiện và đạt năng suất cao hơn. Chăn nuôi lợn đã và đang chuyển dịch theo hướng rất tích cực, từ nuôi lợn theo quy mô nhỏ lẻ hộ gia đình sang quy mô trang trại tập trung.

Tuy nhiên, chăn nuôi lợn quy mô lớn cũng phải đối mặt với rất nhiều khó khăn trong công tác nuôi dưỡng, chăm sóc, quản lý đàn, đặc biệt là công tác phòng chống dịch bệnh và điều trị những bệnh phát sinh trong quá trình chăn nuôi. Do đặc điểm về địa lý cũng như khí hậu nóng ẩm của nước ta mà tình hình dịch bệnh diễn ra ngày càng phức tạp. Lợn thường mắc một số bệnh như: Bệnh truyền nhiễm, bệnh sản khoa, bệnh nội khoa.ảnh hưởng rất nhiều đến cơ cấu và hiệu quả kinh tế của người chăn nuôi. Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm Khoa Chăn nuôi Thú y và cô giáo hướng dẫn, chúng em đã tiến hành thực hiện chuyên đề đề: ‘‘Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trại Nguyên Xuân Tiến, huyện Đan Phượng, TP Hà Nội’’.

Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục đích của chuyên đề - Đánh giá quy trình sản xuất của trại Nguyễn Xuân Tiến. m 2 - Nắm bắt, được quy trình vệ sinh phòng bệnh và điều trị một số bệnh của lợn nái thường gặp trong chăn nuôi của cơ sở. - Nắm bắt, được quy trình vệ sinh phòng bệnh và điều trị một số bệnh của lợn nái thường gặp trong chăn nuôi của cơ sở.

Yêu cầu của chuyên đề - Đánh giá được tình hình chăn nuôi lợn tại trại Nguyễn Xuân Tiến. - Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nuôi tại trại. - Thực hiện tốt quy trình vệ sinh, phòng và trị bệnh cho lợn tại trại. - Học hỏi được những kinh nghiệm và kỹ thuật để chẩn đoán, phòng và điều trị bệnh cho đàn lợn.

- Làm việc đầy đủ trong thời gian thực tập tại trang trại. m 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở thực tập 2. Vị trí địa lý * Vị trí địa lý Trại Nguyễn Xuân Tiến nằm ở đập tràn Đan Phượng thuộc địa bàn xã Đồng Tháp, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội.

Trại được xây dựng ở vị trí thuận lợi: cách xa khu dân cư, thuận tiện đường giao thông. Huyện Đan Phượng nằm ở phía Tây Bắc trung tâm thành phố Hà Nội, tại khoảng giữa của trục đường quốc lộ 32 từ trung tâm Hà Nội đi Sơn Tây. Phía Bắc giáp Sông Hồng (sang bờ bên kia là huyện Đông Anh và huyện Mê Linh) Phía Đông giáp quận Từ Liêm, huyện Hoài Đức Phía Tây giáp huyện Phúc Thọ. Phía Nam giáp huyện Hoài Đức.

Điều kiện khí hậu Hà Nội có khí hậu nhiệt đới gió mùa, có 4 mùa rõ rệt. Mùa đông chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc, lạnh, khô, ít mưa. Mùa hè chịu ảnh hưởng của gió Tây khô nóng, nóng, ẩm, mưa nhiều. Từ tháng 1 đến tháng 3 vẫn có giá lạnh nhưng vì là tiết xuân nên có mưa nhẹ (mưa xuân) đủ độ ẩm cho sinh vật phát triển.

Từ tháng 5 đến tháng 9 là mùa nóng có mưa to và bão. Tháng 8, 9, 10 là ngày thu, khí hậu mát mẻ. Mùa khô từ tháng 10 năm trước đến tháng 4 năm sau, đây là thời kỳ giá lạnh, không mưa to. Những ngày cuối thu se se lạnh và chóng hoà nhập vào mùa đông.

Nhiệt độ trung bình mùa đông: 17,2ºC (lúc thấp xuống tới 2,7ºC). Trung bình mùa hạ: 29,2ºC (lúc cao nhất lên tới 39ºC). Nhiệt độ trung bình cả năm: 23,2ºC; lượng mưa trung bình hàng năm: 1. m 4 * Giao thông, thủy lợi Huyện Đan Phượng có Quốc lộ 32 chạy qua khoảng 4 km, nếu đi từ phía Hà Nội lên Sơn Tây đến km 16 + 500 là ngã Tư Trôi (thuộc huyện Hoài Đức) rẽ phải khoảng 300 m sẽ đến xã Tân Lập - huyện Đan Phượng.

So với các quận huyện của thủ đô Hà Nội, Đan Phượng có số khu vực hành chính và diện tích tự nhiên thuộc loại nhỏ nhất (chỉ ngang bằng 1 xã của Huyện Ba Vì, Phú Xuyên, Ứng Hòa, Chương Mỹ. Các dự án đường sắt đô thị đi qua địa bàn huyện (dự kiến) là các tuyến số 3 (Trôi - Nhổn - Yên Sở), tuyến số 4 (Liên Hà - Bắc Thăng Long). Huyện Đan Phượng là huyện có hệ thống sông Hồng, Sông Đáy chảy qua. Xưa kia là ngã ba sông (Sông Hồng, Sông Nhuệ, Sông Đáy) nên địa hình của huyện là tương đối bằng phẳng, chủ yếu là đất phù sa.

Chiều cao trung bình là 6 - 8 m so với mực nước biển. * Dân cư, kinh tế - xã hội Xét về mảng văn hóa giáo dục Đan Phượng thuộc hạng đầu của thành phố Hà Nội hiện nay (tất cả các trường Tiểu học trong huyện đã đạt chuẩn Quốc gia, có những xã có số dân khoảng 17.000 người như ở Tân Hội, 14.800 người như ở Tân Lập, hơn 10.000 người như ở Thị Trấn Phùng, Hồng Hà, Phương Đình. Hiện nay, trên địa bàn huyện đã hình thành khu đô thị Tân Tây Đô, khu nhà ở Tân Lập cũng như khu đô thị sinh thái cao cấp Phoenix Garden. Cơ cấu tổ chức của trại 2.

Quá trình thành lập và phát triển của trại Trại lợn của ông Bùi Thanh Phong nằm trên địa phận xã Đồng Tháp - huyện Đan Phượng - tp Hà Nội. Trại được thành lập năm 2003, có diện tích là 7200 m². Giai đoạn năm 2003- 2015 trại cho công ty CP thuê làm trại gia công, từ năm 2015 đến nay, trại chuyển lại thành trại tư nhân do ông Nguyễn Xuân m 5 Tiến, ông Bùi Thanh Phong và ông Vũ Thanh Biện cùng làm chủ và ông Nguyễn Xuân Tiến quản lý. Cơ sở vật chất của trại * Khu nhà ở của công nhân viên Trại được xây dựng trên đất 5% của xã Đồng Tháp với thời gian thuê là 50 năm.

Trại chia làm 2 khu riêng biệt là khu trại chăn nuôi và khu nhà ở, được ngăn cách với nhau bởi 2 ao cá. Trại được bao bọc bởi hệ thống cây xanh phân tầng, đảm bảo vừa mát mẻ, vừa thanh lọc không khí, giảm mùi, tránh ô nhiễm môi trường. Khu nhà ở của công nhân viên được xây dựng phù hợp với yêu cầu thực tế của trại 300 nái. Gồm: 1 phòng kĩ sư, 2 phòng công nhân, 1 phòng trực đêm.

Hệ thống nhà bếp, nhà tắm, nhà vệ sinh cũng được xây dựng phù hợp, có hệ thống nóng lạnh đầy đủ. * Khu trại chăn nuôi Khu trại chăn nuôi được xây dựng theo đúng tiêu chuẩn. Gồm: chuồng cách ly, chuồng cai sữa, chuồng lợn nái mang thai, chuồng đẻ, phòng khai thác tinh, khu để phân, bể ngâm rửa dụng cụ, sân phơi, nhà vệ sinh và hệ thống xử ly chất thải. Mỗi chuồng được xây dựng hợp ly, trong đó: Khu chuồng bầu có 2 ô lớn dành cho lợn đực hoạt động và phối, 6 ô cho lợn đực, 304 ô chuồng dành cho lợn nái.

Khu lợn nái chia ra 4 khu vực riêng: khu lợn bầu, khu lợn cai sữa, khu lợn cách ly, khu phối. Khu lợn bầu cũng được sắp xếp riêng theo từng giai đoạn mang thai của lợn. Khu lợn cai sữa, khu cách ly và khu phối được xếp sát nhau để tiện cho việc theo dõi. Chuồng bầu mỗi ô nái có kích thước 2,4 m × 0,65 m/ô; hai ô chuồng đực giống có kích thước 5 m × 6 m.

Lợn nằm trên sàn bê tông cao 0,5 m có khe thoát nước. Ngoài ra, chuồng bầu trang bị 5 bóng đèn hồng ngoại ở mỗi đầu dãy chuồng để sưởi ấm. m 6 Chuồng đẻ được chia ra: 50 ô chuồng chờ đẻ, 72 ô chuồng đẻ. Hai khu chuồng này đều xây dựng hệ thống sàn bê tông cao khoảng 1m, có khe thoát nước và chia từng ô riêng biệt: chuồng đẻ mỗi ô có kích thước 2,4 m × 1,6 m/ô và trang bị hệ thống lồng úm.

Các chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn. Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng có 8 quạt thông gió đối với các chuồng đẻ và chuồng bầu, 2 quạt thông gió đối với các chuồng cách ly và cai sữa. Hai bên tường có dãy cửa sổ lắp kính, mỗi cửa sổ có diện tích 1,2 m2; cách nền 1,2 m2; khoảng cách giữa các cửa là 2,5 m. Trên trần được lắp hệ thống chống nóng tôn lạnh.

Ngoài ra, mỗi chuồng đều có hệ thống ống nước, máy bơm để đáp ứng nhu cầu uống nước và vệ sinh chuồng trại. Máng ăn được xây dựng hiện đại, có kệ để thuốc, dụng cụ cần thiết và đảm bảo an toàn vệ sinh. Phòng khai thác tinh của trại được trang bị các dụng cụ hiện đại như: Máy đếm mật độ tinh trùng, kính hiển vi, thiết bị cảm ứng nhiệt, các dụng cụ đóng liều tinh, nồi hấp cách thủy dụng cụ và một số thiết bị khác. *Cơ cấu tổ chức trang trại - 01 chủ trại - 01 quản lý trại - 01 quản lý kĩ thuật - 02 công nhân - 02 sinh viên thực tập Với đội ngũ công nhân trên, trại phân ra làm các tổ khác nhau như: tổ chuồng đẻ và chuồng cai sữa, tổ chuồng bầu và chuồng cách ly.

Mỗi tổ thực hiện công việc hàng ngày một cách nghiêm túc, đúng quy định của trại. Tình hình sản xuất của trại Nguyễn Xuân Tiến Trang trại Nguyễn Xuân Tiến chuyên sản xuất con giống với các giống lợn được nhập ngoại như: Landrace (Đan Mạch), Yorkshire (Anh). Hiện ở trại có 05 lợn đực giống, các lợn đực giống được đặt nuôi ở đầu chuồng gần giàn m 7 mát, nhằm mục đích tiện cho phối giống, kích thích động dục cho lợn nái và khai thác tinh để thụ tinh nhân tạo. Tinh lợn được khai thác đều có chất lượng tốt, đáp ứng được yêu cầu của khách hàng.

Trại sản xuất lợn giống theo hình thức phối gom 5 tuần phối 1 lần và 4 tuần đẻ 1 lần.