Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc, Nuôi Dưỡng, Phòng Và Trị Bệnh Cho Chó Tại Bệnh Xá Thú Y Cộng Đồng

Chó ngày càng trở thành một phần quan trọng trong cuộc sống của nhiều người, từ vai trò giữ nhà đến… 63 trang · Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên · 2022.

• Tác giả: Nguyễn Thủy Diệu Linh
• Người hướng dẫn: TS. La Văn Công
• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc, Nuôi Dưỡng, Phòng Và Trị Bệnh Cho Chó Tại Bệnh Xá Thú Y Cộng Đồng, Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 2. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Mô tả sơ lược về Bệnh xá Thú y cộng đồng
• 2.1.3. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Các giống chó nuôi phổ biến ở địa phương
• 2.2.1. Một số giống chó địa phương
• 2.2.2. Các giống chó nhập ngoại
• 2.2.2.1. Nhóm chó cảnh
• 2.2.2.2. Nhóm chó làm việc
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.2.1. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.2.2. Phương pháp theo dõi (hoặc thu thập thông tin)
• 3.2.3. Phương pháp chẩn đoán bệnh
• 3.2.4. Phương pháp tiến hành thủ thuật ngoại khoa
• 3.2.5. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
• 4.1. Thực hiện chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh phòng bệnh cho chó và một số công việc khác tại bệnh xá thú y
• 4.2. Tình hình tiêm phòng vắc xin cho chó tại bệnh xá thú y
• 4.3. Tình hình khám chữa bệnh cho chó tại bệnh xá Thú y
• 4.4. Tình hình chó mắc bệnh ngoài da được đưa đến khám chữa bệnh tại bệnh xá Thú y
• 4.5. Kết quả chẩn đoán bệnh ngoài da ở chó đến khám
• 4.6. Kết quả điều trị một số bệnh ngoài da cho chó tại bệnh xá Thú y
• 4.7. Tình hình mắc bệnh đường tiêu hóa ở chó đưa đến khám tại bệnh xá Thú y
• 4.8. Kết quả chẩn đoán bệnh đường tiêu hóa của chó đến khám
• 4.9. Kết quả điều trị một số bệnh đường tiêu hoá ở chó đến khám
• 4.10. Tình hình mắc một số bệnh đường hô hấp ở chó được đưa đến khám chữa bệnh tại bệnh xá Thú y
• 4.11. Kết quả chẩn đoán bệnh đường hô hấp ở chó được đưa đến khám chữa bệnh tại bệnh xá Thú y
• 4.12. Kết quả điều trị một số bệnh đường hô hấp cho chó
• 4.13. Kết quả thực hiện các công tác khác
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH TRONG QUÁ TRÌNH THỰC TẬP

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quy Trình Chăm Sóc Chó Tại Bệnh Xá Thú Y

Chó ngày càng trở thành một phần quan trọng trong cuộc sống của nhiều người, từ vai trò giữ nhà đến thú cưng. Sự gia tăng số lượng chó kéo theo nhu cầu chăm sóc sức khỏe và điều trị bệnh ngày càng cao. Bệnh xá Thú y cộng đồng tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ này, đồng thời là nơi thực hành cho sinh viên thú y. Chuyên đề "Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh cho chó tại Bệnh xá Thú y cộng đồng, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên" tập trung vào đánh giá tình hình khám chữa bệnh, áp dụng các biện pháp chẩn đoán và điều trị, cũng như đề xuất các biện pháp phòng bệnh hiệu quả. Mục tiêu là nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho chó và cung cấp kiến thức thực tế cho sinh viên.

1.1. Mục Tiêu Nghiên Cứu Chuyên Đề Chăm Sóc Chó

Chuyên đề hướng đến việc đánh giá tình hình chó đến khám và tiêm phòng tại bệnh xá. Áp dụng các biện pháp chẩn đoán bệnh và phác đồ điều trị cho các bệnh thường gặp. Đề xuất các biện pháp phòng trị bệnh hiệu quả. Đồng thời, trang bị kiến thức và kỹ năng chăm sóc, nuôi dưỡng chó trong môi trường bệnh xá. Mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng dịch vụ thú y và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

1.2. Yêu Cầu Kỹ Năng Chăm Sóc Chó Tại Bệnh Xá Thú Y

Sinh viên cần làm quen với công tác khám chữa bệnh cho chó. Nắm vững quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và vệ sinh phòng bệnh. Xác định tỷ lệ nhiễm bệnh trên chó đến khám. Biết cách chẩn đoán, phòng và trị bệnh cho chó. Yêu cầu này đảm bảo sinh viên có kiến thức và kỹ năng thực tế để đáp ứng nhu cầu của ngành thú y.

II. Điều Kiện Cơ Sở Vật Chất Bệnh Xá Thú Y Nông Lâm TN

Bệnh xá Thú y cộng đồng thuộc khoa Chăn nuôi Thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, được xây dựng từ năm 2014. Ban đầu, bệnh xá chủ yếu phục vụ công tác thực tập cho sinh viên. Từ năm 2016, bệnh xá mở rộng chức năng, cung cấp dịch vụ tư vấn, khám chữa bệnh cho thú cưng tại Thái Nguyên và các tỉnh lân cận. Bệnh xá có chức năng phục vụ thực tập, tư vấn, khám chữa bệnh, tiêm phòng và cung cấp các dịch vụ spa làm đẹp cho thú cưng. Cơ cấu tổ chức gồm trưởng khoa quản lý, 1 bác sĩ và 2 nhân viên phục vụ, cùng với sinh viên thực tập.

2.1. Vị Trí Địa Lý và Khí Hậu Bệnh Xá Thú Y

Bệnh xá Thú y nằm tại xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên, trong khuôn viên trường Đại học Nông Lâm. Khu vực này có khí hậu 4 mùa rõ rệt, với mùa mưa kéo dài từ tháng 4 đến tháng 10 và mùa khô từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau. Điều kiện khí hậu này ảnh hưởng đến công tác phòng chống dịch bệnh cho thú cưng, đặc biệt là trong mùa mưa ẩm.

2.2. Cơ Sở Vật Chất và Trang Thiết Bị Bệnh Xá Thú Y

Bệnh xá có diện tích xây dựng 300m2, bao gồm các phòng chức năng như phòng khám tổng quát, phòng chẩn đoán hình ảnh, phòng xét nghiệm, phòng mổ, kho chứa thuốc và phòng lưu trú cho vật nuôi. Trang thiết bị bao gồm máy siêu âm, máy xét nghiệm máu, máy khí dung, kính hiển vi, tủ lạnh, tủ ấm, máy sấy và đèn mổ. Bệnh xá còn cung cấp các dịch vụ chăm sóc thú cưng như spa, tạo mí, cắt tai, tắm, tỉa lông, cắt móng, vệ sinh tai, ký gửi thú cưng, khám sức khỏe định kỳ và triệt sản.

III. Các Bệnh Thường Gặp và Phương Pháp Chẩn Đoán Cho Chó

Bệnh xá Thú y tiếp nhận nhiều trường hợp chó mắc bệnh khác nhau, từ các bệnh đường tiêu hóa, hô hấp đến các bệnh ngoài da và ký sinh trùng. Việc chẩn đoán chính xác và kịp thời là yếu tố then chốt để điều trị hiệu quả. Các phương pháp chẩn đoán bao gồm khám lâm sàng, xét nghiệm máu, xét nghiệm phân, siêu âm và chẩn đoán hình ảnh. Việc nắm vững các triệu chứng và phương pháp chẩn đoán giúp bác sĩ thú y đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

3.1. Bệnh Đường Tiêu Hóa Thường Gặp Ở Chó

Các bệnh đường tiêu hóa thường gặp ở chó bao gồm tiêu chảy, nôn mửa, viêm dạ dày ruột và tắc ruột. Nguyên nhân có thể do nhiễm trùng, ký sinh trùng, thức ăn không phù hợp hoặc dị vật. Triệu chứng thường gặp là chó bỏ ăn, mệt mỏi, tiêu chảy hoặc táo bón. Chẩn đoán dựa trên khám lâm sàng, xét nghiệm phân và siêu âm ổ bụng.

3.2. Bệnh Ngoài Da và Ký Sinh Trùng Ở Chó

Các bệnh ngoài da thường gặp ở chó bao gồm viêm da, nấm da, ghẻ và dị ứng. Ký sinh trùng thường gặp là ve, rận, bọ chét và giun sán. Triệu chứng thường gặp là chó ngứa ngáy, rụng lông, da đỏ và có vảy. Chẩn đoán dựa trên khám lâm sàng, soi da và xét nghiệm máu.

3.3. Bệnh Đường Hô Hấp Thường Gặp Ở Chó

Các bệnh đường hô hấp thường gặp ở chó bao gồm viêm phổi, viêm phế quản và viêm khí quản. Nguyên nhân có thể do nhiễm trùng, virus hoặc dị ứng. Triệu chứng thường gặp là chó ho, khó thở, chảy nước mũi và sốt. Chẩn đoán dựa trên khám lâm sàng, chụp X-quang phổi và xét nghiệm máu.

IV. Quy Trình Điều Trị và Chăm Sóc Chó Bệnh Tại Bệnh Xá

Quy trình điều trị chó bệnh tại bệnh xá bao gồm khám lâm sàng, chẩn đoán, lập phác đồ điều trị và theo dõi. Chăm sóc chó bệnh bao gồm cung cấp chế độ dinh dưỡng phù hợp, vệ sinh sạch sẽ và theo dõi các dấu hiệu bất thường. Việc tuân thủ đúng quy trình và chăm sóc chu đáo giúp chó bệnh nhanh chóng hồi phục.

4.1. Phác Đồ Điều Trị Bệnh Đường Tiêu Hóa Cho Chó

Phác đồ điều trị bệnh đường tiêu hóa cho chó thường bao gồm sử dụng kháng sinh, thuốc giảm đau, thuốc chống nôn và thuốc cầm tiêu chảy. Chế độ ăn uống cần được điều chỉnh, ưu tiên thức ăn dễ tiêu và giàu dinh dưỡng. Trong trường hợp tắc ruột, phẫu thuật có thể là cần thiết.

4.2. Điều Trị Bệnh Ngoài Da và Ký Sinh Trùng Ở Chó

Điều trị bệnh ngoài da và ký sinh trùng ở chó thường bao gồm sử dụng thuốc bôi, thuốc uống và thuốc tiêm. Vệ sinh da sạch sẽ và sử dụng các sản phẩm chăm sóc da phù hợp. Phòng ngừa ký sinh trùng bằng cách sử dụng thuốc phòng ve, rận và tẩy giun định kỳ.

4.3. Điều Trị Bệnh Đường Hô Hấp Cho Chó

Điều trị bệnh đường hô hấp cho chó thường bao gồm sử dụng kháng sinh, thuốc giảm ho, thuốc long đờm và thuốc giãn phế quản. Chế độ chăm sóc cần đảm bảo chó được nghỉ ngơi đầy đủ và tránh tiếp xúc với các tác nhân gây kích ứng.

V. Kết Quả Nghiên Cứu và Đánh Giá Hiệu Quả Chăm Sóc Chó

Nghiên cứu tại Bệnh xá Thú y cho thấy tỷ lệ chó mắc các bệnh đường tiêu hóa, hô hấp và ngoài da là khá cao. Việc áp dụng các biện pháp chẩn đoán và điều trị kịp thời đã giúp cải thiện đáng kể tình trạng sức khỏe của chó. Tuy nhiên, cần tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường công tác phòng bệnh để giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh.

5.1. Tình Hình Tiêm Phòng Vắc Xin Cho Chó Tại Bệnh Xá

Số lượng chó được tiêm phòng vắc xin tại bệnh xá còn hạn chế. Cần tăng cường công tác tuyên truyền và khuyến khích chủ nuôi đưa chó đi tiêm phòng đầy đủ để phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

5.2. Đánh Giá Hiệu Quả Điều Trị Các Bệnh Thường Gặp

Hiệu quả điều trị các bệnh thường gặp tại bệnh xá là khá tốt. Tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi và đánh giá hiệu quả điều trị để cải thiện phác đồ điều trị và nâng cao chất lượng dịch vụ.

VI. Đề Xuất và Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Chăm Sóc Chó

Để nâng cao chất lượng chăm sóc chó tại Bệnh xá Thú y, cần đầu tư thêm trang thiết bị hiện đại, nâng cao trình độ chuyên môn của bác sĩ thú y và tăng cường công tác tuyên truyền về phòng bệnh. Đồng thời, cần xây dựng mối quan hệ tốt với chủ nuôi để tạo sự tin tưởng và hợp tác trong việc chăm sóc sức khỏe cho chó.

6.1. Giải Pháp Tăng Cường Cơ Sở Vật Chất Bệnh Xá

Đầu tư thêm máy móc, thiết bị hiện đại như máy chụp CT, MRI để nâng cao khả năng chẩn đoán bệnh. Mở rộng diện tích bệnh xá để đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng tăng.

6.2. Nâng Cao Trình Độ Chuyên Môn Bác Sĩ Thú Y

Tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo chuyên đề để cập nhật kiến thức và kỹ năng mới cho bác sĩ thú y. Khuyến khích bác sĩ thú y tham gia các chương trình đào tạo chuyên sâu ở nước ngoài.

6.3. Tăng Cường Tuyên Truyền Về Phòng Bệnh Cho Chó

Tổ chức các buổi nói chuyện, hội thảo về phòng bệnh cho chó. Phát tờ rơi, poster về các bệnh thường gặp và cách phòng ngừa. Sử dụng mạng xã hội để tuyên truyền về phòng bệnh cho chó.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong đời sống xã hội hiện đại, chó ngày càng được nuôi dưỡng phổ biến với nhiều vai trò đa dạng như giữ nhà, làm thú cưng, giải trí, phục vụ nghiên cứu khoa học, học tập và hỗ trợ công tác an ninh quốc phòng. Cùng với sự gia tăng về số lượng và tính đa dạng của các giống chó nuôi (cả giống nội địa và giống ngoại nhập), tình hình dịch bệnh trên đàn chó cũng diễn biến ngày một phức tạp. Mặc dù công tác tiêm phòng vắc xin và các biện pháp vệ sinh phòng dịch đã được triển khai, các bệnh lý truyền nhiễm, ký sinh trùng, nội khoa và ngoại khoa vẫn thường xuyên xuất hiện, đòi hỏi quy trình tiếp nhận, chăm sóc, chẩn đoán và phác đồ điều trị phải được chuẩn hóa tại các cơ sở thực hành thú y.

Bệnh xá Thú y cộng đồng thuộc Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên được thành lập từ tháng 7 năm 2014 nhằm tạo môi trường rèn nghề thực tế cho sinh viên ngành Thú y, đồng thời chính thức cung cấp dịch vụ tư vấn, khám chữa bệnh cho thú cưng tại tỉnh Thái Nguyên và các vùng phụ cận từ tháng 4 năm 2016. Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thủy Diệu Linh (chuyên ngành Thú y, khóa 2017 – 2022) dưới sự hướng dẫn của TS. La Văn Công tập trung vào chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh cho chó tại Bệnh xá Thú y cộng đồng, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên”.

Mục tiêu nghiên cứu được xác định gồm 4 nội dung cụ thể:

1. Đánh giá tình hình chó được đưa đến khám và tiêm phòng tại Bệnh xá Thú y cộng đồng.
2. Áp dụng các biện pháp chẩn đoán bệnh và đề ra phác đồ điều trị một số bệnh thường gặp ở chó được đưa đến khám chữa bệnh tại Bệnh xá.
3. Đề xuất các biện pháp phòng trị bệnh hiệu quả cho chó tại cơ sở.
4. Nắm vững kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng đối với chó lưu trú khám và điều trị bệnh tại Bệnh xá.

Nhiệm vụ và yêu cầu nghiên cứu bao gồm:

1. Làm quen và thực hành công tác khám chữa bệnh thực tế cho chó tại Bệnh xá.
2. Thực hiện đúng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh khử trùng và phòng bệnh cho chó.
3. Xác định tỷ lệ mắc các hội chứng bệnh lý chính (đường tiêu hóa, đường hô hấp, bệnh ngoài da) trên đàn chó tiếp nhận.
4. Thực hiện các kỹ thuật chẩn đoán lâm sàng, phi lâm sàng, phẫu thuật ngoại khoa và đánh giá kết quả điều trị theo từng phác đồ.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Tất cả các cá thể chó được chủ nuôi đưa đến khám, điều trị, làm dịch vụ chăm sóc và tiêm phòng vắc xin tại Bệnh xá Thú y cộng đồng.
• Phạm vi không gian: Bệnh xá Thú y cộng đồng, Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên (xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên).
• Phạm vi thời gian: Số liệu được thu thập liên tục từ ngày 19/06/2021 đến ngày 20/12/2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở khoa học dựa trên các tài liệu chuyên ngành về giống chó, sinh lý học, bệnh học lâm sàng thú nhỏ và các quy định pháp luật thú y hiện hành:

• Cơ sở pháp lý và lý thuyết dịch tễ: Áp dụng quy định của Luật Thú y (2016) về việc bắt buộc tiêm vắc xin phòng bệnh Dại định kỳ hàng năm cho thú nuôi cảnh; tổng quan các đặc điểm ngoại hình, tập tính của các giống chó nội địa (chó Vàng, chó H'Mông, chó Bắc Hà, chó Phú Quốc) và các giống chó nhập ngoại (nhóm chó cảnh: Chihuahua, Bắc Kinh, Bắc Kinh lai Nhật, Pug, Phốc hươu, Phốc sóc, Toy Poodle, Becgie; nhóm chó làm việc: Rottweiler, Husky, Pit bull, Corgi, Golden Retriever, Alaska).
• Chỉ số sinh lý và ý nghĩa chẩn đoán: Sử dụng các ngưỡng sinh lý chuẩn gồm thân nhiệt đo trực tràng (chó trưởng thành: 38 – 38,5°C; chó con: 38,5 – 39°C; sơ sinh: 35,6 – 36,1°C), tần số hô hấp ở trạng thái nghỉ ngơi (20 – 34 lần/phút), tần số tim mạch (chó con: 110 – 120 lần/phút; chó lớn giống nhỏ: 80 – 120 lần/phút; chó lớn giống to: 70 – 90 lần/phút), tuổi thành thục sinh dục (chó đực: 14 – 16 tháng; chó cái: 8 – 10 tháng, chu kỳ lên giống 2 lần/năm), cùng biến đổi màu sắc niêm mạc tự nhiên.
• Khung lý thuyết bệnh học: Tổng quan cơ chế sinh bệnh, triệu chứng và nguyên tắc điều trị các nhóm bệnh: bệnh đường tiêu hóa (viêm dạ dày - ruột, bệnh do Canine Parvovirus - CPV, dị vật thực quản và dạ dày); bệnh hệ tiết niệu - sinh dục (viêm tử cung cấp tính, đẻ khó, viêm bàng quang); bệnh đường hô hấp (viêm mũi, viêm khí - phế quản, viêm phổi); bệnh ký sinh trùng (ghẻ do Demodex canis, ghẻ do Sarcoptes scabiei, giun đũa do Toxocara canis và Toxascaris leonina, ký sinh trùng đường máu).

Phương pháp nghiên cứu và kỹ thuật thực hiện:

• Phương pháp thu thập số liệu: Ghi chép nhật ký lâm sàng hàng ngày đối với từng ca bệnh, lập sổ bệnh án theo dõi riêng từng cá thể về giống, lứa tuổi, triệu chứng, diễn biến bệnh và kết quả điều trị.
• Phương pháp chẩn đoán lâm sàng: Khám tổng quát bằng quan sát thể trạng, kiểm tra niêm mạc mắt, miệng, sờ nắn độ đàn hồi của da, đo thân nhiệt trực tràng bằng nhiệt kế, gõ và nghe phổi/tim, kiểm tra phản xạ ho vùng thanh quản.
• Phương pháp chẩn đoán phi lâm sàng (cận lâm sàng):
  • Soi kính hiển vi (vật kính 10x và 40x): cạo vẩy da vùng giáp ranh giữa da bệnh và da lành, làm tiêu bản soi tươi với hóa chất chuyên dụng để phát hiện bào tử nấm, ấu trùng và ve ghẻ Demodex, Sarcoptes.
  • Xét nghiệm kháng nguyên nhanh: sử dụng que test CPV Ag lấy dịch phân hậu môn để chẩn đoán bệnh Parvo virus (đọc kết quả trong 5 – 10 phút).
• Phương pháp ngoại khoa: Thực hiện quy trình phẫu thuật vô trùng gây mê bằng Ketamin (liều 0,7 – 0,9 ml đối với chó đực hoặc điều chỉnh theo thể trọng), sát trùng cồn Iod 5% cho các ca triệt sản chó cái (cắt buồng trứng, khâu phục hồi 3 lớp: khâu vắt liên tục cơ/phúc mạc, khâu vắt liên tục mô liên kết dưới da, khâu từng nút da), triệt sản chó đực (rạch bao dịch hoàn, thắt thừng dịch hoàn nút số 8), mổ đẻ (rạch đường trắng dọc từ rốn, kẹp cắt rốn cách bụng 3 cm và 1 cm, khâu tử cung 3 lớp và hồi sức sơ sinh).
• Phương pháp xử lý số liệu: Thống kê, phân loại và xử lý tỷ lệ phần trăm bằng phần mềm Microsoft Excel 2016.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần mở đầu tập trung nêu rõ tầm quan trọng của ngành thú y thú cưng trong bối cảnh phong trào nuôi động vật cảnh phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam. Tác giả chỉ ra thực trạng gia tăng nguy cơ lây nhiễm chéo các mầm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm giữa động vật và người. Phần này xác định đầy đủ 4 mục tiêu nghiên cứu, 4 nhiệm vụ thực hành tay nghề và các giới hạn về đối tượng, thời gian, địa điểm thực hiện tại Bệnh xá Thú y cộng đồng, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

Chương này cung cấp cái nhìn chi tiết về điều kiện cơ sở vật chất và vị trí địa lý của Bệnh xá Thú y cộng đồng tại xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên. Bệnh xá có tổng diện tích xây dựng 300 m², bố trí liên hoàn các phòng chức năng: phòng khám tổng quát, phòng chẩn đoán hình ảnh (siêu âm, X-quang), phòng xét nghiệm huyết học - sinh hóa, phòng mổ vô trùng, kho dược phẩm và khu lưu trú cho bệnh súc. Nhân sự trực tiếp gồm 1 bác sĩ phụ trách chuyên môn và 2 kỹ thuật viên.

Phần tổng quan phân tích sâu sắc các đặc điểm nhận dạng của các giống chó bản địa và chó nhập ngoại phổ biến tại địa bàn. Đồng thời, tác giả hệ thống hóa các chỉ số sinh lý chuẩn mực làm căn cứ biện luận lâm sàng, phân tích chi tiết nguyên nhân vi sinh vật (vi khuẩn Streptococcus, Staphylococcus, E. coli; virus Parvo CPV; nấm da Microsporum canis; ký sinh trùng ghẻ, giun tròn) cùng nguyên tắc dùng thuốc kháng sinh, dịch truyền bù nước - điện giải và thuốc bổ trợ lực.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Phần này mô tả chi tiết quy trình tiếp nhận ca bệnh tại bệnh xá từ khâu đón tiếp, lập sổ theo dõi, thực hiện các bước khám lâm sàng tuần tự (nhìn, sờ, gõ, nghe), đến chỉ định các kỹ thuật cận lâm sàng phù hợp cho từng hội chứng bệnh. Tác giả chuẩn hóa từng bước kỹ thuật lấy mẫu bệnh phẩm da phục vụ soi kính hiển vi, quy trình sử dụng bộ kit chẩn đoán nhanh CPV Ag từ mẫu phân. Đồng thời, chương 3 trình bày chi tiết quy trình gây mê, cố định, sát trùng, thao tác phẫu thuật và chế độ chăm sóc hậu phẫu đối với 3 loại thủ thuật ngoại khoa phổ biến: triệt sản chó cái, triệt sản chó đực và phẫu thuật mổ lấy thai cấp cứu.

Phần 4: Kết quả và phân tích kết quả

Chương kết quả phản ánh toàn diện các mảng công tác chuyên môn mà sinh viên trực tiếp tham gia từ tháng 6/2021 đến tháng 12/2021:

• Công tác chăm sóc, vệ sinh và dịch vụ thẩm mỹ: Thực hiện quy trình khử trùng chuồng trại, phòng mổ bằng máy bơm cao áp, cồn 70° và hóa chất diệt khuẩn. Tham gia 80 lượt dịch vụ thú cưng với tỷ lệ an toàn tuyệt đối 100%:

Dịch vụ chăm sóc thực hiện	Số ca thực hiện (lần)	Số ca an toàn (lần)	Tỷ lệ an toàn (%)
Cắt tỉa lông, tắm trải sấy	35	35	100,00
Vắt tuyến hôi	10	10	100,00
Cắt móng, vệ sinh, rửa tai	20	20	100,00
Nhổ lông tai (chó Poodle)	15	15	100,00
Tổng cộng	80	80	100,00

• Công tác tiêm phòng vắc xin: Tiếp nhận 59 lượt chó đến tiêm phòng phòng bệnh truyền nhiễm. Cơ cấu tiêm vắc xin cho thấy người nuôi ưa chuộng vắc xin đa giá:

Loại vắc xin phòng bệnh	Số lượng chó tiêm (con)	Tỷ lệ (%)
Vắc xin 7 bệnh (Carre, Parvo, Viêm gan, Ho cũi chó, Phó cúm, Leptospira, Corona)	26	44,10
Vắc xin 5 bệnh (Carre, Parvo, Viêm gan truyền nhiễm, Ho cũi chó, Phó cúm)	21	35,59
Vắc xin Dại (bắt buộc theo Luật Thú y)	12	20,34
Tổng số lượt tiêm	59	100,00

• Cơ cấu bệnh tật trên đàn chó đến khám chữa bệnh: Trong tổng số 363 con chó được đưa đến bệnh xá trong 6 tháng, có 295 con được chẩn đoán mắc bệnh (tỷ lệ mắc bệnh chung đạt 81,27%). Phân bố theo các nhóm bệnh cụ thể:

Nhóm bệnh chẩn đoán	Số lượng (con)	Tỷ lệ so với tổng số ca bệnh (%)
Bệnh đường tiêu hóa	159	53,90
Bệnh đường hô hấp	79	26,78
Bệnh ngoài da	57	19,32
Tổng số ca mắc bệnh	295	100,00

• Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh ngoài da (57 ca): Tỷ lệ mắc cao nhất là Nấm da (Microsporum canis) với 28 ca (49,13%), tiếp theo là Viêm da dị ứng do bọ chét với 19 ca (33,33%), Ghẻ Demodex 5 ca (8,77%) và Ghẻ Sarcoptes 5 ca (8,77%). Kết quả điều trị đạt tỷ lệ khỏi 100% nhờ áp dụng đúng phác đồ đặc hiệu:

  • Ghẻ Demodex (5 ca): Uống Bravecto 1 liều duy nhất theo cân nặng, khỏi bệnh 100%, tái tạo lông sau 1 tháng.
  • Ghẻ Sarcoptes (5 ca): Nhỏ Advocate trên da gáy 1 liều, khỏi bệnh 100%.
  • Nấm da (28 ca): Phác đồ phối hợp Cephalexin (500 mg/10 kg TT) + Prednisolon (5 mg/10 kg TT) + Ketoconazol (200 mg/10 kg TT) đường uống trong 8 – 10 ngày, khỏi bệnh 28/28 con (100%).
  • Viêm da dị ứng (19 ca): Tiêm bắp Amoxicillin (1 ml/10 kg TT) phối hợp Dexamethasone (1 ml/20 kg TT) từ 3 – 5 ngày, khỏi 19/19 con (100%).

• Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh đường tiêu hóa (159 ca):

  • Cơ cấu bệnh: Viêm ruột do Parvo virus chiếm tỷ lệ cao nhất với 87 ca (54,72%), tập trung nhiều vào tháng 10 và tháng 11 khi thời tiết giao mùa; Rối loạn tiêu hóa 37 ca (23,27%); Nhiễm khuẩn đường ruột 35 ca (22,01%).
  • Kết quả điều trị: Tổng số khỏi bệnh đạt 130/159 ca (tỷ lệ khỏi chung 81,76%). Trong đó: Rối loạn tiêu hóa khỏi 37/37 con (100%) sau 3 – 5 ngày; Nhiễm khuẩn đường ruột khỏi 32/35 con (91,43%) sau 3 – 5 ngày; Viêm ruột do Parvo virus khỏi 61/87 con (70,11%) sau phác đồ điều trị triệu chứng, truyền dịch Ringer Lactate/Glucose kết hợp kháng sinh chống bội nhiễm và cầm máu kéo dài 5 – 7 ngày.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp được nguồn số liệu thực chứng có giá trị về cơ cấu bệnh tật và hiệu lực lâm sàng của các phác đồ điều trị thú y tại địa bàn thành phố Thái Nguyên giai đoạn nửa cuối năm 2021:

• Đã khảo sát và xử lý số liệu trên 363 cá thể chó đến khám, xác định chính xác tỷ lệ nhiễm bệnh đường tiêu hóa chiếm ưu thế vượt trội (53,90%), trong đó virus Parvo là căn bệnh nguy hiểm và phổ biến nhất (54,72% trong nhóm tiêu hóa).
• Kiểm chứng thành công hiệu lực điều trị đạt 100% của các loại thuốc thế hệ mới trên lâm sàng thú nhỏ, cụ thể là thuốc uống Bravecto đối với ghẻ Demodex và thuốc nhỏ gáy Advocate đối với ghẻ Sarcoptes.
• Chứng minh hiệu quả của phác đồ điều trị đa phương thức đối với bệnh Parvo virus (kết hợp bù dịch tĩnh mạch, hạ sốt, chống nôn bằng Atropin/Primeran, cầm máu bằng Vitamin K/Transamin và kháng sinh phổ rộng Amoxicillin, Gentamicin phòng kế phát), nâng tỷ lệ cứu sống ca bệnh Parvo lên 70,11%.
• Cung cấp số liệu dịch tễ thực tế về sự gia tăng ca bệnh tiêu hóa và hô hấp trong các tháng giao mùa (tháng 9, 10, 11), làm cơ sở khuyến cáo các biện pháp quản lý thức ăn, giữ ấm và khử trùng môi trường nuôi cho các chủ thú cưng tại địa phương.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn xuất phát từ phạm vi nghiên cứu thực tế:

• Hạn chế: Số liệu theo dõi giới hạn trong khung thời gian 6 tháng (từ tháng 6 đến tháng 12 năm 2021) tại một cơ sở duy nhất là Bệnh xá Thú y cộng đồng Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, chưa bao quát được sự biến động dịch tễ trọn vẹn của cả 4 mùa trong năm. Do điều kiện trang thiết bị lâm sàng ban đầu, một số bệnh nội khoa sâu chưa được phân tích chuyên sâu bằng các xét nghiệm sinh hóa phức tạp.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Tiếp tục mở rộng theo dõi dịch tễ học thú nhỏ theo chu kỳ nhiều năm; nghiên cứu sâu hơn về tỷ lệ đề kháng kháng sinh của các chủng vi khuẩn đường ruột (E. coli, Salmonella) phân lập từ chó bệnh; mở rộng đánh giá hiệu quả của các phác đồ ngoại khoa chuyên sâu và điều trị các bệnh lý hô hấp phức hợp.

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận tốt nghiệp là tài liệu tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi Thú y đang chuẩn bị làm khóa luận tốt nghiệp, thực tập rèn nghề hoặc thực hành lâm sàng tại các phòng khám, bệnh xá thú y.
• Bác sĩ thú y trẻ thực hành khám chữa bệnh động vật nhỏ: có thể tham khảo trực tiếp các hướng dẫn phân liều lượng thuốc chi tiết (Bravecto, Advocate, Cephalexin, Prednisolon, Ketoconazol, Amoxicillin, Dexamethasone), các bước chẩn đoán phân biệt bệnh ngoài da bằng kính hiển vi và quy trình thao tác phẫu thuật ngoại khoa (triệt sản, mổ đẻ).
• Người nuôi thú cưng: cung cấp kiến thức chuẩn mực về lịch tiêm phòng vắc xin 5 bệnh, 7 bệnh, phòng bệnh Dại theo luật định, các dấu hiệu nhận biết sớm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm (Parvo) và kỹ thuật chăm sóc vệ sinh định kỳ.

Câu hỏi thường gặp

1. Phác đồ điều trị bệnh ghẻ Demodex tại Bệnh xá Thú y cộng đồng được thực hiện như thế nào và tỷ lệ khỏi bệnh ra sao?
Bệnh xá sử dụng thuốc Bravecto dạng viên nhai cho chó uống 1 liều duy nhất tính theo thể trọng (112,5 mg cho chó 2 – 2,5 kg; 250 mg cho chó 4,5 – 10 kg; 500 mg cho chó 10 – 40 kg; 1400 mg cho chó > 40 kg). Theo dõi trên 5 ca bệnh mắc ghẻ Demodex, kết quả đạt tỷ lệ khỏi hoàn toàn 100% (5/5 ca), lông bắt đầu mọc đều trở lại sau 1 tháng điều trị.

2. Tỷ lệ điều trị thành công đối với bệnh viêm ruột do Parvo virus ở chó tại bệnh xá là bao nhiêu?
Trong tổng số 87 ca chó mắc bệnh viêm ruột do Parvo virus được tiếp nhận và điều trị theo phác đồ tích cực (truyền dịch bù nước điện giải Ringer Lactate/Glucose, thuốc chống nôn, cầm máu, kháng sinh chống kế phát và trợ lực) với liệu trình 5 – 7 ngày, có 61 con khỏi bệnh hoàn toàn, đạt tỷ lệ cứu sống là 70,11%.

3. Cơ cấu bệnh tật trên tổng số 295 ca chó mắc bệnh tại bệnh xá phân bố như thế nào?
Bệnh đường tiêu hóa chiếm tỷ lệ cao nhất với 159 ca (chiếm 53,90%), tiếp đến là bệnh về đường hô hấp với 79 ca (chiếm 26,78%) và thấp nhất là nhóm bệnh ngoài da với 57 ca (chiếm 19,32%).

4. Tỷ lệ tiêm các loại vắc xin cho chó tại bệnh xá từ tháng 6/2021 đến tháng 12/2021 được ghi nhận như thế nào?
Tổng số có 59 lượt chó được tiêm phòng. Trong đó, vắc xin 7 bệnh chiếm tỷ lệ cao nhất với 44,10% (26 con), vắc xin 5 bệnh chiếm 35,59% (21 con) và vắc xin phòng Dại chiếm 20,34% (12 con).

5. Quy trình kỹ thuật khâu phục hồi trong phẫu thuật triệt sản chó cái tại bệnh xá gồm những bước nào?
Sau khi cắt bỏ buồng trứng và tử cung, vết mổ được khâu phục hồi qua 3 lớp: đường khâu thứ nhất khâu một phần cơ và phúc mạc bằng phương pháp khâu vắt liên tục; đường khâu thứ hai khâu nối một phần mô liên kết dưới da và phần cơ còn lại bằng phương pháp khâu vắt liên tục kèm rắc kháng sinh vào vết thương; đường khâu thứ ba khâu da bằng phương pháp khâu từng nút rời, sau đó sát trùng ngoài da bằng cồn Iod 5%.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thủy Diệu Linh đã phản ánh trung thực, đầy đủ và có hệ thống toàn bộ quy trình chăm sóc, vệ sinh phòng bệnh, chẩn đoán cận lâm sàng và phác đồ điều trị bệnh cho chó tại Bệnh xá Thú y cộng đồng Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Nghiên cứu đã xử lý thành công khối dữ liệu thực nghiệm trên 363 lượt khám, kiểm chứng hiệu quả các phác đồ trị liệu đặc hiệu cho bệnh ngoài da (khỏi 100%) và bệnh tiêu hóa (khỏi 81,76%). Đây là tài liệu tổng kết thực tiễn có giá trị chuyên môn cao, đóng góp thiết thực cho công tác đào tạo thực hành ngành Thú y và hỗ trợ kỹ thuật khám chữa bệnh thú nhỏ tại các phòng khám thú y cơ sở.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Hiện nay, chó là một trong những loài vật nuôi sống gần gũi và thân thiện đối với con người. Với xã hội ngày nay, nhu cầu nuôi chó ngày càng trở nên phổ biến với nhiều mục đích khác nhau như giữ nhà, nuôi như thú cưng, được chủ coi như một người bạn, giải trí, phục vụ cho nghiên cứu khoa học, học tập hay đóng vai trò trong công tác bảo vệ an ninh quốc phòng. Đồng thời số lượng chó ngày càng tăng dẫn tới sự gia tăng về dịch bệnh trên chó. Hiện nay, do nhu cầu và sở thích của con người, cả về số lượng và giống chó ở Việt Nam ngày càng đa dạng phong phú hơn.

Vì vậy, việc nuôi dưỡng và chăm sóc sao cho những chú chó cưng được khỏe mạnh cũng là mối quan tâm lớn của chủ nuôi. Mặc dù đã có vắc xin phòng bệnh, thực hiện tốt công tác phòng bệnh nhưng các bệnh trên chó vẫn thường xuyên xảy ra và ngày càng có những diễn biến phức tạp hơn. Bệnh xá Thú y cộng đồng trường Đại học Nông Lâm được xây dựng từ tháng 7 năm 2014 nhằm tạo điểu kiện cho sinh viên khoa chăn nuôi Thú y thực hành rèn luyện tay nghề đồng thời phục vụ nhu cầu cấp thiết của các hộ chăn nuôi tại địa phương. Tháng 4 năm 2016, Bệnh xá Thú y chính thức được đưa vào hoạt động khám chữa bệnh cho thú cưng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên và các tỉnh lân cận, dù mới đi vào hoạt động nhưng Bệnh xá Thú y cộng đồng đã được chủ các thú cưng biết đến và đưa thú cưng vào chăm sóc, khám chữa bệnh tại đây ngày một đông.

Từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của BCN khoa, giáo viên hướng dẫn và cơ sở thực tập em đã tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh cho chó tại Bệnh xá Thú y cộng đồng, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên”. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục tiêu nghiên cứu - Đánh giá được tình hình chó được đưa đến khám và tiêm phòng tại bệnh xá Thú y cộng đồng. - Áp dụng các biện pháp để chẩn đoán bệnh, đề ra các phác đồ điều trị một số bệnh thường gặp ở chó được đưa đến khám chữa bệnh tại bệnh xá Thú y cộng đồng.

- Đề xuất các biện pháp phòng trị bệnh cho chó được đưa đến khám chữa bệnh tại Bệnh xá Thú y cộng đồng. - Biết cách chăm sóc, nuôi dưỡng cho chó đến khám và điều trị bệnh tại Bệnh xá. Yêu cầu - Làm quen với công tác khám chữa bệnh cho chó bị bệnh tại bệnh xá Thú y cộng đồng. - Biết cách chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh phòng bệnh cho chó khám chữa bệnh tại bệnh xá Thú y cộng đồng.

- Xác định được tỷ lệ nhiễm các bệnh xảy ra trên chó được đưa đến khám tại bệnh xá Thú y cộng đồng. - Biết cách chẩn đoán, phòng và trị bệnh cho chó được đưa đến khám chữa bệnh tại bệnh xá Thú y cộng đồng. 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2.

Điều kiện tự nhiên 2. Vị trí địa lý Bệnh xá Thú y cộng đồng thuộc địa phận xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên. Nằm trong khuôn viên trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Trực thuộc khoa Chăn nuôi Thú y.

Cách trung tâm hành chính thành phố khoảng 6 km về phía Tây. Ranh giới của Bệnh xá Thú y được xác định như sau: - Phía Nam của bệnh xá tiếp giáp với khu Nuôi trồng thủy sản và xóm Nước Hai, xã Quyết Thắng.