Đặt vấn đề Hiện nay, chó là một trong những loài vật nuôi sống gần gũi và thân thiện đối với con người. Với xã hội ngày nay, nhu cầu nuôi chó ngày càng trở nên phổ biến với nhiều mục đích khác nhau như giữ nhà, nuôi như thú cưng, được chủ coi như một người bạn, giải trí, phục vụ cho nghiên cứu khoa học, học tập hay đóng vai trò trong công tác bảo vệ an ninh quốc phòng. Đồng thời số lượng chó ngày càng tăng dẫn tới sự gia tăng về dịch bệnh trên chó. Hiện nay, do nhu cầu và sở thích của con người, cả về số lượng và giống chó ở Việt Nam ngày càng đa dạng phong phú hơn.
Vì vậy, việc nuôi dưỡng và chăm sóc sao cho những chú chó cưng được khỏe mạnh cũng là mối quan tâm lớn của chủ nuôi. Mặc dù đã có vắc xin phòng bệnh, thực hiện tốt công tác phòng bệnh nhưng các bệnh trên chó vẫn thường xuyên xảy ra và ngày càng có những diễn biến phức tạp hơn. Bệnh xá Thú y cộng đồng trường Đại học Nông Lâm được xây dựng từ tháng 7 năm 2014 nhằm tạo điểu kiện cho sinh viên khoa chăn nuôi Thú y thực hành rèn luyện tay nghề đồng thời phục vụ nhu cầu cấp thiết của các hộ chăn nuôi tại địa phương. Tháng 4 năm 2016, Bệnh xá Thú y chính thức được đưa vào hoạt động khám chữa bệnh cho thú cưng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên và các tỉnh lân cận, dù mới đi vào hoạt động nhưng Bệnh xá Thú y cộng đồng đã được chủ các thú cưng biết đến và đưa thú cưng vào chăm sóc, khám chữa bệnh tại đây ngày một đông.
Từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của BCN khoa, giáo viên hướng dẫn và cơ sở thực tập em đã tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh cho chó tại Bệnh xá Thú y cộng đồng, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên”. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục tiêu nghiên cứu - Đánh giá được tình hình chó được đưa đến khám và tiêm phòng tại bệnh xá Thú y cộng đồng. - Áp dụng các biện pháp để chẩn đoán bệnh, đề ra các phác đồ điều trị một số bệnh thường gặp ở chó được đưa đến khám chữa bệnh tại bệnh xá Thú y cộng đồng.
- Đề xuất các biện pháp phòng trị bệnh cho chó được đưa đến khám chữa bệnh tại Bệnh xá Thú y cộng đồng. - Biết cách chăm sóc, nuôi dưỡng cho chó đến khám và điều trị bệnh tại Bệnh xá. Yêu cầu - Làm quen với công tác khám chữa bệnh cho chó bị bệnh tại bệnh xá Thú y cộng đồng. - Biết cách chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh phòng bệnh cho chó khám chữa bệnh tại bệnh xá Thú y cộng đồng.
- Xác định được tỷ lệ nhiễm các bệnh xảy ra trên chó được đưa đến khám tại bệnh xá Thú y cộng đồng. - Biết cách chẩn đoán, phòng và trị bệnh cho chó được đưa đến khám chữa bệnh tại bệnh xá Thú y cộng đồng. 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2.
Điều kiện tự nhiên 2. Vị trí địa lý Bệnh xá Thú y cộng đồng thuộc địa phận xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên. Nằm trong khuôn viên trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Trực thuộc khoa Chăn nuôi Thú y.
Cách trung tâm hành chính thành phố khoảng 6 km về phía Tây. Ranh giới của Bệnh xá Thú y được xác định như sau: - Phía Nam của bệnh xá tiếp giáp với khu Nuôi trồng thủy sản và xóm Nước Hai, xã Quyết Thắng. - Phía Tây bệnh xá tiếp giáp với đường cao tốc Thái Nguyên - Hà Nội và khoa Chăn nuôi Thú y. - Phía Bắc bệnh xá tiếp giáp với phường Quán Triều, thành phố Thái Nguyên.
- Phía Đông bệnh xá tiếp giáp với phường Quang Vinh, thành phố Thái Nguyên và khu hoa viên cây cảnh khoa Nông học. Điều kiện khí hậu Bệnh xá Thú y cộng đồng khoa Chăn nuôi Thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên thuộc địa bàn xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên, thời tiết nơi đây gồm 4 mùa: Xuân - Hè - Thu - Đông, chủ yếu là mùa mưa và mùa khô. Mùa mưa thường kéo dài từ tháng 4 - 10, nhiệt độ trung bình dao động từ 25 - 300C, ẩm độ trung bình từ 80 - 85%, lượng mưa trung bình khoảng 160mm/tháng tập trung chủ yếu vào các tháng 5, 6, 7, 8 trong năm. Với khí 4 hậu như vậy thì trong chăn nuôi chúng ta cần chú ý hơn tới công tác phòng chống dịch bệnh cho thú cưng của mình.
Mùa khô thường kéo dài từ cuối tháng 11 đến tháng 3 năm sau. Trong các tháng này thời tiết này khí hậu thường khô và lạnh, nhiệt độ dao động trong khoảng từ 12 - 260C, độ ẩm dao động trong khoảng từ 70 - 80%. Về mùa Đông còn có gió mùa Đông Bắc gây rét, có những năm có đợt rét đậm rét hại và có sương muối gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe vật nuôi và cây trồng. Điều kiện đất đai Thành phố Thái Nguyên là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội của tỉnh Thái Nguyên và vùng Việt Bắc.
Có vị trí thuận lợi, quan trọng trong việc phát triển Kinh tế - Xã hội. Tỉnh Thái Nguyên có tổng diện tích là 356. Đất núi chiếm 48,4% diện tích tự nhiên, có độ cao trên 200 m, hình thành do sự phong hóa trên các đá Macma, đá biến chất và trầm tính. Loại đất này thích hợp cho việc phát triển lâm nghiệp.
Đất đồi chiếm 31,4% diện tích tự nhiên, có độ từ 150 m đến 200 m, chủ yếu hình thành trên sa thạch, bột kết phiến sét và một phần phù sa cổ kiến tạo. Đây là vùng đất xen giữa nông và lâm nghiệp, phù hợp trồng cây chè, một loại đặc sản nổi tiếng của tỉnh Thái Nguyên. Đất ruộng chiếm 12,4% diện tích đất tự nhiên, do chịu sự tác động lớn của thời tiết như lũ đột ngột, hạn hán,… nên khá khó khăn trong việc canh tác. Mô tả sơ lược về Bệnh xá Thú y cộng đồng Bệnh xá Thú y cộng đồng trực thuộc của khoa Chăn nuôi Thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, bệnh xá được xây dựng từ năm 2014.
Năm 2014 đến năm 2015 bệnh xá Thú y chủ yếu phục vụ công tác thực tập, thực hành cho sinh viên của khoa. Từ năm 2016 đến nay, ngoài công tác phục vụ thực hành, thực tập cho sinh viên, bệnh xá Thú y còn thực hiện thêm nhiệm vụ khác đó là tư vấn, khám chữa bệnh cho thú cưng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên và các tỉnh lân cận. 5 * Chức năng, nhiệm vụ - Phục vụ thực tập, thực hành cho sinh viên khoa chăn nuôi Thú y, học viên cao học và nghiên cứu sinh. - Tư vấn, khám chữa bệnh, tiêm phòng, các dịch vụ về thú y và spa làm đẹp dành cho thú cưng.
* Cơ cấu tổ chức của bệnh xá Bệnh xá Thú y cộng đồng do trực tiếp trưởng khoa quản lý và điều hành. Có 3 cán bộ làm trực tiếp tại bệnh xá: 1 bác sĩ thực hiện khám chữa bệnh và 2 nhân viên phục vụ. Ngoài ra bệnh xá còn có các sinh viên đang thực hiện đề tài thực tập tốt nghiệp và rèn nghề chuyên môn theo các quy trình kỹ thuật về thú cưng. * Cơ sở vật chất Bệnh xá có tổng diện tích xây dựng là 300m2.
Gồm các phòng chức năng như phòng khám tổng quát, phòng chẩn đoán hình ảnh, phòng xét nghiệm, phòng mổ, kho chứa thuốc và dụng cụ, phòng cho vật nuôi bị bệnh lưu trú tại đây. Bệnh xá được trang bị khá đầy đủ các thiết bị như máy siêu âm, máy xét nghiệm máu, máy khí dung, kính hiển vi, tủ lạnh, tủ ấm, máy sấy, đèn mổ và nhiều dụng cụ khác hỗ trợ. Từ năm 2016, bệnh xá còn thực hiện thêm các dịch vụ chăm sóc thú cưng như spa làm đẹp cho thú cưng, tạo mí, cắt tai, tắm, tỉa lông, cắt móng, vệ sinh tai, dịch vụ ký gửi thú cưng, dịch vụ khám sức khỏe định kỳ, triệt sản,… 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.
Các giống chó nuôi phổ biến ở địa phương * Một số giống chó địa phương Ở nước ta các giống chó thường được gọi tên dựa vào màu sắc bộ lông hoặc theo từng địa phương. Do tập quán nuôi chó thả rông nên sự phối giống một cách tự nhiên giữa các giống chó đã tạo ra những con lai với đặc điểm ngoại hình vô cùng đa dạng. 6 Giống chó Vàng Được con người thuần hóa và nuôi dưỡng cách đây rất lâu. Với tầm vóc trung bình, con trưởng thành chỉ nặng khoảng 12 - 18 kg, chiều cao khoảng từ 50 - 55 cm, con cái thường nhỏ hơn con đực.
Theo Nguyễn Văn Thanh và cs (2016) [23], loài chó này thích ứng tốt với điều kiện ngoại cảnh, khá là nhanh nhẹn, hoạt bát, ít bị ốm và đặc biệt là dễ ăn dễ uống. Chó H’Mông Loài chó này sống ở miền núi cao Tây Bắc, được người dân nơi đây rất yêu quý. Loài này rất dũng mãnh và thông minh. Trước kia được người dân nuôi dùng để giữ nhà, săn thú.
Còn ngày nay, loài này được huấn luyện để đi săn, sát cánh cùng chủ nhân đương đầu với những loài thú rừng sâu nguy hiểm. Tầm vóc lớn hơn giống chó vàng. Trung bình mỗi con sẽ nặng khoảng 18 - 20 kg, cao khoảng 55 - 60 cm. Theo Đinh Thế Dũng và cs (2011) [5], chó H’Mông phần lớn có kiểu lông màu đen đôi khi xuất hiện màu vằn vện như da hổ, đầu to, hai tai thường dựng đứng.
Đuôi có độ dài khác nhau do bị cộc bẩm sinh nên đây chính là điểm để nhận dạng loài này với các giống chó khác. Chó Bắc Hà Theo Hoàng Nghĩa (2005) [15], chúng có cái bờm rất đẹp, với các màu lông khác nhau như: màu trắng, xám, đen. Chó Bắc Hà được xếp vào giống chó có tầm vóc trung bình với thân hình không to lắm, có thân hình chắc khỏe. Chúng có bộ lông xù dày, đuôi của chúng dạng bông lau xoắn cuộn lên lưng trông rất đẹp.
Chó đực có chiều cao từ 57 - 65 cm, chó cái có chiều cao từ 52 - 60 cm, cân nặng nằm trong khoảng từ 25 - 35 kg. Chó Phú Quốc Là một loài chó có nguồn gốc xuất xứ từ đảo Phú Quốc, Việt Nam. Đặc điểm nhận dạng là xoáy lông ở trên sống lưng. Chó có thân hình tầm trung, trọng lượng khoảng 20 - 30 kg, đầu nhỏ, cổ dài, mõm dài và chóp nhọn, tai 7 dài, mỏng và có những chấm trên lưỡi.