Đặt vấn đề Chăn nuôi gia súc, gia cầm là một ngành có truyền thống lâu đời và phổ biến ở nước ta, đặc biệt là ngành chăn nuôi lợn đã gắn bó mật thiết với đời sống bà con nông dân. Ngành chăn nuôi lợn có một vị trí quan trọng trong ngành chăn nuôi gia súc trên thế giới cũng như ở Việt Nam, chăn nuôi lợn có vai trò to lớn cung cấp thực phẩm, dinh dưỡng cho trên 90 triệu người Việt Nam và tiến tới xuất khẩu, mang lại lợi ích đáng kể cho người chăn nuôi. Chăn nuôi lợn của nước ta đang phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng, có nhiều cơ hội song cũng có nhiều thách thức trong bối cảnh xu thế toàn cầu hóa. Theo cục thống kê (T10/2017) hiện nay số lượng lợn ước tính đạt khoảng 27,4 triệu con và 4,2 triệu lợn nái sinh sản, sản lượng thịt lợn đạt 3,7 triệu tấn.
Tuy nhiên hiện nay thị trường diễn biến hết sức phức tạp, giá lợn xuống thấp nhất trong lịch sử ngành chăn nuôi và trên thế giới, bên cạnh đó dịch bệnh diễn biến ngày càng phức tạp, việc điều trị cũng khó khăn hơn và trong đó có một số bệnh trên lợn nái sinh sản. Trước xu thế phát triển chăn nuôi lợn muốn đứng vững và phát triển được phải sản xuất ra sản phẩm an toàn sức khỏe người tiêu dùng nhưng vẫn phải đảm bảo cạnh tranh khu vực và thế giới về tiêu chí ngon, rẻ và an toàn nếu không sẽ mất cả thị trường trong nước và xuất khẩu. Vì vậy để chăn nuôi đàn lợn nái sinh sản đạt hiệu quả cao, bên cạnh yếu tố về thức ăn, chuồng trại, kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng… thì một trong những yếu tố hết sức quan trọng cần được đảm bảo là phải có đàn giống tốt, do đó phụ thuộc rất lớn vào khả năng sinh sản của đàn lợn nái. h 2 Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của Ban Giám hiệu Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, được sự phân công của Khoa Chăn nuôi Thú y, đặc biệt sự giúp đỡ tận tình của giảng viên TS.
Nguyễn Thu Trang, em đã thực hiện đề tài: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị một số bệnh trên lợn nái sinh sản nuôi chuồng kín tại trại Định Hóa - Công ty CP Nam Việt” 1. Mục đích và yêu cầu của đề tài 1. Mục đích - Tìm hiểu tình hình chăn nuôi tại trại Định Hóa - Công ty CP Nam Việt. - Có kiến thức về quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản.
- Đánh giá tỷ lệ mắc một số bệnh trên đàn lợn nái và hiệu quả điều trị bệnh. Yêu cầu của đề tài - Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại Định Hóa - Công ty CP Nam Việt. - Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi chuồng kín tại cơ sở. h 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện của trang trại * Vị trí địa lý Trại lợn Định Hóa là trại của công ty CP Nam Việt. Trang trại được xây dựng trên địa bàn xã Phượng Tiến, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên, có địa hình khá phức tạp, đồi núi cao. Xã có diện tích 21,18 km², dân số năm 1999 là 3857 người, mật độ dân số đạt 182 người/km².
Xã nằm ở phía đông khu vực giữa của huyện Định Hóa. - Tiếp giáp với thị trấn Chợ Chu cùng xã Bảo Cường ở phía tây bắc. - Xã Tân Dương ở phía đông bắc và đông. - Xã Yên Trạch của huyện Phú Lương ở phía đông nam.
- Giáp với xã Trung Hội ở phía nam. Huyện Định Hóa giáp tỉnh Bắc Kạn về phía bắc và phía đông; giáp tỉnh Tuyên Quang về phía tây; giáp huyện Đại Từ và huyện Phú Lương về phía nam. Đặc điểm khí hậu Định Hoá có khí hậu nhiệt đới, chia làm hai mùa. Mùa nóng từ tháng 4 đến tháng 10 hàng năm.
Tháng nóng nhất là tháng 8, nhiệt độ trung bình lên tới 280C. Mùa lạnh từ tháng 11 năm trước đến tháng 3 năm sau. Tháng lạnh nhất là tháng 1, nhiệt độ trung bình xuống tới 15 0C. Mùa nóng có những ngày nhiệt độ lên trên 410C, mùa lạnh có lúc nhiệt độ xuống tới 10C.
Là huyện có độ ẩm khá cao, trừ tháng 1, các tháng còn lại độ ẩm đều trên 80%. Những tháng có độ ẩm cao nhất là tháng 3 tháng 4 và tháng 8 - những tháng có mưa phùn, mưa ngâu, độ ẩm thường từ 85% trở lên. h 4 - Lượng mưa trung bình hàng năm (trong 5 năm 1995-1999) của Định Hoá vào khoảng 1. Mùa mưa trùng với mùa nóng chiếm 85% đến 90% lượng mưa cả năm.
Mùa khô trùng với mùa lạnh, lượng mưa ít, chỉ chiếm 10% đến 15% lượng mưa cả năm. Những tháng đầu mùa khô thời tiết thường hanh khô, có khi cả tháng không mưa gây nên tình trạng hạn hán. - Có hai loại gió chính thổi theo mùa: gió mùa đông bắc, thời gian ảnh hưởng trùng với mùa lạnh. Mỗi khi có những đợt gió mùa đông bắc tràn về nhiệt độ thường hạ xuống đột ngột, làm cho thời tiết rất lạnh, đôi khi xuất hiện sương muối, rất có hại cho sức khoẻ con người và sự phát triển của cây trồng.
Gió mùa đông nam, thời gian ảnh hưởng trùng với mùa nóng, mang theo hơi nước từ biển Đông vào gây ra mưa lớn. - Trên đất Định Hoá có 3 hệ thống dòng chảy chính: Sông Chợ Chu, Sông Công, Sông Đu. Cơ cấu tổ chức của trại Cơ cấu tổ chức của trại như sau: - 01 chủ trại - 01 quản lý trại - 01 kế toán - 13 công nhân - 03 sinh viên thực tập tại trang trại - 02 thợ điện nước chịu trách nhiệm kiểm tra vận hành và khắc phục hư hỏng toàn bộ hệ thống điện nước. - 01 đầu bếp phục vụ ăn uống.
- 01 bảo vệ chịu trách nhiệm bảo vệ tài sản chung của trại. Với đội ngũ trên, trại phân ra làm 2 khu vực: Khu vực nuôi dưỡng chăm sóc lợn nái sinh sản bao gồm các tổ khác nhau gồm: Chuồng nái đẻ, chuồng nái h 5 chửa, chuồng nái hậu bị, chuồng cai sữa và khu vực nuôi lợn hậu bị. Mỗi tổ thực hiện công việc chuyên biệt một cách nghiêm túc và đúng quy định của trang trại. Cơ sở vật chất của trại - Trang trại có tổng diện tích khoảng 80 ha, trong đó khu chăn nuôi cùng khu nhà ở, các công trình phụ khác và đất trồng cỏ voi, cây ăn quả, ao hồ.
Diện tích phần lớn còn lại rừng cây xanh che phủ, chủ yếu là keo và quế để tạo môi trường không khí trong lành và điều hòa lượng nước ngầm. - Khu chăn nuôi chia làm hai khu riêng biệt gồm chăn nuôi lợn nái sinh sản và chăn nuôi lợn hậu bị. - Khu chăn nuôi lợn nái sinh sản được bố trí xây dựng chuồng trại cho hơn 1300 nái với các giống sản xuất như: Landrace, Yorshire, Duroc được nhập từ nước ngoài về có giá trị kinh tế cao, là giống lợn âm tính có khả năng đề kháng cao, tạo ra con giống tốt sức sản xuất cao. Chính vì vậy trang trại là nơi sản xuất ra lợn bố mẹ cung cấp lợn bố mẹ cho toàn bộ trang trại nuôi lợn tại trại Định Hóa của công ty CP Nam Việt.
- Khu chăn nuôi lợn hậu bị có 05 ô chuồng, số lợn mỗi ô chuồng từ 40 đến 50 con. - Một số công trình phụ khác phục vụ cho chăn nuôi như: kho thức ăn, kho thuốc, kho vật tư thiết bị điện và cơ khí, phòng pha tinh, phòng khử trùng. - Hệ thống chuồng được xây dựng khép kín và tự động hoàn toàn. Trang thiết bị trong chuồng hiện đại, được bên đối tác của công ty tại Đan Mạch thiết kế và xây dựng.
Đầu mỗi chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng là hệ thống quạt thông gió. Riêng đối với chuồng nái đẻ thì chuồng còn có hệ thống bóng sưởi để điều chỉnh nhiệt độ khi thời tiết lạnh giá. - Hệ thống chăn nuôi có silo thức ăn tự động từ chuồng nái chửa, chuồng nái đẻ, chuồng cai sữa đến chuồng hậu bị, chuồng thịt nên tiết kiệm được nhân lực và mang lại hiệu quả sản xuất cao. h 6 - Phòng pha tinh có các dụng cụ hiện đại như: Kính hiển vi, hệ thống cảm biến nhiệt, nồi hấp cách thủy, tủ sấy và các dụng cụ khác.
- Trong khu chăn nuôi đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu đều được đổ bê tông và có hố sát trùng. - Nguồn nước thải rửa chuồng trại, xả gầm đều được xử lý qua hệ thống thoát nước ngầm. - Xung quanh trại còn trồng rau, cây ăn quả, đào ao thả cá tạo môi trường thông thoáng. - Trang trại luôn có vôi để phục vụ công tác phòng dịch nên luôn chủ động trong sản xuất.
- Nguồn nước được khai thác cung cấp đã được kiểm định an toàn để phục vụ sản xuất. - Hệ thống xử lý chất thải được xử lý bằng Bioga và hệ thống ép phân tự động hiện đại tạo ra nguồn phân hữu cơ phục vụ sản xuất nông nghiệp. Thuận lợi, khó khăn * Thuận lợi - Trại được xây dựng ở vị trí cách xa khu dân cư, thuận tiện đường giao thông. - Đội ngũ quản lý, cán bộ kỹ thuật có trình độ chuyên môn cao, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc.
- Công nhân có tay nghề cao, năng động, nhiệt tình và có trách nhiệm với công việc. - Trại được xây dựng theo mô hình công nghiệp, trang thiết bị hiện đại, do đó rất phù hợp với điều kiện chăn nuôi lợn công nghiệp hiện nay. - Trang trại liên kết với công ty CP Nam Việt nên chủ động được nguồn thức ăn, thuốc điều trị. h 7 * Khó khăn - Giá cả thị trường luôn biến động, giá thịt lợn tăng, giảm thất thường nên khiến cho việc chăn nuôi cũng khó khăn.
- Dịch bệnh diễn biến phức tạp nên chi phí dành cho phòng và chữa bệnh cao. - Giá thức ăn chăn nuôi mỗi ngày một tăng khiến chi phí thức ăn tăng cao gây ảnh hưởng tới chăn nuôi của trang trại. Tổng quan tài liệu và những kết quả nghiên cứu trong ngoài nước 2. Tổng quan tài liệu 2.1 Các kỹ thuật chính, lưu ý khi thực hiện quy trình chăn nuôi lợn nái ngoại Kỹ thuật cơ bản trong việc chăm sóc nuôi dưỡng lợn nái ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất của một trang trại, chính vì vậy phải thực hiện rất nghiêm ngặt, tỉ mỉ và chính xác mới đạt được năng suất cao.