Chương 1: Lý thuyết ứng dụng về quản trị tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp và căn cứ xây dựng đề án. — Chương 2: Thực trạng “Quản trị tài san ngdn han cia Cong ty Cé phan Tập đoàn Đâu tư Xây dựng Phát triển Đông Đô, Bộ Quốc phòng”. — Chương 3: Giải pháp và kiến nghị tăng cường “Quản trị tài sản ngắn hạn của Công ty Cổ phân Tập đoàn Đẫu tư Xây dựng Phát triển Đông Đô, Bộ Quốc phòng ”. LY THUYET UNG DUNG VE QUAN TRI TAI SAN NGAN HAN CUA DOANH NGHIEP VA CAN CU XAY DUNG DE AN 1.
Tai san ngan han 1. Khái niệm tài sản ngắn hạn Tài sản ngắn hạn đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình sản xuất và kinh doanh của doanh nghiệp bởi đó là những tài sản được sử dụng cho hoạt động hàng ngày và chỉ trả cho các chi phí phát sinh của doanh nghiệp. Đến nay, đã có nhiều nhà nghiên cứu đưa ra khái niệm khác nhau về tài sản ngắn hạn, dưới đây là một sỐ khái niệm điền hình: Weston và Brigham (1993) cho rằng tài sản ngắn hạn đề cập đến các khoản đầu tư ngắn hạn của doanh nghiệp cho những tài sản có thời hạn ngắn như tiền, khoản phải thu, hàng tồn kho. Theo Định Văn Sơn (2011) “Tài sản lưu động của doanh nghiệp là toàn bộ những tài sản thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp có thời gian sử dụng, thu hồi, hoặc luân chuyên giá trị trong vòng một năm, hoặc một chu kì sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp”.
Nguyễn Năng Phúc (2013) định nghĩa “Tài sản ngắn hạn là những tài sản có thời gian thu hồi vốn ngăn, thời gian thu hồi vốn phụ thuộc vào chu kỳ kinh doanh của doanh nghiệp. Đối với doanh nghiệp có chu kỳ kinh doanh bình thường trong vòng 12 tháng, những tài sản có khả năng thu hồi vốn hay thanh toán trước 12 tháng kê từ khi kết thúc kế toán năm được gọi là tài sản ngắn hạn. Đối với doanh nghiệp có chu kỳ kinh doanh dài hơn 12 tháng, những tai sản có khả năng thu hồi vốn hay thanh toán trước 1 chu kỳ kinh doanh kể từ khi kết thúc kế toán năm được gọi là tài sản ngắn hạn”. Như vậy, Tài sản ngắn hạn là những tài sản (còn được gọi là tài sản lưu động) có thể chuyển đổi thành tiền mặt và được sử dụng trong khoảng thời gian ngắn, thường là dưới 12 tháng hoặc một chu kỳ kinh doanh.
Đặc điểm của tài sản ngắn hạn Tài sản ngắn hạn có nhiều loại khác nhau, nhưng nhìn chung chúng có những đặc điểm sau: - Có khả năng chuyên đổi dễ dàng, nhanh chóng thành các khoản tiền và it rủi ro liên quan đến biến động về giá trị. - Có tính thanh khoản cao và thời gian luân chuyên nhanh chóng. Tài sản ngắn hạn trong các doanh nghiệp có lĩnh vực, ngành nghè nghiệp vụ sản xuất kinh doanh khác nhau thì đặc điểm luân chuyển giá trị cũng khác nhau. - Trong quá trình sản xuất kinh doanh tài sản ngắn hạn luôn vận động, thay thế và chuyên hóa lẫn nhau, đảm bảo cho quá trình sản xuất kinh doanh được tiến hành liên tục.
- Đầu tư cho tài sản ngắn hạn dễ dàng thu hồi vốn và không tốn nhiều chi phí trong quá trình luân chuyên tài sản. Phân loại tài sản ngắn hạn Kết cấu tài sản ngắn hạn là tỷ trọng của từng bộ phận tài sản ngắn hạn trong tổng giá trị tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp trong một thời kỳ hoặc tại một thời điểm nhất định. Tùy theo ngành nghề, lĩnh vực, quy mô và phương thức kinh doanh của doanh nghiệp mà kết cấu tài sản ngắn hạn của từng doanh nghiệp sẽ khác nhau. Theo yêu cầu quản lý tài sản ngắn hạn, doanh nghiệp có thể phân loại tài sản ngắn hạn theo các tiêu thức sau: a) Can cir vào hình thái biểu hiện của tài sản, tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp bao gôm: Tài sản là vật tư hàng hóa bao gồm: Nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, sản phẩm dở dang, thành phẩm, hàng hóa,.
Tài sản phi hàng hóa bao gồm: Tiền mặt tồn quỹ, tiền gửi ngân hàng, chứng khoán có tính thanh khoản cao, tiền trong thanh toán,. b) Căn cứ vào các khâu của quá trình sản xuất kinh doanh, tài sản ngắn hạn bao gồm: Tài sản ngắn hạn trong khâu dự trữ: Nguyên vật liệu dự trữ, phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ lao động,. dự trữ đề đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp có thê được tiến hành thường xuyên, liên tục. Tài sản ngắn hạn trong khâu sản xuất: Sản phẩm đở dang nhằm đảm bảo cho việc sản xuât được liên tục.
Tài sản ngắn hạn trong khâu lưu thông: Thành phẩm, hàng hóa, tài sản bằng tiền, các khoản phải thu. nhằm đảm bảo cho việc tiêu thụ hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ cho khách hàng được thường xuyên. c) Căn cứ vào chế độ quản lý tài chính hiện hành, tài sản ngắn hạn bao gồm: Tài sản bằng tiền: Tiền mặt tồn quỹ, tiền gửi ngân hàng, tiền đang chuyển. Các khoản phải thu ngắn hạn: Phải thu của khách hàng, phải thu nội bộ, các khoản phải thu ngắn hạn khác.
Hàng tồn kho: Nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ, sản phẩm đở dang, thành phẩm, hàng hóa. Tài sản ngắn hạn khác: Đầu tư chứng khoán ngắn hạn, các khoản tạm ứng, trả trước cho người bán, các khoản thế chấp, cầm có, ký cược, ký quỹ ngắn hạn. Quản trị tài sản ngắn hạn 1. Khái niệm tài sản ngắn hạn Quản trị tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp là một nội dung, yếu tố quan trọng trong quản trị doanh nghiệp.
Đây là yếu tố tác động trực tiếp đến hiệu quả hoạt động kinh doanh ngắn hạn và giúp doanh nghiệp hạn chế tối đa các chi phi phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh cũng như tận dụng được tối đa hiệu quả của nguồn vốn ngắn hạn. Do vậy, quản trị tài sản ngắn hạn một cách hiệu quả luôn là mối quan tâm hàng đầu của các doanh nghiệp. Theo Ibrahim và cộng sự (2021) quản lý tài sản ngắn hạn có liên quan đến cả quản lý tài sản lưu động và quản lý nợ ngắn hạn. Trong cuốn Tài chính Doanh nghiép (Corporate Finance), Berk và Demarzo (2014) đưa ra quan điểm về quản trị tài sản ngắn hạn là hoạt động quản trị tiền mặt, các khoản nợ ngắn hạn và tồn kho dự trữ của doanh nghiệp.
Theo quan điểm của Moshe Ben Horim (1987), quản trị tài sản ngắn han là việc duy trì cơ câu các tài sản ngắn hạn một cách hợp lý nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Senthilnathan (2020) cho rằng quản lý tài sản ngắn hạn là việc áp dụng các chính sách vốn lưu động dựa trên việc kiểm soát hàng ngày các yêu cầu về tiền mặt, các khoản phải thu, hàng tồn kho, các chỉ phí phải trả và các khoản thu. Trong khi đó, Zimon (2021) cho rằng có ba chiến lược chính được áp dụng để quản lý tài sản ngắn hạn là “Aggressive” (thận trọng); “Conservative” (tích cực) và “Moderate” (vừa phải). Như vậy, Quản trị tài sản ngắn hạn có thể được hiểu là việc áp dụng các chính sách (thận trọng, tích cực, hoặc vừa phải) trong quản trị tiền và các khoản tương đương với tiền, quản trị phải thu ngắn hạn và quản trị hàng tồn kho dự trữ của doanh nghiệp nhằm giúp doanh nghiệp đạt được hiệu quả sản xuất kinh doanh tối wu.
Sự cần thiết và tầm quan trọng của quần trị tài sản ngắn hạn - Tầm quan trọng của quản trị tiền và các khoản tương đương tiền Theo Aren và Sibindi (2013) quản lý tiền mặt là nhiệm vụ quan trọng nhất đối với các doanh nhân nhằm duy trì khả năng sinh lời và tính bền vững của doanh nghiệp. Quản lý tiền mặt rất quan trọng trong việc mô tả dòng tiền vào và dòng tiền ra, trong đó đề cập đến sự chuyên động của tiền mặt trong chu kỳ nhận tiền đến thanh toán. Quản lý dòng tiền giúp các doanh nghiệp duy trì được số dư tiền mặt tối ưu, giúp tối đa hiệu quả sử dụng tài san, phát hiện các khoảng trống tiềm năng trong dòng tiền. Theo Gilbert, Nelson và Nicholas (2013), các vấn đề trong thực tiễn quản lý tiền mặt xảy ra khi doanh nghiệp không coi trọng việc quản lý tiền mặt.
Điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh khi mà doanh nghiệp không biết mình có thực sự lãi hay bị lỗ và có thể mất khả năng thanh toán các khoản nợ. - Tầm quan trọng của quản trị hàng tồn kho Đề quá trình sản xuất được xuyên suốt đòi hỏi cần một lượng nguyên liệu thô đáp ứng nhu cầu sản xuất trong khoảng thời gian giữa hai nguồn cung cấp (kiểm kê theo chu kỳ) hoặc có thể được cầu thành để ngăn ngừa các sự có không mong muốn (kiểm kê an toàn) và cho phép thực hiện các hoạt động điều hòa nguyên liệu trước khi chúng đi vào sản xuất thực tế. Để đo lường chính xác lượng hàng tồn kho, cần có chính sách tồn kho phủ hợp dựa trên đặc thù của quy trình công nghệ và doanh thu đạt được (Yugang & De Koster, 2009). Theo Muller (2003) trong môi trường mà doanh nghiệp có dòng tiền kém hoặc thiếu sự kiểm soát chặt chẽ để có thể đáp ứng được nhu cầu của “quy trình sản xuất tire thoi” (just-in-time manufacturing) thì hàng tồn kho đóng vai trò quan trọng.
- Tầm quan trọng của quản trị các khoản phải thu ngắn hạn Hầu hết các khoản phải thu của doanh nghiệp đều có tính chất tín dụng thương mại. Zhong (2014) cho rằng các doanh nghiệp có nhiều bất lợi trong quản lý các khoản phải thu do chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ các điều kiện bên ngoài của nền kinh tế, đặc biệt là hành vi của khách hàng. Tuy nhiên, việc tối ưu hóa các khoản phải thu, đặc biệt là các khoản phải thu ngắn hạn là cần thiết. Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp không coi trọng việc quản lý các khoản phải thu và coi việc các khoản phải thu tồn đọng là một phần bình thường trong hoạt động kinh doanh.
Tuy nhiên, việc quản lý các khoản phải thu sẽ trợ giúp đắc lực cho nhà quản trị trong việc đưa ra các quyết định cấp tín dụng thương mại hoặc thay đôi các điều kiện cấp tín dụng thương mại và cân nhắc việc không cấp tín dụng thương mại nếu khách hàng gặp quá nhiều rủi ro. Và do đó, do tính rủi ro của các khoản phải thu đã khiến chúng đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình ra quyết định tối ưu hóa và đảm bảo tính thanh khoản (Wells, 2004).