BỘ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƢ CỤC PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP Chuyên đề QUẢN TRỊ CHIẾN LƢỢC (Tài liệu dành cho đào tạo, bồi dƣỡng nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa) Biên soạn: PGS. Ngô Kim Thanh HÀ NỘI - 2012 Liên hệ zalo: 0898424904 để được hổ trợ nhanh nhất MỤC LỤC Bµi 1 TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ CHIẾN LƢỢC. Kh¸i niÖm, ®Æc tr-ng vµ vai trß cña chiÕn l-îc kinh doanh. Nguån gèc chiÕn l-îc kinh doanh vµ kh¸i niÖm chiÕn l-îc kinh doanh:.
Nh÷ng ®Æc tr-ng c¬ b¶n cña chiÕn l-îc kinh doanh:. Vai trß cña chiÕn l-îc kinh doanh:. Tæng quan vÒ qu¶n trÞ chiÕn l-îc .1 Kh¸i niÖm qu¶n trÞ chiÕn l-îc. C¸c giai ®o¹n cña qu¶n trÞ chiÕn l-îc.
C¸c cÊp qu¶n trÞ chiÕn l-îc. NhiÖm vô vµ môc tiªu chiÕn l-îc cña doanh nghiÖp. NhiÖm vô cña doanh nghiÖp. Môc tiªu chiÕn l-îc:.
Qu¶n trÞ chiÕn l-îc víi vÊn ®Ò ®¹o ®øc kinh doanh. 16 Bài 2 PHÂN TÍCH MÔI TRƢỜNG BÊN NGOÀI CỦA DOANH NGHIỆP. M«i tr-êng kinh doanh cña doanh nghiÖp. Ph©n tÝch c¸c nh©n tè cña m«i tr-êng vÜ m« ( m«i tr-êng nÒn kinh tÕ).
Nh©n tè kinh tÕ. Nh©n tè chÝnh trÞ. Nh©n tè x· héi. Nh©n tè tù nhiªn.
Ph©n tÝch m«i tr-êng ngµnh kinh doanh:. Søc Ðp cña kh¸ch hµng:. Søc Ðp cña c¸c nhµ cung cÊp vËt t-: .3 Nguy c¬ ®e do¹ cña s¶n phÈm thay thÕ. C-êng ®é c¹nh tranh cña c¸c ®èi thñ c¹nh tranh hiÖn t¹i:.
§e do¹ cña ®èi thñ míi x©m nhËp. 26 Bµi 3 PHÂN TÍCH MÔI TRƢỜNG BÊN TRONG DOANH NGHIỆP. Ph©n tÝch vµ ®¸nh gi¸ c¸c nguån lùc néi bé doanh nghiÖp. Ph©n tÝch kh¶ n¨ng vÒ nh©n sù.
LÜnh vùc s¶n xuÊt, kü thuËt. §¸nh gi¸ tr×nh ®é marketing. §¸nh gi¸ kh¶ n¨ng tµi chÝnh. Ph©n tÝch kh¶ n¨ng tæ chøc.
§¸nh gi¸ nguån lùc c¬ së vËt chÊt cña doanh nghiÖp. Ph©n tÝch kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña doanh nghiÖp. BÇu kh«ng khÝ trong néi bé doanh nghiÖp. Møc sinh lêi cña vèn ®Çu t-.
N¨ng suÊt lao ®éng. Gi¸ thµnh s¶n phÈm. ChÊt l-îng s¶n phÈm, dÞch vô cung cÊp cho kh¸ch hµng. Kinh nghiÖm kinh doanh trªn th-¬ng tr-êng.
Sù linh ho¹t. VÞ trÝ c¹nh tranh cña doanh nghiÖp. Ph©n tÝch c¬ cÊu danh môc ®Çu t- cña doanh nghiÖp. 35 Bài 4 LỰA CHỌN CHIẾN LƢỢC.
PHÂN TÍCH VỊ THẾ VÀ HÌNH THÀNH PHƢƠNG ÁN CHIẾN LƢỢC. Kỹ thuật phân tích Thế mạnh – Điểm yếu – Cơ hội và Nguy cơ ( SWOT). Ma trận đánh giá yếu tố bên trong và bên ngoài (Ma trận I-E). Ma trận hình ảnh cạnh tranh.
lùa chän chiÕn l-îc kinh doanh cña doanh nghiÖp. C¸c c¨n cø lùa chän chiÕn l-îc. Ph-¬ng ph¸p lùa chän c¸c ph-¬ng ¸n chiÕn l-îc. Yªu cÇu khi lùa chän chiÕn l-îc.
52 Bài 5 CÁC CHIẾN LƢỢC CỦA DOANH NGHIỆP. ChiÕn l-îc cÊp doanh nghiÖp. C¸c chiÕn l-îc t¨ng tr-ëng. ChiÕn l-îc æn ®Þnh.
ChiÕn l-îc thu hÑp ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. ChiÕn l-îc c¹nh tranh. ChiÕn l-îc c¹nh tranh theo giai ®o¹n ph¸t triÓn cña ngµnh. Ba chiÕn l-îc c¹nh tranh c¬ b¶n cña M.
ChiÕn l-îc c¹nh tranh kÕt hîp. ChiÕn l-îc c¹nh tranh theo vÞ thÕ doanh nghiÖp. 66 Bài 6 TỔ CHỨC THỰC HIỆN VÀ ĐÁNH GIÁ CHIẾN LƢỢC. Tæ chøc thùc hiÖn chiÕn l-îc.
Thùc chÊt cña tæ chøc thùc hiÖn chiÕn l-îc. Vai trß vµ ý nghÜa cña tæ chøc thùc hiÖn chiÕn l-îc. Néi dung triÓn khai thùc hiÖn chiÕn l-îc. §¸nh gi¸ vµ ®iÒu chØnh chiÕn l-îc.
B¶n chÊt cña viÖc kiÓm tra, ®¸nh gi¸ chiÕn l-îc. Nh÷ng néi dung chñ yÕu cña kiÓm tra, ®¸nh gi¸ vµ ®iÒu chØnh chiÕn l-îc. 80 1 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 92 2 Bµi 1 TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ CHIẾN LƢỢC Do xu h-íng quèc tÕ ho¸ cïng víi sù khan hiÕm c¸c nguån lùc ngµy cµng gia t¨ng, sù ph¸t triÓn nh- vò b·o cña c«ng nghÖ, sù thay ®æi nhu cÇu cña thÞ tr-êng, lµm cho m«i tr-êng kinh doanh ngµy cµng phøc t¹p vµ biÕn ®éng th-êng xuyªn.
Víi mét ®iÒu kiÖn m«i tr-êng kinh doanh nh- vËy ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp ph¶i cã chiÕn l-îc kinh doanh ®óng ®¾n th× míi cã kh¶ n¨ng n¾m b¾t c¬ héi, tr¸nh ®-îc nguy c¬, ®¶m b¶o sù ph¸t triÓn æn ®Þnh vµ bÒn v÷ng cña doanh nghiÖp. §Ó thÊy râ ®-îc néi dung vµ vai trß cña chiÕn l-îc vµ qu¶n trÞ chiÕn l-îc trong bài này giới thiệu tổng quan về chiến lược, quản trị chiến lược, nhiÖm vô vµ môc tiªu chiÕn l-îc cña doanh nghiÖp. Kh¸i niÖm, ®Æc tr-ng vµ vai trß cña chiÕn l-îc kinh doanh 1. Nguån gèc chiÕn l-îc kinh doanh vµ kh¸i niÖm chiÕn l-îc kinh doanh: ThuËt ng÷ chiÕn l-îc cã nguån gèc tõ nghÖ thuËt qu©n sù tõ xa x-a.
Nh-ng cho ®Õn nay vÉn cßn cã nh÷ng quan niÖm kh¸c nhau vÒ chiÕn l-îc. Mét xuÊt b¶n cña tõ ®iÓn Larous coi: chiÕn l-îc lµ nghÖ thuËt chØ huy c¸c ph-¬ng tiÖn ®Ó giµnh chiÕn th¾ng. Nhµ lý luËn qu©n sù thêi cËn ®¹i Clawzevit còng cho r»ng: ChiÕn l-îc qu©n sù lµ nghÖ thuËt chØ huy ë vÞ trÝ -u thÕ. Häc gi¶ §µo Duy Anh, trong tõ ®iÓn tiÕng ViÖt ®· viÕt: chiÕn l-îc lµ c¸c kÕ ho¹ch ®Æt ra ®Ó giµnh th¾ng lîi trªn mét hay nhiÒu mÆt tr©n.
Nh- vËy trong lÜnh vùc qu©n sù, thuËt ng÷ chiÕn l-îc nãi chung ®· ®-îc coi nh- mét nghÖ thuËt chØ huy nh»m giµnh th¾ng lîi cña mét cuéc chiÕn tranh. Ngµy nay, thuËt ng÷ chiÕn l-îc ®· ®-îc sö dông kh¸ phæ biÕn trong ®êi sèng kinh tÕ – x· héi ë c¶ ph¹m vi vÜ m« còng nh- vi m«. ë ph¹m vi doanh nghiÖp ta th-êng gÆp thuËt ng÷ chiÕn l-îc kinh doanh hoÆc chiÕn l-îc c«ng ty, qu¶n trÞ chiÕn l-îc. sù xuÊt hiÖn c¸c thuËt ng÷ nµy kh«ng ®¬n thuÇn lµ sù vay m-în.
Kh¸i niÖm nµy b¾t nguån tõ sù cÇn thiÕt kh¸ch quan trong thùc tiÔn qu¶n trÞ cña c¸c doanh nghiÖp trong c¬ chÕ thÞ tr-êng. Do xu h-íng quèc tÕ ho¸ cïng víi sù khan hiÕm c¸c nguån tµi nguyªn ngµy cµng gia t¨ng, víi sù ph¸t triÓn nh- vò b·o cña khoa häc kü thuËt, sù thay ®æi nhu cÇu tiªu dïng cña x· héi. lµm cho m«i tr-êng kinh doanh ngµy cµng phøc t¹p vµ biÕn ®éng th-êng xuyªn. Víi mét ®iÒu kiÖn m«i tr-êng kinh doanh nh- vËy ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp ph¶i ph©n tÝch, n¾m b¾t xu thÕ biÕn ®éng cña m«i tr-êng kinh doanh, t×m ra nh©n tè then chèt, khai th¸c thÕ m¹nh, h¹n chÕ mÆt yÕu, ®¸nh gi¸ ®óng ®èi thñ c¹nh tranh.
®Ó ®Ò ra vµ thùc hiÖn nh÷ng chiÕn l-îc kinh doanh ®óng ®¾n th× míi cã kh¶ n¨ng n¾m b¾t c¬ héi, tr¸nh ®-îc nguy c¬, ®¶m b¶o sù ph¸t triÓn æn ®Þnh vµ bÒn v÷ng cña doanh nghiÖp. Cã thÓ nãi ngµy nay x©y dùng vµ thùc hiÖn chiÕn l-îc kinh doanh thùc sù ®· trë thµnh mét nhiÖm vô hµng ®Çu vµ lµ mét néi dung, chøc n¨ng quan träng cña qu¶n trÞ doanh nghiÖp, nã ®ang ®-îc ¸p dông réng r·i trong c¸c doanh nghiÖp. 3 Mét h-íng tiÕp cËn theo quan ®iÓm c¸c ph¹m trï trong qu¶n trÞ th× coi chiÕn l-îc kinh doanh lµ mét d¹ng kÕ ho¹ch ®Æc biÖt cña doanh nghiÖp.Arlleret cho r»ng: “ChiÕn lîc lµ viÖc x¸c ®Þnh nh÷ng con ®êng vµ ph¬ng tiÖn ®Ó ®¹t tíi c¸c môc tiªu ®· ®îc x¸c ®Þnh th«ng qua c¸c chÝnh s¸ch”. Garry Smith vµ Bizzell l¹i ®Þnh nghÜa: ChiÕn l-îc nh- lµ mét kÕ ho¹ch tæng qu¸t dÉn d¾t hoÆc h-íng doanh nghiÖp ®i ®Õn môc tiªu mong muèn, nã lµ c¬ së cho viÖc ®Þnh ra c¸c chÝnh s¸ch vµ c¸c thñ ph¸p t¸c nghiÖp.Glueek: “ChiÕn lîc lµ mét lo¹i kÕ ho¹ch mang tÝnh thèng nhÊt, toµn diÖn vµ tæng hîp ®-îc thiÕt kÕ ®Ó ®¶m b¶o r»ng c¸c môc tiªu dµi h¹n cña doanh nghiÖp ®ã ®-îc thùc hiÖn.
Nh×n chung c¸c quan niÖm nµy ®Òu coi chiÕn l-îc kinh doanh lµ mét tËp hîp c¸c kÕ ho¹ch chiÕn l-îc lµm nÒn t¶ng h-íng dÉn c¸c ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp ®Ó ®¹t ®-îc muc tiªu dµi h¹n ®· ®Þnh. Quan ®iÓm phæ biÕn hiÖn nay lµ: “ChiÕn lîc kinh doanh lµ nghÖ thuËt phèi hîp c¸c ho¹t ®éng vµ ®iÒu khiÓn chóng nh»m ®¹t tíi môc tiªu dµi h¹n cña doanh nghiÖp”. Coi chiÕn l-îc kinh doanh lµ mét qu¸ tr×nh qu¶n trÞ ®· lµm xuÊt hiÖn qu¶n trÞ chiÕn l-îc: ChiÕn l-îc hay ch-a ®ñ, mµ ph¶i tæ chøc thùc hiÖn tèt míi ®¶m b¶o cho chiÕn l-îc cã tÝnh kh¶ thi. ThuËt ng÷ chiÕn l-îc vµ qu¶n trÞ chiÕn l-îc ra ®êi ®· lµm phong phó thªm lý luËn vÒ qu¶n trÞ vµ kÕ ho¹ch ho¸ cña doanh nghiÖp.
MÆc dï cßn nh÷ng c¸ch tiÕp cËn kh«ng ®ång nhÊt nh-ng phÇn lín c¸c nhµ kinh tÕ ë c¸c n-íc ph¸t triÓn ®Òu cho r»ng: (chiÕn l-îc kinh doanh, kÕ ho¹ch kinh doanh, ph-¬ng ¸n kinh doanh, chÝnh s¸ch kinh doanh) cïng thuéc vÒ ph¹m trï kÕ ho¹ch ho¸ cña doanh nghiÖp. Nh÷ng ®Æc tr-ng c¬ b¶n cña chiÕn l-îc kinh doanh: Tuy cßn cã nhiÒu quan niÖm vµ c¸ch tiÕp cËn kh¸c nhau vÒ ph¹m trï chiÕn l-îc song c¸c ®Æc tr-ng c¬ b¶n cña chiÕn l-îc kinh doanh ®-îc quan niÖm t-¬ng ®èi thèng nhÊt. C¸c ®Æc tr-ng c¬ b¶n ®ã lµ: - ChiÕn l-îc kinh doanh x¸c ®Þnh râ nh÷ng môc tiªu c¬ b¶n ph-¬ng h-íng kinh doanh cÇn ®¹t tíi trong ®óng thêi kú vµ ®-îc qu¸n triÖt ®Çy ®ñ trong c¸c lÜnh vùc ho¹t ®éng qu¶n trÞ cña doanh nghiÖp. TÝnh ®Þnh h-íng cña chiÕn l-îc nh»m ®¶m b¶o cho doanh nghiÖp ph¸t triÓn liªn tôc vµ v÷ng ch¾c trong m«i tr-êng kinh doanh th-êng xuyªn biÕn ®éng.
- ChiÕn l-îc kinh doanh chØ ph¸c th¶o nh÷ng ph-¬ng h-íng ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp trong dµi h¹n, khung ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp trong t-¬ng lai. Nã chØ mang tÝnh ®Þnh h-íng cßn trong thùc tiÔn ho¹t ®éng kinh doanh ®ßi hái ph¶i kÕt hîp môc tiªu chiÕn l-îc víi môc tiªu kinh tÕ, xem xÐt tÝnh hîp lý vµ ®iÒu chØnh cho phï hîp víi m«i tr-êng vµ ®iÒu kiÖn kinh doanh ®Ó ®¶m b¶o hiÖu qu¶ kinh doanh vµ kh¾c phôc sù sai lÖch do tÝnh ®Þnh h-íng cña chiÕn l-îc g©y ra. 4 - ChiÕn l-îc kinh doanh ®-îc x©y dùng trªn c¬ së c¸c lîi thÕ c¹nh tranh cña doanh nghiÖp ®Ó ®¶m b¶o huy ®éng tèi ®a vµ kÕt hîp tèt víi viÖc khai th¸c vµ sö dông c¸c nguån lùc (nh©n lùc, tµi s¶n h÷u h×nh vµ v« h×nh) cña doanh nghiÖp trong hiÖn t¹i vµ t-¬ng lai nh»m ph¸t huy nh÷ng lîi thÕ, n¾m b¾t c¬ héi ®Ó giµnh -u thÕ trong c¹nh tranh. - ChiÕn l-îc kinh doanh ®-îc ph¶n ¸nh trong c¶ mét qu¸ tr×nh liªn tôc tõ x©y dùng, ®Õn tæ chøc thùc hiÖn, ®¸nh gi¸, kiÓm tra vµ ®iÒu chØnh chiÕn l-îc.
- ChiÕn l-îc kinh doanh lu«n mang t- t-ëng tiÕn c«ng giµnh th¾ng lîi trong c¹nh tranh.