Chương 1: Cơ sở lí luận về vấn đề quản lý SV ngoại trú Chương 2: Thực trạng SV ngoại trú và công tác quản lý SV ngoại trú trên địa bàn nội thành thành phố Nam Định hiện nay (2010 - 2015). Chương 3: Biện pháp quản lý SV ngoại trú trên địa bàn nội thành Nam Định tỉnh Nam Định. 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ SINH VIÊN NGOẠI TRÚ 1.Tổng quan nghiên cứu Đối với Việt Nam, khoa học quản lý giáo dục còn là một ngành khoa học mới mẻ, nhưng được quan tâm đặc biệt nên phát triển nhanh cả về lý luận và thực tiễn.
Một trong những đối tượng quan trọng trong quản lý giáo dục là quản lý người học. Người học vừa là đối tượng đào tạo, vừa là chủ thể của quá trình đào tạo, “biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo” là sợi chỉ đỏ xuyên suốt giáo dục đại học. Trước đây, do phần lớn SV học tại các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp đều được bố trí nơi ở trong KTX nên những nghiên cứu về quản lý SV ngoại trú hầu như không được đề cập, có chăng cũng chỉ là những nghiên cứu liên quan đến việc tổ chức giáo dục ngoài giờ lên lớp ở các khoa đào tạo khác nhau. Những năm gần đây, do phát triển rất nhanh, hầu hết KTX của các trường đại học, cao đẳng chỉ đủ sức chứa khoảng 20% tổng số SV, còn lại đa số SV phải ở ngoại trú.
Môi trường sống phức tạp đã làm cho tình hình SV ngoại trú có nhiều vấn đề nổi cộm. Năm 2009, Bộ GD&ĐT ban hành Quy chế Công tác HSSV ngoại trú trong các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp. Đây thực sự là một bước đột phá trong việc tạo hành lang pháp lý cho công tác quản lý SV ngoại trú và cũng là cái mốc đưa vấn đề quản lý SV ngoại trú thành một vấn đề cần phải nghiên cứu. Xung quanh vấn đề này đã có một vài tác giả chọn làm nội dung nghiên cứu như: - “Những biện pháp quản lý SV ngoại trú của trường Đại học Hồng Đức trên địa bàn thành phố Thanh Hóa” của tác giả Hà Ngọc Hòa - Luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục Khoa Sư phạm - ĐHQGHN, 2005; 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - “Một số biện pháp quản lý SV ngoại trú của trường Cao đẳng Kỹ thuật Y tế I - Bộ Y tế” của tác giả Nguyễn Văn Khởi - Luận văn thạc sỹ - Đại học Sư phạm Hà Nội, 2005; - “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý SV ngoại trú của Đại học Quốc gia Hà Nội” của tác giả Nguyễn Quốc Tú - Luận văn thạc sỹ trường Đại học Sư phạm Hà Nội, 2005; - “Biện pháp quản lý sinh viên ngoại trú của trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội” của tác giả Trần Thị Thuý Ngân - Luận văn thạc sỹ Trường Đại học Giáo dục, 2008; -… Đây là những luận văn tập trung nghiên cứu công tác quản lý SV ngoại trú trong phạm vi các nhà trường, mà chưa đề cập đến công tác quản lý SV các trường trên cùng một địa bàn.
Trong khi đó công tác quản lý SV ngoại trú lại phụ thuộc vào đặc thù của từng nhà trường và chịu tác động chung trong việc quản lý đối tượng cư trú tại địa phương. Do vậy, tìm kiếm các biện pháp nâng cao chất lượng quản lý công tác sinh viên ngoại trú trên địa bàn nội thành Nam Đị nh tỉnh Nam Định là vấn đề cần được quan tâm nghiên cứu. Một số khái niệm cơ bản của đề tài 1. Quản lý Quản lý là một hoạt động xuất hiện từ lâu trong xã hội loài người và hoạt động ngày càng phát triển trong xã hội.
Những tác động tổ chức, chỉ đạo, điều khiển… các hoạt động của con người nhằm thực hiện những mục tiêu chung là những dấu hiệu đầu tiên của quản lý. Định nghĩa Đến nay có nhiều quan điểm tiếp cận và nhiều định nghĩa khác nhau về quản lý. Dựa theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Lộc: “Hoạt động quản lý là các tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức”. Hay gọn hơn và được định nghĩa rõ hơn: Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra [11, tr9].
Quản lý là một khoa học, vì có đối tượng nghiên cứu, có một hệ thống lý thuyết, có một hệ thống phương pháp luận và có ứng dụng rộng rãi. Quản lý là chức năng vốn có của mọi tổ chức, là một khoa học liên ngành vì nó sử dụng tri thức của nhiều khoa học khác nhau: tâm lý học, xã hội học, quản trị học, tin học… Như vậy, xét trên phương diện hoạt động của một tổ chức thì quản lý là sự tác động có tổ chức của chủ thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống để đạt mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến động của môi trường diễn ra hoạt động quản lý. Mục tiêu quản lý: Người quản lý phải biết khơi dậy mọi nguồn động lực để hướng vào mục tiêu chung nhằm hoàn thành nhiệm vụ được giao. Mục tiêu và động lực trong quản lý có mối quan hệ đặc biệt: mục tiêu đúng trở thành động lực, mục tiêu sai hoặc không phù hợp sẽ triệt tiêu động lực, không tạo ra sức mạnh tổng hợp.
Từ cách hiểu quản lý trên, chúng ta thấy rằng, để quản lý công tác SV, hay để tác động đến SV nhằm đạt được các mục tiêu giáo dục, người quản lý phải sự dụng tri thức của quản lý, hiểu biết và vận dụng các quy luật tâm lý, biết xây dựng kế hoạch và vận dụng tổng hợp các 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com biện pháp một cách khoa học, nghệ thuật thì mới đạt được hiệu quả mong muốn. Chức năng quản lý Chøc n¨ng ho¹ch ®Þnh (lËp kÕ ho¹ch) §Þnh nghÜa Trong viÖc thiÕt lËp mét m«i tr-êng ®Ó c¸c c¸ nh©n ®ang lµm viÖc víi nhau trong mét tËp thÓ thùc hiÖn nhiÖm vô cã hiÖu qu¶, nhiÖm vô cèt yÕu nhÊt cña ng-êi qu¶n lý lµ ph¶i biÕt râ mäi ng-êi cã hiÓu ®-îc nhiÖm vô, c¸c môc tiªu cña nhãm vµ c¸c ph-¬ng ph¸p ®Ó ®¹t ®-îc môc tiªu ®ã hay kh«ng. §Ó sù cè g¾ng cña nhãm cã hiÖu qu¶, c¸c c¸ nh©n ph¶i biÕt hä ®-îc yªu cÇu hoµn thµnh c¸i g×. §©y lµ chøc n¨ng cña viÖc lËp kÕ ho¹ch.
Chøc n¨ng lËp kÕ ho¹ch lµ chøc n¨ng c¬ b¶n nhÊt trong tÊt c¶ c¸c chøc n¨ng qu¶n lý bëi v× nã g¾n liÒn víi viÖc lùa chän ch-¬ng tr×nh hµnh ®éng trong t-¬ng lai. Kh«ng nh÷ng thÓ chøc n¨ng ho¹ch ®änh cßn lµ sæ sè, chç dùa cña c¸c chøc n¨ng kh¸c. Nhê c«ng t¸c lËp kÕ ho¹ch mµ c¸c nhµ qu¶n lý cña c¸c hÖ thèng sÏ tæ chøc ®iÒu khiÓn vµ kiÓm tra nh»m ®¶m b¶o ®-îc tÊt c¶ c¸c môc tiªu th«ng qua kÕ ho¹ch ®· cã ®Ó ®¹t ®-îc môc tiªu ®ã. LËp kÕ ho¹ch lµ quyÕt ®Þnh tr-íc xem ph¶i lµm c¸i g×, lµm nh- thÕ nµo, khi nµo lµm vµ ai lµm c¸i ®ã.
KÕ ho¹ch ®-îc vÝ nh- c©y cÇu b¾c qua c¸c kho¶ng trong ®Ó ®i tíi ®Ých. Qu¸ tr×nh lËp kÕ ho¹ch lµ qu¸ tr×nh ®ßi hái chóng ta ph¶i x¸c ®Þnh c¸c ®-êng lèi mét c¸ch cã ý thøc vµ ®-a ra c¸c quyÕt ®Þnh cña chóng ta trªn c¬ së môc tiªu, sù hiÓu biÕt vµ nh÷ng ®¸nh gi¸ thËn träng. VËy: lËp kÕ ho¹ch lµ lùa chän mét trong nh÷ng ph-¬ng ¸n hµnh ®éng t-¬ng lai cho toµn bé vµ cho tõng bé phËn trong mét c¬ së. Nã bao gåm sù lùa chän c¸c môc tiªu cña c¬ së vµ cña tõng bé phËn, x¸c ®Þnh c¸c ph-¬ng thøc ®Ó ®¹t ®-îc môc tiªu.
Nh- vËy c¸c kÕ ho¹ch cho ta sù tiÕp cËn hîp lý tíi c¸c môc tiªu chän tr-íc vµ ®ßi hái sù ®æi míi qu¶n lý mét c¸ch m¹nh mÏ. 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Vai trß cña viÖc lËp kÕ ho¹ch - Gióp cho viÖc ®èi phã víi mäi sù kh«ng æn ®Þnh vµ thay ®æi trong néi bé hÖ thèng cña m×nh còng nh- cu¶ m«i tr-êng bªn ngoµi. V× viÖc nµy ®ßi hái ph¶i thùc hiÖn trong thêi gian dµi mµ kÕt qu¶ cña nã lµ ë trong t-¬ng lai mµ t-¬ng l¹i lµ rÊt Ýt khi x¶y ra ch¾c ch¾n, t-¬ng lai cµng xa th× kÕt qu¶ lËp kÕ ho¹ch cµng kÐm chÝnh x¸c. MÆc dï vËy th× lËp kÕ ho¹ch vÉn lµ cÇn thiÕt v× c¸c nhµ qu¶n lý vÉn ph¶i t×m c¸ch tèt nhÊt ®Ó ®¹t ®-îc c¸c môc tiªu ®Ò ra cho hÖ thèng vµ ®Ó biÕt mçi bé phËn ®· ®ãng gãp nh- thÕ nµo vµo c«ng viÖc ph¶i lµm.
- §-a ra c¸c môc tiªu cho hÖ thèng bëi v× toµn bé c«ng viÖc lËp kÕ ho¹ch lµ nh»m vµo c¸c môc tiªu cña hÖ thèng. - ViÖc ho¹ch ®ịnh ®-îc xem xÐt toµn diÖn sÏ thèng nhÊt ®-îc nh-ng ho¹t ®éng t-¬ng t¸c gi÷a c¸c bé phËn trong c¶ hÖ thèng. - T¹o ra kh¶ n¨ng cho viÖc ®iÒu hµnh t¸c nghiÖp cña hÖ thèng. Nã thay sù ho¹t ®éng manh món, kh«ng ®-îc phèi hîp cña c¸c c¸ nh©n, bé phËn b»ng sù nç lùc theo ®Þnh h-íng víi nh÷ng quyÕt ®Þnh ®-îc c©n nh¾c kü l-ìng.
- Lµm cho viÖc kiÓm tra trë nªn dÔ dµng h¬n bëi v× c¸c nhµ l·nh ®¹o hÖ thèng bëi v× c¸c cÊp trªn kh«ng kiÓm tra c«ng viÖc cña cÊp d-íi nÕu khoong cã c¸c môc tiªu ®· ®-îc x¸c ®Þnh lµm chuÈn mùc ®Ó ®o l-êng. C¸c lo¹i kÕ ho¹ch c¬ b¶n * KÕ ho¹ch chiÕn l-îc. - ChiÕn l-îc: lµ hÖ thèng c¸c quan ®iÓm, c¸c môc ®Ých vµ môc tiªu c¬ b¶n cïng c¸c gi¶i ph¸p, chÝnh s¸ch nh»m sö dông mét c¸ch tèt nhÊt c¸c nguån lùc, lîi thÕ, c¬ héi cña tæ chøc ®Ó ®¹t ®-îc c¸c môc tiªu ®Æt ra hay thêi h¹n ng¾n nhÊt. 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - KÕ ho¹ch chiÕn l-îc lµ nghÖ thuËt x©y dùng vµ thùc hiÖn thµnh c«ng c¸c chiÕn l-îc cña hÖ thèng.
§©y lµ mét qu¸ tr×nh phøc t¹p mµ c¸c nhµ qu¶n lý ph¶i thùc hiÖn ®Ó qua ®ã l·nh ®¹o hÖ thèng tõng b-íc tiÕn lªn. - Néi dung cña c«ng t¸c ho¹ch ®Þnh chiÕn l-îc: bao gåm c¸c môc ®Ých, môc tiªu, c¸c chÝnh s¸ch, ch-¬ng tr×nh vµ ng©n s¸ch.