đặt vấn đề quản lý SHCM của giáo viên ở trường THCS làm đối tượng nghiên cứu; song trong nội dung quản lý của chủ thể, cũng như những biện pháp đề xuất họ đều đề cập đến quản lý, hoặc đổi mới nội dung SHCM của các tổ Bộ môn ở nhà trường. Điều đó cho thấy vai trò quan trọng của SHCM đối với giáo viên, cũng như quản lý SHCM ở các trường THPT nói chung, trường THCS nói riêng, nhất là trong bối cảnh triển khai DHTH ở bậc học này hiện nay. Các nghiên cứu về dạy học tích hợp và quản lý sinh hoạt chuyên môn theo hướng dạy học tích hợp ở trường trung học cơ sở. Các nghiên cứu về dạy học tích hợp ở trường trung học cơ sở: Trong lĩnh vực khoa học giáo dục, khái niệm tích hợp xuất hiện từ thời kì khai sáng, dùng để chỉ một quan niệm giáo dục toàn diện con người, chống lại hiện tượng làm cho con người phát triển thiếu hài hòa, cân đối.
Trong dạy học các bộ môn, tích hợp được hiểu là sự kết hợp, tổ hợp các nội dung từ các môn học, lĩnh vực học tập khác nhau thành một “môn học” mới, hoặc lồng ghép các nội dung cần thiết vào môn học cụ thể. Ví dụ như: lồng ghép nội dung giáo dục dân số, giáo dục môi trường, giáo dục an toàn giao thông trong các môn học đạo đức, tiếng Việt hay tự nhiên và xã hội…hình thành môn học tích hợp từ các môn học truyền thống. Thực hiện dạy học tích hợp giúp học sinh phát triển năng lực giải quyết những vấn đề phức tạp và làm cho việc học tập trở nên ý nghĩa hơn, đem lại hiệu quả nhất định. Tuy nhiên, dạy học tích hợp vẫn còn là điều mới lạ với nhiều giáo viên; một số đã có nhận thức ban đầu 8 nhưng còn hạn chế về kỹ năng vận dụng.
Vì vậy, để tháo gỡ khó khăn này trong thực tiễn đã có nhiều công trình nghiên cứu về DHTH cũng như quản lý hoạt động này ở trường Phổ thông nói chung, trường THCS nói riêng. Cụ thể như: Tác giả Ngô Minh Oanh, Trương Công Thanh (2015) với bài viết: “Thực trạng dạy học tích hợp, phân hóa hiện nay và đề xuất phát triển chương trình, sách giáo khóa cho giáo dục phổ thông Việt Nam sau 2015”, cho rằng: Dạy học tích hợp và phân hóa ở giáo dục phổ thông đã được các nước trên thế giới thực hiện từ lâu; và ở Việt Nam trong xu thế hội nhập phát triển, nó được đặt ra và thực hiện trong thực tế; tuy nhiên bên cạnh những thành công, việc xây dựng chương trình, sách giáo khoa theo hướng tích hợp và phân hóa cũng còn nhiều bất cập. Từ đó, các tác giả chỉ ra việc DHTH và phân hóa vừa giúp phát triển những năng lực giải quyết vấn của người học, giúp đào tạo những con người có đầy đủ phẩm chất và năng lực để giải quyết những vấn đề trong bối cảnh hội nhập quốc tế; mặt khác nó còn giúp cho việc dạy học theo năng lực học sinh nhằm phát huy tối đa sở trường, khả năng của từng cá thể học sinh, gúp định hướng nghề nghiệp, phân luồng sau THCS và THPT…[24]. Tác giả Phạm Văn Vương (2015), với bài viết về: “Nội dung tích hợp trong dạy học vật lý ở trường THPT” đã chỉ rõ: Lý luận về DHTH đã được nhiều nhà giáo dục nghiên cứu và vận dụng thành công ở các nước trên thế giới; kết quả nghiên cứu đó có ý nghĩa quan trọng đối với giáo dục phổ thông Việt Nam trong nghiên cứu, vận dụng vào công cuộc đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông sau năm 2015.
Việc tổ chức DHTH ở trường THPT cũng đã được nghiên cứu, vận dụng hiệu quả nhất định trong nâng cao chất lượng giáo dục. Tuy nhiên, chưa có các nghiên cứu chuyên sâu về tổ chức DHTH và nội dung tích hợp cụ thể ở trường THPT qua môn Vật lý…[35]. Nhóm tác giả Phạm Thị Kim Giang, Nguyễn Hoàng Trang, Vũ Thị Thu Hoài, Phạm Thị Kiều Duyên (2016), với bài viết; “Quy trình xây dựng chủ đề 9 tích hợp liên môn bồi dưỡng năng lực DHTH cho giáo viên THPT”, đã chỉ rõ: Dạy học tích hợp là một trong những xu hướng dạy học tất yếu và phù hợp với định hướng đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục theo hướng phát triển năng lực người học. Thông qua việc nghiên cứu lí luận về DHTH, tác giả đề xuất quy trình xây dựng nội dung chủ đề tích hợp liên môn và thiết kế kế hoạch dạy học chủ đề tích hợp.
Quy trình này đã được giáo viên áp dụng xây dựng và thử nghiệm dạy học ở trường phổ thông. Kết quả thực nghiệm đã khẳng định hướng đi đúng đắn trong công tác bồi dưỡng năng lực DHTH cho giáo viên THPT…[10]. Còn Tác giả Nguyễn Phương Chi - Nguyễn Thị Hồng Phương (2017), với bài viết: “Quy trình xây dựng và tổ chức DHTH theo chủ đề Toán học - Hóa học - Sinh học ở trường THPT”, đã chỉ rõ: những vấn đề cơ bản của DHTH; và nó tạo ra sự kết hợp có ý nghĩa các nội dung trong cùng một môn học hoặc giữa các môn học; và đưa ra một số ví dụ DHTH trong chương trình Toán phổ thông đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục hiện nay…[3]. Bên cạnh các bài viết về DHTH đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình và sách giáo khoa sau năm 2015, có một số luận văn và bài báo khoa học đề cập đến vấn đề quản lý dạy học theo hướng tích hợp.
Cụ thể như: Tác giả Phạm Trung Kiên (2014), nghiên cứu về “Quản lý hoạt động dạy học môn Sinh học theo hướng tích hợp ở trường trường THPT Chuyên Thái Bình”. Kết quả nghiên cứu đã làm rõ cơ sở lý luận như: các khái niệm, đặc trưng cơ bản của môn Sinh học ở trường THPT, chức năng và các nội dung quản lý hoạt động dạy học tích hợp ở trường THPT. Từ đó có cơ sở khảo sát, thu thập dữ liệu qua phiếu khảo sát ý kiến đối với CBQL, giáo viên và học sinh về các vấn đề có liên quan để làm rõ thực trạng, những nguyên nhân thành công, hạn chế; và đề xuất các biện pháp quản lý hiệu quả hơn hoạt động dạy học môn Sinh học theo hướng tích hợp ở trường trường THPT Chuyên Thái Bình hiện nay…[20]. Một số bài báo khoa học viết về quản lý dạy học tích hợp, như tác giả: Nguyễn Tấn Lê (2016) với bài viết: “Một số vấn 10 đề quản lý DHTH nội môn Sinh học trong chương trình đào tạo tại Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng” đã chỉ rõ: Trên cơ sở phân tích chương trình đào tạo chuyên ngành Sinh học tại trường sư phạm, có một số kiến thức bị chồng chéo và trùng lặp giữa các học phần.
Từ đó đề xuất biện pháp tích hợp nội môn, sắp xếp các kiến thức Sinh học một cách có hệ thống. Việc thực hiện tích hợp nội môn Sinh học là điều kiện tốt cho việc tích hợp liên môn và giảng dạy Sinh học với vị trí là môn học tự chọn độc lập hoặc là thành phần kiến thức của môn Khoa học tự nhiên ở trường phổ thông…[22]. Các nghiên cứu về quản lý sinh hoạt chuyên môn theo hướng dạy học tích hợp ở trường trung học cơ sở: Nghiên cứu về hoạt động SHCM, cũng như quản lý hoạt động này ở trường THCS thuộc phạm vi rất hẹp; do đó ít có công trình nghiên cứu riêng biệt về nó, nhất là nghiên cứu về quản lý SHCM theo hướng triển khai DHTH lại càng ít. Tuy ít công trình nghiên cứu, song từ kết quả tổng quan các công trình nghiên cứu về: quản lý hoạt động tổ chuyên môn, DHTH và quản lý DHTH ở phạm vi, thời gian khác nhau, đối tượng giáo viên và học sinh các cấp học khác nhau, giúp tác giả luận văn có cơ sở kế thừa, phát triển kết quả nghiên cứu đó để xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài của mình.
Như vậy, kết quả nghiên cứu trên mới chỉ bàn đến DHTH các môn học ở bậc Phổ thông và quản lý hoạt động SHCM của giáo viên ở trường THCS theo hướng triển khai DHTH. Song các kết quả nghiên cứu đó đã mở ra hướng nghiên cứu mới về quản lý SHCM trường THCS trong bối cảnh triển khai DHTH ở bậc học này hiện nay. Thực tế ở các trường THCS cho thấy, tổ trưởng chuyên môn trực tiếp quản lý SHCM của giáo viên, Hiệu trưởng chỉ đạo và quản lý SHCM thông qua các tổ trưởng. Mặt khác, quản lý SHCM của giáo viên ở các trường THCS huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái theo hướng triển khai DHTH có nét đặc thù riêng của nó; do vậy đây là vấn đề rất cần nghiên cứu chuyên sâu để có biện pháp phù hợp, thì chưa có công trình nào đề cập đến.
Vì vậy, tác giả lựa 11 chọn nghiên cứu đề tài “Quản lý SHCM của giáo viên ở các trường THCS huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái theo hướng triển khai DHTH” là có giá trị, ý nghĩa lý luận và thực tiễn. Đồng thời, đề tài không trùng lặp với các công trình khoa học được nghiên cứu trước đây; kết quả nghiên cứu sẽ làm rõ những vấn đề lý luận, khảo sát và đánh giá khách quan thực trạng, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hiệu quả SHCM của giáo viên ở các trường THCS huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái theo hướng triển khai DHTH, góp phần nâng cao chất lượng DHTH của giáo viên và đổi mới giáo dục ở các trường THCS trên địa bàn hiện nay. Những khái niệm cơ bản của đề tài 1. Quản lý trường trung học cơ sở Thuật ngữ “Quản lý” có nhiều quan điểm, cách khái quát và hiểu nó khác nhau do khi phát biểu đứng trên góc độ nào? Theo tác giả Đặng Thành Hưng: “Quản lý là một dạng lao động đặc biệt có giá trị gây ảnh hưởng, tác động đến con người, các quá trình tự nhiên và kĩ thuật, điều khiển, phối hợp lao động của người khác, hoặc của nhiều người khác trong cùng tổ chức hoặc cùng công việc, nhằm thay đổi hành vi và ý thức của họ, định hướng và tăng hiệu quả lao động của họ để đạt mục tiêu của tổ chức, hoặc lợi ích công việc cùng sự thỏa mãn của những người tham gia”[18].
Còn quản lý nhà trường, có thể xem là quản lý giáo dục ở tầm vi mô, đây là những tác động quản lý của chủ thể các cấp diễn ra trong phạm vi một nhà trường cụ thể, còn gọi là quản lý nhà trường.