Luận văn Thạc sĩ: Quản lý nội dung trên nền tảng số tại VTV Digital

Tổng quan thực trạng và giải pháp quản lý nội dung trên nền tảng số tại Trung tâm Sản xuất và Phát triển nội dung số Đài Truyền hình Việt Nam.

• Tác giả: Phạm Thị Kim Thoa
• Người hướng dẫn: TS. Trần Quang Diệu
• Trường học: Học viện Báo chí và Tuyên truyền
• Chuyên ngành: Quản lý Báo chí - Truyền thông
• Đề tài: Phát triển và quản lý nội dung trên nền tảng số tại Trung tâm sản xuất và phát triển nội dung số - Đài Truyền hình Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan quản lý nội dung trên nền tảng số

Quản lý nội dung trên nền tảng số tại Trung tâm Sản xuất và Phát triển Nội dung Số (VTV Digital) là quá trình tổ chức, kiểm soát và tối ưu hóa các sản phẩm truyền thông kỹ thuật số nhằm đáp ứng nhu cầu tiếp cận thông tin của công chúng. Hoạt động này bao gồm quản lý dữ liệu, phân phối đa kênh và tương tác đa nền tảng. Tại VTV Digital, nội dung được xây dựng theo định dạng đa phương tiện (video, văn bản, hình ảnh) phù hợp với đặc thù từng nền tảng như VTV Go, VTV News hay mạng xã hội. Hệ thống quản lý nội dung (CMS) đóng vai trò trung tâm trong việc lưu trữ, chỉnh sửa và xuất bản nội dung. Quản lý nội dung số không chỉ đảm bảo tính nhất quán về thông điệp mà còn nâng cao khả năng tiếp cận và tương tác của khán giả. Việc ứng dụng công nghệ phân tích dữ liệu giúp đánh giá hiệu quả nội dung, từ đó điều chỉnh chiến lược sản xuất phù hợp.

1.1. Vai trò của quản lý nội dung trong truyền thông số

Quản lý nội dung số tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân phối thông tin đa dạng, đa kênh đến công chúng. Nó giúp tối ưu hóa trải nghiệm người dùng thông qua giao diện thân thiện và khả năng tùy chỉnh nội dung theo sở thích cá nhân. Tại VTV Digital, quản lý nội dung đảm bảo tính chuyên nghiệp và thống nhất trong sản xuất tin tức, từ đó nâng cao uy tín thương hiệu. Hơn nữa, hệ thống quản lý cho phép theo dõi hiệu suất nội dung theo thời gian thực, giúp phát hiện xu hướng và điều chỉnh chiến lược kịp thời. Đặc biệt, quản lý nội dung số góp phần quan trọng trong chuyển đổi số của ngành báo chí, khi mà khán giả ngày càng ưa chuộng các định dạng tương tác và đa phương tiện.

1.2. Các nền tảng số chủ lực tại VTV Digital

VTV Digital triển khai quản lý nội dung trên nhiều nền tảng số bao gồm ứng dụng VTV Go, website VTV News, VTV24, và mạng xã hội như Facebook, YouTube, TikTok. Mỗi nền tảng có đặc thù riêng: VTV Go tập trung vào truyền hình trực tuyến, VTV News cung cấp tin tức đa lĩnh vực, còn mạng xã hội hỗ trợ tương tác và lan tỏa nhanh chóng. Hệ thống quản lý nội dung phải đồng bộ hóa dữ liệu giữa các nền tảng, đảm bảo tính nhất quán về thông điệp và trải nghiệm người dùng. Việc lựa chọn nền tảng phụ thuộc vào mục tiêu tiếp cận và đặc điểm đối tượng khán giả, từ đó tối ưu hóa hiệu quả sản xuất và phân phối nội dung.

II. Thực trạng quản lý nội dung trên nền tảng số

Quản lý nội dung tại VTV Digital đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh chuyển đổi số nhanh chóng. Hiện nay, trung tâm đang sử dụng hệ thống quản lý nội dung (CMS) tiên tiến nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc đồng bộ hóa dữ liệu giữa các nền tảng. Việc sản xuất nội dung đa dạng, từ video chất lượng cao đến tin tức nhanh, đòi hỏi nguồn lực lớn cả về nhân lực và công nghệ. Bên cạnh đó, áp lực cạnh tranh từ các nền tảng truyền thông xã hội buộc VTV Digital phải liên tục đổi mới nội dung để giữ chân khán giả. Theo khảo sát năm 2020, tỷ lệ tương tác trên các nền tảng số của VTV Digital vẫn chưa đạt mức tối ưu, phần lớn do thiếu chiến lược quản lý nội dung toàn diện. Những hạn chế này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả truyền thông và doanh thu quảng cáo.

2.1. Những thành công đạt được

VTV Digital đã đạt được những thành tựu đáng kể trong quản lý nội dung số, bao gồm phát triển ứng dụng VTV Go với hơn 1 triệu lượt truy cập đồng thời nhờ hạ tầng Cloud vững chắc. Hệ thống quản lý nội dung giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất, giảm thời gian biên tập và xuất bản. Nội dung đa dạng trên các nền tảng mạng xã hội đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ, góp phần mở rộng đối tượng khán giả. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ phân tích dữ liệu giúp VTV Digital hiểu rõ hơn nhu cầu khán giả, từ đó điều chỉnh nội dung phù hợp. Những thành công này là nền tảng quan trọng cho quá trình chuyển đổi số trong tương lai.

2.2. Hạn chế và nguyên nhân

Mặc dù đạt được một số thành công, quản lý nội dung tại VTV Digital vẫn tồn tại nhiều hạn chế. Đơn cử như thiếu sự đồng bộ giữa các nền tảng, dẫn đến trải nghiệm người dùng không nhất quán. Nguyên nhân chính là do hệ thống quản lý nội dung chưa được tích hợp đầy đủ, gây khó khăn trong việc chia sẻ dữ liệu. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu về kỹ năng số, dẫn đến sản xuất nội dung thiếu chuyên nghiệp. Áp lực cạnh tranh từ các nền tảng truyền thông xã hội buộc VTV Digital phải liên tục đổi mới, nhưng thiếu chiến lược dài hạn khiến hiệu quả chưa đạt mức tối ưu.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nội dung

Để nâng cao hiệu quả quản lý nội dung trên nền tảng số, VTV Digital cần áp dụng các giải pháp toàn diện bao gồm cải tiến hệ thống quản lý nội dung (CMS) và đào tạo nguồn nhân lực. Trước tiên, việc tích hợp các nền tảng số thông qua hệ thống quản lý đa kênh (Multi-Channel Management) sẽ giúp đồng bộ hóa dữ liệu và tối ưu hóa trải nghiệm người dùng. Thứ hai, xây dựng chiến lược sản xuất nội dung đa dạng, từ video chuyên nghiệp đến tin tức nhanh, nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của khán giả. Thứ ba, ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tích dữ liệu sẽ giúp dự đoán xu hướng và tối ưu hóa nội dung. Cuối cùng, việc tăng cường hợp tác với các chuyên gia truyền thông số sẽ nâng cao chất lượng sản phẩm và hiệu quả quản lý.

3.1. Giải pháp về nội dung quản lý

Giải pháp về nội dung quản lý tập trung vào việc xây dựng quy trình sản xuất nội dung chuẩn hóa, từ khâu biên tập đến phân phối. VTV Digital cần thiết lập tiêu chuẩn chất lượng cho từng loại nội dung, đảm bảo tính chuyên nghiệp và hấp dẫn. Việc ứng dụng công nghệ phân tích dữ liệu sẽ giúp đánh giá hiệu suất nội dung, từ đó điều chỉnh chiến lược sản xuất. Ngoài ra, việc xây dựng kho nội dung đa dạng, bao gồm video, hình ảnh, văn bản, sẽ đáp ứng nhu cầu đa dạng của khán giả. Cuối cùng, việc hợp tác với các chuyên gia truyền thông số sẽ nâng cao chất lượng sản phẩm và hiệu quả quản lý.

3.2. Giải pháp về phương pháp quản lý

Phương pháp quản lý nội dung cần được đổi mới thông qua ứng dụng công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy (Machine Learning). Hệ thống quản lý nội dung (CMS) cần được tích hợp đầy đủ để đồng bộ hóa dữ liệu giữa các nền tảng, đảm bảo tính nhất quán về thông điệp. Việc đào tạo nguồn nhân lực về kỹ năng số và quản lý nội dung sẽ nâng cao hiệu quả sản xuất. Ngoài ra, việc xây dựng chiến lược quản lý nội dung dài hạn, bao gồm kế hoạch sản xuất và phân phối, sẽ giúp VTV Digital thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của thị trường truyền thông số.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn

Quản lý nội dung trên nền tảng số tại VTV Digital là yếu tố then chốt trong quá trình chuyển đổi số của ngành báo chí. Những thành tựu đạt được trong sản xuất và phân phối nội dung đa dạng đã chứng minh tiềm năng của nền tảng số trong việc mở rộng đối tượng khán giả. Tuy nhiên, những hạn chế trong hệ thống quản lý nội dung và nguồn nhân lực đòi hỏi những giải pháp toàn diện. Việc ứng dụng công nghệ tiên tiến như AI và tích hợp đa nền tảng sẽ nâng cao hiệu quả quản lý. Trong tương lai, VTV Digital cần xây dựng chiến lược dài hạn, kết hợp giữa công nghệ và con người, để phát triển bền vững trong môi trường truyền thông số cạnh tranh.

4.1. Tầm quan trọng của quản lý nội dung số

Quản lý nội dung số không chỉ giúp tối ưu hóa trải nghiệm người dùng mà còn nâng cao uy tín thương hiệu của VTV Digital. Nó tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân phối thông tin đa dạng, đa kênh đến khán giả, từ đó mở rộng phạm vi tiếp cận. Hơn nữa, quản lý nội dung số góp phần quan trọng trong chuyển đổi số của ngành báo chí, khi mà khán giả ngày càng ưa chuộng các định dạng tương tác và đa phương tiện. Việc ứng dụng công nghệ tiên tiến như AI sẽ giúp dự đoán xu hướng và tối ưu hóa nội dung, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý.

4.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, VTV Digital cần tập trung vào việc xây dựng hệ thống quản lý nội dung tiên tiến, tích hợp đầy đủ các nền tảng số. Việc đào tạo nguồn nhân lực về kỹ năng số và quản lý nội dung sẽ nâng cao hiệu quả sản xuất. Ngoài ra, việc hợp tác với các chuyên gia truyền thông số sẽ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm. Cuối cùng, việc xây dựng chiến lược quản lý nội dung dài hạn, bao gồm kế hoạch sản xuất và phân phối, sẽ giúp VTV Digital thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của thị trường truyền thông số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Các khái niệm cơ bản của đề tài 1. Quản lý Theo Từ điển Tiếng Việt định nghĩa, quản lý gồm hai yếu tố “quản” là “trông coi và giữ gìn theo những yêu cầu nhất định” và “lý” là “tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định” [18, tr. Hay trong cuốn Tiếp xúc mặt đối mặt trong quản lý, NXB Khoa học kỹ thuật, tác giả D.

Torrington có đề cập khái niệm “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, cơ hội của tổ chức để đạt được mục tiêu trong điều kiện biến động của môi trường” [36] Trong đó, quá trình quản lý được thực hiện thông qua hai đối tượng nhất định: chủ thể quản lý (đưa ra quyết định quản lý) và đối tượng quản lý (chịu sự tác động những quyết định của chủ thể quản lý). Chính vì vậy, trong luận văn tác giả sử dụng khái niệm: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có định hướng, có mục đích và có kế hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn lực, các thời cơ của tổ chức để đạt được mục tiêu đã đề ra. Chủ thể quản lý là cá nhân hay tổ chức - những đại diện có quyền hạn và trách nhiệm liên kết, phối hợp những hoạt động riêng lẻ của từng cá nhân hướng tới mục tiêu chung nhằm đạt được kết quả nhất định trong quản lý. Đối tượng quản lý là đối tượng chịu sự tác động của chủ thể quản lý.

Tùy theo từng loại đối tượng khác nhau mà người ta chia thành các dạng quản lý khác nhau. Bên cạnh đó, khách thể của quản lý là trật tự quản lý. Trật tự quản lý được quy định bởi nhiều loại quy phạm xã hội khác nhau như quy phạm đạo đức, quy phạm tôn giáo, quy phạm pháp luật. tùy theo từng loại hình quản lý.

14 Quản lý bao gồm 4 chức năng, cụ thể: Lập kế hoạch:Xác định mục tiêu hoạt động, phương án hoạt động và các yếu tố để đạt mục tiêu; Tổ chức: Thiết kế cơ cấu tổ chức và cơ chế phối hợp giữa các bộ phận; Kiểm tra: Đo lường việc thực hiện các kế hoạch trong thực tế, phát hiện sai lệch và đưa ra biện pháp điều chỉnh; Lãnh đạo: Tác động đến các bộ phận, cá nhân trong tổ chức, hướng họ đến mục tiêu, kế hoạch đã đề ra. Khái niệm về báo chí Báo chí đã hình thành và phát triển, trở thành nơi cung cấp các thông tin về kinh tế, văn hoá, xã hội,. Xã hội càng hiện đại, việc phổ biến thông tin báo chí trên phạm vi rộng lại càng trở nên quan trọng hơn, do vậy, báo chí luôn phát triển, luôn đổi mới theo dòng chảy của thông tin, để tiếp cận với nhiều công chúng nhất. Khái niệm báo chí do vậy cũng được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau.

Theo Từ điển Tiếng Việt “Báo (danh từ) là (1) Xuất bản phẩm định kỳ in trên giấy khổ lớn, đăng tin, bài, tranh ảnh để thông tin, tuyên truyền. Hình thức thông tin tuyên truyền có tính chất quần chúng và nội bộ, bằng bài viết, tranh vẽ trực tiếp trên giấy, trên bảng, v,v, Báo bảng.40] Tác giả Nguyễn Thế Kỷ trong cuốn Báo chí, truyền thông Việt Nam: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn cho rằng: “Báo chí là các loại hình, các công cụ bằng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, kí hiệu, tín hiệu của con người trên giấy, trên bảng, trên sóng phát thanh, truyền hình, truyền thanh, mạng Internet… nhằm trao đổi, thu nhận thông tin giữa cơ quan báo chí và công chúng phục vụ cho một hoặc một số giai cấp, đảng phái, tổ chức, nhóm người và các cá nhân trong xã hội.104] Trong cuốn Cơ sở lý luận báo chí, tác giả Nguyễn Văn Dững cũng đề cập đến khái niệm báo chí được hiểu theo cả nghĩa rộng và nghĩa hẹp: Theo 15 nghĩa hẹp, “Báo chí được hiểu bao gồm báo và tạp chí”, theo nghĩa rộng, báo chí “bao gồm các loại hình báo chí: báo in, phát thanh, truyền hình, báo mạng điện tử (và báo chí công dân).” Hay ở góc độ tiếp cận từ lý thuyết, báo chí được coi là “tư liệu sinh hoạt tinh thần nhằm thông tin và nói rõ về những sự kiện thời sự đang diễn ra cho một nhóm đối tượng nhất định, nhằm mục đích nhất định, xuất bản định kỳ, đều đặt.” [7] Trong khi đó, Điều 3, Luật Báo chí 2016 qui định: “Báo chí là sản phẩm thông tin về các sự kiện, vấn đề trong đời sống xã hội thể hiện bằng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được sáng tạo, xuất bản định kỳ và phát hành, truyền dẫn tới đông đảo công chúng qua các loại hình báo in, báo nói, báo viết hay báo điện tử.” [29, tr38] Mỗi nhà nghiên cứu đưa ra một khái niệm khác nhau, song tổng kết lại, bản chất của báo chí, tác giả có thể rút ra kết luận: báo chí là một loại hình thông tin có khả năng phản ánh sự kiện, nhân vật, hay những vấn đề có thật, có ý nghĩa xã hội theo một quan điểm, khuynh hướng nhất định. Báo chí được chuyển tải đến công chúng qua các loại hình như báo in, báo phát thanh, báo truyền hình và báo điện tử. Đặc điểm cơ bản của thông tin báo chí Thông tin báo chí có những đặc điểm xã hội cơ bản đó là: tính thông tin thời sự; tính công khai; tính mục đích; tính định kỳ; tính phong phú; tính đa dạng, nhiều chiều; tính dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm theo; tính tương tác và tính đa phương tiện, cụ thể như sau: Thông tin thời sự Thời sự theo Đại từ điển tiếng Việt là “Toàn bộ sự việc ít nhiều quan trọng vừa mới xảy ra, được nhiều người quan tâm”, “có tính thời sự còn mới mẻ” [7] Do vậy, tính thời sự trong thông tin báo chí được hiểu là báo chí thông tin sự kiện và vấn đề đã và đang xảy ra, là vấn đề được xã hội quan tâm, là những sự kiện mà công chúng cần được biết, hay là những sự kiện mang mục 16 đích chính trị mà lãnh đạo cần thông tin cho công chúng.

Sự kiện có thể đang xảy ra tại thời điểm phản ảnh, hoặc đã xảy ra nhưng nay mới biết, hoặc mang tính thời sự, thời cuộc. Thông tin báo chí phản ánh phải cắt nghĩa, giải thích và giải đáp được vấn đề phản ánh. Tính thời sự có nghĩa là người làm báo cần tôn trọng sự thật, và thuyết phục công chúng báo chí bằng sự thật, và phản ánh sự thật bằng sự khách quan của người làm báo. Tính công khai Công khai trong cuốn Cơ sở lý luận báo chí có đề cập đến, được hiểu là “không giữ kín, mà để cho mọi người có thể biết”.[7] Công khai trên báo chí tức là báo chí cần thông tin sự kiện, vẫn đề và làm cho nó tác động vào nhận thức, thái độ, hành vi của phần lớn công chúng.

Tính công khai góp phần tạo nên dư luận xã hội, và là sức mạnh xã hội của báo chí. Tính công khai, minh bạch của báo chí phụ thuộc vào ba yếu tố bao gồm: 1, Thông tin sự kiện có xác thực, đúng bản chất không; 2, Thông tin có công khai, minh bạch nhiều chiều không; 3, Thông tin sự kiện, phân tích vấn đề thời sự cần được tập hợp và phân tích dưới nhiều góc độ khác nhau. Tính mục đích Thông tin báo chí tác động đến đông đảo người, liên quan đến việc tập hợp và thuyết phục công chúng. Tính mục đích của thông tin báo chí được thể hiện trước tiên là ở mục đích chính trị, sau đó là các mục đích văn hoá, dân sinh,… Do đó, tính tất yếu, khách quan và phổ biến của mục đích thông tin và tính chính trị của mục đích trong thông tin báo chí là điều dễ hiểu.

Tính định kỳ, đều đặn. Định kỳ trong báo chí được hiểu là sau một khoảng thời gian, sản phẩm báo chí lại được xuất bản, truyền phát. Tính định kỳ trong báo chí thực chất là giao ước của CQBC với cộng đồng, mỗi loại hình báo chí sẽ thể hiện tính định kỳ tuỳ thuộc theo đặc trưng của loại hình báo chí đó. Chẳng hạn như báo in, tính định kỳ thể hiện ở những ấn phẩm xuất bản theo buổi, ngày, tuần,… Với 17 phát thanh, truyền hình tính định kỳ có thể ngắn hơn và được thể hiện theo giờ cụ thể như bản tin thời sự 16h, 17h, 19h,… Đối với báo mạng điện tử, tính định kỳ gần như biến mất, do sự hỗ trợ của công nghệ và internet.

Trên môi trường Internet, bài báo có thể được xuất bản bất cứ lúc nào ngay khi sự kiện xảy ra. Tuy nhiên, báo mạng điện tử vẫn có tính định kỳ tương đối, như: “định kỳ tiếp nhận thông tin theo múi giờ và chu kỳ hoạt động của công chúng, theo thói quen giờ truy cập”[7]. Theo đó, báo chí sẽ dựa vào chu kỳ và thói quen đó của công chúng để lựa chọn ưu tiên nhóm công chúng, hoặc địa bàn để lựa chọn đẩy bài. Tính định kỳ tạo ra phản xạ có điều kiện tiếp nhận thông tin cho công chúng, từ đó phản ánh kịp thời sự kiện, vấn đề, đồng thời cũng xây dựng kỷ luật cho người làm báo và CQBC, tạo nên nhịp điệu giao tiếp với công chúng.

Tính phong phú, đa dạng, nhiều chiều của thông tin. “Phong phú” có thể được hiểu là nhiều kiểu cách thông tin Và lắm màu vẻ; “đa dạng” là có nhiều dạng biểu hiện khác nhau. Trong các loại hình truyền thông đại chúng, thông tin báo chí Phong phú và đa dạng nhất. Điều đó thể hiện trên các bình diện: Đối tượng phản ánh của báo chí; đối tượng tác động của báo chí; tâm lý và tâm trạng, sử thích, nhu cầu, thụ hiếu của công chúng.

Bên cạnh đó, các kênh truyền tải thông tin báo chí cũng vô cùng đa dạng từ báo in; báo phát thanh; báo truyền hình; báo mạng điện tử. Mỗi loại hình sẽ có một đặc trưng và cách thức truyền tải khác nhau.