Quản Lý Nợ Thuế Đối Với Doanh Nghiệp Tại Cục Thuế Tỉnh Hải Dương

Chuyên khảo phân tích Luận văn ths quản lý nợ thuế đối với doanh nghiệp tại cục thuế tỉnh hải dương, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Đào Trọng Hạnh
• Người hướng dẫn: TS. Thân Danh Phúc
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Quản Lý Nợ Thuế Đối Với Doanh Nghiệp Tại Cục Thuế Tỉnh Hải Dương
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Nợ Thuế Doanh Nghiệp Khái Niệm Vai Trò

Thuế là nguồn lực tài chính quan trọng cho Nhà nước, đóng vai trò then chốt trong việc thực hiện các chức năng quản lý và phát triển kinh tế - xã hội. Quản lý thuế hiệu quả, đặc biệt là quản lý nợ thuế, là yếu tố then chốt để đảm bảo nguồn thu ổn định cho ngân sách nhà nước. Trong bối cảnh kinh tế thị trường ngày càng phức tạp, việc quản lý nợ thuế hiệu quả càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Luật Quản lý thuế số 78/2006/QH11 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc đổi mới công tác quản lý nợ thuế, chuyển từ quản lý theo sắc thuế sang quản lý theo chức năng, bao gồm tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế, thanh tra kiểm tra, kê khai kế toán thuế và quản lý nợ thuế và cưỡng chế thuế. Quản lý nợ thuế không chỉ đảm bảo nguồn thu cho ngân sách mà còn tạo sự công bằng giữa các doanh nghiệp và thúc đẩy tuân thủ pháp luật thuế.

1.1. Định Nghĩa Nợ Thuế Doanh Nghiệp và Phân Loại Chi Tiết

Nợ thuế là khoản tiền thuế mà doanh nghiệp còn nợ Nhà nước sau khi hết thời hạn nộp thuế theo quy định. Nợ thuế có thể phát sinh do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm khó khăn tài chính, kê khai sai sót, hoặc cố tình trốn thuế. Phân loại nợ thuế giúp cơ quan thuế có cái nhìn tổng quan và đưa ra các biện pháp quản lý phù hợp. Nợ thuế thường được phân loại theo thời gian nợ (nợ mới phát sinh, nợ quá hạn, nợ khó đòi), theo loại thuế (thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân), và theo đối tượng nợ (doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài).

1.2. Tầm Quan Trọng của Quản Lý Nợ Thuế Hiệu Quả cho Ngân Sách

Quản lý nợ thuế hiệu quả đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo nguồn thu ổn định và bền vững cho ngân sách nhà nước. Khi nợ thuế được quản lý tốt, Nhà nước có đủ nguồn lực để thực hiện các chính sách kinh tế - xã hội, đầu tư vào cơ sở hạ tầng, giáo dục, y tế và các lĩnh vực quan trọng khác. Ngược lại, nếu nợ thuế không được quản lý chặt chẽ, ngân sách nhà nước sẽ bị ảnh hưởng, gây khó khăn cho việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Theo tài liệu gốc, thuế được coi là một phương tiện huy động nguồn lực tài chính cho Nhà nước thực hiện chức năng quản lý của mình và trở thành nguồn thu có tỷ trọng lớn nhất trong tổng thu Ngân sách Nhà nước (NSNN).

II. Thách Thức Trong Quản Lý Nợ Thuế Tại Cục Thuế Hải Dương

Mặc dù công tác quản lý thuế tại Hải Dương đã đạt được nhiều kết quả tích cực, tình trạng nợ đọng thuế vẫn là một thách thức lớn. Số thuế nợ đọng cao, đặc biệt là các khoản nợ ảo, nợ không chính xác, gây ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách. Cơ chế chính sách chưa đồng bộ, ý thức tuân thủ pháp luật của một số người nộp thuế còn hạn chế, và trình độ của một bộ phận cán bộ thuế còn chưa đáp ứng được yêu cầu. Nhiều doanh nghiệp nợ thuế đã không còn tồn tại do giải thể, mất tích, gây thất thu lớn cho ngân sách nhà nước. Theo kết quả cập nhật đến giữa tháng 4-2016, việc đôn đốc nợ và cưỡng chế nợ thuế ở các Cục Thuế trên cả nước đạt mức thấp.

2.1. Phân Tích Nguyên Nhân Dẫn Đến Tình Trạng Nợ Thuế Doanh Nghiệp

Tình trạng nợ thuế doanh nghiệp tại Hải Dương xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Khó khăn tài chính của doanh nghiệp, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế biến động, là một trong những nguyên nhân chính. Bên cạnh đó, việc kê khai sai sót, cố tình trốn thuế, hoặc lợi dụng các kẽ hở của pháp luật cũng góp phần làm gia tăng nợ thuế. Ngoài ra, cơ chế chính sách chưa đồng bộ, thủ tục hành chính còn rườm rà, và ý thức tuân thủ pháp luật của một số người nộp thuế còn hạn chế cũng là những yếu tố tác động đến tình trạng nợ thuế.

2.2. Ảnh Hưởng Của Nợ Đọng Thuế Đến Ngân Sách và Hoạt Động Kinh Tế

Nợ đọng thuế gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến ngân sách nhà nước và hoạt động kinh tế. Khi nguồn thu từ thuế bị giảm sút, Nhà nước sẽ gặp khó khăn trong việc thực hiện các chính sách kinh tế - xã hội, đầu tư vào cơ sở hạ tầng, giáo dục, y tế và các lĩnh vực quan trọng khác. Bên cạnh đó, nợ đọng thuế còn tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp, gây bất bình đẳng trong môi trường kinh doanh. Ngoài ra, nợ đọng thuế còn làm giảm lòng tin của người dân và doanh nghiệp vào hệ thống thuế và pháp luật.

III. Giải Pháp Quản Lý Nợ Thuế Hiệu Quả Tại Cục Thuế Hải Dương

Để giải quyết tình trạng nợ đọng thuế và nâng cao hiệu quả quản lý nợ thuế tại Cục Thuế Hải Dương, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp khác nhau. Tăng cường công tác tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế. Hoàn thiện cơ chế chính sách, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nộp thuế. Nâng cao năng lực của cán bộ thuế, đặc biệt là trong lĩnh vực quản lý nợ thuế và cưỡng chế thuế. Ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý nợ thuế, giúp theo dõi, giám sát và xử lý nợ thuế hiệu quả hơn. Tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm pháp luật thuế.

3.1. Nâng Cao Ý Thức Tuân Thủ Thuế Cho Doanh Nghiệp Tại Hải Dương

Nâng cao ý thức tuân thủ thuế cho doanh nghiệp là một trong những giải pháp quan trọng để giảm thiểu tình trạng nợ đọng thuế. Cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật thuế đến doanh nghiệp bằng nhiều hình thức khác nhau, như tổ chức hội nghị, hội thảo, phát tờ rơi, đăng tải thông tin trên website của Cục Thuế. Bên cạnh đó, cần tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận thông tin về thuế, giải đáp kịp thời các thắc mắc của doanh nghiệp. Ngoài ra, cần xây dựng văn hóa tuân thủ thuế trong cộng đồng doanh nghiệp, khuyến khích các doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật thuế.

3.2. Ứng Dụng CNTT Trong Quản Lý Nợ Thuế Doanh Nghiệp Giải Pháp Tối Ưu

Ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào quản lý nợ thuế là một giải pháp tối ưu để nâng cao hiệu quả công tác này. CNTT giúp cơ quan thuế theo dõi, giám sát và xử lý nợ thuế một cách nhanh chóng, chính xác và hiệu quả. Cần xây dựng hệ thống phần mềm quản lý nợ thuế hiện đại, tích hợp đầy đủ các chức năng, như theo dõi tình hình nợ thuế, phân tích rủi ro nợ thuế, lập kế hoạch thu nợ, và thực hiện cưỡng chế thuế. Bên cạnh đó, cần đào tạo cán bộ thuế sử dụng thành thạo các công cụ CNTT, đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định và hiệu quả.

3.3. Tăng Cường Thanh Tra Kiểm Tra Doanh Nghiệp Để Phát Hiện Vi Phạm Thuế

Tăng cường thanh tra, kiểm tra doanh nghiệp là một biện pháp quan trọng để phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm pháp luật thuế, từ đó giảm thiểu tình trạng nợ đọng thuế. Cần xây dựng kế hoạch thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất, tập trung vào các doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro cao về thuế. Bên cạnh đó, cần nâng cao chất lượng công tác thanh tra, kiểm tra, đảm bảo phát hiện đầy đủ các hành vi vi phạm pháp luật thuế. Ngoài ra, cần xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.

IV. Kinh Nghiệm Quản Lý Nợ Thuế Từ Các Địa Phương Khác Bài Học Cho Hải Dương

Nghiên cứu kinh nghiệm quản lý nợ thuế từ các địa phương khác có thể giúp Cục Thuế Hải Dương học hỏi và áp dụng những giải pháp hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Các địa phương có thể có những cách tiếp cận khác nhau trong quản lý nợ thuế, như tăng cường tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế, ứng dụng CNTT, hoặc tăng cường thanh tra, kiểm tra. Việc học hỏi kinh nghiệm từ các địa phương khác giúp Hải Dương có cái nhìn đa chiều và lựa chọn được những giải pháp phù hợp nhất.

4.1. Phân Tích Mô Hình Quản Lý Nợ Thuế Thành Công Tại Các Tỉnh Thành

Phân tích mô hình quản lý nợ thuế thành công tại các tỉnh thành khác giúp Hải Dương có cái nhìn cụ thể về cách thức triển khai và hiệu quả của các giải pháp. Cần tìm hiểu kỹ các yếu tố thành công của các mô hình này, như cơ chế chính sách, quy trình nghiệp vụ, và nguồn lực thực hiện. Bên cạnh đó, cần đánh giá tính khả thi của việc áp dụng các mô hình này vào điều kiện thực tế của Hải Dương, và điều chỉnh cho phù hợp.

4.2. Áp Dụng Bài Học Kinh Nghiệm Để Hoàn Thiện Quản Lý Nợ Thuế Ở Hải Dương

Sau khi phân tích các mô hình quản lý nợ thuế thành công, cần lựa chọn những bài học kinh nghiệm phù hợp và áp dụng vào thực tế của Hải Dương. Việc áp dụng cần được thực hiện một cách linh hoạt, sáng tạo, và có sự điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương. Bên cạnh đó, cần theo dõi, đánh giá hiệu quả của việc áp dụng các bài học kinh nghiệm, và điều chỉnh khi cần thiết.

V. Đề Xuất Giải Pháp Hoàn Thiện Quản Lý Nợ Thuế Tại Hải Dương

Trên cơ sở phân tích thực trạng và học hỏi kinh nghiệm, cần đề xuất các giải pháp cụ thể để hoàn thiện quản lý nợ thuế tại Cục Thuế Hải Dương. Các giải pháp này cần tập trung vào việc nâng cao ý thức tuân thủ thuế, hoàn thiện cơ chế chính sách, ứng dụng CNTT, tăng cường thanh tra, kiểm tra, và nâng cao năng lực của cán bộ thuế. Bên cạnh đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, như Cục Thuế, Kho bạc Nhà nước, và Ngân hàng Nhà nước, để đảm bảo hiệu quả của công tác quản lý nợ thuế.

5.1. Kiến Nghị Với Tổng Cục Thuế Về Chính Sách và Quy Trình

Để nâng cao hiệu quả quản lý nợ thuế, cần có những kiến nghị cụ thể với Tổng Cục Thuế về chính sách và quy trình. Các kiến nghị này có thể bao gồm việc hoàn thiện cơ chế chính sách, đơn giản hóa thủ tục hành chính, và tăng cường phân cấp cho các Cục Thuế địa phương. Bên cạnh đó, cần có những quy định rõ ràng về trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong công tác quản lý nợ thuế, và có cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan này.

5.2. Kiến Nghị Với UBND Tỉnh Hải Dương Về Nguồn Lực và Phối Hợp

Để thực hiện hiệu quả công tác quản lý nợ thuế, cần có sự hỗ trợ của UBND tỉnh Hải Dương về nguồn lực và phối hợp. UBND tỉnh cần bố trí đủ nguồn lực tài chính và nhân lực cho Cục Thuế để thực hiện các nhiệm vụ quản lý nợ thuế. Bên cạnh đó, UBND tỉnh cần chỉ đạo các sở, ban, ngành liên quan phối hợp chặt chẽ với Cục Thuế trong công tác này, đặc biệt là trong việc cung cấp thông tin và xử lý các trường hợp vi phạm pháp luật thuế.

VI. Kết Luận Tầm Quan Trọng Của Quản Lý Nợ Thuế Trong Phát Triển

Quản lý nợ thuế hiệu quả đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội của Hải Dương. Khi nguồn thu từ thuế được đảm bảo, Nhà nước có đủ nguồn lực để thực hiện các chính sách phát triển kinh tế, nâng cao đời sống người dân, và đảm bảo an sinh xã hội. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự nỗ lực của tất cả các bên liên quan, từ cơ quan thuế, doanh nghiệp, đến người dân. Chỉ khi có sự chung tay của cả cộng đồng, công tác quản lý nợ thuế mới thực sự hiệu quả và góp phần vào sự phát triển bền vững của Hải Dương.

6.1. Đánh Giá Tổng Quan Về Hiệu Quả Quản Lý Nợ Thuế Hiện Tại

Đánh giá tổng quan về hiệu quả quản lý nợ thuế hiện tại giúp xác định những điểm mạnh, điểm yếu, và những vấn đề cần cải thiện. Cần đánh giá một cách khách quan, toàn diện, và dựa trên các số liệu, thông tin chính xác. Bên cạnh đó, cần so sánh hiệu quả quản lý nợ thuế của Hải Dương với các địa phương khác, để có cái nhìn tổng quan và xác định những lĩnh vực cần học hỏi.

6.2. Định Hướng Phát Triển Quản Lý Nợ Thuế Trong Tương Lai Tại Hải Dương

Định hướng phát triển quản lý nợ thuế trong tương lai cần phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Hải Dương. Cần xác định rõ các mục tiêu cụ thể, như giảm tỷ lệ nợ đọng thuế, nâng cao ý thức tuân thủ thuế, và ứng dụng CNTT vào quản lý nợ thuế. Bên cạnh đó, cần xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, với các giải pháp và nguồn lực thực hiện rõ ràng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Một số vấn đề lý luận cơ bản về quản lý nợ thuế đối với doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng quản lý nợ thuế đối với doanh nghiệp tại Cục thuế tỉnh Hải Dương Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện quản lý nợ thuế đối với doanh nghiệp tại Cục thuế tỉnh Hải Dương. 9 CHƢƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ NỢ THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP 1.1 Các khái niệm cơ bản 1.1 Khái niệm về nợ thuế và phân loại tiền thuế nợ 1. Một số khái niệm a) Khái niệm thuế “Thuế là hiện tượng tất yếu, xuất hiện và tồn tại cùng với các hiện tượng kinh tế - xã hội” gắn với mỗi giai đoạn khác nhau. Lịch sử xã hội loài người đã chứng minh thuế ra đời là một tất yếu khách quan, gắn liền với sự hình thành và phát triển của nhà nước.

Bằng quyền lực của mình, nhà nước thu một bộ phận của cải xã hội để có được nguồn vật chất thực hiện những chi tiêu có tính chất xã hội. Quan hệ thu - nộp những nguồn vật chất này chính là thuế. Ở Việt Nam, thuế bắt đầu xuất hiện từ thời kỳ đầu chế độ phong kiến (thuế thân, thuế muối, thuế thổ trạch,. Đến khi nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời, Nhà nước đã xóa bỏ hệ thống thuế phi nhân đạo, dần dần thiết lập một hệ thống thuế mới và ngày càng đi vào ổn định, hoàn thiện.

Để đưa ra một khái niệm về thuế có tính tổng quát, tác giả đã nghiên cứu ở nhiều khía cạnh khác nhau. Theo Các Mác, “thuế là cơ sở kinh tế của bộ máy nhà nước, là thủ đoạn đơn giản để kho bạc thu được tiền hay tài sản của người dân để dùng vào việc chi tiêu của nhà nước” [3. Bằng cách tiếp cận khác, các nhà nghiên cứu kinh tế cho rằng “thuế là một hình thức phân phối thu nhập tài chính của nhà nước để thực hiện các chức năng của mình, dựa vào quyền lực chính trị, tiến hành phân phối sản phẩm thặng dư của xã hội một cách cưỡng chế và không hoàn lại” [8. Theo cách tiếp cận của các nhà kinh tế hiện đại thì thuế được định nghĩa là “một hình thức động viên bắt buộc của nhà nước theo luật định, thuộc phạm trù phân phối, nhằm tập trung một bộ phận thu nhập của các thể nhân và pháp nhân vào NSNN để đáp ứng các nhu cầu chi tiêu của nhà nước và phục vụ lợi ích công cộng” [2.,13] Như vậy, theo cách hiểu chung nhất thuế là một khoản nộp bằng tiền mà các 10 thể nhân và pháp nhân có nghĩa vụ bắt buộc phải thực hiện theo luật đối với Nhà nước; không mang tính chất đổi khoản, không hoàn trả trực tiếp cho người nộp thuế và dùng để trang trải cho các nhu cầu chi tiêu công cộng.

Một trong những đặc trưng quan trọng của thuế là mang tính pháp lý cao. Mỗi khoản thuế phát sinh được xác định trên cơ sở thu nhập của người nộp thuế và sẽ trở thành khoản nộp bắt buộc mà người nộp thuế phải có nghĩa vụ chuyển giao cho nhà nước. Tuy nhiên, trong thực tiễn do nhiều lý do khác nhau, người nộp thuế chưa nộp hoặc không nộp thuế cho nhà nước theo thời hạn quy định, từ đó hình thành nên khoản nợ thuế. b) Khái niệm nợ thuế Mặc dù thuế là khoản thu mang tính bắt buộc, tuy nhiên trong thực tế vì nhiều lý do khác nhau mà người nộp thuế chưa nộp, nộp chưa đúng mức cần thu hoặc không nộp cho Nhà nước theo thời hạn quy định, hình thành nên khoản nợ thuế.

Theo QĐ số 1401/QĐ-TCT ngày 28/07/2015 về việc ban hành quy trình quản lý nợ thuế của Tổng Cục trưởng Tổng Cục thuế, có nêu rõ khái niệm: Nợ thuế: Là các khoản tiền thuế, phí, lệ phí, tiền chậm nộp và các khoản phải nộp khác theo quy định của pháp luật về thuế mà người nộp thuế đã kê khai, cơ quan thuế đã tính; các cơ quan chức năng phát hiện và thông báo cho cơ quan thuế, cơ quan thuế xác định đây là nghĩa vụ của người nộp thuế và đã thông báo cho người nộp thuế nhưng đã hết thời hạn quy định trên mà chưa nộp vào NSNN. Trong khái niệm “nợ thuế” cần hiểu rõ về một số thuật ngữ như người nợ thuế, mức nợ thuế, thời điểm bắt đầu tính nợ, thời điểm kết thúc tính nợ,.Những thuật ngữ này đều được định nghĩa rõ ràng trong Mục III của QĐ số 1401/QĐ-TCT ngày 28/07/2015. Người nợ thuế: Là người nộp thuế có khoản tiền thuế nợ Tiền thuế đang chờ điều chỉnh là: các khoản tiền thuế; phí, lệ phí; các khoản thu từ đất; thu từ khai thác tài nguyên khoáng sản và các khoản thu khác thuộc NSNN do cơ quan thuế quản lý thu theo quy định của pháp luật mà người nộp thuế (NNT) đã nộp nhưng có một số sai sót trên chứng từ nộp tiền; chứng từ luân chuyển 11 chậm hoặc thất lạc; chờ ghi thu - ghi chi; tiền thuế được gia hạn nộp thuế nhưng chưa kịp thời hạch toán/ghi nhận/cập nhật trên ứng dụng mà cơ quan thuế đang điều chỉnh theo đúng quy định; tiền thuế không tính tiền chậm nộp. Thời điểm bắt đầu tính nợ đối với một khoản thuế nợ là ngày tiếp theo ngày hết hạn nộp thuế theo quy định của pháp luật về thuế.

Thời điểm kết thúc tính nợ đối với một khoản thuế nợ (ngày thanh toán) là ngày khoản nợ được nộp vào NSNN; hoặc ngày có hiệu lực thi hành của văn bản xoá nợ, miễn nộp hoặc xử lý bằng các hình thức khác. Khoản nợ là số tiền thuế bắt đầu được tính nợ hay được gọi là bắt đầu phát sinh tiền thuế nợ. Số ngày nợ thuế của một khoản thuế nợ là khoảng thời gian liên tục tính theo ngày, kể từ thời điểm bắt đầu tính nợ đến thời điểm kết thúc tính nợ, bao gồm cả ngày nghỉ, ngày lễ theo quy định của pháp luật. Khoá sổ thuế là thời điểm ngừng nhập các chứng từ kế toán liên quan đến nghĩa vụ thuế của NNT như tờ khai thuế, chứng từ nộp thuế, các quyết định, thông báo.

Sau khi khoá sổ thuế, mọi số liệu trên Sổ theo dõi thu nộp thuế các tháng trước sẽ không được điều chỉnh, bổ sung ngay, mà chỉ được điều chỉnh, bổ sung sau ngày khoá sổ và sẽ được hạch toán vào thời điểm phát hiện để điều chỉnh, bổ sung vào kỳ thuế tiếp theo. Xác định nợ thuế (sau đây gọi là chốt nợ) là việc rà soát, đối chiếu số liệu tiền thuế nợ của tháng báo cáo sau khi khóa sổ thuế, đảm bảo mọi số liệu nợ trên sổ theo dõi nợ thuế, báo cáo nợ thuế thống nhất và không được thay đổi sau khi xác định nợ thuế. Phân loại tiền thuế nợ a) Đặc điểm của nợ thuế Nợ thuế là một hành vi tâm lý phổ biến Như chúng ta biết, trong hệ thống thuế bao gồm nhiều sắc thuế khác nhau, tuy nhiên các sắc thuế dù trực tiếp hay gián tiếp đều đánh vào thu nhập của các thể nhân hay pháp nhân trong nền kinh tế. Nói cách khác, thuế là một hình thức phân phối 12 thu nhập có tính chất bắt buộc mà mọi người có nghĩa vụ phải nộp cho nhà nước.

Như vậy, hành vi nộp thuế luôn luôn ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế của người nộp thuế. Vì vậy, ở Việt Nam cũng như các nước khác trên thế giới, người nộp thuế thường có xu hướng trốn hoặc tránh thuế. Tình hình này đặc biệt nghiêm trọng trong điều kiện các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam hiện nay, khi mà nhận thức xã hội về thuế còn thấp, đại bộ phận người dân chưa hiểu rõ bản chất tốt đẹp và lợi ích của việc nộp thuế, chưa phê phán, lên án mạnh mẽ các hành vi gian lận tiền thuế, chưa hỗ trợ tích cực cho cơ quan thuế để thu thuế theo đúng pháp luật. Tình trạng trốn thuế, gian lận thuế, nợ đọng thuế còn khá phổ biến vừa làm thất thu NSNN, vừa không đảm bảo công bằng xã hội.

Hay nói cách khác, những người nộp thuế luôn tìm mọi cách để tối thiểu hóa số thuế mà họ phải nộp. Một trong các cách đó là nợ thuế. Nợ thuế là hành vi vi phạm pháp luật về thuế Quy phạm pháp luật thuế là các quy tắc xử sự có tính bắt buộc chung do nhà nước đặt ra và đảm bảo thực hiện để điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình các chủ thể thực hiện nghĩa vụ nộp thuế vào NSNN. Trong các quy định của pháp luật về thuế luôn luôn đề cập đến các phạm vi điều chỉnh như: mức nộp thuế, người nộp thuế và thời gian phải nộp thuế.

Như vậy, hành vi nợ thuế là hành vi vi phạm luật thuế của người nộp thuế bằng cách chậm nộp hoặc không nộp số tiền thuế phải nộp vào NSNN theo quy định của pháp luật thuế. Nợ thuế chƣa hẳn là hành vi trốn thuế Trốn thuế là hành vi cố ý vi phạm pháp luật của ĐTNT bằng mọi hình thức, thủ đoạn để làm giảm số thuế phải nộp vào NSNN. Còn nợ thuế mới chỉ là hành vi dây dưa, chậm nộp thuế khi quá thời hạn nộp theo quy định của pháp luật. Tất nhiên, trong một số trường hợp việc nợ thuế có thể là một hành vi nằm trong chuỗi hành vi nhằm trốn thuế.

Chẳng hạn như, một số doanh nghiệp cố tình nợ một số thuế lớn sau đó bỏ trốn không thực hiện nghĩa vụ nộp thuế. 13 Nợ thuế khác với hành vi tránh thuế Tránh thuế là hành vi lợi dụng sơ hở của luật thuế để giảm nghĩa vụ thuế. Đây không phải là hành vi vi phạm pháp luật mà là hành vi lợi dụng những điểm yếu trong pháp luật về thuế để làm lợi cho mình. Tránh thuế xuất phát từ những nhược điểm trong hệ thống pháp luật về thuế của quốc gia, vì vậy quản lý và phát hiện tránh thuế có ý nghĩa cơ sở cho việc sửa đổi, bổ sung pháp luật thuế.

Còn nợ thuế thì khác hoàn toàn về bản chất, đó là nghĩa vụ đã được luật pháp xác định nhưng cố tình dây dưa, chậm nộp cho các cơ quan thu thuế. b) Phân loại nợ thuế Phân loại nợ thuế là công tác cần thiết giúp việc quản lý nợ thuế đạt hiệu quả. Để việc đôn đốc, thu hồi nợ đạt kết quả cao thì nợ thuế phải được phân loại một cách cụ thể rõ ràng để cán bộ quản lý thuế sử dụng các biện pháp thu hồi nợ phù hợp.