Chương 1: Quản lý nhà nước trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu: cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu ở Việt Nam Chương 3: Các quan điểm và giải pháp nhằm nâng cao vai trò quản lý nhà nước trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu ở Việt Nam trong thời gian tới 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC TRONG LĨNH VỰC KINH DOANH XĂNG DẦU: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM QUỐC TẾ 1. KHÁI LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG LĨNH VỰC KINH DOANH XĂNG DẦU 1. Thị trƣờng xăng dầu 1. Sản phẩm xăng dầu Không bao bì, nhãn mác như các loại hàng hóa thông thường, xăng dầu là nguồn nhiên liệu quan trọng của nhiều ngành kinh tế.
Do đặc thù của các loại máy móc thiết bị, xăng dầu có thể được phân loại như sau (xem trang sau). Những đặc tính lý hoá cho thấy, sản phẩm xăng dầu có những đặc điểm quan trọng sau: Thứ nhất, xăng dầu là chất lỏng, nguy cơ cháy nổ cao. Do đặc tính lý hóa, xăng dầu dễ bắt lửa, thậm chí những va chạm mạnh cũng có thể gây cháy nổ. Vì vậy, việc vận chuyển, bảo quản xăng dầu đòi hỏi phải có những thiết bị chuyên dụng, chi phí cao so với nhiều loại sản phẩm khác.
Thứ hai, xăng dầu là loại sản phẩm dễ bị hao hụt do khả năng bốc hơi rất mạnh. Do đó, những thiết bị vận chuyển, bảo quản khôngnhững phải chống được cháy nổ, mà còn phải tránh được hao hụt. Đồng thời, việc đo lường, tính toán khối lượng sản phẩm qua thời gian cần có phương pháp và thiết bị khoa học. Thứ ba, xăng dầu là loại sản phẩm độc hại.
Quá trình khai thác, chế biến cũng như vận chuyển, phân phối, bảo quản có thể gây rò rỉ hoặc tai nạn, ảnh hưởng xấu đến môi trường, đến sức khỏe con người. Do đó, những người hoạt động trong ngành xăng dầu trực tiếp liên quan đến vận chuyển, phân phối, bảo quản sản phẩm phải có những tri thức và kỹ năng nhất định để phòng tránh những rủi ro. Những đặc điểm trên đây làm cho chi phí vận chuyển, bảo quản xăng dầu và độ rủi ro trong kinh doanh khá cao so với các loại sản phẩm khác. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Bảng số 1: Chỉ tiêu chất lƣợng xăng không chì (TCVN 6776:2005) TT Tên chỉ tiêu Xăng không chì Phương pháp thử 90 92 95 1 Trị số ốc tan, min 90 92 95 TCVN 2703:2002 - theo phương pháp nghiên cứu (RON) 79 81 84 (ASTM D 2699) - theo phương pháp môtơ (MON) ASTM D 2700 2 Hàm lượng chì, g/l, max 0,013 TCVN 7143:2002 (ASTM D 3237) 3 Thành phần cất phân đoạn: Báo cáo - Điểm sôi đầu, oC 70 - 10% thể tích, max 120 TCVN 2698:2002 - 50% thể tích, max 190 (ASTM D 86) - 90% thể tích, max 215 - Điểm sôi cuối, oC, max 2.0 - Cặn cuối, % thể tích, max 4 Ăn mòn mảnh đồng ở 50oC/3 giờ, max Loại 1 TCVN 2694:2000 (ASTM D 130) 5 Hàm lượng nhựa thực tế (đã rửa 5 TCVN 6593:2000 dung môi), mg/ 100ml, max.
(ASTM D 381) 6 Độ ổn định ôxy hóa, phút, min. 480 TCVN 6778:2000 (ASTM D 525) 7 Hàm lượng lưu huỳnh, mg/kg, max 500 TCVN 6701:2000 (ASTM D 2622)/ ASTM D5453 o 8 Áp suất hơi (Reid) ở 37,8 C, kPa 43 - 75 TCVN 7023:2002 (ASTM D 4953)/ ASTM D 5191 9 Hàm lượng benzen, %thể tích, max 2,5 TCVN 6703:2000/ (ASTM D 3606)/ ASTM D4420 10 Hydrocacbon thơm, %thể tích, max 40 TCVN 7330:2003 (ASTM D1319) 11 Olefin, %thể tích, max 38 TCVN 7330:2003 (ASTM D1319) 12 Hàm lượng ôxy, % khối lượng, max 2,7 TCVN 7332:2003 (ASTM D4815) 13 Hàm lượng Metal content (Fe, Mn), 5 TCVN 7331:2003 mg/l (ASTM D3831) o 3 14 Khối lượng riêng (ở 15 C), kg/m Báo cáo TCVN 6594:2000/ (ASTM D 1298) 15 Ngoại quan Trong, không có ASTM D 4176 tạp chất lơ lửng Nguồn: Tổng cục Đo lƣờng chất lƣợng. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Bảng số 2: Chỉ tiêu chất lƣợng của nhiên liệu Điêzen (TCVN 5689:2005) TT Tên chỉ tiêu Mức Phƣơng pháp thử 1 Hàm lượng lưu huỳnh, mg/kg, 500 2500 TCVN 6701:2002 max. (ASTM D 2622)/ ASTM D 5453 2 Chỉ số xêtan, min.
46 ASTM D4737 3 Nhiệt độ cất, oC, 90% thể tích, 360 TCVN 2698:2002/ max. (ASTM D 86) 4 Điểm chớp cháy cốc kín, oC, 55 TCVN 6608:2000 min. (ASTM D 3828)/ ASTM D 93 5 Độ nhớt động học ở 40oC, mm2/ 2 - 4,5 TCVN 3171:2003 s (ASTM D 445) 6 Cặn các bon của 10% cặn chưng 0,3 TCVN 6324:1997 cất, %khối lượng, max. (ASTM D 189)/ ASTM D 4530 7 Điểm đông đặc, oC, max.
+6 TCVN 3753:1995/ ASTM D 97 8 Hàm lượng tro, %khối lượng, 0,01 TCVN 2690:1995/ max. ASTM D 482 9 Hàm lượng nước, mg/kg, max. 200 ASTM E203 10 Tạp chất dạng hạt, mg/l, max. 10 ASTM D2276 11 Ăn mòn mảnh đồng ở 50oC, 3 Loại 1 TCVN 2694: 2000/ giờ, max.
(ASTM D 130-88) 12 Khối lượng riêng ở 15oC, kg/m3 820 - 860 TCVN 6594: 2000 (ASTM D 1298)/ ASTM 4052 13 Độ bôi trơn, µm, max. 460 ASTM D6079 14 Ngoại quan Sạch, trong ASTM D4176 Nguồn: Tổng cục Đo lƣờng chất lƣợng. Thứ tƣ, xăng dầu là nguồn nhiên liệu của nhiều ngành kinh tế, tức là đầu vào không thể thiếu được của nhiều ngành kinh tế. Như trên đã trình bày, xăng dầu là dạng nhiên liệu đang được sử dụng rất phổ biến hiện nay.
Trước hết, xăng dầu được sử dụng rộng rãi trong giao thông vận tải (ô tô, máy bay, tàu thủy…). Khi nguồn cung không đáp ứng được nhu cầu có thể làm cho ngành giao thông 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vận tải bị tê liệt. Khi lượng xăng dầu không đáp ứng được nhu cầu, đương nhiên, quy mô các hoạt động kinh tế bị suy giảm. Khi giá xăng dầu tăng cao, chi phí sản xuất nhiều loại hàng hoá, dịch vụ khác cũng tăng lên.
Hộp số 1: Giá dầu tăng làm nặng gánh các gia đình đô thị Điều dễ nhận thấy nhất chính là tác động lên người tiêu dùng bình thường. Giá dầu lên ngay lập tức làm thay đổi giá xăng dầu, gas và khí đốt - những thứ không thể thiếu đối với cuộc sống gia đình, đặc biệt ở các đô thị. Giờ đây, phương tiện đi lại của mỗi người thực sự là một áp lực cho người sử dụng. Nhưng kể cả những người không đi xe, không trực tiếp dùng tới xăng dầu, gas và khí đốt cũng phải chịu tác động lớn.
Giá xăng dầu tăng đương nhiên dẫn tới chi phí kinh doanh tăng, lợi nhuận giảm. Và gánh nặng đó chỉ đổ lên vai người tiêu dùng cuối cùng. Giá dầu thô cùng các sản phẩm của nó có vị trí hết sức quan trọng. Mức độ ảnh hưởng của dạng năng lượng này, theo dự báo của Tổ chức Năng lượng thế giới (IEA) còn kéo dài trong thế kỷ XXI.
Giá dầu vẫn cứ là một biến số kinh tế vĩ mô quan trọng. Khi giá dầu lên cao có thể gây thiệt hại to lớn cho nền kinh tế các nước nhập khẩu dầu và tác động đến nền kinh tế toàn cầu nói chung, làm cho thương mại quốc tế và đầu tư suy giảm. Theo giới chuyên gia quốc tế, giá dầu quá cao gây ra rất nhiều tác động to lớn tới thế giới. Nhìn chung, đây là điều không có lợi cho tăng trưởng kinh tế toàn cầu, đặc biệt đối với những nước nhập khẩu nhiều dầu như Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ và những nước chủ yếu dùng dầu từ nước ngoài như Nhật Bản hay Đức.
Ngân hàng đầu tư Morgan Stanley cảnh báo, nếu giá dầu không giảm bớt, Châu Á có thể rơi vào tình trạng suy thoái trong thời gian ngắn, do chỉ sản xuất được 10% tổng nguồn cung dầu thô trên thế giới trong khi lại tiêu thụ tới 24% nên đặc biệt dễ bị tổn thương trước các cơn sốc giá dầu. Ngân hàng Phát triển Châu Á tại Manila đã tiến hành điều tra tác động của giá dầu tăng cao đối với các nền kinh tế trong khu vực. Kết quả cho thấy, giá dầu cứ tăng thêm 10 USD thì tăng trưởng GDP của khu vực Châu Á sẽ giảm 0,8%. Nguồn: http://www.
10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com X· héi cµng ph¸t triÓn, nhu cÇu sö dông s¶n phÈm x¨ng dÇu cµng t¨ng. ViÖc sö dông s¶n phÈm x¨ng dÇu kh«ng chØ ®¸p øng nhu cÇu s¶n xuÊt, mµ cßn xuÊt ph¸t tõ nhu cÇu nhiÒu mÆt cña x· héi: häc tËp, du lÞch, gi¶i trÝ. Vai trß cña thÞ tr-êng x¨ng dÇu Trong c¬ chÕ thÞ tr-êng, x¨ng dÇu lµ hµng ho¸ vµ sù h×nh thµnh, ph¸t triÓn cña thÞ tr-êng x¨ng dÇu - mét trong c¸c thÞ tr-êng c¸c yÕu tè s¶n xuÊt – lµ tÊt yÕu. ThÞ tr-êng x¨ng dÇu - còng nh- c¸c thÞ tr-êng kh¸c - cã nh÷ng -u ®iÓm chñ yÕu sau: - N¨ng ®éng.
BÊt cø nhu cÇu nµo vÒ x¨ng dÇu xuÊt hiÖn, lËp tøc thÞ tr-êng h-íng tíi tho¶ m·n c¸c nhu cÇu ®ã. Khi cã thÞ tr-êng x¨ng dÇu, ë ®©u, lÜnh vùc nµo cã nhu cÇu s¶n phÈm x¨ng dÇu, thÞ tr-êng sÏ nhanh chãng ®¸p øng nhu cÇu ®ã. HiÖn nay, ViÖt Nam vÉn ch-a cã nhµ m¸y läc dÇu, s¶n phÈm x¨ng dÇu ®Òu ph¶i nhËp khÈu th× thÞ tr-êng x¨ng dÇu cho phÐp ng-êi tiªu dïng tiÕp cËn ®-îc víi nh÷ng s¶n phÈm x¨ng dÇu cña thÕ giíi phï hîp víi nhu cÇu cña hä vÒ c¶ sè l-îng vµ chÊt l-îng. ThÞ tr-êng x¨ng dÇu gãp phÇn ph©n bæ c¸c nguån lùc mét c¸c hiÖu qu¶.
Khi gi¸ x¨ng dÇu t¨ng lªn, mét mÆt nã sÏ lµm t¨ng chi phÝ s¶n xuÊt cña nhiÒu lo¹i s¶n phÈm, ¶nh h-ëng ®Õn thu nhËp vµ ®êi sèng cña ng-êi d©n; mÆt kh¸c, gi¸ c¶ x¨ng dÇu t¨ng buéc nh÷ng ng-êi tiªu dïng x¨ng dÇu ph¶i sö dông x¨ng dÇu tiÕt kÞªm, hiÖu qu¶. §ång thêi, khi gi¸ x¨ng dÇu lªn cao còng chÝnh lµ khi con ng-êi ta ph¶i nghÜ ®Õn vµ ph¶i t×m kiÕm nh÷ng nguån n¨ng l-îng míi rÎ h¬n, hiÖu qu¶ h¬n. - Duy tr× ®éng lùc m¹nh mÏ cña c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ. §éng lùc cña nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng lµ gi¸ trÞ, lîi nhuËn.
§éng lùc nµy rÊt m¹nh mÏ vµ kh«ng cã giíi h¹n. Nhê cã ®éng lùc ®ã mµ thÞ tr-êng x¨ng dÇu cã thÓ huy ®éng ®-îc c¸c nguån lùc ®Çu t- x©y dùng c¬ së vËt chÊt, nguån nh©n lùc, n©ng cao tr×nh ®é c«ng nghÖ… cho ngµnh x¨ng dÇu. ThÞ tr-êng x¨ng dÇu trë thµnh ®iÒu kiÖn kh«ng thÓ thiÕu ®-îc ®Ó ph¸t triÓn ngµnh x¨ng dÇu. - Lo¹i bá ®-îc nhanh chãng nh÷ng nh©n tè l¹c hËu, kh«ng hiÖu qu¶; khuyÕn khÝch ®-îc nh÷ng nh©n tè tÝch cùc hiÖu qu¶.
Do t¸c ®éng cña c¸c quy luËt thÞ 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.