Chương I: Cơ sở lý luận của quản lý hoạt động giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh tiêu học. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh ở các trường tiêu học quận Thanh Khê thành phố Đà Nẵng. Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục truyền thống cách mạng địa phương cho học sinh ở các trường tiểu học quận Thanh Khê thành phố Đà Nẵng. 7 Chuong 1 _ & CO SO LY LUAN CUA QUAN LY GIAO DUC TRUYEN THONG CACH MANG DIA PHUONG CHO HOC SINH TIEU HOC 1.
Tổng quan các nghiên cứu về quản lý giáo dục truyền thống cách mạng dia phương cho học sinh tiểu học 1. Các nghiên cứu ở nước ngoài Công tác nghiên cứu giáo dục TTCMĐP được các nước phát triển rất chủ trọng, qua đó tạo cơ sở để các nước phát triển hoạch định những chính sách phát triển KT-XH của từng địa phương trong chiến lược tông thể của quốc qia. Ở các nước Đông Á, việc nghiên cứu LSCMĐP gắn với sự phát triển của ngành du lịch. Bên cạnh đó có rất nhiều cơ quan, tổ chức quản lý nghiên cứu, phổ biến LSCMĐP lần lược ra đời như: “Hội bảo vệ các di tích lịch sử và văn hóa”, “Hội bảo tàng địa phương”.
Vào những năm 80 của thế kỷ XX có các công trình “Lịch sử địa phương” do G.N Matixin chủ biên (1980), “Phương pháp công tác lịch sử địa phương” do N.X Boorixoop chủ biên (1982),.nội dung các công trình này tác giả đã chỉ rõ tầm quan trọng của việc nghiên cứu, biên soạn và dạy học lịch sử địa phương. Trong đó nhân mạnh “phải làm cho học sinh hứng thú trong quá trình nhận thức lịch sử địa phương mình”. Công tác nghiên cứu giáo dục truyền thống lịch sử địa phương ở một số nước Đông Âu cũng được quan tâm chú trọng. Tại Hungary, nhà trường kết hợp với các cơ quan chuyên môn tô chức cho học sinh sưu tầm các tài liệu, hiện vật, thành lập “Làng bảo tàng”.
Năm 1996, nghị viện Châu Âu thông qua bản “Khuyến nghị số 1283, liên quan đến lịch sử và việc học tập lịch sử ở Châu Âu trong đó có nêu: “Lịch sử địa phương cũng như lịch sử dân tộc (nhưng không phải là lịch sử theo quan điểm dân tộc chủ nghĩa) phải được giảng dạy, cũng như lịch sử các tộc người thiểu số” [55]. Dự án: “Kết nối trung tâm Châu Âu thông qua dạy học lịch sử địa phương” năm 2009. Đây là cách tiếp cận mới trong lịch sử bởi các nhà giáo dục, các nhà khoa học tới từ Ba Lan, Đức, Cộng hòa Séc-Slovakia, Hungaru và Ucraina. Mục tiêu của dự án này nhằm phat trién các tài liệu giáo dục lịch sử về những chủ đề phổ biến trong sử Trung Âu thông qua cách tiếp cận từ những tư liệu lịch sử địa phương như: lịch sử cuộc sống hàng ngày của người dân, lễ kỉ niệm, không g1an công cộng và di tích,.từ đó các nha 8 giáo dục chia sẻ kinh nghiệm và tìm tiếng nói chung trong việc lựa chọn tư liệu giảng day lịch sử địa phương trong nhà trường phổ thông [55].
Ở nước Mỹ và Canada học sinh được giáo dục về lịch sử địa phương ngay từ khi học tiểu học. Nội dung giáo dục được các nước này giáo dục về lịch sử và địa lý của bang, của tỉnh mình đang sống. Đến trung học phổ thông các nước này đã đưa môn Lịch sử vào giảng dạy, thậm chí từ các lớp học tiền phô thông (mẫu giáo). Những yêu câu đặt ra đối với mỗi cấp học được quy định rõ ràng trong “chuẩn quốc gia môn Lịch sử”.
Ngay từ các lớp mẫu giáo đã được lồng ghép những kiến thức lịch sử trong các bài giảng của giáo viên theo phương pháp “học mà chơi” 99 66 “chơi mà học”, các em bước đầu làm quen với những kiến thức sơ đăng về lịch sử và địa lý, về mối quan hệ giữa thế giới hôm nay với thế giới ngày xưa thông qua các câu chuyện lịch sử, các nhân vật lịch sử, địa danh lịch sử,.ở cộng đồng, địa phương mình đang sống. Đối với học sinh tiểu học thì yêu cầu đặt ra ở môn Lịch sử là cho HS bước đầu làm quen với những nhân vật lịch sử, những tắm gương yêu nước ở Mỹ và thế giới thông qua những câu chuyện lịch sử, truyền thuyết dân gian,.Từ đó xây dựng cho HS niềm tin vào tính cách, bản lĩnh của những nhân vật lịch sử, của những con người có thật trong lịch sử, bước đầu hiểu được tác động và ảnh hưởng của họ đối với lịch sử phát triển của dân tộc, của bang va địa phương. Đồng thời nhận biết và giải thích được những biểu tượng của lịch sử dân tộc, của bang, của địa phương như: Quốc huy, cờ liên bang, cờ của cộng đồng [55]. Tại Nhật Bản, lịch sử địa phương trước đây được dạy học trong bộ môn “Hương thổ học”, về sau bộ môn này được mở rộng thành “Lịch sử khu vực”, trong đó học sinh được học lịch sử, địa lý, lịch sử các thành phó, lang mac noi minh dang song.
Phuong pháp dạy học lịch sử địa phương ở Nhật rat da dang, phong phu, chi yéu hud phát huy tính tích cực, chủ động của HS, để các em được hoạt động, được trải nghiệm. Năm 2007, Kimata Kiyohiro đã nghiên cứu và xuất bản cuốn sách “Cơ sở của việc xây dựng trường học gắn liên địa phương. Giáo dục hương thổ ở trường tiểu học Shima, tỉnh Shiga”. Tác giả đã đề cập về sự ra đời và phát triển của giáo dục hương thổ, tài liệu học tập, thực tiễn, nội dung và các phương pháp giáo dục hương thổ cụ thể là trường tiêu học Shima, tỉnh Shiga.
Việc giáo dục hương thổ của Nhật Bản rất gần gũi với Việt Nam. Chúng ta có thể học tập nội dung giáo dục địa phương da dang, phong 9 phu, phuong phap day hoc rất tích cực, chú trọng tới hứng thú, cảm nhận, chủ động của học sinh, phương châm “học đi đôi với hành” thể hiện rất rõ nét. Các nghiên cứu ở trong nước Sinh thời Bác hồ đã dạy: “Dạy cũng như học phải chú trọng đến cả tài và đức. Đức là đạo đức cách mạng.
Đó là cái gốc quan trọng. Nếu không có đạo đức cách mạng thì có tài cũng vô dụng. Đạo đức cách mạng là triệt để trung thành với cách mạng. Một lòng một dạ phục vụ nhân dân” [38, tr 235].
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay, làm thế nào để phát huy, gìn giữ những giá trị văn hóa lịch sử cách mạng địa phương, phát huy được những truyền thống tốt đẹp của con người và dân tộc Việt Nam đang là vấn đề cấp bách nhất hiện nay. Đã có nhiều tác giả tìm ra mối liên hệ trực tiếp giữa hoạt động giáo dục truyền thống lịch sử với việc duy trì, kế thừa và phát triển bản sắc văn hóa dân tộc. Tác giả Nguyễn Cảnh Minh chủ biên cuốn “Giáo trình lịch sử địa phương” cung cấp cơ sở lý luận và nguyên tắc biên soạn bài học lịch sử địa phương bằng cả hình thức nội khóa và ngoại khóa cũng như phương pháp hướng dẫn thực hành cho học sinh [31]. Tác giả Đào Tố Uyên và Nguy.yen Công Khanh (1993) có bài “Góp thêm ý kiến về việc nghiên cứu, biên soạn và giảng dạy lịch sử địa phương” trong đó, nêu bật những thành tựu và khó khăn trong việc giảng dạy lịch sử địa phương.
Từ đó, đề xuất giải pháp phải đổi mới nhận thức về phương pháp luận nghiên cứu và giảng dạy để nâng cao chất lượng dạy và học lịch sử địa phương [51]. Năm 2008, Bộ giáo dục và đào tạo đã tô chức Hội nghị tập huấn về “Đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá kết quả học tập Lịch sử và giảng dạy lịch sử địaphương ở trường phổ thông” hông với sự tham gia của các nhà giáo dục lịchsử có uy tín os = trong nước như Nguyễn Hải Châu, Nghiêm Đình Vỳ, Phan Ngọc Liên, Trịnh Đình Tùng, Nguyễn Thị Côi, Nguyễn Xuân Trường.vấn đề nghiên cứu biên soạn bài giảng lịch sử địa phương cũng như hình thức tô chức dạy học lịch sử địa phương đã được nhiều nhà giáo dục đề cập tới trong khi giảng dạy lịch sử địa phương, như tăng cường sử dụng tài liệu lịch sử địa phương trong dạy học lịch sử dân tộc, nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học, nghiên cứu lịch sử địa phương của giáo viên lịch sử [10]. Năm 2012, tác giả Nguyễn Thị Côi và Vũ Ngọc Anh đã cho ra mắt cuốn “Tài liệu hướng dẫn địa phương biên soạn tài liệu nội dung địa phương môn Lịch sử”. Các 10 tác giả đã đi từ tam quan trong của việc dạy học lịch sử dia phương, đến hướng dẫn lựa chọn nội dung lịch sử để biên soạn và dạy học lịch sử địa phương, đồng thời cũng giới thiệu những hình thức, phương pháp tiến hành dạy học lịch sử địa phương ở các trường trung học phô thông [18].
Năm 2012, Bộ giáo dục và đào tạo tô chức Hội thảo khoa học Quốc gia về dạy học lịch sử ở trường phổ thông Việt Nam, trong đó, thực trạng và các biện pháp quản lý hoạt động dạy học lịch sử được bản đến một cách sâu sắc. Năm 2013, Đại học Vinh đã tô chức Hội thảo khoa học “Nghiên cứu, biên soạn và giảng dạy lịch sử, văn hóa địa phương”. Các báo cáo tại Hội thảo tập trung vào hai mảng chính: một là, công bố các kết quả nghiên cứu mới về lịch sử, văn hóa địa phương; hai là, làm rõ thực trạng và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng giảng dạy lịch sử, văn hóa địa phương. Hội thảo đã góp phần khẳng định vai trò, ý nghĩa của công tác dạy học lịch sử địa phương, đồng thời cũng đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng dạy học lịch sử địa phương trong nhà trường [19].
Tác giả Trần Vân Anh cũng phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp quản lý dạy lịch sử địa phươn lận án tiến sĩ “Nâng cao chất lượng dạy lịch sử địa phương ở các trường THPT tỉnh Phú Thọ” thực hiện năm 2013 [1]. Các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học lịch sử địa phương ở các trường phố thông nói chung và trường tiểu học nói riêng cũng được bản đến qua hai bài báo của tác giả Nguyễn Thị Côi: “Nâng cao hiệu quả việc dạy học lịch sử địa phương ở trường phổ thông”, (Tạp chí khoa học, trường ĐHSP Hà Nội, số 6, 2002) và “Các con đường, biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học lịch sử ở trường phổ thông” (Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội, 2006) [1S].