phần mở đầu; kết luận; khuyến nghị; tài liệu tham khảo và phụ lục luận văn được cấu trúc thành 3 chương sau: 4 Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động chuyên môn của khoa Khoa học cơ bản ở Trường Cao đẳng nghề. Chƣơng 2: Thực trạng công tác quản lý hoạt động chuyên môn của khoa Khoa học cơ bản học ở Trường Cao đẳng nghề Công nghệ và Nông lâm Phú Thọ. Chƣơng 3: Một số biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn của khoa Khoa học cơ bản học ở Trường Cao đẳng nghề Công nghệ và Nông lâm Phú Thọ. 5 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN CỦA KHOA KHOA HỌC CƠ BẢN TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ 1.
Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề Trên thế giới hiện nay, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ, sự phát triển năng động của các nền kinh tế, quá trình hội nhập và toàn cầu hoá đang làm cho việc rút ngắn khoảng cách về trình độ phát triển giữa các nước trở nên hiện thực hơn và nhanh hơn. Khoa học công nghệ trở thành động lực cơ bản của sự phát triển kinh tế - xã hội. Giáo dục là nền tảng của sự phát triển khoa học - công nghệ, phát triển nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu của xã hội hiện đại và đóng vai trò chủ yếu trong việc nâng cao ý thức dân tộc, tinh thần trách nhiệm và năng lực của các thế hệ hiện nay và mai sau. Đổi mới giáo dục đang diễn ra trên quy mô toàn cầu.
Bối cảnh trên đã tạo nên những thay đổi sâu sắc trong giáo dục, từ quan niệm về chất lượng giáo dục, xây dựng nhân cách người học đến cách tổ chức quá trình và hệ thống giáo dục. Nhà trường từ chỗ khép kín chuyển sang mở cửa rộng rãi, đối thoại với xã hội và gắn bó chặt chẽ với nghiên cứu khoa học - công nghệ và ứng dụng; nhà giáo thay vì chỉ truyền đạt tri thức, chuyển sang cung cấp cho người học phương pháp thu nhận thông tin một cách hệ thống, có tư duy phân tích và tổng hợp. Đầu tư cho giáo dục từ chỗ được xem là phúc lợi xã hội chuyển sang đầu tư cho phát triển. Vì vậy, các quốc gia, từ những nước đang phát triển đến những nước phát triển đều nhận thức được vai trò và vị trí hàng đầu của giáo dục, đều phải đổi mới giáo dục để có thể đáp ứng một cách năng động hơn, hiệu quả hơn, trực tiếp hơn những nhu cầu của sự phát triển đất nước.
Giáo dục là quá trình truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử - xã hội của các thế hệ loài người, là quá trình giúp cho mỗi cá nhân tích lũy kiến thức, mở mang trí tuệ, hình thành văn hóa, đạo đức, giúp xã hội bảo tồn và phát triển văn hóa của mình. Giáo dục được thực hiện bằng nhiều con đường, trong đó con đường quan trọng nhất là tổ chức dạy học và đào tạo. Hiếu học và tôn sư trọng đạo là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta. Từ xưa đến nay trong dân gian đã truyền tụng câu ca dao: "Muốn sang thì bắc cầu kiều, muốn con 6 hay chữ, thì yêu lấy thầy…Trong suốt cuộc đấu tranh giữ nước và dựng nước, dân tộc ta luôn tôn vinh nghề dạy học và vị trí cao cả của người thầy.
Chúng ta có đội ngũ giáo viên là lực lượng nòng cốt trong sự nghiệp giáo dục; người thầy giáo là chiến sĩ cách mạng trên mặt trận tư tưởng - văn hóa. Đó là những người truyền thụ cho thế hệ trẻ lý tưởng và đạo đức cách mạng, bồi đắp cho các em nhân cách văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, dạy cho các em có tri thức và kỹ năng lao động nghề nghiệp, tạo nên những lớp người có ích cho đất nước. Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 - Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã chỉ rõ mục tiêu tổng quát của giáo dục trong thời kỳ CNH - HĐH: Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân. Cụ thể, đối với giáo dục nghề nghiệp, tập trung đào tạo nhân lực có kiến thức, kỹ năng và trách nhiệm nghề nghiệp.
Hình thành hệ thống giáo dục nghề nghiệp với nhiều phương thức và trình độ đào tạo kỹ năng nghề nghiệp theo hướng ứng dụng, thực hành, bảo đảm đáp ứng nhu cầu nhân lực kỹ thuật công nghệ của thị trường lao động trong nước và quốc tế. Như vậy mục đích của GD - ĐT ngày nay không đơn thuần là truyền thụ cho HS những tri thức mà loài người đã tích luỹ được qua nhiều thế hệ mà còn phải bồi dưỡng cho HS biết làm chủ bản thân, độc lập trong suy nghĩ, tích cực tìm tòi phát hiện ra cái mới trong học tập và nghiên cứu, biết tự giải quyết những vấn đề mới nảy sinh trong các hoạt động hàng ngày của bản thân. Đó chính là GD đã trang bị cho họ những năng lực cần thiết của người lao động mới - lao động có trí tuệ: Năng lực tự học, tự nghiên cứu; năng lực phát hiện và giải quyết các vấn đề mới nảy sinh; năng lực giao tiếp, khả năng sáng tạo.Để làm được việc này ngành GD nói chung và các nhà QL GD nói riêng đã và đang tích cực tìm ra những giải pháp phù hợp để nâng cao chất lượng GD. Và một trong những giải pháp đó chính là đổi mới cơ chế QL GD từ cấp vĩ mô đến cấp vi mô là các nhà trường.
Đặc biệt việc QL hoạt động chuyên môn trong nhà trường có vai trò quyết định đến chất lượng GD và ĐT của nhà trường. Nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển giáo dục và đào tạo của xã hội, nâng cao chất lượng giảng dạy, vai trò đóng góp của các biện pháp khoa học là hết sức quan trọng. Đây là vấn đề luôn luôn được các nhà khoa học trong và ngoài nước quan tâm. 7 Họ nghiên cứu thực tiễn các nhà trường để tìm ra biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn sao cho có hiệu quả nhất.
Các công trình nghiên cứu riêng về vai trò người quản lý trường học, có thể kể đến các tác giả: Nguyễn Ngọc Quang, Hà Sỹ Hồ, Lê Tuấn, Nguyễn Văn Lê. Trong các công trình đó, các tác giả đã mạnh nhấn vai trò của quản lý trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục. Đặc biệt với sự tâm huyết của mình với công tác giáo dục các tác giả đã nhấn mạnh: CBQL phải là người luôn luôn biết kết hợp một cách hữu cơ sự quản lý dạy và học với sự quản lý của quá trình bộ phận, hoạt động dạy và học các môn và hoạt động bổ trợ khác nhằm làm cho tác động giáo dục được hoàn chỉnh, trọn vẹn. Về vai trò công tác quản lý trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, phải không ngừng cải tiến nâng cao chất lượng, điều hành và quản lý của mình để qua đó tác động có hiệu quả vào quá trình cải tiến chất lượng ở các khâu, các bộ phận của hệ thống giáo dục cấp vi mô cũng như cấp vĩ mô.
Tuy nhiên các công trình này chỉ nghiên cứu về mặt lý luận, song nghiên cứu về biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng dạy học của giáo viên trường đào tạo nghề thì chưa được đề cập cụ thể đầy đủ và chi tiết trong khoa học giáo dục. Trên thực tế nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng dạy học của giáo viên là một vấn đề tưởng như đơn giản nhưng lại rất khó khăn, phức tạp và cơ bản. Vì thực chất công tác quản lý trường học của hiệu trưởng chủ yếu là quản lý hoạt động chuyên môn với mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng dạy học của giáo viên. Những năm gần đây, vấn đề QL để nâng cao chất lượng trong lĩnh vực đào tạo nghề đang trở thành một đề tài mang tính thời sự, thu hút được sự quan tâm của các nhà nghiên cứu.
Tác giả Nguyễn Minh Đường với "Tổ chức và quản lý đào tạo" (Năm 1996); "Phát triển giáo dục nghề nghiệp đáp ứng quá trình đào tạo nguồn nhân lực" (2001) "Đổi mới công tác quản lý trong các trường đào tạo nghề đáp ứng sự nghiệp CNH, HĐH"(Kỷ hiếu hội thảo của sở LĐTBXH Hà Nội) và "Giáo dục nghề nghiệp - Những vấn đề và giải pháp" (2005) của tác giả Nguyễn Viết Sự. Tất cả các đề tài nghiên cứu đã đề cập đến chất lượng dạy nghề, chất lượng công tác đào tạo nghề trong những năm qua và đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo nghề trong những năm tới nhằm phục vụ sự nghiệp CNH- HĐH. 8 Gần đây một số luận văn thạc sỹ khoa học giáo dục chuyên ngành quản lý giáo dục bước đầu tổ chức nghiên cứu thực trạng và hệ thống được một số vấn đề về quản lý cũng như đề xuất một số biện pháp quản lý dạy học như đề tài:"Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng các trường THPT huyện Yên Khánh - Ninh Bình trong bối cảnh hiện nay"của Đỗ Văn Thông (năm 2008)."Biện pháp quản lý chuyên môn của hiệu trưởng trường THPT Ngô Gia Tự tỉnh Bắc Ninh"của Nguyễn Hữu Hùng (năm 2010). Còn đối với trường đào tạo nghề, một số vấn đề được nghiên cứu đó là"Các biện pháp quản lý hoạt động thực tập của học sinh trường trung cấp kỹ thuật tin học - Hà Nội - ESTIH trong giai đoạn hiện nay" của tác giả Nguyễn Thị Mai, năm 2008; "Quản lý dạy học ở trường TCN quân đội" của tác giả Doãn Thái Trí, năm 2008; hay "Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học trường CĐN Công nghiệp Việt Bắc"của tác giả Nguyễn Văn Tâm, năm 2008.
Kết quả nghiên cứu đề tài trên đã đóng góp thêm vào việc hiểu rõ, sáng tỏ cơ sở lý luận về quản lý hoạt động chuyên môn của CBQL nhằm nâng cao chất lượng dạy học của giáo viên nói chung và phổ biến một số kinh nghiệm quản lý giảng dạy cho cán bộ quản lý ở các nhà trường. Mặc dù vậy công tác nghiên cứu vấn đề QL hoạt động chuyên môn của khoa khoa học cơ bản ở trường CĐN thì chưa có đề tài nào đề cập đến.
