Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu
Công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa và sự phát triển của nền kinh tế tri thức tại Việt Nam đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục trung học phổ thông (THPT) giữ vai trò củng cố học vấn phổ thông, định hướng phân luồng và phát triển năng lực cá nhân nhằm chuẩn bị cho người học tham gia thị trường lao động hoặc tiếp tục học lên các bậc học cao hơn theo Điều 27 Luật Giáo dục 2005. Đội ngũ giáo viên là lực lượng then chốt quyết định chất lượng giáo dục (Điều 15 Luật Giáo dục 2005). Tuy nhiên, Chiến lược phát triển giáo dục 2011–2020 và Quy hoạch phát triển nhân lực ngành Giáo dục giai đoạn 2011–2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo đều chỉ rõ công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo vẫn còn bất cập, chưa bắt kịp tiến độ đổi mới chương trình và phương pháp dạy học.
Huyện Bình Chánh là địa bàn ngoại thành thuộc Thành phố Hồ Chí Minh đang trong quá trình đô thị hóa nhanh chóng. Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế – xã hội đòi hỏi ngành giáo dục địa phương phải đi trước một bước nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao. Mặc dù Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh cùng cấp ủy, chính quyền địa phương đã chỉ đạo tổ chức nhiều đợt bồi dưỡng chuyên môn, nhưng công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tại các trường THPT trên địa bàn huyện vẫn bộc lộ hạn chế, chưa đồng bộ và chưa đạt hiệu quả tối ưu. Xuất phát từ bối cảnh đó, khóa luận tốt nghiệp ngành Quản lý giáo dục của tác giả Phạm Đào Đan Thanh (Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2014, dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Đức Danh) đã chọn đề tài: "Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên các trường trung học phổ thông huyện Bình Chánh thành phố Hồ Chí Minh".
Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu:
Mục tiêu tổng quát của đề tài là khảo sát thực trạng công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên tại các trường THPT huyện Bình Chánh, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả công tác này. Để đạt được mục tiêu, tác giả xác định 3 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:
- Nghiên cứu hệ thống cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên THPT.
- Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên các trường THPT huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh.
- Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên các trường THPT này.
Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Khách thể nghiên cứu: Hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên THPT.
- Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên các trường THPT huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh.
- Phạm vi không gian: Địa bàn huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh, khảo sát tại 4 trường THPT công lập: THPT Bình Chánh, THPT Đa Phước, THPT Lê Minh Xuân và THPT Tân Túc.
- Khách thể khảo sát: Mẫu khảo sát gồm đội ngũ Cán bộ quản lý (CBQL: Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn, Tổ trưởng chuyên môn) và giáo viên (GV) trực tiếp giảng dạy tại 4 trường nêu trên.
- Phạm vi thời gian: Khóa luận được hoàn thành và bảo vệ vào tháng 5 năm 2014.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp
Khung lý thuyết và văn bản pháp lý
Đề tài tiếp cận vấn đề nghiên cứu từ góc độ lý luận tổ chức và quản lý giáo dục:
- Khái niệm quản lý: Tác giả kế thừa các quan điểm kinh điển của K. Marx, F.W. Taylor và các nhà nghiên cứu trong nước (Trần Kiểm, Hồ Văn Liên). Quản lý được định nghĩa là sự tác động có định hướng, có mục đích của chủ thể quản lý lên khách thể và đối tượng quản lý nhằm vận hành tổ chức đạt được mục tiêu đề ra.
- Quản lý nhà trường và chức năng quản lý: Chu trình quản lý được cấu thành từ 4 chức năng cơ bản khép kín: Hoạch định (Lập kế hoạch) – Tổ chức – Chỉ đạo – Kiểm tra, đánh giá.
- Năng lực dạy học của giáo viên THPT: Tiếp cận theo quan điểm của Hồ Văn Liên, Trần Bá Hoành, Phạm Minh Hạc. Năng lực dạy học là hệ thống tri thức, kỹ năng, kỹ xảo phục vụ quá trình truyền thụ kiến thức và tổ chức hoạt động học tập của học sinh.
- Bồi dưỡng năng lực dạy học: Là quá trình trang bị, bổ sung, cập nhật tri thức và kỹ năng nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên đã qua đào tạo nhằm hoàn thiện chuẩn nghề nghiệp và đáp ứng yêu cầu giảng dạy mới.
Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và văn bản chỉ đạo của ngành làm cơ sở quy chiếu:
| Văn bản pháp lý |
Trích dẫn nội dung áp dụng trong đề tài |
| Luật Giáo dục 2005 |
Điều 15 (vai trò của nhà giáo), Điều 27 (mục tiêu giáo dục THPT), Điều 73 (quyền và trách nhiệm bồi dưỡng chuyên môn của nhà giáo). |
| Chỉ thị số 40-CT/TW (2004) |
Chủ trương xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục của Ban Bí thư Trung ương Đảng. |
| Thông tư số 30/2009/TT-BGDĐT |
Quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học. Khung tiêu chí năng lực dạy học gồm 8 tiêu chí cốt lõi (từ Tiêu chí 8 đến Tiêu chí 15 thuộc Điều 6). |
| Công văn số 660/BGDĐT-NGCBQLGD (2010) |
Hướng dẫn đánh giá năng lực dạy học của giáo viên THPT theo các tiêu chí Chuẩn nghề nghiệp. |
| Thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT |
Điều lệ trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học (quy định nhiệm vụ của giáo viên và tổ chuyên môn). |
| Thông tư số 26/2012/TT-BGDĐT |
Quy chế bồi dưỡng thường xuyên giáo viên mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên. |
| Chỉ thị số 22/2003/CT-BGD&ĐT |
Quy định thời lượng, hình thức, tài liệu, kinh phí và trách nhiệm trong công tác bồi dưỡng giáo viên hàng năm. |
| Chỉ thị số 40/2008/CT-BGDĐT |
Phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực". |
Phương pháp nghiên cứu thực tế
Tác giả quán triệt ba quan điểm phương pháp luận khoa học: quan điểm hệ thống – cấu trúc, quan điểm lịch sử – logic và quan điểm thực tiễn. Hệ thống phương pháp nghiên cứu cụ thể bao gồm:
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Phân tích, tổng hợp, khái quát hóa các văn kiện đường lối của Đảng, văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước và Bộ Giáo dục và Đào tạo, các công trình nghiên cứu chuyên ngành liên quan đến đào tạo và bồi dưỡng giáo viên.
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi (Anket): Sử dụng 2 mẫu phiếu khảo sát riêng biệt dành cho hai nhóm đối tượng: nhóm CBQL (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn) và nhóm giáo viên tại 4 trường THPT huyện Bình Chánh.
- Phương pháp phỏng vấn sâu: Trao đổi trực tiếp với một số CBQL và giáo viên nhằm làm rõ thực trạng, nguyên nhân khó khăn và thu thập ý kiến đóng góp cho các biện pháp quản lý.
- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: Thu thập và phân tích các văn bản hành chính, kế hoạch bồi dưỡng năm học, báo cáo sơ kết, tổng kết hoạt động chuyên môn của các trường.
- Phương pháp thống kê toán học: Xử lý và phân tích dữ liệu định lượng thu thập được qua các bảng tần số và giá trị phần trăm.
Nội dung chính theo từng chương
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên THPT
Chương 1 hệ thống hóa các vấn đề lý luận nền tảng làm kim chỉ nam cho đề tài:
- Tổng quan lịch sử nghiên cứu: Phân tích kinh nghiệm quốc tế về bồi dưỡng giáo viên tại các nước: UNESCO (đào tạo liên tục, học từ xa), Philippines (kế hoạch tổng thể 10 năm), Hàn Quốc (khóa bồi dưỡng 182 giờ gắn với thăng tiến, tăng lương), Nhật Bản (bồi dưỡng bắt buộc cho giáo viên mới), Pháp (giảm giờ dạy để dành 35 giờ bồi dưỡng/năm và 4 giờ/tuần nghiên cứu tại trường), Đức, Singapore (100 giờ đào tạo/năm), Phần Lan và Hoa Kỳ (hệ thống trường công Boston tổ chức nhóm sinh hoạt chuyên môn). Trong nước, đề tài phân tích công trình tổng thể của Nguyễn Thị Bình và các luận văn chuyên ngành Quản lý giáo dục của Dương Nguyên Quốc (2011), Vi Hoàng Chương (2003), Nguyễn Văn Diệu (2011), Nguyễn Thị Xuân Hương (2012), Ngô Lam Thuận (2009), Nguyễn Thị Thanh Trúc (2011).
- Chuẩn năng lực dạy học của giáo viên THPT: Căn cứ Điều 6 Thông tư số 30/2009/TT-BGDĐT, năng lực dạy học bao gồm 8 thành tố:
- Năng lực xây dựng kế hoạch dạy học (kế hoạch môn học tích hợp).
- Năng lực đảm bảo kiến thức môn học (chính xác, hệ thống, liên môn).
- Năng lực đảm bảo chương trình môn học (theo chuẩn kiến thức, kỹ năng).
- Năng lực vận dụng các phương pháp dạy học (phát huy tính tích cực, tự học của học sinh).
- Năng lực sử dụng các phương tiện dạy học (ứng dụng công nghệ thông tin và thiết bị dạy học).
- Năng lực xây dựng môi trường học tập (dân chủ, thân thiện, an toàn).
- Năng lực quản lý hồ sơ dạy học (lập, lưu trữ và bảo quản theo quy định).
- Năng lực kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh (khách quan, chính xác, phát triển năng lực tự đánh giá).
- Chu trình 4 chức năng quản lý hoạt động bồi dưỡng:
- Lập kế hoạch: Tác giả đề xuất quy trình khoa học gồm 6 bước: (1) Thống kê, khảo sát nhu cầu và phân loại giáo viên; (2) Lập dự thảo kế hoạch (mục tiêu, nội dung, phương pháp, tiến độ, kinh phí); (3) Họp tập thể giáo viên lấy ý kiến thống nhất; (4) Chỉnh sửa và ban hành kế hoạch chính thức; (5) Chỉ đạo các tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch cụ thể; (6) Hướng dẫn từng giáo viên lập kế hoạch tự bồi dưỡng cá nhân.
- Tổ chức thực hiện: Phân công quyền hạn rành mạch (thành lập Ban chỉ đạo cấp trường), điều phối nguồn nhân lực, liên kết với các lực lượng xã hội và trường bạn, chuẩn bị cơ sở vật chất.
- Chỉ đạo: Ban hành văn bản, điều hành các buổi sinh hoạt chuyên môn, tổ chức thao giảng, dự giờ, hướng dẫn giáo viên tự học và xử lý thông tin phản hồi.
- Kiểm tra, đánh giá: Thực hiện quy trình 3 bước (xây dựng chuẩn đo lường – đo lường thành quả thực tế – điều chỉnh uốn nắn); áp dụng đa dạng các phương thức kiểm tra (bài thu hoạch, kiểm tra trắc nghiệm, viết sáng kiến kinh nghiệm, đánh giá qua sản phẩm nhóm và kết quả học tập của học sinh).
- Điều kiện hỗ trợ và nhân tố ảnh hưởng: Điều kiện gồm cơ sở vật chất, phòng máy nối mạng Internet, tủ sách tham khảo, nguồn tài chính, quỹ thời gian và đội ngũ báo cáo viên. Nhân tố ảnh hưởng gồm nhận thức của CBQL và GV, cơ chế chính sách, xu thế kinh tế thị trường, phương pháp bồi dưỡng và cơ chế phối hợp các lực lượng.
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên các trường THPT huyện Bình Chánh
Chương 2 trình bày kết quả điều tra thực tế tại 4 trường THPT (Bình Chánh, Đa Phước, Lê Minh Xuân, Tân Túc):
- Khái quát kinh tế – xã hội và giáo dục địa phương: Phân tích bối cảnh giáo dục THPT tại huyện ngoại thành Bình Chánh và quy mô trường lớp (Bảng 2.1).
- Thực trạng đội ngũ giáo viên: Thống kê số lượng, trình độ chuyên môn, cơ cấu độ tuổi và tỷ lệ đạt chuẩn/trên chuẩn của đội ngũ giáo viên tại các trường khảo sát (Bảng 2.2 và Bảng 2.3).
- Thực trạng hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học:
- Đánh giá nhận thức của CBQL và GV về mục đích bồi dưỡng (Bảng 2.4).
- Khảo sát mức độ thực hiện các nội dung bồi dưỡng chuyên môn theo chuẩn nghề nghiệp (Bảng 2.5).
- Đánh giá các hình thức bồi dưỡng (tập trung, từ xa, tự học, sinh hoạt tổ chuyên môn) và phương pháp bồi dưỡng (Bảng 2.6, Bảng 2.7, Bảng 2.8).
- Mức độ vận dụng kiến thức, kỹ năng sau bồi dưỡng vào thực tế giảng dạy và hiệu quả đạt được trên lớp học (Bảng 2.9).
- Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng theo 4 chức năng:
- Công tác xây dựng kế hoạch bồi dưỡng: Khảo sát việc thực hiện quy trình lập kế hoạch tại các trường (Bảng 2.11).
- Công tác quản lý việc tổ chức hoạt động bồi dưỡng: Khâu phân công nhân sự, điều kiện cơ sở vật chất (Bảng 2.12).
- Công tác chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng: Chỉ đạo sinh hoạt chuyên môn, dự giờ, tổ chức thao giảng (Bảng 2.13).
- Công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng: Phương pháp kiểm tra, mức độ công khai, công bằng và việc sử dụng kết quả kiểm tra để khen thưởng, xếp loại (Bảng 2.14).
- Khó khăn, điều kiện hỗ trợ và nhân tố tác động:
- Đánh giá hệ thống điều kiện hỗ trợ: Cơ sở vật chất, tài liệu, kinh phí hỗ trợ giáo viên tham gia học tập (Bảng 2.15).
- Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố chủ quan và khách quan đến hiệu quả quản lý bồi dưỡng (Bảng 2.16).
- Những rào cản chính: Quỹ thời gian eo hẹp, giáo viên chịu nhiều áp lực dạy học và cuộc sống; tài liệu bồi dưỡng đôi khi cung cấp chậm; kinh phí hỗ trợ còn hạn chế; công tác kiểm tra, đánh giá sau bồi dưỡng ở một số khâu còn mang tính hình thức.
Chương 3: Các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên các trường THPT huyện Bình Chánh
Dựa trên cơ sở lý luận của Chương 1 và thực trạng khảo sát tại Chương 2, tác giả đề xuất 6 biện pháp quản lý đồng bộ:
- Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của CBQL và GV về hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học cho GV. Quán triệt các chỉ thị, nghị quyết của Đảng và Nhà nước; làm rõ vai trò quyết định của năng lực dạy học đối với chất lượng giáo dục trong các buổi họp hội đồng, sinh hoạt chuyên môn để tạo động lực tự thân cho giáo viên.
- Biện pháp 2: Đổi mới chương trình và phương pháp bồi dưỡng năng lực dạy học. Chuyển trọng tâm bồi dưỡng từ lý thuyết thụ động sang giải quyết các vấn đề thực tiễn dạy học; cập nhật phương pháp dạy học tích cực, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin; áp dụng phương pháp dạy học cho người lớn (lấy tự học và trao đổi trải nghiệm làm trung tâm).
- Biện pháp 3: Tăng cường thực hiện có hiệu quả công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học. Chuẩn hóa và thực hiện nghiêm ngặt quy trình 4 chức năng quản lý:
- Nâng cao chất lượng lập kế hoạch theo đúng quy trình 6 bước, bám sát nhu cầu giáo viên.
- Hoàn thiện tổ chức bộ máy chỉ đạo (thành lập Ban chỉ đạo bồi dưỡng cấp trường).
- Tăng cường chỉ đạo chuyên môn thông qua dự giờ, rút kinh nghiệm, thao giảng liên trường.
- Cải tiến khâu kiểm tra, đánh giá theo hướng thực chất, đánh giá qua sản phẩm hoạt động sư phạm và kết quả học tập của học sinh, kiên quyết chống hình thức.
- Biện pháp 4: Tăng cường các điều kiện hỗ trợ hoạt động bồi dưỡng. Huy động và sử dụng linh hoạt các nguồn kinh phí; bổ sung cơ sở vật chất, trang bị máy vi tính kết nối mạng Internet; xây dựng tủ sách tham khảo chuyên môn đa dạng; tạo điều kiện tối ưu về lịch trình, thời khóa biểu và có chính sách khen thưởng, động viên kịp thời.
- Biện pháp 5: Xây dựng cơ chế phối hợp các lực lượng tham gia bồi dưỡng năng lực dạy học cho GV. Phối hợp chặt chẽ giữa Ban Giám hiệu với Công đoàn, Đoàn Thanh niên; đẩy mạnh liên kết chuyên môn theo cụm trường THPT trên địa bàn huyện để chia sẻ kinh nghiệm, tổ chức hội thảo chuyên đề chung.
- Biện pháp 6: Khuyến khích GV tự bồi dưỡng năng lực dạy học. Định hướng cho giáo viên phương pháp tự nghiên cứu; biến quá trình bồi dưỡng thành quá trình tự bồi dưỡng thường xuyên, liên tục suốt đời của từng cá nhân.
Kết quả và đóng góp
Kết quả nghiên cứu chính
Khóa luận đã thu thập và xử lý toàn diện số liệu thực nghiệm thông qua hệ thống 16 bảng thống kê tại Chương 2, phản ánh chân thực bức tranh quản lý bồi dưỡng tại 4 trường THPT huyện Bình Chánh (Bình Chánh, Đa Phước, Lê Minh Xuân, Tân Túc):
Hệ thống bảng số liệu khảo sát thực trạng trong khóa luận:
- Bảng 2.1: Quy mô các trường THPT công lập huyện Bình Chánh
- Bảng 2.2: Chất lượng đội ngũ GV
- Bảng 2.3: Bảng thống kê số lượng CBQL và GV chọn từ các trường
- Bảng 2.4: Nhận thức về mục đích của việc bồi dưỡng
- Bảng 2.5: Công tác thực hiện những nội dung bồi dưỡng
- Bảng 2.6: Đánh giá về các hình thức bồi dưỡng năng lực dạy học
- Bảng 2.7: Đánh giá phương pháp bồi dưỡng năng lực dạy học
- Bảng 2.8: Đánh giá các hình thức bồi dưỡng năng lực dạy học
- Bảng 2.9: Đánh giá mức độ vận dụng các nội dung bồi dưỡng năng lực dạy học
- Bảng 2.11: Đánh giá việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học cho GV
- Bảng 2.12: Đánh giá công tác quản lý việc tổ chức hoạt động
- Bảng 2.13: Đánh giá công tác chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng
- Bảng 2.14: Đánh giá công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động
- Bảng 2.15: Đánh giá những điều kiện hỗ trợ cho hoạt động bồi dưỡng
- Bảng 2.16: Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố
Kết quả điều tra chứng minh rằng: Mặc dù các trường THPT tại huyện Bình Chánh đã nỗ lực tổ chức các đợt bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên theo chỉ đạo của ngành, nhưng hiệu quả quản lý chưa cao do quy trình lập kế hoạch chưa bám sát nhu cầu giáo viên; nội dung bồi dưỡng có lúc còn nặng lý thuyết; phương tiện và tài liệu học tập chưa đáp ứng đầy đủ; công tác kiểm tra, đánh giá sau bồi dưỡng còn thiếu các tiêu chí định lượng chính xác.
Đóng góp của đề tài
- Về mặt lý luận: Khóa luận hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về bồi dưỡng và quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học dựa trên các chức năng quản lý; cụ thể hóa cấu trúc năng lực dạy học của giáo viên THPT theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học (Thông tư 30/2009/TT-BGDĐT) và quy trình 6 bước lập kế hoạch bồi dưỡng trong nhà trường phổ thông.
- Về mặt thực tiễn: Đề tài cung cấp bức tranh dữ liệu khảo sát thực tế về thực trạng bồi dưỡng chuyên môn tại một huyện ngoại thành đang đô thị hóa của Thành phố Hồ Chí Minh. Hệ thống 6 biện pháp quản lý được xây dựng có tính khả thi, gắn liền với điều kiện tài chính, cơ sở vật chất và con người của các trường THPT huyện Bình Chánh.
Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp
- Hạn chế: Đề tài chỉ giới hạn phạm vi khảo sát tại 4 trường THPT công lập trên địa bàn huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh (THPT Bình Chánh, THPT Đa Phước, THPT Lê Minh Xuân, THPT Tân Túc). Khóa luận chưa mở rộng phạm vi sang khối các trường ngoài công lập, các trung tâm giáo dục thường xuyên hoặc so sánh đối sánh với các trường THPT tại các quận nội thành có điều kiện kinh tế – xã hội phát triển hơn.
- Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi khảo sát trên quy mô toàn thành phố hoặc các huyện ngoại thành có đặc thù tương đồng; tiến hành thực nghiệm sư phạm để đo lường định lượng mức độ chuyển biến của năng lực dạy học và kết quả học tập của học sinh sau khi áp dụng 6 biện pháp quản lý đề xuất.
Giá trị tham khảo
Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:
- Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục, Tâm lý học sư phạm khi tìm kiếm khung lý thuyết về quản lý nhân sự giáo dục, bồi dưỡng chuyên môn và phương pháp thiết kế phiếu hỏi khảo sát thực trạng.
- Cán bộ quản lý tại các trường THPT (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn, Tổ trưởng chuyên môn): Tham khảo quy trình 6 bước lập kế hoạch bồi dưỡng, phương thức chỉ đạo sinh hoạt chuyên môn theo cụm trường và cách thức xây dựng tiêu chí kiểm tra, đánh giá sau bồi dưỡng.
- Các nhà quản lý giáo dục cấp Huyện, Phòng Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo trong việc hoạch định chính sách bồi dưỡng định kỳ và đầu tư cơ sở vật chất, tài liệu hỗ trợ giáo viên vùng ngoại thành.
Câu hỏi thường gặp
1. Khóa luận căn cứ vào văn bản quy phạm pháp luật nào để xác định các tiêu chí của năng lực dạy học?
Khóa luận căn cứ chủ yếu vào Thông tư số 30/2009/TT-BGDĐT ban hành Quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học cơ sở, giáo viên trung học phổ thông (Điều 6, từ Tiêu chí 8 đến Tiêu chí 15) và Công văn số 660/BGDĐT-NGCBQLGD ngày 09/02/2010 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc hướng dẫn đánh giá năng lực dạy học của giáo viên THPT.
2. Mẫu khảo sát thực trạng của đề tài được triển khai tại những trường THPT nào?
Khảo sát thực trạng được thực hiện trên mẫu CBQL (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng chuyên môn, Tổ trưởng chuyên môn) và giáo viên tại 4 trường THPT công lập thuộc huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh, gồm: Trường THPT Bình Chánh, Trường THPT Đa Phước, Trường THPT Lê Minh Xuân và Trường THPT Tân Túc.
3. Tác giả đề xuất quy trình lập kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học gồm những bước nào?
Quy trình lập kế hoạch bồi dưỡng được đề xuất gồm 6 bước:
- Bước 1: Thống kê, kiểm tra, đánh giá năng lực hiện tại và khảo sát nhu cầu bồi dưỡng của giáo viên;
- Bước 2: Lập dự thảo kế hoạch (mục tiêu, nội dung, phương pháp, lực lượng, tiến độ, kinh phí);
- Bước 3: Tổ chức họp toàn thể giáo viên thảo luận, lấy ý kiến đóng góp;
- Bước 4: Chỉnh sửa, hoàn thiện và công bố ban hành kế hoạch chính thức;
- Bước 5: Hướng dẫn Tổ trưởng chuyên môn lập kế hoạch chi tiết của tổ;
- Bước 6: Hướng dẫn từng giáo viên lập kế hoạch tự bồi dưỡng cá nhân.
4. Những biện pháp quản lý nào được đề xuất ở Chương 3 để giải quyết vấn đề thực trạng?
Chương 3 đề xuất 6 biện pháp quản lý:
- Nâng cao nhận thức của CBQL và GV về hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học;
- Đổi mới chương trình và phương pháp bồi dưỡng năng lực dạy học;
- Tăng cường thực hiện có hiệu quả công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng (hoàn thiện 4 khâu: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra);
- Tăng cường các điều kiện hỗ trợ hoạt động bồi dưỡng (kinh phí, thiết bị, phòng máy, tài liệu, thời gian);
- Xây dựng cơ chế phối hợp các lực lượng (Công đoàn, Đoàn Thanh niên, liên kết cụm trường);
- Khuyến khích GV tự bồi dưỡng năng lực dạy học.
5. Khóa luận tiếp cận công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng thông qua những chức năng nào?
Đề tài tiếp cận quản lý hoạt động bồi dưỡng thông qua 4 chức năng cốt lõi tạo thành chu trình quản lý khép kín: Hoạch định (Lập kế hoạch) – Tổ chức thực hiện – Chỉ đạo – Kiểm tra và đánh giá.
Kết luận
Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phạm Đào Đan Thanh đã giải quyết hoàn chỉnh 3 nhiệm vụ nghiên cứu đặt ra về lý luận, thực tiễn và giải pháp đối với công tác quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên THPT. Dữ liệu khảo sát từ 4 trường THPT huyện Bình Chánh đã chỉ rõ những thành tựu cùng các bất cập trong công tác lập kế hoạch, tổ chức, cơ sở vật chất và kiểm tra đánh giá chuyên môn tại địa phương. Hệ thống 6 biện pháp quản lý được đề xuất có cơ sở khoa học vững chắc và giá trị ứng dụng thực tiễn cao, đóng góp thiết thực cho công tác nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo tại các trường THPT vùng ngoại thành trong bối cảnh đổi mới giáo dục.
