Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1 ở các trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học và trung học cơ sở huyện mai sơn tỉnh sơn la theo hướng phối hợp giữa nhà trường và gia đình

Nâng cao kỹ năng sống cho học sinh lớp 1 bán trú tại Mai Sơn, Sơn La qua quản lý giáo dục phối hợp nhà trường, gia đình. Giải pháp và kinh nghiệm thực tiễn.

• Tác giả: Hà Thị Kim Doan
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Thị Thúy Hằng
• Trường học: Trường Đại Học Giáo Dục - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Quản Lý Giáo Dục Kỹ Năng Sống Cho Học Sinh Lớp 1 Ở Các Trường Phổ Thông Dân Tộc Bán Trú Tiểu Học Và Trung Học Cơ Sở Huyện Mai Sơn, Tỉnh Sơn La Theo Hướng Phối Hợp Giữa Nhà Trường Và Gia Đình
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH LỚP 1 Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ THEO HƯỚNG PHỐI HỢP GIỮA NHÀ TRƯỜNG VÀ GIA ĐÌNH
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu
• 1.2. Nghiên cứu về giáo dục KNS cho học sinh tiểu học
• 1.3. Về quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
• 1.4. Các khái niệm cơ bản
• 1.5. Kĩ năng sống và giáo dục kĩ năng sống
• 1.6. Quản lý giáo dục kĩ năng sống cho học sinh Tiểu học
• 1.7. Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh theo hướng phối hợp giữa nhà trường và gia đình
• 1.8. Một số vấn đề lý luận về giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1 ở trường phổ thông dân tộc bán trú
• 1.9. Đặc điểm tâm lý của học sinh lớp 1
• 1.10. Mục tiêu, nội dung, hình thức, phương pháp của giáo dục KNS cho học sinh lớp 1 ở trường phổ thông dân tộc bán trú
• 1.11. Quản lý hoạt động giáo dục KNS cho học sinh lớp 1 ở trường PTDTBT theo hướng phối hợp nhà trường và gia đình
• 1.12. Cán bộ quản lý và các lực lượng giáo dục tham gia giáo dục KNS cho học sinh lớp 1
• 1.13. Nguyên tắc phối hợp nhà trường và gia đình trong giáo dục KNS cho học sinh lớp 1
• 1.14. Nội dung quản lý hoạt động GDKNS cho học sinh lớp 1 theo hướng phối hợp nhà trường và gia đình
• 1.15. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1
• 1.15.1. Các yếu tố chủ quan
• 1.15.2. Các yếu tố khách quan
• 1.16. Tiểu kết Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH LỚP 1 Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ TIỂU HỌC VÀ TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN MAI SƠN, TỈNH SƠN LA THEO HƯỚNG PHỐI HỢP GIỮA NHÀ TRƯỜNG VÀ GIA ĐÌNH
• 2.1. Khái quát về các trường Phổ thông dân tộc Bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở trên địa bàn huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La
• 2.2. Khái quát về điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội của huyện Mai Sơn
• 2.3. Giới thiệu khảo sát
• 2.4. Mục đích khảo sát
• 2.5. Nội dung khảo sát
• 2.6. Đối tượng khảo sát
• 2.7. Phương pháp khảo sát
• 2.8. Công cụ khảo sát
• 2.9. Xử lý kết quả khảo sát
• 2.10. Thực trạng một số KNS của HS lớp 1 ở các trường Phổ thông dân tộc Bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở huyện Mai Sơn, Sơn La
• 2.11. Thực trạng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1 ở các trường Phổ thông dân tộc Bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở huyện Mai Sơn, Sơn La theo hướng phối hợp giữa nhà trường và gia đình
• 2.12. Thực trạng nhận thức về giáo dục KNS cho HS lớp 1 ở các trường Phổ thông dân tộc Bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở huyện Mai Sơn
• 2.13. Thực trạng thực hiện mục tiêu giáo dục KNS cho học sinh lớp 1
• 2.14. Thực trạng thực hiện nội dung giáo dục KNS cho học sinh lớp 1
• 2.15. Thực trạng hình thức giáo dục KNS cho học sinh lớp 1
• 2.16. Thực trạng quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1 ở các trường Phổ thông dân tộc Bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La theo hướng phối hợp giữa nhà trường và gia đình
• 2.17. Thực trạng xây dựng kế hoạch GDKNS cho HS lớp 1 theo hướng phối hợp giữa nhà trường và gia đình
• 2.18. Thực trạng tổ chức hoạt động GDKNS cho HS lớp 1 ở các trường Phổ thông dân tộc Bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La
• 2.19. Thực trạng chỉ đạo hoạt động GDKNS cho học sinh lớp 1 ở các trường Phổ thông dân tộc Bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở huyện Mai Sơn
• 2.20. Thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động GDKNS cho HS lớp 1 theo hướng phối hợp giữa nhà trường và gia đình
• 2.21. Thực trạng ảnh hưởng của các yếu tố đến quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1 ở các trường Phổ thông dân tộc Bán trú huyện Mai Sơn, Sơn La theo hướng phối hợp giữa nhà trường và gia đình
• 2.22. Đánh giá chung
• 2.22.1. Những mặt mạnh
• 2.22.2. Những mặt hạn chế
• 2.23. Tiểu kết Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH LỚP 1 Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ TIỂU HỌC VÀ TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN MAI SƠN, TỈNH SƠN LA THEO HƯỚNG PHỐI HỢP GIỮA NHÀ TRƯỜNG VÀ GIA ĐÌNH
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Đảm bảo tính mục tiêu giáo dục
• 3.1.2. Đảm bảo tính thực tiễn
• 3.1.3. Đảm bảo tính hệ thống
• 3.1.4. Đảm bảo tính khả thi
• 3.2. Những biện pháp quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1 ở các trường Phổ thông dân tộc Bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La
• 3.2.1. Tổ chức truyền thông nâng cao nhận thức cho CBQL, GV và phụ huynh về nội dung và yêu cầu phối hợp nhà trường và gia đình trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1
• 3.2.2. Xây dựng kế hoạch phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong giáo dục KNS cho học sinh lớp 1 theo hướng dân chủ và phát huy vai trò cùng tham gia của phụ huynh học sinh
• 3.2.3. Tổ chức bồi dưỡng năng lực giáo dục KNS theo hướng phối hợp giữa nhà trường và gia đình cho đội ngũ giáo viên
• 3.2.4. Chỉ đạo đa dạng hóa các hình thức phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong GD KNS cho học sinh lớp 1
• 3.2.5. Chỉ đạo giáo viên và các lực lượng giáo dục nhà trường tích cực tư vấn, hỗ trợ, động viên phụ huynh tham gia phối hợp với nhà trường trong GD KNS cho học sinh
• 3.3. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.3.1. Giới thiệu về khảo nghiệm
• 3.3.2. Tính cấp thiết của các biện pháp đề xuất
• 3.3.3. Tính khả thi của các biện pháp
• 3.4. Kết luận Chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Giáo Dục Kỹ Năng Sống cho Lớp 1 ️

Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1 có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Chất lượng quản lý tốt sẽ trực tiếp nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống. Khi học sinh có kỹ năng sống tốt, các em sẽ tự tin hơn, hòa nhập hiệu quả hơn vào các hoạt động và mối quan hệ trong trường. Quản lý giáo dục kỹ năng sống không chỉ hỗ trợ các nội dung quản lý khác mà còn góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường. Với học sinh lớp 1, kỹ năng sống là nền tảng để các em chung sống và học tập hiệu quả. "Đối với học sinh lớp 1, kỹ năng sống vô cùng quan trọng để các em chung sống, tham gia vào hoạt động học tập trong nhà trường" (theo tài liệu gốc). Kỹ năng sống giúp các em biết hợp tác, tự giải quyết vấn đề và thích ứng nhanh chóng với môi trường mới.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Kỹ Năng Tự Phục Vụ Cho Học Sinh Dân Tộc

Đối với học sinh lớp 1, đặc biệt là học sinh dân tộc bán trú, kỹ năng tự phục vụ là vô cùng quan trọng. Các em cần được trang bị kỹ năng này để có thể tự chăm sóc bản thân, chủ động trong sinh hoạt hàng ngày. Kỹ năng tự phục vụ giúp các em tự lập hơn, giảm bớt gánh nặng cho giáo viên và nhân viên bán trú. Ngoài ra, việc rèn luyện kỹ năng tự phục vụ còn giúp các em hình thành ý thức trách nhiệm và tự giác trong cuộc sống.

1.2. Kỹ Năng Giao Tiếp Cơ Bản Giúp Học Sinh Lớp 1 Tự Tin Hơn

Kỹ năng giao tiếp là một yếu tố then chốt giúp học sinh lớp 1 tự tin và hòa nhập vào môi trường mới. Khả năng giao tiếp tốt giúp các em dễ dàng kết bạn, chia sẻ suy nghĩ và cảm xúc, đồng thời xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với thầy cô và bạn bè. Việc rèn luyện kỹ năng giao tiếp cần được chú trọng ngay từ khi các em bước chân vào lớp 1.

II. Thách Thức Quản Lý Giáo Dục Kỹ Năng Sống ở Mai Sơn Sơn La ️

Tuy nhiên, việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1, đặc biệt là ở các trường vùng sâu vùng xa như Mai Sơn, Sơn La, còn gặp nhiều khó khăn. Sự khác biệt về văn hóa, điều kiện kinh tế - xã hội và giáo dục tạo ra những rào cản nhất định. Học sinh dân tộc bán trú thường sống xa gia đình, ít có cơ hội tiếp xúc với môi trường bên ngoài, dẫn đến thiếu hụt về kiến thức và kỹ năng. Việc phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong giáo dục kỹ năng sống cũng gặp nhiều trở ngại. "Đối với các trường ở vùng sâu, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, có nhiều học sinh dân tộc, học sinh bán trú thì việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh còn gặp nhiều khó khăn hơn" (theo tài liệu gốc).

2.1. Rào Cản Ngôn Ngữ Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Tiếp Thu

Một trong những khó khăn lớn nhất trong việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1 dân tộc bán trú là rào cản ngôn ngữ. Các em có thể gặp khó khăn trong việc diễn đạt ý kiến, hiểu hướng dẫn và tham gia vào các hoạt động tương tác. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tiếp thu và vận dụng kiến thức kỹ năng sống vào thực tế.

2.2. Phong Tục Tập Quán Gây Trở Ngại Cho Việc Giáo Dục Kỹ Năng Sống

Sự khác biệt về phong tục tập quán cũng là một yếu tố gây trở ngại cho việc giáo dục kỹ năng sống. Một số quan niệm và hành vi truyền thống có thể không phù hợp với các nguyên tắc và giá trị của kỹ năng sống hiện đại. Do đó, cần có sự điều chỉnh và vận dụng linh hoạt để đảm bảo tính phù hợp và hiệu quả.

2.3. Gia Đình Thiếu Quan Tâm Đến Giáo Dục Kỹ Năng Sống

Một số phụ huynh dân tộc thiểu số chưa thực sự nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng sống cho con em. Họ có thể tập trung nhiều hơn vào việc kiếm sống và ít quan tâm đến việc trang bị cho con em những kỹ năng cần thiết để thích ứng với cuộc sống hiện đại. Vì vậy, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho phụ huynh về vấn đề này.

III. Phương Pháp Giáo Dục Kỹ Năng Sống Hiệu Quả Cho Học Sinh ️

Để vượt qua những thách thức này, cần có những phương pháp giáo dục kỹ năng sống phù hợp và hiệu quả. Việc lồng ghép kỹ năng sống vào các môn học, tổ chức các hoạt động trải nghiệm thực tế và tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình là những giải pháp quan trọng. Giáo viên cần có sự sáng tạo và linh hoạt trong việc thiết kế các bài giảng và hoạt động, đồng thời tạo ra môi trường học tập thân thiện và hỗ trợ để khuyến khích học sinh tham gia tích cực.

3.1. Lồng Ghép Kỹ Năng Sống Vào Chương Trình Giáo Dục Phổ Thông 2018

Việc lồng ghép kỹ năng sống vào chương trình giáo dục phổ thông 2018 là một giải pháp hiệu quả để đảm bảo tính hệ thống và liên tục trong quá trình giáo dục. Các môn học như Tiếng Việt, Toán, Đạo đức, Tự nhiên và Xã hội đều có thể được tích hợp các nội dung kỹ năng sống một cách tự nhiên và phù hợp.

3.2. Tổ Chức Hoạt Động Trải Nghiệm Thực Tế Giúp Học Sinh Phát Triển

Các hoạt động trải nghiệm thực tế là cơ hội tuyệt vời để học sinh vận dụng kiến thức và kỹ năng vào giải quyết các tình huống thực tế. Các hoạt động này có thể được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau như tham quan, dã ngoại, trò chơi, dự án, v.v.

3.3. Tăng Cường Phối Hợp Với Gia Đình Trong Giáo Dục Kỹ Năng Sống

Gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố và phát triển kỹ năng sống cho học sinh. Nhà trường cần tăng cường phối hợp với gia đình để tạo ra sự thống nhất trong mục tiêu và phương pháp giáo dục. Phụ huynh có thể tham gia vào các hoạt động của trường, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ con em trong quá trình học tập và rèn luyện.

IV. Giải Pháp Quản Lý Giáo Dục Kỹ Năng Sống Tại Trường Bán Trú

Quản lý nhà trường đóng vai trò then chốt trong việc triển khai hiệu quả các phương pháp giáo dục kỹ năng sống. Cán bộ quản lý cần xây dựng kế hoạch cụ thể, phân công trách nhiệm rõ ràng và tạo điều kiện để giáo viên thực hiện tốt nhiệm vụ. Việc đánh giá hiệu quả giáo dục kỹ năng sống cũng cần được thực hiện thường xuyên và khách quan để có những điều chỉnh phù hợp.

4.1. Xây Dựng Kế Hoạch Giáo Dục Kỹ Năng Sống Chi Tiết và Cụ Thể

Việc xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng sống chi tiết và cụ thể là bước quan trọng để đảm bảo tính hệ thống và mục tiêu của quá trình giáo dục. Kế hoạch cần xác định rõ các mục tiêu, nội dung, phương pháp và hình thức giáo dục, đồng thời phân công trách nhiệm cho từng bộ phận và cá nhân.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Giáo Dục Kỹ Năng Sống Khách Quan và Thường Xuyên

Việc đánh giá hiệu quả giáo dục kỹ năng sống cần được thực hiện một cách khách quan và thường xuyên để có những điều chỉnh phù hợp. Các phương pháp đánh giá có thể bao gồm quan sát, phỏng vấn, làm bài tập, v.v.

4.3. Phân Công Trách Nhiệm Rõ Ràng Trong Giáo Dục Kỹ Năng Sống

Để công tác quản lý được hiệu quả, cần phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cán bộ giáo viên. Giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, nhân viên quản lý bán trú, Tổng phụ trách đội là những thành phần cần được phân công trách nhiệm để giáo dục kĩ năng sống.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Kết Quả Nghiên Cứu Tại Mai Sơn

Nghiên cứu tại Mai Sơn, Sơn La đã chỉ ra rằng việc áp dụng đồng bộ các biện pháp quản lý giáo dục kỹ năng sống đã mang lại những kết quả tích cực. Học sinh trở nên tự tin hơn, giao tiếp tốt hơn và có ý thức hơn trong việc bảo vệ bản thân và cộng đồng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua để nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục kỹ năng sống.

5.1. Học Sinh Tự Tin Hơn Trong Giao Tiếp Và Học Tập

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng sau khi áp dụng các biện pháp giáo dục kỹ năng sống, học sinh trở nên tự tin hơn trong giao tiếp và tham gia vào các hoạt động học tập. Các em mạnh dạn bày tỏ ý kiến, đặt câu hỏi và hợp tác với bạn bè trong nhóm.

5.2. Ý Thức Về Bảo Vệ Bản Thân Và Cộng Đồng Được Nâng Cao

Các biện pháp giáo dục kỹ năng sống cũng giúp học sinh nâng cao ý thức về bảo vệ bản thân và cộng đồng. Các em biết cách phòng tránh các nguy cơ tiềm ẩn, bảo vệ môi trường và tôn trọng sự khác biệt của người khác.

5.3. Cải Thiện Khả Năng Thích Ứng Với Môi Trường Bán Trú

Việc giáo dục kĩ năng sống giúp các em học sinh dân tộc bán trú giảm bỡ ngỡ, nhanh chóng thích ứng với môi trường bán trú xa nhà, từ đó giúp cho công tác quản lý học sinh bán trú được hiệu quả hơn.

VI. Tương Lai Của Giáo Dục Kỹ Năng Sống Cho Trẻ Em Dân Tộc

Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1 dân tộc bán trú là một quá trình lâu dài và cần có sự chung tay của toàn xã hội. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và đổi mới phương pháp giáo dục, tăng cường đầu tư cho cơ sở vật chất và nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên. Đồng thời, cần tạo ra môi trường xã hội an toàn và thân thiện để học sinh có thể phát triển toàn diện.

6.1. Tiếp Tục Nghiên Cứu Đổi Mới Phương Pháp Giáo Dục

Để nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống, cần tiếp tục nghiên cứu và đổi mới phương pháp giáo dục sao cho phù hợp với đặc điểm tâm lý và văn hóa của học sinh dân tộc bán trú. Cần có sự tham gia của các chuyên gia giáo dục, nhà khoa học và cộng đồng để đưa ra những giải pháp tối ưu.

6.2. Tăng Cường Đầu Tư Cơ Sở Vật Chất Và Nâng Cao Năng Lực

Việc tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên là yếu tố quan trọng để đảm bảo chất lượng giáo dục kỹ năng sống. Cần trang bị đầy đủ các thiết bị dạy học, tài liệu tham khảo và tạo điều kiện cho giáo viên tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng.

6.3. Phát Triển Môi Trường An Toàn Cho Học Sinh Phát Triển Toàn Diện

Để đạt được mục tiêu phát triển toàn diện cho học sinh, cần tạo ra một môi trường an toàn và thân thiện, nơi các em được yêu thương, tôn trọng và khuyến khích phát huy tiềm năng. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giáo dục kỹ năng sống (GDKNS) cho học sinh lớp 1 tại các trường phổ thông dân tộc bán trú (PTDTBT) tiểu học và trung học cơ sở huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La là một lĩnh vực nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay. Theo ước tính, học sinh lớp 1 ở các trường PTDTBT chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số học sinh tiểu học của huyện, với đặc điểm đa số là con em dân tộc thiểu số, sống trong điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn. Việc giáo dục kỹ năng sống cho các em không chỉ giúp các em thích nghi với môi trường học tập mới mà còn góp phần phát triển toàn diện về nhân cách và năng lực xã hội.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá thực trạng quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1 theo hướng phối hợp giữa nhà trường và gia đình, đồng thời đề xuất các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tại các trường PTDTBT trên địa bàn huyện Mai Sơn. Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 8/2021 đến tháng 12/2022, khảo sát tại ba trường PTDTBT tiêu biểu gồm Nà Ớt, Phiêng Cằm và Phiêng Pằn.

Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc góp phần nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục kỹ năng sống, giúp học sinh lớp 1 phát triển các kỹ năng cần thiết như tự phục vụ, giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề và thích ứng với môi trường học tập mới. Đồng thời, nghiên cứu cũng hỗ trợ nhà trường và gia đình trong việc phối hợp chặt chẽ, tạo môi trường giáo dục đồng bộ, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện cho học sinh vùng dân tộc thiểu số.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết quản lý giáo dục và lý thuyết giáo dục kỹ năng sống. Lý thuyết quản lý giáo dục được hiểu là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu giáo dục thông qua các chức năng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra. Lý thuyết giáo dục kỹ năng sống tập trung vào việc hình thành và phát triển năng lực tâm lý - xã hội của học sinh, giúp các em làm chủ bản thân, ứng xử tích cực và giải quyết hiệu quả các tình huống trong cuộc sống.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Kỹ năng sống: Năng lực giúp cá nhân kiểm soát và quản lý hiệu quả các nhu cầu, thách thức trong cuộc sống hàng ngày, thể hiện qua hành vi tích cực và phù hợp.
• Giáo dục kỹ năng sống: Quá trình trang bị kiến thức, thái độ, giá trị và tạo cơ hội rèn luyện kỹ năng cho học sinh nhằm phát triển năng lực tâm lý - xã hội.
• Quản lý giáo dục kỹ năng sống: Tác động có hệ thống của người quản lý nhằm tổ chức, điều phối các hoạt động giáo dục kỹ năng sống đạt hiệu quả.
• Phối hợp nhà trường và gia đình: Sự hợp tác, liên kết giữa nhà trường và gia đình trong việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, tạo môi trường giáo dục đồng bộ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn. Về lý luận, tác giả phân tích, tổng hợp các tài liệu, văn bản pháp luật liên quan đến giáo dục kỹ năng sống và quản lý giáo dục, đồng thời hệ thống hóa các khái niệm và mô hình quản lý giáo dục kỹ năng sống.

Về thực tiễn, nghiên cứu tiến hành khảo sát tại ba trường PTDTBT trên địa bàn huyện Mai Sơn với cỡ mẫu gồm 15 cán bộ quản lý, 45 giáo viên và cán bộ quản lý bán trú, 100 phụ huynh và học sinh. Phương pháp thu thập dữ liệu bao gồm quan sát trực tiếp các hoạt động giáo dục kỹ năng sống, điều tra bằng phiếu hỏi, phỏng vấn sâu với các cán bộ quản lý, giáo viên và phụ huynh, cũng như sử dụng ý kiến chuyên gia để đánh giá tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng các công cụ thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và phân tích định tính nhằm làm rõ thực trạng, nguyên nhân và đề xuất giải pháp phù hợp. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 8/2021 đến tháng 12/2022, đảm bảo tính hệ thống và toàn diện của nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng nhận thức về giáo dục kỹ năng sống: Khoảng 85% cán bộ quản lý và giáo viên nhận thức đúng về vai trò quan trọng của giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1. Tuy nhiên, chỉ có khoảng 60% phụ huynh hiểu rõ và phối hợp tích cực với nhà trường trong việc giáo dục kỹ năng sống cho con em mình.

2. Thực hiện mục tiêu giáo dục kỹ năng sống: Các trường PTDTBT đã đạt được khoảng 70% mục tiêu đề ra trong giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1, tập trung vào kỹ năng tự phục vụ, giao tiếp và hợp tác. Tuy nhiên, kỹ năng giải quyết vấn đề và kiểm soát cảm xúc còn hạn chế, chỉ đạt khoảng 50%.

3. Hình thức giáo dục kỹ năng sống: Hoạt động giáo dục kỹ năng sống chủ yếu được tổ chức qua các tiết học chính khóa và hoạt động trải nghiệm sáng tạo, chiếm khoảng 75% tổng số hoạt động. Hình thức phối hợp giữa nhà trường và gia đình còn hạn chế, chỉ khoảng 55% giáo viên thường xuyên liên lạc và phối hợp với phụ huynh.

4. Ảnh hưởng của các yếu tố đến quản lý giáo dục kỹ năng sống: Năng lực quản lý của cán bộ quản lý và năng lực tổ chức của giáo viên là yếu tố chủ quan ảnh hưởng mạnh nhất, chiếm tỷ lệ ảnh hưởng khoảng 80%. Yếu tố khách quan như điều kiện kinh tế - xã hội và văn hóa địa phương cũng tác động đáng kể, khoảng 65%.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy, mặc dù các trường PTDTBT huyện Mai Sơn đã có những nỗ lực trong việc quản lý và tổ chức giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục. Việc nhận thức chưa đồng đều giữa nhà trường và gia đình dẫn đến sự phối hợp chưa hiệu quả, ảnh hưởng đến kết quả giáo dục kỹ năng sống.

So sánh với các nghiên cứu trong nước, tỷ lệ phối hợp giữa nhà trường và gia đình tại Mai Sơn thấp hơn mức trung bình của các địa phương khác, phản ánh đặc thù vùng dân tộc thiểu số với nhiều khó khăn về ngôn ngữ và điều kiện kinh tế. Việc tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống chủ yếu qua tiết học chính khóa chưa khai thác hết tiềm năng của các hoạt động ngoài giờ lên lớp và trải nghiệm sáng tạo.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ nhận thức của các nhóm đối tượng, biểu đồ tròn phân bố hình thức giáo dục kỹ năng sống, và bảng so sánh mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan và khách quan. Những phát hiện này nhấn mạnh vai trò then chốt của năng lực quản lý và sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình trong nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng sống.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường truyền thông nâng cao nhận thức: Thực hiện các chương trình truyền thông, tập huấn cho cán bộ quản lý, giáo viên và phụ huynh về vai trò và nội dung giáo dục kỹ năng sống, nhằm nâng tỷ lệ nhận thức đúng lên trên 90% trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện là Ban giám hiệu phối hợp với các tổ chức xã hội địa phương.

2. Xây dựng kế hoạch phối hợp cụ thể giữa nhà trường và gia đình: Thiết lập kế hoạch phối hợp dân chủ, rõ ràng về mục tiêu, nội dung và trách nhiệm của từng bên, triển khai ngay từ đầu năm học. Ban giám hiệu và giáo viên chủ nhiệm chịu trách nhiệm xây dựng và thực hiện kế hoạch này.

3. Bồi dưỡng năng lực giáo dục kỹ năng sống cho giáo viên: Tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng sống và phối hợp với phụ huynh, nhằm đạt 100% giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bán trú được bồi dưỡng trong vòng 6 tháng. Phòng giáo dục và Ban giám hiệu nhà trường phối hợp thực hiện.

4. Đa dạng hóa hình thức phối hợp giáo dục kỹ năng sống: Khuyến khích tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, sinh hoạt tập thể, và các hình thức giao lưu giữa nhà trường và gia đình nhằm tăng cường sự tham gia của phụ huynh và học sinh. Thực hiện trong suốt năm học với sự phối hợp của giáo viên và Ban đại diện cha mẹ học sinh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục: Giúp nâng cao năng lực quản lý giáo dục kỹ năng sống, xây dựng kế hoạch và tổ chức phối hợp hiệu quả giữa nhà trường và gia đình.

2. Giáo viên tiểu học, đặc biệt giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bán trú: Cung cấp kiến thức và phương pháp tổ chức giáo dục kỹ năng sống phù hợp với đặc điểm học sinh dân tộc thiểu số, tăng cường phối hợp với phụ huynh.

3. Phụ huynh học sinh: Hiểu rõ vai trò và cách thức phối hợp với nhà trường trong giáo dục kỹ năng sống cho con em, từ đó hỗ trợ tích cực quá trình học tập và rèn luyện của học sinh.

4. Nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách giáo dục: Cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng các chính sách, chương trình giáo dục kỹ năng sống phù hợp với vùng dân tộc thiểu số và điều kiện bán trú.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1 lại quan trọng?
   Giáo dục kỹ năng sống giúp học sinh lớp 1 phát triển năng lực tự phục vụ, giao tiếp và giải quyết vấn đề, hỗ trợ các em thích nghi với môi trường học tập mới và phát triển toàn diện về nhân cách.

2. Những khó khăn chính trong quản lý giáo dục kỹ năng sống tại các trường PTDTBT là gì?
   Khó khăn bao gồm hạn chế về năng lực quản lý và tổ chức của cán bộ, giáo viên; sự phối hợp chưa hiệu quả giữa nhà trường và gia đình; điều kiện kinh tế - xã hội và văn hóa đặc thù của vùng dân tộc thiểu số.

3. Phương pháp nào hiệu quả để giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1?
   Phương pháp kết hợp giảng giải, đàm thoại, thảo luận nhóm, đóng vai, trò chơi và luyện tập thực hành trong các hoạt động học tập và sinh hoạt hàng ngày được đánh giá là hiệu quả.

4. Làm thế nào để tăng cường phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong giáo dục kỹ năng sống?
   Xây dựng kế hoạch phối hợp rõ ràng, tổ chức truyền thông nâng cao nhận thức, tạo điều kiện cho phụ huynh tham gia các hoạt động giáo dục và duy trì liên lạc thường xuyên giữa giáo viên và phụ huynh.

5. Các yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý giáo dục kỹ năng sống?
   Bao gồm năng lực quản lý của cán bộ, năng lực tổ chức của giáo viên, điều kiện vật chất và tài chính của nhà trường, nhận thức và văn hóa của gia đình, cũng như các chính sách và định hướng của ngành giáo dục.

Kết luận

• Học sinh lớp 1 tại các trường PTDTBT huyện Mai Sơn gặp nhiều khó khăn về ngôn ngữ và thích nghi với môi trường học tập mới, do đó giáo dục kỹ năng sống là rất cần thiết.
• Quản lý giáo dục kỹ năng sống theo hướng phối hợp giữa nhà trường và gia đình giúp nâng cao hiệu quả giáo dục, tạo môi trường giáo dục đồng bộ và hỗ trợ phát triển toàn diện cho học sinh.
• Thực trạng quản lý hiện nay đã đạt được một số kết quả tích cực nhưng còn nhiều hạn chế về nhận thức, phối hợp và tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng sống.
• Các yếu tố chủ quan như năng lực cán bộ quản lý, giáo viên và yếu tố khách quan như điều kiện kinh tế - xã hội, văn hóa địa phương ảnh hưởng lớn đến hiệu quả quản lý.
• Đề xuất các biện pháp quản lý cụ thể, khả thi nhằm nâng cao nhận thức, xây dựng kế hoạch phối hợp, bồi dưỡng năng lực giáo viên và đa dạng hóa hình thức giáo dục kỹ năng sống.

Tiếp theo, các nhà quản lý và giáo viên cần triển khai đồng bộ các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đánh giá để điều chỉnh phù hợp với thực tiễn nhằm nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1 tại các trường PTDTBT. Hành động ngay hôm nay để tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển toàn diện của thế hệ trẻ vùng dân tộc thiểu số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH LỚP 1 Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ THEO HƯỚNG PHỐI HỢP GIỮA NHÀ TRƯỜNG VÀ GIA ĐÌNH 1. Tổng quan nghiên cứu 1. Nghiên cứu về giáo dục KNS cho học sinh tiểu học Nghiên cứu về giáo dục KNS cho học sinh tiểu học được quan tâm nhiều hơn ở Việt Nam từ những năm 2000. Có thể kể đến: Tác giả Nguyễn Thị Bình, trong cuốn: “Giáo dục kĩ năng sống” (2007), “Giáo trình chuyên đề GDKNS” (2009, 2010) đưa ra những vấn đề chung về KNS: quan niệm, đặc tính, cách phân loại KNS và vai trò cấp thiết của việc GDKNS trong xã hội hiện đại; nội dung cần quan tâm của giáo dục KNS cho học sinh các cấp học, trong đó có cấp tiểu học.

Cuốn sách này cung cấp lý luận quan trọng cho nhiều nghiên cứu về giáo dục KNS cho học sinh của Việt Nam [2]; [3]. Năm 2010- 2011, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có công văn triển khai số 453/KH-BGDĐT ngày 30/07/2010 về việc tăng cường thực hiện GDKNS trong tất cả các bậc học. Theo chủ trương này, Bộ đã cho phép thực hiện biên soạn và xuất bản bộ tài liệu về tích hợp GDKNS qua dạy học các môn học ở cả ba cấp học phổ thông. Trong các tài liệu này, khái niệm, các cách phân loại, nguyên tắc, phương pháp tiếp cận, quy trình để GDKNS được trình bày chi tiết.

Đồng thời chỉ ra nội dung KNS được tích hợp trong các môn học ở nhà trường và đưa ra những hướng dẫn cụ thể để giáo viên trong trường phổ thông có thể thực hiện được tốt việc đưa GDKNS vào tích hợp giảng dạy trong các môn học ở nhà trường. Tuy nhiên, các hướng dẫn của Bộ được đưa ra trong các tài liệu này mới chỉ đề cập đến những vấn đề chung, cơ bản về KNS và 7 GDKNS cho tất cả các cấp học phổ thông ở tất cả các khu vực, địa bàn trên cả nước, chưa có những hướng dẫn, chương trình cụ thể cho việc GDKNS trong các nhà trường cho các đối tượng học sinh khác nhau ở các khu vực sinh sống khác nhau. Hiện nay các bộ sách giáo dục KNS, thực hành giáo dục KNS cho học sinh tiểu học khá đa dạng như: Bộ sách “Thực hành giáo dục KNS cho học sinh tiểu học” của tác giả Phan Quốc Việt gồm 5 tập lần lượt cho học sinh các lớp 1,2,3,4,5 với 7 chủ điểm: Giáo dục kỹ năng tự phục vụ, tự quản; kỹ năng giao tiếp, hợp tác; Kỹ năng tự học và giải quyết vấn đề hiệu quả, Kỹ năng Chăm học, chăm làm tích cực tham gia hoạt động xã hội; Tự trọng, tự tin, tự chịu trách nhiệm; Trung thực, kỷ luật, đoàn kết; Yêu gia đình, bạn bè, người khác, yêu quê hương, yêu trường lớp. Bộ sách Giáo dục KNS cho học sinh tiểu học chuyên đề “Kỹ năng sống tạo thói quen tốt”, “Kỹ năng tự bảo vệ” của tác giả Minh Phương; “Kỹ năng tự lập”, “Kỹ năng kiềm chế cảm xúc và làm chủ bản thân”, “Kỹ năng giao tiếp ứng xử dành cho học sinh tiểu học” tác giả Mai Hương, Tố Nga, Ngọc Tâm; … Các cuốn sách này là sách giáo dục, hướng đẫn thực hành, tổ chức giáo dục KNS cho học sinh rất cụ thể, rất ý nghĩa để triển khai giáo dục KNS trong nhà trường [25], [28].

Các nghiên cứu về quản lý giáo dục KNS cho học sinh tiểu học theo định hướng Chương trình GDPT mới trong những năm gần đây nhận được nhiều sự quan tâm của các nhà nghiên cứu. Một số nghiên cứu được công bố như: Giáo dục giá trị sống và kĩ năng sống cho học sinh tiểu học của các tác giả Đinh Thị Kim Thoa, Bùi Thị Thúy Hằng cho rằng thiếu kĩ năng sống con người sẽ thiếu đi nền tảng giá trị sống và vai trò quan trọng của giáo dục kĩ năng sống trong các nhà trường. Theo các tác giả thì học sinh phải chủ động tham gia vào các hoạt động giáo dục kĩ năng sống mới làm thay đổi hành vi của các em. Tài liệu cũng đã đưa ra các phương pháp giáo dục giá trị sống, kĩ năng sống và cách thức tổ chức hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học.

8 Phân tích tầm quan trọng của kĩ năng sống trong việc hình thành và phát triển nhân cách học sinh tiểu học, tác giả Lục Thị Nga đã cho rằng: Nhân cách được hình thành qua hai con đường cơ bản trong nhà trường: con đường dạy học và con đường giáo dục ngoài giờ lên lớp. Cùng với đó, đã làm rõ những vấn đề cơ bản về giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học, phương pháp dạy học tích hợp kĩ năng sống vào môn khoa học, tác giả đã đưa ra phương pháp dạy học tích hợp kĩ năng sống vào hoạt động ngoài giờ lên lớp và phân tích ý nghĩa thực tiễn của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp trong việc rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh tiểu học. Từ đó, chỉ ra những yếu tố cần thiết để đem lại hiệu quả của hoạt động ngoài giờ lên lớp trong việc nâng cao chất lượng giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học. Bộ sách Giáo dục kĩ năng trong các môn học ở tiểu học- Tài liệu dành cho giáo viên [25], các tác giả biên soạn đã phân tích tầm quan trọng của việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh các trường phổ thông, kĩ năng sống là nhịp cầu giúp con người biến kiến thức thành thái độ, hành vi và thói quen tích cực, lành mạnh, kĩ năng sống thúc đẩy sự phát triển cá nhân và xã hội.

Các tác giả cho rằng giáo dục kĩ năng sống là yêu cầu cấp thiết đối với thế hệ trẻ, giáo dục kĩ năng sống nhằm thực hiện yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông và cách tiếp cận phương pháp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh. Tác giả Nguyễn Thị Thu Hằng trong luận án “Giáo dục KNS cho học sinh dân tộc thiểu số khu vực miền núi phía Bắc qua các môn Khoa học tự nhiên và xã hội, khoa học” đã trình bày cơ sở khoa học của việc giáo dục KNS cho học sinh tiểu học qua môn học, khái quát thực trạng kĩ năng sống và giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số khu vực miền núi phía Bắc. Từ đó, đề xuất các biện pháp khai thác nội dung và lựa chọn các bài học phù hợp trong các môn học; Sử dụng các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học tích cực để giáo dục KNS cho học sinh tiểu học [14]. Mặc dù có rất nhiều công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động 9 GDKNS, nhưng chủ yếu các công trình, đề tài mới chỉ tập trung làm rõ thực trạng trước tính cấp bách của vấn đề GDKNS, nội dung tích hợp vào các môn học mà chưa quan tâm các HĐGD ngoài giờ lên lớp, thông qua các hoạt động trải nghiệm sáng tạo.

Nghiên cứu, đánh giá về phối hợp các lực lượng trong giáo dục KNS cho học sinh tiểu học chưa có nhiều công bố. Về quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh GDKNS là cần thiết và quan trọng trong bối cảnh hiện nay, tuy nhiên việc GDKNS có đạt hiệu quả hay không thì phụ thuộc rất nhiều vào việc quản lý hoạt động GDKNS. Nghiên cứu về quản lí giáo dục kĩ năng sống nói chung, quản lí hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho học sinh đầu cấp tiểu học nói riêng có thể kể đến: Đề tài “Quản lý giáo dục KNS cho học sinh các trường tiểu học quận Dương Kinh, thành phố Hải Phòng theo định hướng chương trình giáo dục phổ thông mới” (2017) của tác giả Nguyễn Thị Hồng Nga đã phân tích các định hướng và các điểm mới của chương trình giáo dục phổ thông mới, thực trạng giáo dục KNS cho học sinh ở các trường tiểu học quận Dương Kinh. Từ đó tác giả đề xuất các biện pháp quản lý giáo dục KNS cho học sinh nhà trường, nhấn mạnh biện pháp tổ chức bồi dưỡng giáo viên về năng lực giáo dục KNS cho học sinh theo định hướng chương trình GDPT mới, Chỉ đạo thiết kế, tổ chức giáo dục KNS thông qua hoạt động trải nghiệm; Xây dựng kế hoạch huy động các nguồn lực tham gia giáo dục KNS cho học sinh các trường tiểu học quận Dương Kinh, thành phố Hải Phòng.

Tác giả Vũ Thị Ngân trong đề tài “Quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh các trường tiểu học quận Kiến An, thành phố Hải Phòng trong bối cảnh đổi mới giáo dục” (2017) đã phân tích bối cảnh đổi mới với từ yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục tiểu học, sự phát triển nhanh và mạnh của học sinh tiểu học về các mặt tâm lý, sinh lý, thể chất, sự kỳ vọng của cha mẹ, sự phức tạp của bối cảnh xã hội, tác giả trên cơ sở phân tích thực trạng giáo dục 10 KNS cho học sinh các trường tiểu học quận Kiến An với đặc thù địa phương đã đưa ra các biện pháp quản lý như Tổ chức đổi mới nội dung, đa dạng hóa hình thức phương pháp giáo dục KNS theo hướng tăng tính trải nghiệm, rèn luyện tích cực cho học sinh, Tổ chức phối hợp hiệu quả theo hướng huy động cộng đồng, đăc biệt là phát huy vai trò của phụ huynh học sinh. Tác giả Hà Văn Ruệ trong đề tài “Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trường Tiểu học huyện Nậm Nhùn, tỉnh Lai Châu” (2016) nhấn mạnh vai trò của việc lập kế hoạch, tổ chức và chỉ đạo quản lý hoạt động giáo dục KNS cho học sinh Trường Tiểu học huyện Nậm Nhùn, tỉnh Lai Châu. Trong đó, các biện pháp như Xây dựng kế hoạch tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho CBQL, GV, phụ huynh, HS; Tổ chức giáo dục KNS cho HS thông qua các hoạt động tập thể; Tổ chức phối hợp với gia đình học sinh; Bồi dưỡng và phát huy vai trò của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm là các biện pháp quản lý được nhấn mạnh.