Quản lý đổi mới dạy học tiếng anh tại trung tâm ngoại ngữ thanh niên nhà văn hóa thanh niên tp hồ chí minh

Tài liệu nghiên cứu Quản lý đổi mới dạy học tiếng anh tại trung tâm ngoại ngữ thanh niên nhà văn hóa thanh niên tp hồ, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Thanh Ngạng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Duy Mộng Hà
• Trường học: Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Đổi Mới Dạy Học Tiếng Anh Tại Trung Tâm Ngoại Ngữ Thanh Niên
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017-2019
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Đổi Mới Dạy Học Tiếng Anh

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển vượt bậc của công nghệ thông tin, việc đổi mới phương pháp dạy tiếng Anh trở nên vô cùng quan trọng. Đảng và Nhà nước ta đã đặc biệt quan tâm đến chất lượng dạy và học ở mọi cấp độ, ngành nghề, và hình thức đào tạo. Ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, đóng vai trò then chốt trong nhiều lĩnh vực như khoa học kỹ thuật, giáo dục, du lịch, thương mại và đời sống hàng ngày. Nó không chỉ trang bị kiến thức về thế giới khách quan mà còn là công cụ giao tiếp, giúp người học mở rộng tầm hiểu biết và tiếp cận văn hóa toàn cầu. Theo "sách trắng" (1995), đổi mới giáo dục là xu thế tất yếu. Việc quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh hiệu quả sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nguồn nhân lực Việt Nam trên thị trường lao động quốc tế.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Đổi Mới Dạy Học Tiếng Anh

Đổi mới dạy học tiếng Anh không chỉ là thay đổi phương pháp giảng dạy mà còn là sự thay đổi trong tư duy và cách tiếp cận của cả giáo viên và học viên. Nó đòi hỏi sự linh hoạt, sáng tạo và khả năng thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của xã hội. Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy tiếng Anh hiện đại và công nghệ tiên tiến sẽ giúp học viên tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả và hứng thú hơn.

1.2. Vai Trò Của Tiếng Anh Trong Bối Cảnh Hội Nhập

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, tiếng Anh trở thành một công cụ không thể thiếu để giao tiếp, học tập và làm việc. Khả năng sử dụng tiếng Anh thành thạo giúp cá nhân và tổ chức tiếp cận thông tin, mở rộng thị trường và hợp tác với các đối tác quốc tế. Do đó, việc nâng cao hiệu quả dạy tiếng Anh là một nhiệm vụ cấp thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Đổi Mới Dạy Học Tiếng Anh

Mặc dù đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, việc dạy và học tiếng Anh tại các trung tâm ngoại ngữ, trong đó có Trung tâm Ngoại ngữ Thanh Niên, vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Hiệu quả sử dụng ngoại ngữ và kỹ năng giao tiếp của người học còn hạn chế. Nguyên nhân chủ yếu là do phương pháp giảng dạy chưa thực sự đổi mới, năng lực chuyên môn của một bộ phận giáo viên tiếng Anh còn hạn chế, và việc quản lý các khâu trong quá trình dạy học còn lỏng lẻo. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thanh Ngạng (2019), cần có giải pháp đồng bộ để khắc phục những hạn chế này.

2.1. Hạn Chế Về Phương Pháp Giảng Dạy Và Năng Lực Giáo Viên

Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu đổi mới trong phương pháp giảng dạy. Nhiều giáo viên vẫn sử dụng các phương pháp truyền thống, ít chú trọng đến việc phát triển kỹ năng giao tiếp và ứng dụng thực tế cho học viên tiếng Anh. Bên cạnh đó, năng lực chuyên môn và kinh nghiệm giảng dạy của một số giáo viên còn hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng dạy học.

2.2. Quản Lý Chất Lượng Dạy Học Tiếng Anh Chưa Hiệu Quả

Việc quản lý các khâu trong quá trình dạy học, từ xây dựng chương trình, lựa chọn giáo trình, đến đánh giá kết quả học tập, còn nhiều bất cập. Thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận, quy trình kiểm soát chất lượng chưa được thực hiện nghiêm túc, dẫn đến hiệu quả dạy học chưa cao. Cần có một hệ thống quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh toàn diện và hiệu quả để đảm bảo chất lượng đào tạo.

2.3. Thiếu Đầu Tư Vào Cơ Sở Vật Chất Và Trang Thiết Bị

Cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học đóng vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường học tập tốt cho học viên. Tuy nhiên, nhiều trung tâm ngoại ngữ, đặc biệt là các trung tâm có quy mô nhỏ, còn thiếu đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại, ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học.

III. Giải Pháp Quản Lý Đổi Mới Dạy Học Tiếng Anh Hiệu Quả

Để vượt qua những thách thức và nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh, cần có những giải pháp quản lý đổi mới toàn diện và hiệu quả. Các giải pháp này cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức, năng lực của giáo viên, đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị, và xây dựng hệ thống đánh giá hiệu quả dạy học tiếng Anh khách quan và minh bạch. Theo Kotter (1996), quản lý sự thay đổi cần có tầm nhìn và sự kiên trì.

3.1. Nâng Cao Năng Lực Và Động Lực Cho Giáo Viên Tiếng Anh

Giáo viên là yếu tố then chốt quyết định chất lượng dạy học. Cần có các chương trình đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm và kỹ năng sử dụng công nghệ cho giáo viên. Đồng thời, cần tạo môi trường làm việc tốt, có chính sách đãi ngộ hợp lý để khuyến khích giáo viên sáng tạo và cống hiến.

3.2. Đổi Mới Phương Pháp Giảng Dạy Tiếng Anh

Cần chuyển từ phương pháp giảng dạy truyền thống sang các phương pháp hiện đại, lấy người học làm trung tâm, tăng cường tính tương tác và ứng dụng thực tế. Áp dụng các phương pháp dạy học tiếng Anh hiện đại như dạy học theo dự án, dạy học theo tình huống, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong giảng dạy.

3.3. Tăng Cường Đầu Tư Vào Cơ Sở Vật Chất Và Trang Thiết Bị

Cần đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại để tạo môi trường học tập tốt cho học viên. Trang bị phòng học đầy đủ tiện nghi, máy chiếu, máy tính, bảng tương tác, và các phần mềm hỗ trợ học tập. Xây dựng thư viện với nguồn tài liệu phong phú, đa dạng.

IV. Ứng Dụng Mô Hình PDCA Trong Quản Lý Đổi Mới Dạy Học

Mô hình PDCA (Plan-Do-Check-Act) là một công cụ quản lý chất lượng hiệu quả, có thể được áp dụng trong quản lý đổi mới dạy học tiếng Anh. Giai đoạn Plan (Lập kế hoạch) bao gồm việc xác định mục tiêu, phân tích thực trạng, và xây dựng kế hoạch hành động. Giai đoạn Do (Thực hiện) là triển khai kế hoạch đã được xây dựng. Giai đoạn Check (Kiểm tra) là đánh giá kết quả thực hiện so với mục tiêu đã đề ra. Giai đoạn Act (Hành động) là điều chỉnh kế hoạch và quy trình để cải thiện hiệu quả. Theo Deming (1986), PDCA là một chu trình liên tục để cải tiến không ngừng.

4.1. Giai Đoạn Lập Kế Hoạch Plan Trong PDCA

Trong giai đoạn này, cần xác định rõ mục tiêu của việc đổi mới dạy học tiếng Anh, phân tích thực trạng về năng lực giáo viên, cơ sở vật chất, và nhu cầu của học viên. Dựa trên kết quả phân tích, xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, bao gồm các hoạt động, nguồn lực, và thời gian thực hiện.

4.2. Giai Đoạn Thực Hiện Do Trong PDCA

Trong giai đoạn này, triển khai kế hoạch đã được xây dựng. Tổ chức các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cho giáo viên, đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị, và áp dụng các phương pháp giảng dạy mới. Đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận và sự tham gia tích cực của tất cả các bên liên quan.

4.3. Giai Đoạn Kiểm Tra Check Và Hành Động Act Trong PDCA

Trong giai đoạn Check, đánh giá kết quả thực hiện so với mục tiêu đã đề ra. Thu thập thông tin phản hồi từ giáo viên, học viên, và các bên liên quan. Phân tích dữ liệu và xác định những điểm mạnh, điểm yếu. Trong giai đoạn Act, điều chỉnh kế hoạch và quy trình để cải thiện hiệu quả. Thực hiện các biện pháp khắc phục và phòng ngừa để đảm bảo chất lượng dạy học.

V. Kết Luận Và Tương Lai Quản Lý Đổi Mới Dạy Tiếng Anh

Quản lý đổi mới dạy học tiếng Anh là một quá trình liên tục và phức tạp, đòi hỏi sự nỗ lực và cam kết của tất cả các bên liên quan. Bằng cách áp dụng các giải pháp quản lý hiệu quả, Trung tâm Ngoại ngữ Thanh Niên và các trung tâm ngoại ngữ khác có thể nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng nhu cầu học tập của học viên, và góp phần vào sự phát triển của đất nước. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các mô hình quản lý tiên tiến, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế để học hỏi kinh nghiệm và nâng cao năng lực cạnh tranh.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Liên Tục Cải Tiến

Quản lý đổi mới dạy học tiếng Anh không phải là một dự án có điểm kết thúc, mà là một quá trình liên tục cải tiến. Cần thường xuyên đánh giá hiệu quả của các giải pháp đã áp dụng, thu thập thông tin phản hồi từ các bên liên quan, và điều chỉnh kế hoạch để đáp ứng những thay đổi của môi trường.

5.2. Hợp Tác Quốc Tế Để Nâng Cao Năng Lực

Hợp tác quốc tế là một cơ hội tốt để học hỏi kinh nghiệm và nâng cao năng lực quản lý đổi mới dạy học tiếng Anh. Tham gia các hội thảo, khóa đào tạo quốc tế, và trao đổi giáo viên với các trường đại học và trung tâm ngoại ngữ uy tín trên thế giới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỔI MỚI DẠY HỌC TIẾNG ANH 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu ngoài nước Những tài liệu nghiên cứu hiện nay cho thấy hoạt động đổi mới giáo dục, đổi mới dạy học diễn ra ở khắp mọi nơi trên thế giới trong đó có giảng dạy ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh. Về đổi mới dạy học, quản lý dạy học có những tác giả sau đây quan tâm, tìm hiểu về các vấn đề tiêu biểu như lý thuyết học tập “lấy người học làm trung tâm”, “thuyết kiến tạo trong dạy học”, “tiếp cận phát triển năng lực người học”, “thuyết nhận thức”, của giáo viên ngôn ngữ.

Trong “sách trắng” (1995), của ủy ban Châu Âu phần dạy và học hướng tới xã hội học tập “Everyone should be proficent in two community foreign languages”, cộng đồng Châu Âu kêu gọi các thành viên mở rộng việc dạy và học ngôn ngữ nhằm mục đích đảm bảo cho tất cả học sinh đều học ít nhất một ngoại ngữ trong khối Châu Âu, hướng thế hệ trẻ học ít nhất hai ngoại ngữ của cộng đồng. Thống kê cho thấy ở cấp trung học tại các nước Châu Âu, tiếng Anh vẫn là ngoại ngữ được chọn nhiều nhất. Về nghiên cứu liên quan đến đổi mới dạy học tiếng Anh, không chỉ có những tác giả ở những quốc gia Châu Âu mà còn có nghiên cứu của nhiều tác giả ở những quốc gia khác mà tiếng Anh được sử dụng như là ngoại ngữ hay ngôn ngữ thứ hai. Quốc đảo Singapore là một ví dụ điển hình về vai trò của giáo dục và dạy học.

Với mục tiêu giáo dục là phát triển tài năng của từng cá nhân, sao cho mỗi người đều có thể đóng góp vào sự nghiệp kinh tế và vào cuộc đấu tranh liên tục nhằm biến Singgapore thành thị trường quốc tế giàu năng suất và mang tính cạnh tranh, đã tạo nên một Singapore có cơ sở hạ tầng hiện đại, có một ngành công nghiệp phát triển hàng đầu Châu Á và thế giới. Đặc biệt Singapore là một nước rất thành công trong việc xây dựng một đất nước có trình độ dân trí cao và là một trong những quốc gia có hệ thống giáo dục phát triển bậc nhất. Việc đổi mới dạy học tiếng Anh cho hệ thống giáo dục riêng mình và tiếng Anh cho chính người Singapore- Singaporean English (Singlish). Trang 8 Các nghiên cứu cho thấy để đổi mới dạy học có nhiều phương thức, lý thuyết dạy học tạo động cơ cho ý tưởng dạy học nhằm mang đến hiệu quả tốt cho người học.

Nhiều tác giả cho rằng đổi mới chính là sự thay đổi từ nhận thức, tư duy mang đến cái nhìn mới trong cách dạy, truyền đạt bằng những phương pháp dạy học hiện đại sẽ mang đến hiệu quả mà những nhà giáo dục mong đợi. Kurt Lewin (1895-1947) được tôn vinh là bậc thầy về khoa học lý thuyết hành vi ứng dụng trong hoạt động nghiên cứu và hoạch định sự thay đổi. Trong nghiên cứu “lý thuyết giáo dục hiện đại” của mình ông đã xây dựng lý thuyết hoạt động dạy học hướng vào từng cá nhân. Nền tảng của lý thuyết này là cách thức hoạt động dạy học liên kết các cá nhân, ở đó người học luôn phụ thuộc lẫn nhau nhưng không đồng nhất với nhau.

Những thay đổi về hành vi cá nhân biểu hiện sự thay đổi trong nhận thức, thái độ của người học hay nói cách khác là có sự tác động qua lại giữa người học và môi trường học tập. Còn quan điểm dạy học của tác giả Joe Landsberger (2010), Robert J. Marzano (2012) Giáo viên tổ chức quá trình hoạt động tương tác mà các thành viên cùng đóng góp và giúp đỡ nhau cùng đạt mục đích chung. Theo nhà giáo dục Tiệp Khắc J.

Comesnky (1632), tác phẩm “phép giảng dạy vĩ đại” đưa ra một hệ thống các nguyên tắc chỉ đạo công tác dạy học. Dạy học phải phát huy tính tích cực của học sinh, dạy học vừa sức, đảm bảo tính trực quan, đảm bảo độ bền vững của tri thức, dạy học phải đảm bảo tính hệ thống và tính liên tục cho đến nay nguyên tắc này vẫn còn nguyên vẹn giá trị lý luận của nó. Dạy học lấy người học làm trung tâm là một quan niệm về cách thức tổ chức dạy học xem trọng những yếu tố cá thể của người học bao gồm hoàn cảnh bản thân, năng lực cá nhân, sở thích và nhu cầu học tập của mỗi người. Huba và Freed (2000) cho rằng trong mô hình dạy học lấy người học làm trung tâm, người học xây dựng kiến thức trên cơ sở thu thập, tổng hợp và liên kết các thông tin bằng các kỹ năng tìm hiểu, giao tiếp, tư duy phê phán, giải quyết vấn đề, chủ động tham gia trong quá trình học tập, trong khi đó người dạy đóng vai trò hướng dẫn, hỗ trợ.

Người dạy và người học cùng nhau học, đánh giá kết quả học tập (thông qua các bài viết, đồ án, trình bày, hồ sơ học tập. Cách tổ chức hoạt động dạy học trên đã tạo cho người Trang 9 học có thể tích luỹ thêm những kinh nghiệm xã hội, người dạy phát triển tư tưởng dạy học và xây dựng một quy trình kỹ thuật dạy học, các bài giảng của người dạy và hoạt động hướng dẫn người học. Cách thức tổ chức hoạt động dạy học này nhằm mục đích tạo sự hỗ trợ cho nhau giữa người học một cách linh hoạt, hài hoà trong phối hợp công việc của lớp học. Tư tưởng lý thuyết kiến tạo có ảnh hưởng đặc biệt quan trọng tới việc nghiên cứu dạy học theo hướng đổi mới, tương tác người dạy và người học, trong đó người dạy là người tổ chức, điều phối hoạt động kiến tạo tri thức và hành động của người học.

Tác giả Kersten Reich (2005), đã phân tích bản chất của việc học tập theo lý thuyết kiến tạo, trong đó nhấn mạnh “quá trình học tập là quá trình kiến tạo, đồng thời là quá trình sáng tạo, mang tính tình huống, tính xã hội, tính cá nhân và là quá trình cảm xúc” (Kesten Reich, 2005, tr. Theo như thuyết “nhận thức của giáo viên ngôn ngữ” (Language Teacher Cognition-LTC), LTC được định nghĩa là mạng lưới kiến thức, suy nghĩ và niềm tin phức tạp được khám phá trong giáo viên ngôn ngữ. Borg (2006), có một số ý kiến được xác nhận qua nhiều nghiên cứu, có thể phù hợp hoặc không phù hợp. Các nghiên cứu về nhận thức của giáo viên được yêu cầu, đặc biệt trên nhiều bối cảnh giảng dạy.

Đổi mới là vấn đề mà đòi hỏi người giáo viên phải thay đổi nhận thức và niềm tin để có thể đạt được kỳ vọng mà họ mang đến cho người học, kết quả như mong đợi. Có rất nhiều nghiên cứu về dạy học và dạy học ngoại ngữ, chính sách học ngoại ngữ đã được nhiều tác giả nghiên cứu. Mỗi công trình đều có những điểm mạnh, điểm yếu và những mục đích riêng. Ngoài ra các vấn đề nghiên cứu về quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, phương pháp giảng dạy tiếng Anh có thể được tổng hợp thành các lý luận liên quan tới quản lý dạy học tiếng Anh.

Có thể kể đến một số công trình như F.Taylor (1911), “Quản lý là nghệ thuật biết rõ ràng chính xác cái gì cần làm và làm cái gì đó như thế nào bằng phương pháp tốt nhất và rẻ tiền nhất (tr. Theo lý luận của Mác-Lênin (1993), Quản lý xã hội một cách khoa học là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý đối với toàn bộ hay những hệ thống khác nhau của hệ thống xã hội trên cơ sở nhận thức và vận dụng đúng đắn Trang 10 những quy luật khách quan vốn có của nó nhằm đảm bảo cho nó hoạt động và phát triển tối ưu theo mục đích đặt ra. Những nghiên cứu trong nước Trong xu thế toàn cầu hoá kinh tế, Việt nam đã và đang bước vào hội nhập với khu vực và quốc tế. Trong bối cảnh đó, nền giáo dục Việt Nam cần đẩy nhanh tiến trình đổi mới để rút ngắn khoảng cách về trình độ giáo dục với các nước trong khu vực và quốc tế.

Phần lớn những nghiên cứu mới về đổi mới giáo dục, đổi mới dạy học nói đến đổi mới về nhận thức, phương pháp dạy học vì phương pháp dạy học được xây dựng trên các quan điểm khác nhau. Về đổi mới nhận thức có các bài viết tiêu biểu sau đây: Theo tác giả Trần Thị Thu Hà (2012), trong bài viết ứng dụng phương pháp dạy tích cực “cốt lõi của phương pháp giảng dạy tích cực chính là khả năng phát triển năng lực, biết sử dụng thông tin và các kỹ năng phản ứng thích nghi trong các tình huống khác nhau. Vì vậy, có thể bản chất của phương pháp giảng dạy tích cực là: giảng dạy không phải chủ yếu truyền đạt, cung cấp thông tin, mà phải chủ yếu rèn luyện khả năng tự tìm kiếm, quản lý, xử lý và sử dụng thông tin, sao cho thông tin biến thành sản phẩm có ý nghĩa phục vụ cuộc sống” (tr. 43) Theo tác giả Nguyễn Gia Cầu (2011) “Hiện nay, nói chung GV từ phổ thông đến đại học cũng như các nhà nghiên cứu, quản lý, chỉ đạo giáo dục đều thấy rằng không đổi mới phương pháp dạy học sẽ không thể nâng cao được chất lượng dạy học, giáo dục đối với học sinh.

Đổi mới PPDH các môn học là khâu có ý nghĩa đột phá để nâng cao chất lượng dạy học” (tr. Theo tác giả Võ Phạm Trịnh Thu (2018), cho rằng việc đưa ngôn ngữ tiếng Anh vào dạy như là ngoại ngữ cung cấp cho người học những phương pháp dạy tiếng Anh hiện đại, nhấn mạnh vào các vấn đề thực tiễn trong lớp học. Bên cạnh đó là những phương pháp tiên tiến mang tính ứng dụng và thực hành cao mà không thiên về tính học thuật như một số chương trình khác hiện nay tại Việt Nam. Theo tác giả Thái Duy Tuyên (2008), “Đổi mới phương pháp dạy học không phải là thay đổi các phương pháp dạy học đã có mà cần phát huy yếu tố tích cực của phương pháp dạy học hiện nay, vận dụng phương pháp dạy học hiện đại nhằm thay Trang 11 đổi cách dạy của thầy, phương pháp học của trò, chuyển từ học tập thụ động sang học tập tích cực, biến quá trình dạy học thành quá trình tự học” (tr.