Quản Lý Đào Tạo Từ Xa Đáp Ứng Nhu Cầu Nhân Lực Trình Độ Đại Học

Quản lý đào tạo từ xa giúp nâng cao chất lượng nhân lực trình độ đại học tại vùng đồng bằng sông Cửu Long, đáp ứng nhu cầu phát triển.

• Tác giả: Phạm Phương Tâm
• Người hướng dẫn: GS.TS Phan Văn Kha
• Trường học: Trường Đại học Cần Thơ
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Quản Lý Đào Tạo Từ Xa Đáp Ứng Nhu Cầu Nhân Lực Trình Độ Đại Học Vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÀO TẠO TỪ XA ĐÁP ỨNG NHU CẦU NHÂN LỰC TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Các nghiên cứu về đào tạo từ xa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học
• 1.3. Các nghiên cứu về quản lý đào tạo từ xa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học
• 1.4. Đào tạo từ xa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học
• 1.5. Một số khái niệm
• 1.6. Vai trò và đặc điểm đào tạo từ xa
• 1.7. Nhu cầu đào tạo nhân lực trình độ đại học thông qua đào tạo từ xa
• 1.8. Nội dung đào tạo từ xa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học
• 1.9. Quản lý đào tạo từ xa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học
• 1.10. Quản lý đào tạo từ xa
• 1.11. Tiếp cận quản lý đào tạo từ xa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học
• 1.12. Nội dung quản lý đào tạo từ xa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học
• 1.13. Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đào tạo từ xa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học
• 1.13.1. Nhóm các yếu tố khách quan
• 1.13.2. Nhóm các yếu tố chủ quan
• 1.14. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐÀO TẠO TỪ XA ĐÁP ỨNG NHU CẦU NHÂN LỰC TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG VÀ KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ QUỐC GIA
• 2.1. Tổ chức nghiên cứu thực trạng
• 2.2. Hồi cứu tư liệu, tổng kết kinh nghiệm thực tiễn
• 2.3. Khảo sát thực tiễn
• 2.4. Khái quát tình hình kinh tế, xã hội vùng Đồng bằng sông Cửu Long
• 2.5. Đặc điểm địa lý tự nhiên và kinh tế - xã hội vùng Đồng bằng sông Cửu Long
• 2.6. Thực trạng về nhân lực và nhu cầu nhân lực vùng Đồng bằng sông Cửu Long
• 2.7. Thực trạng đào tạo từ xa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học vùng Đồng bằng sông Cửu Long
• 2.8. Mạng lưới các cơ sở đào tạo có đào tạo từ xa vùng Đồng bằng sông Cửu Long
• 2.9. Quy mô sinh viên
• 2.10. Tổ chức đào tạo từ xa
• 2.11. Thực trạng quản lý đào tạo từ xa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học vùng Đồng bằng sông Cửu Long
• 2.12. Xây dựng quy hoạch đào tạo từ xa
• 2.13. Quản lý thực hiện quy hoạch đào tạo từ xa
• 2.14. Quản lý kiểm tra, giám sát và đánh giá đào tạo từ xa
• 2.15. Nhận xét chung
• 2.16. Kinh nghiệm một số quốc gia về quản lý đào tạo từ xa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học
• 2.16.1. Quản lý đào tạo từ xa của một số nước
• 2.16.2. Bài học kinh nghiệm áp dụng quản lý đào tạo từ xa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học ở Việt Nam
• 2.17. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP QUẢN LÝ ĐÀO TẠO TỪ XA ĐÁP ỨNG NHU CẦU NHÂN LỰC TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất giải pháp
• 3.1.1. Tính hệ thống
• 3.1.2. Tính cần thiết
• 3.1.3. Tính khả thi
• 3.1.4. Tính mục đích
• 3.1.5. Tính hiệu quả
• 3.1.6. Tính thực tiễn
• 3.2. Chủ thể quản lý thực hiện các giải pháp
• 3.2.1. Chính phủ
• 3.2.2. Bộ Giáo dục và Đào tạo
• 3.2.3. Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố vùng Đồng bằng sông Cửu Long
• 3.2.4. Các Cơ sở đào tạo từ xa
• 3.2.5. Các Cơ sở sử dụng nhân lực
• 3.2.6. Các Đơn vị liên kết đào tạo
• 3.3. Các giải pháp quản lý đào tạo từ xa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học của vùng đồng bằng sông Cửu Long
• 3.3.1. Giải pháp 1: Xây dựng quy hoạch đào tạo từ xa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học vùng Đồng bằng sông Cửu Long
• 3.3.2. Giải pháp 2: Quản lý phát triển chương trình đào tạo từ xa theo chuẩn đầu ra đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học
• 3.3.3. Giải pháp 3: Đổi mới tuyển sinh đào tạo từ xa đáp ứng sự đa dạng về nhu cầu sử dụng nhân lực trình độ đại học
• 3.3.4. Giải pháp 4: Hình thành mạng liên kết mở nguồn học liệu giữa các cơ sở đào tạo trong và ngoài vùng
• 3.3.5. Giải pháp 5: Đổi mới quản lý hoạt động dạy và học từ xa dựa trên cơ sở ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông
• 3.3.6. Giải pháp 6: Tăng cường cơ chế kiểm tra, giám sát đào tạo từ xa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học
• 3.3.7. Giải pháp 7: Quản lý liên kết đào tạo từ xa giữa cơ sở đào tạo và cơ sở sử dụng nhân lực đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học
• 3.4. Mối quan hệ giữa các giải pháp
• 3.5. Khảo nghiệm và thử nghiệm giải pháp đề xuất
• 3.5.1. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của giải pháp đề xuất
• 3.5.2. Phân tích và đánh giá kết quả khảo nghiệm
• 3.5.3. Thử nghiệm giải pháp đã đề xuất
• 3.6. Kết luận Chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Quản Lý Đào Tạo Từ Xa Đáp Ứng Nhu Cầu Nhân Lực

Quản lý đào tạo từ xa là một lĩnh vực đang ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển của công nghệ thông tin. Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam, nhu cầu nhân lực trình độ đại học ngày càng cao, đòi hỏi các cơ sở giáo dục phải linh hoạt trong việc tổ chức đào tạo. Đào tạo từ xa không chỉ giúp mở rộng cơ hội học tập cho nhiều đối tượng mà còn góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

1.1. Định nghĩa và vai trò của Đào Tạo Từ Xa

Đào tạo từ xa là hình thức giáo dục cho phép người học tiếp cận kiến thức mà không cần phải có mặt trực tiếp tại cơ sở giáo dục. Hình thức này giúp giảm bớt rào cản về địa lý và thời gian, từ đó tạo điều kiện cho nhiều người có cơ hội học tập hơn.

1.2. Lợi ích của Quản Lý Đào Tạo Từ Xa

Quản lý đào tạo từ xa mang lại nhiều lợi ích như tiết kiệm chi phí, tăng cường khả năng tiếp cận giáo dục cho người học, và nâng cao chất lượng đào tạo thông qua việc áp dụng công nghệ hiện đại.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Đào Tạo Từ Xa Đáp Ứng Nhu Cầu Nhân Lực

Mặc dù đào tạo từ xa mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Các cơ sở đào tạo cần phải giải quyết những vấn đề như chất lượng giảng dạy, sự tham gia của sinh viên, và việc áp dụng công nghệ trong giảng dạy.

2.1. Vấn Đề Chất Lượng Giảng Dạy

Chất lượng giảng dạy trong đào tạo từ xa thường bị ảnh hưởng bởi sự thiếu hụt trong việc tương tác giữa giảng viên và sinh viên. Điều này có thể dẫn đến việc sinh viên không tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Tương Tác

Sự thiếu hụt trong tương tác trực tiếp có thể làm giảm động lực học tập của sinh viên. Việc duy trì sự tham gia của sinh viên trong các khóa học trực tuyến là một thách thức lớn.

III. Phương Pháp Quản Lý Đào Tạo Từ Xa Hiệu Quả

Để quản lý đào tạo từ xa hiệu quả, các cơ sở giáo dục cần áp dụng những phương pháp quản lý hiện đại và linh hoạt. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý và giảng dạy là rất cần thiết.

3.1. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý đào tạo từ xa. Việc sử dụng các nền tảng học trực tuyến giúp cải thiện chất lượng giảng dạy và tạo điều kiện cho sinh viên tiếp cận tài liệu học tập dễ dàng hơn.

3.2. Đổi Mới Phương Pháp Giảng Dạy

Đổi mới phương pháp giảng dạy là cần thiết để thu hút sinh viên tham gia học tập. Các phương pháp như học tập dựa trên dự án hay học tập hợp tác có thể được áp dụng để nâng cao hiệu quả học tập.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Đào Tạo Từ Xa Tại Việt Nam

Đào tạo từ xa đã được áp dụng tại nhiều cơ sở giáo dục ở Việt Nam, đặc biệt là trong bối cảnh đại dịch COVID-19. Nhiều trường đại học đã chuyển sang hình thức đào tạo trực tuyến để đảm bảo việc học không bị gián đoạn.

4.1. Kinh Nghiệm Từ Các Trường Đại Học

Nhiều trường đại học tại Việt Nam đã áp dụng thành công mô hình đào tạo từ xa, giúp sinh viên có thể tiếp tục học tập trong thời gian giãn cách xã hội.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Đào Tạo Từ Xa

Các nghiên cứu cho thấy rằng đào tạo từ xa có thể đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học, đặc biệt là trong các lĩnh vực như công nghệ thông tin và quản lý.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Đào Tạo Từ Xa Tại Việt Nam

Tương lai của đào tạo từ xa tại Việt Nam rất hứa hẹn, với sự phát triển không ngừng của công nghệ và nhu cầu ngày càng cao về nhân lực trình độ đại học. Các cơ sở giáo dục cần tiếp tục cải tiến và đổi mới để đáp ứng nhu cầu này.

5.1. Xu Hướng Phát Triển Đào Tạo Từ Xa

Xu hướng phát triển đào tạo từ xa sẽ tiếp tục gia tăng, đặc biệt là trong bối cảnh công nghệ thông tin ngày càng phát triển mạnh mẽ.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính phủ để thúc đẩy sự phát triển của đào tạo từ xa, nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao cho đất nước.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Công trình “Quản lý đào tạo từ xa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học vùng Đồng bằng sông Cửu Long” là luận án tiến sĩ khoa học giáo dục của nghiên cứu sinh Phạm Phương Tâm, được thực hiện tại Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam năm 2016 dưới sự hướng dẫn khoa học của GS.TS. Phan Văn Kha và PGS.TS. Hà Thanh Toàn. Luận án thuộc chuyên ngành Quản lý giáo dục (Mã số: 62.14).

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Bối cảnh toàn cầu hóa và phát triển kinh tế tri thức đặt ra yêu cầu cấp bách về nguồn nhân lực chất lượng cao. Tại Việt Nam, các chủ trương của Đảng và Nhà nước (Nghị quyết Đại hội XI, Nghị quyết số 29/NQ-TW, Quyết định số 89/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ) đều khẳng định định hướng đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và phát triển mạng lưới giáo dục thường xuyên, học tập suốt đời, trong đó đào tạo từ xa (ĐTTX) giữ vai trò then chốt.

Vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là địa bàn kinh tế trọng điểm nhưng lại tồn tại thực trạng là "vùng trũng" về giáo dục và phát triển nhân lực. Dẫn liệu thống kê trong luận án chỉ ra:

• Tính đến năm 2011, dân số toàn vùng đạt 17.330,9 nghìn người nhưng tỷ lệ lao động đang làm việc đã qua đào tạo chỉ đạt 8,6%; tỷ lệ lao động có trình độ đại học (ĐH) trở lên chỉ chiếm 3,4% (thấp nhất cả nước).
• Tỷ lệ thất nghiệp và thiếu việc làm của vùng ở mức cao: tỷ lệ thất nghiệp chiếm 4,3% lực lượng lao động (tương ứng 400,1 nghìn người); số người thiếu việc làm trong độ tuổi lao động là 1.285,8 nghìn người (chiếm 93,9% tổng số người thiếu việc làm của vùng).
• Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông năm học 2010–2011 đạt 91,28%; quy mô sinh viên ĐH, cao đẳng (CĐ) năm 2011 toàn vùng là 117.500 người, trong đó sinh viên theo học ĐTTX chỉ đạt 14.000 người.

Thực tiễn đào tạo nhân lực trình độ ĐH tại vùng ĐBSCL chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội (KT - XH). Hình thức ĐTTX có hướng dẫn tại các cơ sở đào tạo (CSĐT) lớn trong vùng như Trường Đại học Cần Thơ, Trường Đại học Trà Vinh, Trường Đại học Đồng Tháp dù đạt được những kết quả ban đầu nhưng công tác quản lý còn nhiều bất cập, thiếu tính đồng bộ và chưa gắn chặt với nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Khoảng trống nghiên cứu được tác giả xác định là: chưa có công trình chuyên sâu nghiên cứu về quản lý ĐTTX có hướng dẫn trình độ ĐH gắn với đặc thù cung - cầu nhân lực vùng ĐBSCL.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

• Mục tiêu nghiên cứu: Làm rõ cơ sở lý luận, hình thành khung lý luận và từ thực tiễn ĐTTX, quản lý ĐTTX để đề xuất các giải pháp quản lý ĐTTX nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ ĐH phục vụ cho quá trình phát triển KT - XH, đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa (CNH - HĐH) và hội nhập quốc tế (HNQT) của vùng ĐBSCL.
• Nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý ĐTTX đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ ĐH.
  2. Đánh giá thực trạng ĐTTX và quản lý ĐTTX đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ ĐH vùng ĐBSCL.
  3. Đề xuất các giải pháp quản lý ĐTTX đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ ĐH vùng ĐBSCL.
  4. Khảo nghiệm và thử nghiệm giải pháp nhằm chứng minh tính cấp thiết và khả thi của các giải pháp đề xuất.

Giả thuyết khoa học

Quản lý ĐTTX dù đạt được một số kết quả nhưng còn nhiều hạn chế và bất cập, chưa phát huy tối đa lợi thế để đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ ĐH cho vùng ĐBSCL trong tình hình hiện nay. Nếu vận dụng các tiếp cận theo các thành tố của quá trình ĐTTX, tiếp cận cung – cầu và tiếp cận các chức năng quản lý để xây dựng các giải pháp về xây dựng quy hoạch, quản lý phát triển chương trình đào tạo, đổi mới tuyển sinh, hình thành mạng liên kết mở nguồn học liệu, quản lý hoạt động dạy và học từ xa, kiểm tra, giám sát đảm bảo chất lượng và liên kết ĐTTX giữa CSĐT và cơ sở sử dụng nhân lực (CSSDNL) sẽ đáp ứng thiết thực nhu cầu nhân lực trình độ ĐH phục vụ cho sự nghiệp CNH - HĐH và HNQT của vùng ĐBSCL.

Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu

• Khách thể nghiên cứu: ĐTTX đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ ĐH.
• Đối tượng nghiên cứu: Quản lý ĐTTX ở các trường ĐH đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ ĐH vùng ĐBSCL.
• Phạm vi nội dung: Nghiên cứu nội dung quản lý của Hiệu trưởng các CSĐT vùng ĐBSCL trong quản lý ĐTTX có hướng dẫn trình độ ĐH.
• Phạm vi địa bàn và đối tượng khảo sát: Khảo sát tại 03 CSĐT chủ trì (Đại học Cần Thơ, Đại học Trà Vinh, Đại học Đồng Tháp), 24 đơn vị liên kết (ĐVLK) đào tạo, 24 cán bộ quản lý (CBQL), 120 giảng viên (GV), 545 sinh viên (SV), 117 sinh viên tốt nghiệp (SVTN), 30 CSSDNL. Địa bàn thử nghiệm trực tiếp tại Trường Đại học Cần Thơ và 04 đơn vị liên kết.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu trước đây được điểm lại

Luận án đã hệ thống hóa lịch sử hình thành và phát triển của ĐTTX cùng các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước:

1. Lịch sử và lý luận quốc tế về đào tạo từ xa:

   • Quá trình phát triển từ đào tạo hàm thụ của Isaas Pitman (1840 tại Anh), mô hình trường hàm thụ tại New Zealand (1922), Canada (1929), chương trình phát thanh trên đài BBC (1927), đào tạo hỗ trợ qua điện thoại tại Đại học IOWA - Hoa Kỳ (1939).
   • Đánh giá của UNESCO (1996, 2009 tại WCHE-Paris) về triển vọng của ĐTTX trong việc hiện thực hóa xã hội học tập và khai thác công nghệ thông tin truyền thông (ICT).
   • Quan điểm về ĐTTX của các tác giả quốc tế: Moore (1973), Keegan (1980 - nghiên cứu mô hình intelligent flexible learning và các đặc điểm phân tách không gian), Holmberg (1981), Kaye & Rumble (1981), Wedemeyer (1982), France Henri (1988 - tiếp cận hệ thống sư phạm và tự học có hỗ trợ), Amena Begum & Jesmin Pervin (2011 - quản lý đảm bảo chất lượng ĐTTX).

2. Các nghiên cứu trong nước về ĐTTX và quản lý ĐTTX:

   • Dự án Việt - Bỉ (2000) với tài liệu Hỗ trợ học từ xa phân tích phương pháp giáo dục người trưởng thành và công nghệ ĐTTX.
   • Nguyễn Cảnh Toàn (2001) trong Tự đào tạo, tự học, tự nghiên cứu và Nguyễn Cảnh Toàn, Lê Hải Yến (2012) trong Xã hội học tập, học tập suốt đời và các kỹ năng tự học nhấn mạnh vai trò tự học, sự phối hợp giữa "thầy trong" và "thầy ngoài".
   • Tạ Thế Truyền (2001) nghiên cứu bồi dưỡng CBQL giáo dục theo hình thức giáo dục từ xa dưới góc độ kinh tế học giáo dục.
   • Triều Hải Hoàng (2004) tiếp cận ĐTTX dưới góc độ xã hội hóa giáo dục và công bằng xã hội.
   • Bùi Thanh Giang (2008) phân tích quy trình phát triển học liệu và ứng dụng e-learning trong ĐTTX.
   • Trình Thanh Hà (2011) với luận án tiến sĩ về cơ sở lý luận và thực tiễn bảo đảm chất lượng đào tạo ĐH từ xa ở Việt Nam.
   • Đặng Văn Dân (2014) phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới cầu ĐTTX tại Việt Nam.

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Mặc dù các công trình trên đã phân tích ĐTTX dưới nhiều khía cạnh (lý luận dạy học, công nghệ học liệu, bảo đảm chất lượng, xã hội học tập), song chưa có công trình nào nghiên cứu toàn diện việc quản lý ĐTTX có hướng dẫn trình độ ĐH đặt trong mối quan hệ hữu cơ với nhu cầu nhân lực (tiếp cận cung - cầu) theo các đặc thù kinh tế - xã hội, địa lý và nhân khẩu học của vùng ĐBSCL. Luận án giải quyết khoảng trống này bằng việc xây dựng mô hình quản lý tích hợp, khảo sát thực chứng trên quy mô vùng và thử nghiệm giải pháp quản lý tuyển sinh thực tế.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

Luận án xây dựng khung lý luận dựa trên ba tiếp cận quản lý:

1. Tiếp cận theo các thành tố của quá trình đào tạo (Mô hình CIPO của UNESCO): Phân tích hệ thống ĐTTX qua 4 thành tố: Bối cảnh (Context) – Đầu vào (Input) – Quá trình (Process) – Đầu ra (Output).
2. Tiếp cận theo nhu cầu của cơ sở sử dụng nhân lực (Cung – Cầu): Đặt quản lý ĐTTX trong quy luật thị trường lao động; đầu ra của đào tạo phải đáp ứng yêu cầu của CSSDNL về số lượng, cơ cấu ngành nghề, chất lượng và thời gian cung ứng.
3. Tiếp cận theo các chức năng quản lý: Tiếp cận hoạt động quản lý ĐTTX thông qua chu trình: Xây dựng quy hoạch – Quản lý thực hiện quy hoạch – Quản lý các tác động bối cảnh – Quản lý kiểm tra, giám sát và đánh giá.

+-----------------------------------------------------------------------+
|                          YẾU TỐ BỐI CẢNH                              |
| (Kinh tế - xã hội; Cơ chế, chính sách; Nhu cầu nhân lực vùng ĐBSCL)   |
+-----------------------------------+-----------------------------------+
                                    |
+-----------------------------------v-----------------------------------+
|                          YẾU TỐ ĐẦU VÀO                               |
| - Quy hoạch đào tạo từ xa                                             |
| - Quản lý chương trình đào tạo theo chuẩn đầu ra                      |
| - Quản lý tuyển sinh theo nhu cầu xã hội                             |
| - Quản lý đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý                        |
| - Quản lý phương tiện kỹ thuật và nguồn học liệu mở                   |
| - Quản lý tài chính                                                   |
+-----------------------------------+-----------------------------------+
                                    |
+-----------------------------------v-----------------------------------+
|                          YẾU TỐ QUÁ TRÌNH                             |
| - Quản lý hoạt động dạy và hướng dẫn của giảng viên                   |
| - Quản lý hoạt động học và tự học của sinh viên                       |
| - Quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập                          |
+-----------------------------------+-----------------------------------+
                                    |
+-----------------------------------v-----------------------------------+
|                          YẾU TỐ ĐẦU RA                                |
| - Quản lý thông tin việc làm của sinh viên tốt nghiệp                 |
| - Quản lý sự phát triển nghề nghiệp của người học                     |
| - Quản lý mức độ thỏa mãn nhu cầu của CSSDNL và cộng đồng            |
+-----------------------------------------------------------------------+

Khái niệm công cụ cốt lõi

• Đào tạo từ xa trình độ đại học: Là hình thức đào tạo trình độ đại học, trong đó vai trò tự học của người học là chính cùng với sự hỗ trợ, hướng dẫn trực tiếp (mặt giáp mặt) và gián tiếp của người dạy, với sự hỗ trợ của hệ thống nguồn học liệu mở và các phương tiện công nghệ thông tin và truyền thông hiện đại của các cơ sở đào tạo nhân lực. Thời lượng tập trung nghe hướng dẫn, giải đáp thắc mắc chiếm từ 15% đến 25% (tối đa không quá 30%) số giờ kế hoạch học phần.
• Nhu cầu nhân lực trình độ đại học: Là nhu cầu sử dụng người lao động đã được đào tạo trình độ đại học về số lượng, cơ cấu ngành nghề và chất lượng đào tạo, đóng góp cho sự phát triển KT - XH ở các địa phương, vùng miền và quốc gia.

Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp nghiên cứu lý luận: Thu thập, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa các chủ trương, đường lối, chính sách giáo dục của Đảng, Nhà nước và tài liệu khoa học chuyên ngành.
• Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
  • Hồi cứu tư liệu và tổng kết kinh nghiệm: Thu thập các báo cáo thống kê, số liệu kinh tế - xã hội, dữ liệu đào tạo của các trường ĐH vùng ĐBSCL.
  • Khảo sát bằng phiếu hỏi: Sử dụng hệ thống bảng hỏi với thang đo Likert đánh giá thực trạng ĐTTX và quản lý ĐTTX trên diện rộng.
  • Phương pháp chuyên gia: Tham vấn ý kiến các nhà khoa học, nhà quản lý giáo dục.
  • Phương pháp khảo nghiệm và thử nghiệm: Khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của 7 giải pháp; thử nghiệm thực tế giải pháp đổi mới tuyển sinh tại Trường Đại học Cần Thơ.
  • Phương pháp thống kê toán học: Xử lý số liệu khảo sát qua phần mềm thống kê, tính điểm trung bình ($\bar{X}$), độ lệch chuẩn ($SD$), hệ số tương quan ($r$).

Nhóm đối tượng khảo sát	Số lượng mẫu thực tế
Cơ sở đào tạo chủ trì ĐTTX	03 trường (ĐH Cần Thơ, ĐH Trà Vinh, ĐH Đồng Tháp)
Đơn vị liên kết đào tạo (ĐVLK)	24 đơn vị
Cán bộ quản lý (CBQL)	24 người
Giảng viên (GV)	120 người
Sinh viên đang học (SV)	545 người
Sinh viên đã tốt nghiệp (SVTN)	117 người
Cơ sở sử dụng nhân lực (CSSDNL)	30 cơ sở

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý đào tạo từ xa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học

Chương 1 hệ thống hóa các vấn đề lý luận về ĐTTX và quản lý ĐTTX:

• Bản chất và đặc điểm ĐTTX: ĐTTX có sự gián cách về không gian, thời gian giữa người dạy và người học; lấy tự học làm trung tâm; có sự hỗ trợ của học liệu, phương tiện kỹ thuật và hướng dẫn trực tiếp/gián tiếp của GV; có tương tác hai chiều; liên hệ mật thiết với hệ thống giáo dục thường xuyên và phong trào học tập suốt đời.
• Mối quan hệ giữa phát triển KT - XH và nhu cầu nhân lực: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp - dịch vụ thúc đẩy nhu cầu nhân lực trình độ ĐH. ĐTTX là phương thức đào tạo linh hoạt, kinh tế, diện bao phủ rộng, giúp giải quyết bài toán đào tạo và đào tạo lại quy mô lớn mà đào tạo chính quy không thể đáp ứng kịp thời.
• Nội dung quản lý ĐTTX theo tiếp cận hệ thống:
  • Quản lý đầu vào: Xây dựng quy hoạch ĐTTX dựa trên dự báo thị trường lao động; phát triển chương trình đào tạo theo chuẩn đầu ra; quản lý tuyển sinh đúng đối tượng và năng lực; phát triển đội ngũ GV dạy từ xa; quản lý phương tiện kỹ thuật và nguồn học liệu; quản lý tài chính.
  • Quản lý quá trình: Quản lý hoạt động giảng dạy, hướng dẫn của GV; quản lý nề nếp và phương pháp tự học của SV; quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập đảm bảo khách quan, chính xác.
  • Quản lý đầu ra: Quản lý thông tin việc làm của SVTN; theo dõi sự phát triển nghề nghiệp; đánh giá mức độ thỏa mãn của CSSDNL và cộng đồng.
  • Quản lý yếu tố bối cảnh: Quản lý việc thực thi cơ chế, chính sách của Nhà nước và địa phương; quản lý hợp tác, liên kết đào tạo.

Chương 2: Thực trạng quản lý đào tạo từ xa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học vùng Đồng bằng sông Cửu Long và kinh nghiệm của một số quốc gia

Chương 2 trình bày kết quả điều tra thực trạng tại vùng ĐBSCL giai đoạn 2014–2015:

• Bối cảnh nhân lực vùng ĐBSCL: Lực lượng lao động lớn nhưng trình độ chuyên môn kỹ thuật thấp. Giai đoạn 2015–2020, nhu cầu chuyển dịch cơ cấu ngành đòi hỏi gia tăng mạnh tỷ trọng nhân lực trình độ ĐH ở các khối ngành kinh tế, kỹ thuật - công nghệ, sư phạm, nông nghiệp công nghệ cao và luật.
• Thực trạng tổ chức ĐTTX: Mạng lưới ĐTTX tập trung chủ yếu ở 3 trường ĐH (Cần Thơ, Trà Vinh, Đồng Tháp) phối hợp với 24 ĐVLK (các Trung tâm GDTX tỉnh/huyện). Năm học 2014–2015, quy mô tuyển sinh và đào tạo ĐTTX có xu hướng chững lại do sự cạnh tranh của các hình thức đào tạo khác và những rào cản về cơ sở vật chất, công nghệ.

Thành tố quản lý ĐTTX	Thực trạng và Đánh giá từ khảo sát
Xây dựng quy hoạch ĐTTX	Đã ban hành kế hoạch nhưng chưa mang tính chiến lược dài hạn; việc điều tra nhu cầu thị trường lao động chưa được tiến hành định kỳ, thường xuyên.
Chương trình đào tạo	Chủ yếu chuyển đổi cơ học từ chương trình chính quy, chưa thiết kế riêng biệt tối ưu cho tự học; chuẩn đầu ra chưa gắn kết chặt chẽ với phản hồi từ CSSDNL.
Tuyển sinh ĐTTX	Phương thức xét tuyển đơn giản nhưng công tác tư vấn, định hướng nghề nghiệp cho thí sinh lớn tuổi và học sinh tốt nghiệp THPT còn hạn chế.
Đội ngũ giảng viên	GV có trình độ chuyên môn cao nhưng thiếu kỹ năng sư phạm dạy từ xa, kỹ năng biên soạn học liệu đa phương tiện và kỹ năng tương tác trực tuyến.
Học liệu & Phương tiện kỹ thuật	Giáo trình in ấn vẫn là chủ đạo; nguồn học liệu điện tử, đĩa CD-ROM, bài giảng trực tuyến chưa phong phú; hạ tầng công nghệ tại các ĐVLK còn thiếu thốn.
Hoạt động dạy và học	Giờ tập trung hướng dẫn còn nặng về thuyết trình; quản lý hoạt động tự học của SV chưa có công cụ giám sát hữu hiệu; tương tác hai chiều còn thưa thớt.
Kiểm tra, đánh giá	Quy trình tổ chức thi nghiêm túc nhưng hình thức thi tự luận truyền thống còn chiếm đa số, chưa đa dạng hóa các hình thức đánh giá quá trình và trực tuyến.
Theo dõi đầu ra & Liên kết CSSDNL	Chưa có bộ phận chuyên trách theo dõi việc làm của SVTN; sự tham gia của CSSDNL vào quá trình đào tạo và thẩm định chương trình còn mang tính hình thức.

• Kinh nghiệm quốc tế: Luận án tổng kết bài học quản lý ĐTTX từ các nước có hệ thống đại học mở phát triển (Anh, Thái Lan, Hàn Quốc, Trung Quốc) về cơ chế tự chủ, hệ thống đảm bảo chất lượng, xây dựng nguồn học liệu mở và chính sách hỗ trợ người học.

Chương 3: Giải pháp quản lý đào tạo từ xa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Chương 3 đề xuất hệ thống 7 giải pháp quản lý đồng bộ dựa trên 6 nguyên tắc (tính hệ thống, tính cần thiết, tính khả thi, tính mục đích, tính hiệu quả, tính thực tiễn) và phân định trách nhiệm của 6 chủ thể quản lý (Chính phủ, Bộ GD&ĐT, UBND cấp tỉnh, Cơ sở đào tạo, Cơ sở sử dụng nhân lực, Đơn vị liên kết):

STT	Tên giải pháp	Nội dung trọng tâm
1	Xây dựng quy hoạch ĐTTX đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ ĐH vùng ĐBSCL	Xây dựng quy trình 5 bước dự báo nhu cầu nhân lực vùng; xác định cơ cấu ngành, chỉ tiêu tuyển sinh phù hợp với chiến lược phát triển KT - XH từng địa phương.
2	Quản lý phát triển chương trình đào tạo theo chuẩn đầu ra	Thiết kế chương trình theo hướng tiếp cận năng lực thực hiện; mời đại diện CSSDNL tham gia ban soạn thảo, thẩm định chương trình; định kỳ cập nhật nội dung.
3	Đổi mới tuyển sinh ĐTTX đáp ứng sự đa dạng về nhu cầu nhân lực	Đa dạng hóa phương thức xét tuyển; thành lập ban tư vấn tuyển sinh chuyên nghiệp; mở rộng truyền thông, định hướng ngành học phù hợp với từng đối tượng.
4	Hình thành mạng liên kết mở nguồn học liệu giữa các CSĐT trong và ngoài vùng	Xây dựng kho tài nguyên giáo dục mở (OER); số hóa bài giảng, giáo trình điện tử; chia sẻ dùng chung học liệu giữa các trường ĐH vùng ĐBSCL.
5	Đổi mới quản lý hoạt động dạy và học dựa trên ứng dụng ICT	Ứng dụng hệ thống quản lý học tập (LMS/LCMS); kết hợp linh hoạt giữa tự học, học trực tuyến và hướng dẫn trực tiếp; bồi dưỡng phương pháp giảng dạy từ xa cho GV.
6	Tăng cường cơ chế kiểm tra, giám sát ĐTTX đảm bảo chất lượng	Xây dựng bộ tiêu chí kiểm định chất lượng ĐTTX nội bộ; đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá quá trình; giám sát chặt chẽ các kỳ thi kết thúc học phần.
7	Quản lý liên kết đào tạo giữa CSĐT và CSSDNL	Ký kết hợp đồng trách nhiệm đào tạo theo đơn đặt hàng; tạo điều kiện cho SV thực tập, kiến tập tại CSSDNL; xây dựng cơ chế phản hồi thông tin sau tốt nghiệp.

• Kết quả khảo nghiệm: Khảo sát lấy ý kiến của cán bộ quản lý, giảng viên và đại diện cơ sở sử dụng nhân lực về 7 giải pháp cho thấy điểm trung bình về tính cần thiết đạt từ 4,25 đến 4,68/5,0; tính khả thi đạt từ 4,12 đến 4,55/5,0. Hệ số tương quan Pearson giữa tính cần thiết và tính khả thi đạt mức cao ($r > 0,7$), khẳng định sự phù hợp của hệ thống giải pháp.
• Kết quả thử nghiệm: Tiến hành thử nghiệm giải pháp 3 (Đổi mới tuyển sinh ĐTTX) tại Trường Đại học Cần Thơ trong năm tuyển sinh 2015. Kết quả so sánh với năm 2014 cho thấy: số lượng hồ sơ đăng ký tăng, tỷ lệ nhập học thực tế tăng, cơ cấu ngành tuyển sinh sát hơn với nhu cầu nhân lực các tỉnh trong vùng, quy trình xét tuyển và tư vấn được tối ưu hóa.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về lý luận

1. Bổ sung và hoàn thiện khung lý luận về quản lý ĐTTX có hướng dẫn trình độ ĐH tiếp cận theo mô hình CIPO (Bối cảnh - Đầu vào - Quá trình - Đầu ra) của UNESCO, tích hợp với quy luật Cung - Cầu của thị trường lao động và hệ thống các chức năng quản lý giáo dục.
2. Xác định rõ các đặc trưng sư phạm của mô hình ĐTTX có hướng dẫn đặc thù tại Việt Nam: kết hợp giữa năng lực tự học của người học với vai trò tư vấn, giải đáp trực tiếp của giảng viên (chiếm 15%–25% thời lượng), khắc phục khoảng cách địa lý và tâm lý của người học vùng ĐBSCL.

Đóng góp mới về thực tiễn

1. Cung cấp hệ thống dữ liệu thực chứng toàn diện về thực trạng phát triển nhân lực, mạng lưới đào tạo và công tác quản lý ĐTTX tại các trường đại học trọng điểm vùng ĐBSCL giai đoạn 2014–2015.
2. Chỉ rõ các điểm nghẽn trong quản lý ĐTTX tại địa bàn nghiên cứu: quy hoạch thụ động, chương trình chưa tinh giản theo chuẩn đầu ra, học liệu điện tử chưa đáp ứng, phương thức dạy học trực tuyến chưa phát triển đồng bộ và mối liên kết với CSSDNL còn lỏng lẻo.
3. Đề xuất hệ thống 7 giải pháp quản lý đồng bộ, khả thi, được minh chứng qua khảo nghiệm chuyên gia và thử nghiệm thực tế tại Trường Đại học Cần Thơ.

Kiến nghị đề xuất

• Đối với Chính phủ và các Bộ ngành liên quan: Hoàn thiện hành lang pháp lý, quy chế đào tạo từ xa trình độ đại học; có chính sách tài chính, đầu tư hạ tầng viễn thông và công nghệ thông tin cho vùng ĐBSCL; công nhận giá trị văn bằng ĐTTX bình đẳng trong tuyển dụng công chức, viên chức.
• Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo: Ban hành bộ chuẩn kiểm định chất lượng riêng cho chương trình ĐTTX; quy định cụ thể về phát triển nguồn học liệu mở; hướng dẫn liên kết đào tạo từ xa giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp.
• Đối với Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố vùng ĐBSCL: Xây dựng quy hoạch nhân lực địa phương định kỳ làm căn cứ đặt hàng đào tạo; hỗ trợ kinh phí và cơ sở vật chất cho các Trung tâm GDTX làm đơn vị liên kết ĐTTX.
• Đối với các cơ sở giáo dục đại học: Kiện toàn bộ máy quản lý ĐTTX; đổi mới chương trình theo chuẩn đầu ra; xây dựng học liệu số; đào tạo kỹ năng dạy từ xa cho giảng viên; thiết lập hệ thống cơ sở dữ liệu cựu sinh viên.
• Đối với cơ sở sử dụng nhân lực: Phối hợp với nhà trường xây dựng chuẩn đầu ra, tham gia quá trình đào tạo và tiếp nhận sinh viên thực hành, thực tập.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của luận án:
  • Phạm vi khảo sát thực tế tập trung tại 03 trường đại học chủ trì có quy mô lớn tại vùng ĐBSCL (Đại học Cần Thơ, Đại học Trà Vinh, Đại học Đồng Tháp) và 24 đơn vị liên kết, chưa thể bao quát toàn bộ các cơ sở đào tạo ngoài vùng đang mở trạm đào tạo từ xa tại địa bàn.
  • Luận án tập trung chủ yếu vào mô hình ĐTTX có hướng dẫn (kết hợp tự học với các đợt tập trung gián đoạn), chưa đi sâu phân tích mô hình e-learning hoàn toàn trực tuyến (100% online) vốn đòi hỏi nền tảng công nghệ cao hơn.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Nghiên cứu mô hình quản lý ĐTTX hoàn toàn trên nền tảng số (E-learning, MOOCs) thích ứng với bối cảnh chuyển đổi số giáo dục đại học.
  • Mở rộng nghiên cứu quản lý ĐTTX đối với bậc đào tạo sau đại học (thạc sĩ, tiến sĩ) và các chương trình đào tạo cấp chứng chỉ ngắn hạn đáp ứng yêu cầu bồi dưỡng thường xuyên của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với các nhà hoạch định chính sách giáo dục: Cung cấp cơ sở lý luận và số liệu thực chứng để hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý đào tạo từ xa, phát triển giáo dục mở và xây dựng xã hội học tập.
• Đối với cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục đại học: Cung cấp quy trình 7 bước quản lý đồng bộ từ khâu dự báo, xây dựng chương trình, tuyển sinh, tổ chức dạy học đến đánh giá đầu ra và liên kết doanh nghiệp; có thể áp dụng trực tiếp tại các trung tâm, viện đào tạo từ xa.
• Đối với giảng viên và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Tài liệu tham khảo hữu ích về phương pháp nghiên cứu kết hợp CIPO và cung - cầu lao động; phương pháp thiết kế bộ công cụ khảo sát thực trạng và quy trình thử nghiệm giải pháp quản lý giáo dục.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khái niệm "Đào tạo từ xa trình độ đại học có hướng dẫn" trong luận án được hiểu như thế nào?
Luận án xác định đây là hình thức đào tạo đại học lấy việc tự học, tự nghiên cứu của người học làm cốt lõi, kết hợp với sự hỗ trợ, phụ đạo trực tiếp (mặt giáp mặt) và gián tiếp của giảng viên, có sự trợ giúp của phương tiện kỹ thuật hiện đại và nguồn học liệu mở. Thời lượng tập trung nghe hướng dẫn trực tiếp chiếm từ 15% đến 25% (không vượt quá 30%) kế hoạch học phần.

2. Luận án sử dụng những khung lý thuyết và tiếp cận nghiên cứu nào để giải quyết vấn đề quản lý ĐTTX?
Tác giả tích hợp 3 hướng tiếp cận chính: (1) Tiếp cận theo các thành tố của quá trình đào tạo theo mô hình CIPO của UNESCO (Bối cảnh - Đầu vào - Quá trình - Đầu ra); (2) Tiếp cận theo quy luật Cung - Cầu của thị trường lao động và cơ sở sử dụng nhân lực; (3) Tiếp cận theo chu trình các chức năng quản lý (Lập kế hoạch/Quy hoạch, Tổ chức thực hiện, Chỉ đạo, Kiểm tra/Đánh giá).

3. Khảo sát thực trạng trong luận án được triển khai trên quy mô mẫu như thế nào?
Nghiên cứu được tiến hành trên 03 trường đại học chủ trì đào tạo từ xa tại vùng ĐBSCL (ĐH Cần Thơ, ĐH Trà Vinh, ĐH Đồng Tháp) và 24 đơn vị liên kết, với tổng số khách thể khảo sát gồm: 24 cán bộ quản lý, 120 giảng viên, 545 sinh viên đang học, 117 sinh viên đã tốt nghiệp và 30 cơ sở sử dụng nhân lực trên địa bàn.

4. Luận án đề xuất bao nhiêu giải pháp quản lý và giải pháp nào đã được tiến hành thử nghiệm thực tế?
Luận án đề xuất hệ thống 7 giải pháp quản lý toàn diện (quy hoạch, chương trình chuẩn đầu ra, tuyển sinh, học liệu mở, dạy và học ứng dụng ICT, kiểm tra giám sát, liên kết CSSDNL). Trong đó, Giải pháp 3 (Đổi mới tuyển sinh ĐTTX đáp ứng sự đa dạng về nhu cầu sử dụng nhân lực) đã được thử nghiệm thực tế tại Trường Đại học Cần Thơ năm 2015 và chứng minh được hiệu quả nâng cao quy mô, chất lượng đầu vào.

---

Kết luận

Luận án của tác giả Phạm Phương Tâm đã giải quyết một cách khoa học và hệ thống bài toán quản lý đào tạo từ xa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Bằng việc kết hợp mô hình CIPO, tiếp cận cung - cầu thị trường lao động và các chức năng quản lý, công trình đã làm sáng tỏ cơ sở lý luận cũng như bức tranh thực trạng quản lý ĐTTX tại địa bàn nghiên cứu giai đoạn 2014–2015. Hệ thống 7 giải pháp quản lý được đề xuất có cơ sở khoa học vững chắc, tính khả thi cao và đã được chứng minh qua khảo nghiệm chuyên gia cùng thử nghiệm thực tế, đóng góp thiết thực cho công tác nâng cao dân trí, phát triển nhân lực và xây dựng xã hội học tập tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÀO TẠO TỪ XA ĐÁP ỨNG NHU CẦU NHÂN LỰC TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Các nghiên cứu về đào tạo từ xa đáp ứng nhu cầu nhân lực trình độ đại học Lịch sử phát triển GD&ĐT đã có nhiều công trình nghiên cứu về ĐTTX. Theo thời gian, từ lúc sơ khai của ĐTTX là đào tạo hàm thụ, thông qua việc giảng dạy cho các giáo sĩ nhà thờ bằng cách gửi thư trao đổi vào những năm 50 - 60 sau công nguyên theo lối gửi thư (correspondence study) nhưng chỉ giới hạn tổ chức trong giáo hội.

Mãi cho đến những năm 1840 tại Anh, Isaas Pitman đã tổ chức đào tạo tốc ký theo hình thức hàm thụ, đây là lớp học hàm thụ đầu tiên được ghi nhận trong lịch sử ĐTTX [90]. Năm 1922, ở NewZeland đã bắt đầu nghiên cứu và tổ chức loại trường hàm thụ. Giai đoạn này, ĐTTX vẫn là dạng ĐTTX cấp thấp, người học chủ yếu vẫn thông qua thư từ tài liệu, sách vở. Ở Canada cũng thế đến năm 1929, Vancouver sáng lập trường hàm thụ nhưng chỉ triển khai ở bậc sơ trung học.

Tiếp đến, vào năm 1927 lần đầu tiên ở Anh đã thực hiện chương trình giảng dạy đầu tiên trên đài BBC. GV đến đài phát thanh để ghi âm bài giảng và sau đó phát sóng, đây vẫn chỉ là hình thức truyền thụ kiến thức chưa có tổ chức quản lý đào tạo. Năm 1939, tại trường ĐH IOWA - Hoa Kỳ, người ta đã tổ chức giảng dạy có sự hỗ trợ của các thiết bị kỹ thuật thông qua phương tiện điện thoại, kết hợp với biên tập và phát tài liệu hướng dẫn tự học cho SV. UNESCO từ những năm 1996 và 2009 [87] đã có những nhận định, đánh giá về ĐTTX: “ĐTTX là hình thức giáo dục có triển vọng nhất của thế kỷ 21 và là hình thức giáo dục sẽ ngự trị trong tương lai vì nó hỗ trợ tích cực xã hội học tập” vì “giáo dục là một quyền con người cơ bản và là một giá trị nhân bản phổ quát và nó sẽ được làm cho hiện hữu trong cả cuộc đời của mỗi cá nhân”.

Thông báo do UNESCO công bố tại Hội nghị thế giới về Giáo dục ĐH tại Paris năm 2009 (WCHE-2009) cũng đã khuyến cáo: “Cần hỗ trợ khai thác tích hợp đầy đủ hơn ICT và thúc đẩy giáo dục từ xa nhằm đáp ứng nhu cầu tăng nhanh giáo dục ĐH”. Trong nước, những năm gần đây xây dựng xã hội học tập, tạo điều kiện để người dân được học tập suốt đời, vấn đề liên quan đến ĐTTX trong đào tạo nhân lực cho sự nghiệp CNH - HĐH và HNQT đã được sự quan tâm của xã hội, là hướng nghiên cứu của giới khoa học với nhiều luận án, công trình nghiên cứu: Tác giả Nguyễn Cảnh Toàn (2001) [64] trong tác phẩm Tự đào tạo, tự học, tự nghiên cứu, tác giả đã đề cập đến nhiều vấn đề, nhiều khía cạnh khác nhau trong 8 ĐTTX. Tác giả đã đưa ra quan điểm về ĐTTX, đặc biệt nhấn mạnh đến việc tự học, tự nghiên cứu của người học bên cạnh sự hỗ trợ, phụ đạo, hướng dẫn của đội ngũ GV trong ĐTTX. Tác giả nêu việc chú trọng phát triển ĐTTX với quan điểm đây là hình thức đào tạo góp phần quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Đồng thời, tác phẩm cũng nêu rõ những điểm cơ bản để phát huy năng lực tự học.