Luận Văn: Đầu Tư PPP Phát Triển Hạ Tầng - Kinh Nghiệm Quốc Tế và Hàm Ý cho Việt Nam (ĐHQGHN)

Luận văn thạc sĩ: PPP phát triển hạ tầng - Kinh nghiệm quốc tế & hàm ý cho Việt Nam. Nghiên cứu chuyên sâu về đầu tư công tư (PPP).

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương Thanh
• Người hướng dẫn: Pgs.ts Nguyễn Thị Kim Anh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh Tế Quốc Tế
• Đề tài: Đầu Tư Theo Hình Thức Công – Tư Để Phát Triển Cơ Sở Hạ Tầng: Kinh Nghiệm Quốc Tế Và Hàm Ý Cho Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về PPP Đầu Tư Hạ Tầng Mô Hình Hợp Tác Tối Ưu

Đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) là một phương thức hợp tác chiến lược giữa nhà nước và khu vực tư nhân. Mô hình này được thiết kế để phát triển cơ sở hạ tầng và cung cấp dịch vụ công. Bản chất của hợp tác công tư là sự thỏa thuận hợp đồng dài hạn, trong đó khu vực tư nhân tham gia vào việc thiết kế, xây dựng, cấp vốn, vận hành và bảo trì các công trình hạ tầng. Mục tiêu chính của PPP đầu tư hạ tầng là tận dụng hiệu quả quản lý, chuyên môn kỹ thuật và nguồn vốn từ tư nhân để giảm bớt gánh nặng cho ngân sách nhà nước. Các dự án PPP không chỉ giúp đẩy nhanh tiến độ xây dựng các công trình trọng điểm mà còn cải thiện chất lượng dịch vụ, nâng cao hiệu quả đầu tư công. Theo Ngân hàng Thế giới (WB), dự án PPP được định nghĩa là thỏa thuận dài hạn giữa khu vực công và tư nhân, nhằm cung cấp cơ sở hạ tầng và dịch vụ công. Tại Việt Nam, hình thức này đã được áp dụng từ những năm 1990 và ngày càng trở nên quan trọng, đặc biệt trong các lĩnh vực như cơ sở hạ tầng giao thông và năng lượng. Sự thành công của mô hình này phụ thuộc vào việc phân chia rủi ro hợp lý, một khung pháp lý PPP minh bạch và sự cam kết mạnh mẽ từ cả hai phía. Các hình thức phổ biến bao gồm hợp đồng BOT (Xây dựng - Vận hành - Chuyển giao), BOO (Xây dựng - Sở hữu - Kinh doanh), và BTO (Xây dựng - Chuyển giao - Vận hành), mỗi loại hình phù hợp với tính chất và quy mô dự án khác nhau.

1.1. Giải mã khái niệm đối tác công tư PPP trong hạ tầng

Khái niệm đối tác công tư (Public-Private Partnership - PPP) được nhiều tổ chức định nghĩa khác nhau, nhưng đều có điểm chung cốt lõi. Theo Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), PPP bao gồm một loạt các mối quan hệ giữa nhà nước và tư nhân liên quan đến việc xây dựng và cung cấp dịch vụ công. Trong đó, nhà nước xác định mục tiêu và tiêu chuẩn dịch vụ, còn khu vực tư nhân sử dụng chuyên môn và nguồn lực để thực hiện dự án hiệu quả. Đặc điểm nổi bật của mô hình PPP là sự phân chia rõ ràng về quyền lợi, nghĩa vụ và rủi ro. Khu vực tư nhân thường chịu trách nhiệm về các rủi ro liên quan đến xây dựng, vận hành và tài chính, trong khi nhà nước đảm nhận các rủi ro về chính sách và pháp lý. Hợp đồng PPP thường có thời hạn dài, từ 20-30 năm, đủ để nhà đầu tư thu hồi vốn và có lợi nhuận. Đây không phải là tư nhân hóa, bởi nhà nước vẫn giữ vai trò quản lý và quyền sở hữu tài sản sau khi hợp đồng kết thúc.

1.2. Lý do cần thiết áp dụng mô hình PPP cho vốn đầu tư hạ tầng

Việc áp dụng mô hình PPP trở nên cấp thiết do nhiều nguyên nhân. Thứ nhất, nhu cầu về vốn đầu tư hạ tầng tại các quốc gia đang phát triển, bao gồm Việt Nam, là rất lớn, trong khi ngân sách nhà nước có hạn. PPP là giải pháp hiệu quả để huy động vốn tư nhân tham gia vào các dự án quy mô lớn. Thứ hai, khu vực tư nhân thường có kinh nghiệm quản lý, công nghệ hiện đại và khả năng vận hành hiệu quả hơn, giúp giảm chi phí và thời gian thực hiện dự án. Theo kinh nghiệm tại Singapore, các dự án PPP có thể tiết kiệm chi phí tới 15-20%. Thứ ba, mô hình này giúp chuyển gánh nặng tài chính từ người nộp thuế sang người sử dụng dịch vụ, tạo ra sự công bằng hơn. Cuối cùng, PPP thúc đẩy tính minh bạch và cạnh tranh trong quá trình lựa chọn nhà thầu, góp phần nâng cao chất lượng công trình và dịch vụ công.

II. Top 5 Thách Thức Khi Triển Khai Dự Án PPP Đầu Tư Hạ Tầng

Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, việc triển khai các dự án PPP đầu tư hạ tầng vẫn đối mặt với không ít thách thức. Một trong những rào cản lớn nhất là sự phức tạp của khung pháp lý PPP. Một hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện, thiếu đồng bộ và không rõ ràng sẽ tạo ra rủi ro cho nhà đầu tư, làm giảm sức hấp dẫn của dự án. Vấn đề quản lý rủi ro dự án PPP cũng là một bài toán khó. Việc xác định, phân bổ và quản lý rủi ro một cách không hợp lý giữa nhà nước và tư nhân có thể dẫn đến tranh chấp, làm chậm tiến độ hoặc thậm chí thất bại dự án. Các rủi ro bao gồm rủi ro thị trường, rủi ro tài chính, rủi ro pháp lý và cả rủi ro chính trị. Bên cạnh đó, năng lực của các cơ quan nhà nước trong việc thẩm định, đàm phán và quản lý hợp đồng PPP còn hạn chế. Thiếu chuyên gia có kinh nghiệm về tài chính dự án và kỹ thuật có thể dẫn đến việc ký kết các hợp đồng bất lợi. Việc huy động vốn tư nhân cho các dự án dài hạn cũng là một thách thức, đặc biệt khi thị trường vốn trong nước chưa phát triển. Cuối cùng, sự thiếu minh bạch trong quá trình đấu thầu và lựa chọn đối tác có thể làm xói mòn niềm tin của nhà đầu tư và công chúng, ảnh hưởng tiêu cực đến sự thành công của PPP đầu tư hạ tầng.

2.1. Vướng mắc về khung pháp lý PPP và chính sách chưa đồng bộ

Một khung pháp lý PPP vững chắc là nền tảng cho sự thành công. Tuy nhiên, tại nhiều quốc gia, bao gồm cả Việt Nam giai đoạn đầu, các quy định pháp luật còn chồng chéo, mâu thuẫn và thiếu các hướng dẫn chi tiết. Chính sách PPP thường xuyên thay đổi tạo ra môi trường đầu tư không ổn định, gây lo ngại cho các nhà đầu tư tư nhân, đặc biệt là các nhà đầu tư nước ngoài. Ví dụ, các quy định về chuyển đổi ngoại tệ, bảo lãnh doanh thu của chính phủ, hay cơ chế giải quyết tranh chấp chưa rõ ràng là những rào cản lớn. Mặc dù Luật PPP 2020 của Việt Nam đã ra đời nhằm giải quyết nhiều bất cập, việc triển khai và ban hành các văn bản hướng dẫn dưới luật vẫn cần thời gian để hoàn thiện và đi vào thực tiễn, đảm bảo tính đồng bộ và nhất quán.

2.2. Khó khăn trong quản lý rủi ro dự án PPP và phân bổ lợi ích

Việc quản lý rủi ro dự án PPP là một nghệ thuật. Nguyên tắc cơ bản là rủi ro nên được phân bổ cho bên có khả năng quản lý tốt nhất với chi phí thấp nhất. Tuy nhiên, trên thực tế, việc phân chia này rất phức tạp. Nhà nước thường có xu hướng đẩy nhiều rủi ro về phía tư nhân, trong khi tư nhân lại muốn chính phủ bảo lãnh tối đa. Sự mất cân bằng này có thể khiến dự án không khả thi về mặt tài chính. Các rủi ro chính yếu bao gồm rủi ro về giải phóng mặt bằng, rủi ro về thay đổi chính sách, và rủi ro về nhu cầu thị trường không như dự báo. Hài hòa lợi ích giữa các bên, đảm bảo tỷ suất lợi nhuận hợp lý cho nhà đầu tư trong khi vẫn tối ưu hóa lợi ích công là một thách thức đòi hỏi sự khéo léo và một cơ chế đàm phán minh bạch, công bằng.

III. Bí Quyết Thành Công PPP Đầu Tư Hạ Tầng Từ Singapore Indonesia

Kinh nghiệm quốc tế, đặc biệt từ Singapore và Indonesia, cung cấp những bài học giá trị về triển khai PPP đầu tư hạ tầng. Singapore được xem là một hình mẫu thành công nhờ vào một khung pháp lý PPP cực kỳ rõ ràng, minh bạch và ổn định. Chính phủ Singapore thành lập một cơ quan chuyên trách về PPP, đóng vai trò đầu mối, hỗ trợ các bộ ngành trong việc xây dựng và quản lý dự án. Họ chú trọng vào giai đoạn chuẩn bị dự án, thực hiện phân tích chi phí - lợi ích (Cost-Benefit Analysis) một cách nghiêm ngặt để đảm bảo tính khả thi. Trong khi đó, Indonesia, một quốc gia có nhu cầu hạ tầng khổng lồ, đã có những bước tiến lớn trong việc thu hút vốn đầu tư hạ tầng qua mô hình PPP. Chính phủ Indonesia đã thành lập Quỹ Bảo lãnh Cơ sở hạ tầng (IIGF) để cung cấp bảo lãnh của chính phủ cho các rủi ro chính trị, giúp tăng cường niềm tin cho nhà đầu tư. Cả hai quốc gia đều nhấn mạnh tầm quan trọng của quy trình đấu thầu cạnh tranh và minh bạch để lựa chọn được đối tác công tư có năng lực tốt nhất. Bài học chung là sự cam kết chính trị mạnh mẽ, một môi trường pháp lý ổn định và các cơ chế hỗ trợ tài chính sáng tạo là những yếu tố then chốt để một dự án PPP thành công.

3.1. Kinh nghiệm từ Singapore Chính sách PPP rõ ràng và minh bạch

Thành công của Singapore đến từ một chính sách PPP được xây dựng bài bản. Bộ Tài chính Singapore đã ban hành "Cẩm nang hợp tác công tư" từ năm 2004, cung cấp hướng dẫn chi tiết về mọi giai đoạn của dự án, từ lựa chọn, thẩm định đến quản lý hợp đồng. Chính sách này nhấn mạnh nguyên tắc "Giá trị Đồng tiền" (Value for Money), nghĩa là dự án PPP phải chứng minh được hiệu quả vượt trội so với phương thức đầu tư công truyền thống. Singapore thiết lập một cơ chế giám sát chặt chẽ và quy trình lựa chọn nhà thầu cạnh tranh, công bằng. Sự minh bạch được thể hiện qua việc công khai thông tin dự án và các tiêu chí đánh giá, giúp thu hút các nhà đầu tư uy tín và có năng lực thực sự, đảm bảo hiệu quả đầu tư công tối ưu.

3.2. Bài học từ Indonesia về huy động vốn tư nhân cho dự án lớn

Indonesia là một trong những quốc gia dẫn đầu về huy động vốn tư nhân cho các dự án PPP ở châu Á. Bài học quan trọng từ Indonesia là việc tạo ra các cơ chế hỗ trợ tài chính mạnh mẽ. Chính phủ không chỉ cung cấp các ưu đãi về thuế và đất đai mà còn chủ động chia sẻ rủi ro với nhà đầu tư thông qua Quỹ Bảo lãnh Cơ sở hạ tầng (IIGF) và các công cụ hỗ trợ khả thi dự án (Viability Gap Funding - VGF). Các cơ chế này giúp giảm bớt rủi ro cho nhà đầu tư, làm cho các dự án hạ tầng trở nên hấp dẫn hơn. Đồng thời, Indonesia cũng tập trung cải thiện môi trường pháp lý, đơn giản hóa thủ tục đầu tư để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho khu vực tư nhân tham gia vào các dự án cơ sở hạ tầng giao thông và năng lượng.

IV. Phương Pháp Tối Ưu PPP Tại Việt Nam Theo Tinh Thần Luật PPP 2020

Để tối ưu hóa mô hình PPP đầu tư hạ tầng tại Việt Nam, việc áp dụng kinh nghiệm quốc tế và triển khai hiệu quả Luật PPP 2020 là yếu tố sống còn. Luật này đã tạo ra một hành lang pháp lý thống nhất, giải quyết nhiều vướng mắc trước đây. Tuy nhiên, để luật đi vào cuộc sống, cần xây dựng và ban hành đồng bộ các nghị định, thông tư hướng dẫn chi tiết, đặc biệt là về cơ chế chia sẻ rủi ro doanh thu, quy trình lựa chọn nhà đầu tư và các tiêu chuẩn kỹ thuật cho từng lĩnh vực. Một phương pháp quan trọng là nâng cao năng lực cho các cơ quan nhà nước. Cần thành lập các đơn vị chuyên trách về PPP ở cấp trung ương và địa phương, đào tạo đội ngũ cán bộ có chuyên môn sâu về tài chính dự án, pháp lý và quản lý hợp đồng. Việc chuẩn bị dự án cần được đầu tư kỹ lưỡng, bao gồm việc lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và khả thi chất lượng, đánh giá tác động môi trường - xã hội một cách toàn diện. Quá trình lựa chọn đối tác công tư phải đảm bảo tính cạnh tranh, công bằng và minh bạch, áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế để thu hút các nhà đầu tư lớn, có uy tín tham gia vào các dự án PPP quan trọng.

4.1. Hoàn thiện khung pháp lý PPP dựa trên kinh nghiệm quốc tế

Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý PPP theo hướng tiệm cận với các thông lệ quốc tế tốt nhất. Dựa trên kinh nghiệm của Singapore, cần xây dựng các bộ hợp đồng mẫu cho từng loại dự án PPP (ví dụ: hợp đồng BOT giao thông, hợp đồng PPP nhà máy nước) để chuẩn hóa các điều khoản, giảm thời gian đàm phán và rủi ro pháp lý. Theo mô hình của Indonesia, việc thiết lập một quỹ bảo lãnh hoặc cơ chế hỗ trợ tài chính của chính phủ sẽ là một cú hích quan trọng để tăng tính hấp dẫn của dự án. Đặc biệt, các quy định trong Luật PPP 2020 về cơ chế chia sẻ phần tăng, giảm doanh thu cần được cụ thể hóa bằng các công thức và điều kiện rõ ràng để tạo sự tin tưởng cho nhà đầu tư.

4.2. Quy trình lựa chọn đối tác công tư và giám sát hiệu quả

Quy trình lựa chọn đối tác công tư cần được cải tiến để tăng cường tính minh bạch và cạnh tranh. Cần công khai, chi tiết hóa các tiêu chí đánh giá về năng lực tài chính, kinh nghiệm kỹ thuật và đề xuất của nhà đầu tư. Áp dụng đấu thầu quốc tế cho các dự án lớn để thu hút được những nhà đầu tư hàng đầu thế giới. Sau khi lựa chọn được nhà đầu tư, vai trò giám sát của nhà nước là vô cùng quan trọng. Cần xây dựng một cơ chế giám sát độc lập, có sự tham gia của các chuyên gia và đại diện cộng đồng để đảm bảo nhà đầu tư tuân thủ đúng các cam kết trong hợp đồng về chất lượng, tiến độ và giá dịch vụ. Việc này không chỉ bảo vệ lợi ích công mà còn giúp quản lý rủi ro dự án PPP một cách chủ động và hiệu quả.

V. Hiệu Quả Đầu Tư Dự Án PPP Trong Giao Thông Năng Lượng

Lĩnh vực cơ sở hạ tầng giao thông và năng lượng là hai trong số các lĩnh vực áp dụng mô hình PPP thành công nhất trên thế giới và cũng là những lĩnh vực có tiềm năng lớn tại Việt Nam. Các dự án PPP trong giao thông, đặc biệt là các dự án đường cao tốc theo hợp đồng BOT, đã giúp giải quyết bài toán thiếu hụt vốn đầu tư hạ tầng, kết nối các vùng kinh tế trọng điểm và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội. Việc áp dụng PPP giúp các dự án này được triển khai nhanh hơn và chất lượng vận hành thường tốt hơn so với các dự án đầu tư công thuần túy. Trong lĩnh vực năng lượng, đặc biệt là năng lượng tái tạo PPP, mô hình này mở ra cơ hội lớn để thu hút vốn và công nghệ từ khu vực tư nhân. Các dự án điện mặt trời, điện gió theo hình thức PPP không chỉ góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia mà còn thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch, giảm phát thải khí nhà kính. Việc phân tích hiệu quả của các dự án đã triển khai là cơ sở quan trọng để rút kinh nghiệm, hoàn thiện chính sách PPP và nhân rộng các mô hình thành công, từ đó nâng cao hiệu quả đầu tư công và tư trong các lĩnh vực chiến lược.

5.1. Phân tích các hợp đồng BOT trong cơ sở hạ tầng giao thông

Các hợp đồng BOT là hình thức PPP phổ biến nhất tại Việt Nam trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng giao thông. Các dự án này đã huy động được một nguồn vốn xã hội hóa đáng kể, hình thành nên mạng lưới đường cao tốc quốc gia. Tuy nhiên, quá trình triển khai cũng bộc lộ một số hạn chế như việc xác định tổng mức đầu tư chưa chính xác, thời gian thu phí kéo dài và vị trí đặt trạm thu phí chưa hợp lý gây phản ứng từ xã hội. Phân tích các dự án BOT thành công và thất bại cho thấy, yếu tố quyết định là sự minh bạch trong việc tính toán lưu lượng xe, chi phí đầu tư và lợi nhuận của nhà đầu tư. Luật PPP 2020 đã có những quy định chặt chẽ hơn về kiểm toán nhà nước và giám sát cộng đồng đối với các dự án BOT nhằm khắc phục những tồn tại này.

5.2. Tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo PPP tại Việt Nam

Việt Nam có tiềm năng rất lớn để phát triển năng lượng tái tạo PPP. Với bờ biển dài và cường độ bức xạ mặt trời cao, các dự án điện gió và điện mặt trời là hướng đi chiến lược. Mô hình PPP là công cụ lý tưởng để huy động vốn tư nhân và công nghệ tiên tiến cho các dự án này, vốn đòi hỏi suất đầu tư lớn. Để khai thác tiềm năng này, chính phủ cần xây dựng một chính sách PPP đặc thù cho ngành năng lượng tái tạo, bao gồm cơ chế giá điện (FIT) hấp dẫn và ổn định, các quy định rõ ràng về đấu nối lưới điện và các ưu đãi đầu tư. Việc phát triển thành công các dự án năng lượng tái tạo PPP sẽ góp phần đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về đầu tư theo hình thức công tư trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng: giới thiệu chung về đề tài nghiên cứu gồm lý do lựa chọn đề tài, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, mục đích & câu hỏi nghiên cứu, phương pháp và số liệu nghiên cứu, cấu trúc của luận văn. Trình bày nội dung cơ bản của các nghiên cứu trong và ngoài nước tiến hành trước đó về đầu tư theo hình thức công tư trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng. Khái quát những lý thuyết cơ bản về cơ sở hạ tầng, hợp tác công tư, các hình thức triển khai, các nhân tố ảnh tới thực hiện của hợp tác công tư trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng. Chương 2: Phương pháp nghiên cứu: Trình bày phương pháp nghiên cứu và nguồn số liệu.

Chương 3: Kinh nghiệm triển khai dự án công tư trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng ở Singapore, Indonesia và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam: Trình bày kinh nghiệm triển khai dự án công tư trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng ở Singapore và Indonesia, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Chương 4: Hàm ý cho Việt Nam triển khai dự án PPP trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng từ kinh nghiệm của các nước: trình bày tổng quan triển khai đầu tư công tư 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ở Việt Nam và nêu một số hàm ý cho Việt Nam để thực hiện dự án PPP trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng ở Việt Nam từ kinh nghiệm của các nước. Kết luận: Tóm tắt kết quả nghiên cứu, nêu ra các hạn chế của luận văn và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo. 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐẦU TƢ THEO HÌNH THỨC PPP TRONG LĨNH VỰC CƠ SỞ HẠ TẦNG 1.

Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Công trình về đầu tƣ theo hình thức công tƣ trên thế giới Các công trình nghiên cứu PPP trên thế giới rất phong phú và có nhiều kết quả quan trọng đã được công bố. Các kết quả nghiên cứu khẳng định không tồn tại một hình thức PPP chuẩn và mỗi nước có chiến lược riêng tùy thuộc bối cảnh, thể chế, nguồn tài trợ và tính chất dự án và nhấn mạnh các quốc gia có thể chế mạnh, khung pháp lý đầy đủ và minh bạch thường thành công với hình thức PPP. Tiêu biểu một số công trình sau: Bon-Gang Hwang, Xianbo Zhao (7/2013), "Public private partnership projects in Singapore: Factors, critical risks and preferred risk allocation from the perspective of contractors", International Journal of Project Management.

Bài báo phân tích các dự án thực hiện dưới hình thức PPP tại Singapore, chỉ ra các yếu tố thành công quan trọng cũng như tầm quan trọng tương đối của các yếu tố tích cực và tiêu cực ảnh hưởng đến sự hấp dẫn của các dự án PPP tại Singapore, và để xác định các yếu tố nguy cơ quan trọng và phân bổ rủi ro ưa thích dành cho các dự án PPP trong Singapore. Bộ tài chính Singapore, Cẩm nang hợp tác công tư các năm từ 2004 đến 2014. Cẩm nang chỉ ra các quy định pháp luật điều chỉnh về hình thức hợp tác công tư, các loại hình dự án PPP, các tiêu chí lựa chọn dự án, thông tin các dự án đã thực hiện và các dự án tiềm năng. Bộ kế hoạch phát triển quốc gia Indonesia, Cẩm nang hợp tác công tư các năm từ 2009 đến 2014.

Cẩm nang chỉ ra các quy định pháp luật điều chỉnh về hình thức hợp tác công tư, các loại hình dự án PPP, các tiêu chí lựa chọn dự án, thông tin các dự án đã thực hiện và các dự án tiềm năng. 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Dailami, Mansoor, và Michael Klein (1997), "Government Support to Private Infrastructure Projects in Emerging Markets", Policy Research Working Paper, No.1688, Washington: World Bank. Nghiên cứu chỉ ra các chính sách hỗ trợ của Chính phủ đối với các dự án cơ sở hạ tầng tư nhân ở các thị trường mới nổi như Ấn Độ, Trung Quốc, … trong các lĩnh vực: điện, khí đốt, nước và giao thông vận tải và viễn thông. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng vốn tư nhân chảy vào các quốc gia đang phát triển ngày càng tăng nhanh, 15% đầu tư cơ sở hạ tầng hiện nay được tài trợ bởi nguồn vốn tư nhân tại các thị trường mới nổi.

Nhưng so với nhu cầu, đầu tư tư nhân như đang tiến triển chậm. Nghiên cứu phân tích các yếu tố để thu hút khối tư nhân tham gia các dự án cụ thể như các nhà đầu tư yêu cầu hỗ trợ của Chính phủ trong các hình thức tài trợ, ưu đãi về thuế, nợ hoặc vốn chủ sở hữu đóng góp, hoặc bảo lãnh. Hiệu quả đạt được là lớn nhất khi các bên tư nhân đảm nhận những rủi ro mà họ có thể quản lý tốt hơn so với các khu vực công cộng. Khi các Chính phủ thiết lập các chính sách tốt - đặc biệt là giá bù đắp chi phí và cam kết đáng tin cậy, các nhà đầu tư sẵn sàng đầu tư mà không cần hỗ trợ của Chính phủ đặc biệt.

Từ nghiên cứu trên, luận văn có thể kế thừa các chính sách hỗ trợ của các nước để đề xuất áp dụng cho Việt Nam. Bastary Pandji Indra (2011), "PPP Policy and Regulation in Indonesia", Bộ kế hoạch phát triển quốc gia (Ministry of National Development Planning). Nghiên cứu chỉ ra những cải tổ của luật pháp Indonesia trong việc thực thi các dự án PPP, đồng thời cũng chỉ ra các chính sách ưu đãi nhằm đẩy mạnh triển khai đầu tư dưới hình thức công tư tại Indonesia. Michael và các tác giả (2011), "Impact of the Capital Market Collapse on Public - Private Partnership Infrastructure Projects", Journal of construction engineering and management.

Nghiên cứu chỉ ra rằng, trong điều kiện thị trường hiện nay, các dự án đường bộ PPP với những đặc điểm cơ bản sau sẽ thu hút được các nhà đầu tư: Tỷ lệ đòn bẩy ở mức vừa phải, khả năng trả nợ tốt, nguồn lực tài chính ổn định, sử dụng bảo hiểm tín dụng phù hợp, dòng tiền thanh toán ổn định, phân bố rủi ro công bằng và hợp lý, khung pháp lý đầy đủ và minh bạch, chính sách 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ưu đãi hấp dẫn, cơ chế giải quyết tranh chấp có hiệu lực, tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu tương xứng với rủi ro của dự án, năng lực của các thành viên trong tập đoàn tư nhân mạnh. Nghiên cứu này cũng khẳng định khủng hoảng tài chính đã làm thay đổi cơ chế phân bố rủi ro theo hướng tăng mức phân bổ cho Chính phủ và giảm bớt cho khu vực tư nhân. Một số hình thức hỗ trợ được các tác giả đề xuất như phát hành trái phiếu Chính phủ, bảo lãnh tín dụng và bảo lãnh trực tiếp. Từ kết quả nghiên cứu trên, luận văn có thể kế thừa được những nguyên tắc để xác định được tiêu chí nên lựa chọn các dự án triển khai theo hình thức PPP và các chính sách để hỗ trợ PPP phát triển.

Trên cơ sở đó lựa chọn và đề xuất các hình thức phù hợp với Việt Nam.P và Wang, S, Q (2006), "Risk allocation principle and framework for PPP projects", Construction Economics. Nghiên cứu đã chỉ ra các rủi ro khi đầu tư theo hình thức PPP như: rủi ro tài chính, rủi ro chính trị, pháp lý, rủi ro từ các tác động xã hội. Nghiên cứu cũng đưa ra các nguyên tắc để giảm thiểu rủi ro đó để đảm bảo hài hòa lợi ích các bên tham gia. Từ những nội dung trên, luận văn kế thừa cơ sở lý luận các rủi ro của PPP để đánh giá hoạt động kiểm soát rủi ro PPP trên thực tế và đề xuất các biện pháp thực tiễn cho Việt Nam.

Piet de Vries và Etienne B.Yehoue (2013), "The Routledge Companion to Public-Private Partnerships". Nghiên cứu đã đưa ra những cơ sở lý luận về hình thức đầu tư công tư, các nhân tố ảnh hướng tới hình thức đầu tư công tư gồm: Pháp luật, thể chế kinh tế, tài chính, … và đưa ra các nguyên tắc để quản lý các dự án đầu tư theo hình thức công tư. Từ những nghiên cứu trên, luận văn có thể kế thừa về cơ sở lý luận về hình thức đầu tư công tư để có cơ sở đánh giá các ưu nhược điểm, thực tiễn triển khai và đề xuất biện pháp đẩy mạnh hình thức PPP nói chung và trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng nói riêng cho Việt Nam. Plumb Ion, Zamfir Andreea, Mina Laura (2009), "Public - private partnership - Solution or victim of the current economic crisis?", The Journal of the Faculty of Economics - Economic, trang 426 - 430.

Nghiên cứu đưa ra nhằm trả lời 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] câu hỏi "Đầu tư theo hình thức PPP là giải pháp hay cái bẫy của khủng hoảng kinh tế". Nghiên cứu đã chỉ ra rằng PPP tiếp tục được xem là một trong những chiến lược quan trọng để cung cấp nguồn vốn cho cơ sở hạ tầng ngay cả trong điều kiện khủng hoảng kinh tế. Nghiên cứu cho rằng PPP giúp nhà nước tập trung tốt hơn vào chức năng chính của mình: đại diện người dân và quản lý các dịch vụ không thể chuyển giao cho tư nhân. Ngoài ra, các hợp đồng PPP giúp tạo việc làm trung và dài hạn, đây là yếu tố quan trọng trong các chương trình chống khủng hoảng.

Đồng thời nghiên cứu cũng chỉ ra xu hướng của PPP trong thời gian tới và nhận định việc triển khai hình thức PPP thành công hay không phụ thuộc vào nội tại của từng nước và cách thức quản lý PPP của các nước đó. Từ kết quả nghiên cứu trên, luận văn kế thừa những kết quả nghiên cứu về lợi ích của PPP để củng cố phần cơ sở lý luận về ưu điểm của đầu tư theo hình thức công tư. Từ đó có thêm cơ sở đề xuất áp dụng cho Việt Nam. Sinthya Roesly, giám đốc điều hành của Quỹ bảo lãnh cơ sở hạ tầng Indonesia (Indonesia Infrastructure Guarantee Fund – IIGF) (06/2014), "Public Private Partnership Model in Indonesia – Focus on Water sector PPP": Báo cáo chỉ tập trung vào các dự án PPP trong lĩnh vực ngành nước, xử lý nước thải ở Indonesia.

Báo cáo đưa ra những đặc điểm của dự án PPP, các vấn đề quan trọng, các yếu tố quyết định thành công, chuỗi giá trị của dự án PPP trong các dự án PPP ngành nước ở Indonesia. World Bank (2010), "Private activity in infrastructure remains at peak levels but is becoming more selective, Public Private Infrastructure Advisory Facility (PPIAF)" đưa ra những đánh giá khẳng định vai trò PPP tại các nước đang phát triển các bằng chứng thực tiễn.