Phương pháp nâng cao chất lượng dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh

Khám phá phương pháp nâng cao chất lượng dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh phần 1, giúp giáo viên và học sinh hiểu sâu sắc hơn về tác phẩm.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Tùng
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Minh Tuấn
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
• Chuyên ngành: Giáo dục chính trị
• Đề tài: Nâng cao chất lượng dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Sách
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NHÀ XUẤT BẢN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. PHẦN THỨ NHẤT: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ DẠY HỌC TÁC PHẨM HỒ CHÍ MINH
• 1.1. I- SỰ CẦN THIẾT CỦA VẤN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC TÁC PHẨM HỒ CHÍ MINH
• 1.2. II- NHỮNG NGUYÊN TẮC DẠY HỌC TÁC PHẨM HỒ CHÍ MINH THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC
• 1.2.1. 1. Tiếp cận từ tư liệu gốc và chính thống
• 1.2.2. Đảm bảo sự thống nhất giữa tính Đảng và tính khoa học

Tóm tắt

I. Tổng quan về phương pháp nâng cao chất lượng dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh

Phương pháp nâng cao chất lượng dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh là một chủ đề quan trọng trong giáo dục Việt Nam. Việc giảng dạy các tác phẩm của Hồ Chí Minh không chỉ giúp sinh viên hiểu rõ hơn về tư tưởng của Người mà còn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Để thực hiện điều này, cần có những phương pháp dạy học hiệu quả, phù hợp với đặc thù của từng tác phẩm.

1.1. Ý nghĩa của việc dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh

Dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh giúp sinh viên tiếp cận với tư tưởng lớn của dân tộc. Những tác phẩm này không chỉ mang giá trị lịch sử mà còn có ý nghĩa giáo dục sâu sắc, giúp hình thành nhân cách và phẩm chất của người học.

1.2. Các thách thức trong dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh

Việc dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh gặp nhiều thách thức như sự thiếu hụt tài liệu, phương pháp giảng dạy chưa đổi mới và sự quan tâm của sinh viên chưa cao. Những vấn đề này cần được giải quyết để nâng cao chất lượng dạy học.

II. Phương pháp giảng dạy hiệu quả cho tác phẩm Hồ Chí Minh

Để nâng cao chất lượng dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại. Những phương pháp này không chỉ giúp sinh viên tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả mà còn khuyến khích sự sáng tạo và tư duy phản biện.

2.1. Phương pháp thảo luận nhóm trong dạy học

Phương pháp thảo luận nhóm giúp sinh viên trao đổi ý kiến, phân tích và đánh giá các tác phẩm của Hồ Chí Minh. Điều này không chỉ tạo ra môi trường học tập tích cực mà còn giúp sinh viên phát triển kỹ năng giao tiếp.

2.2. Sử dụng công nghệ trong giảng dạy

Việc áp dụng công nghệ thông tin trong dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh giúp sinh viên tiếp cận tài liệu một cách nhanh chóng và hiệu quả. Các công cụ trực tuyến có thể hỗ trợ việc giảng dạy và học tập, tạo ra sự hứng thú cho người học.

III. Ứng dụng thực tiễn của phương pháp dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh

Các phương pháp dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh đã được áp dụng tại nhiều cơ sở giáo dục và đã mang lại những kết quả tích cực. Việc áp dụng những phương pháp này không chỉ nâng cao chất lượng dạy học mà còn giúp sinh viên phát triển toàn diện.

3.1. Kết quả nghiên cứu từ thực tiễn

Nhiều nghiên cứu cho thấy việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực đã giúp sinh viên hiểu sâu hơn về tư tưởng Hồ Chí Minh. Các sinh viên có khả năng phân tích và đánh giá tác phẩm tốt hơn.

3.2. Phản hồi từ sinh viên về phương pháp dạy học

Sinh viên đã có những phản hồi tích cực về các phương pháp dạy học mới. Họ cảm thấy hứng thú hơn với việc học và có động lực hơn trong việc tìm hiểu về tác phẩm của Hồ Chí Minh.

IV. Kết luận và hướng phát triển tương lai trong dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh

Việc nâng cao chất lượng dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các phương pháp giảng dạy mới để đáp ứng yêu cầu của giáo dục hiện đại.

4.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học, chú trọng đến việc phát triển năng lực và phẩm chất của người học. Điều này sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng yêu cầu của xã hội.

4.2. Khuyến khích nghiên cứu và sáng tạo trong giảng dạy

Khuyến khích giảng viên và sinh viên tham gia nghiên cứu, sáng tạo trong việc giảng dạy tác phẩm Hồ Chí Minh. Điều này sẽ tạo ra những giá trị mới cho giáo dục và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh trong thế hệ trẻ.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Nâng cao chất lượng dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh do TS. Nguyễn Thị Thanh Tùng và TS. Hoàng Thị Thuận (Trường Đại học Sư phạm Hà Nội) đồng chủ biên, cùng tập thể tác giả biên soạn, được Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản năm 2021 (Số QĐXB: 433-QĐ/NXBCTQG; Mã số CIP: CTF0561p-CIP).

Tài liệu được thiết kế phục vụ trực tiếp cho học phần “Tác phẩm Hồ Chí Minh” (hoặc chuyên đề “Tác phẩm Hồ Chí Minh”) trong chương trình đào tạo trình độ đại học và sau đại học thuộc các ngành Giáo dục chính trị, Chính trị học, Hồ Chí Minh học tại các trường đại học, học viện và hệ thống trường chính trị. Về mặt vị trí chương trình, học phần có mối quan hệ liên thông hữu cơ với các môn học: Tư tưởng Hồ Chí Minh, Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam và Phương pháp dạy học tư tưởng Hồ Chí Minh.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định theo chuẩn đầu ra phát triển năng lực và phẩm chất người học, triển khai theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Cụ thể, tài liệu hỗ trợ người học hình thành thế giới quan Mác - Lênin, lập trường chính trị vững vàng, năng lực phân tích văn bản lý luận chính trị và phương pháp luận tiếp cận di sản của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Cấu trúc giáo trình gồm hai phần: Phần thứ nhất trình bày hệ thống lý luận chung, các nguyên tắc sư phạm và giải pháp đổi mới phương pháp giảng dạy; Phần thứ hai đi vào cấu trúc dạy học chi tiết cho từng tác phẩm kinh điển. Điểm đặc sắc của tài liệu là chuyển đổi phương thức tiếp cận từ truyền thụ nội dung đơn thuần sang trang bị phương pháp nghiên cứu văn bản học và tiếp cận tư liệu gốc.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Cấu trúc nội dung giáo trình phân bổ thành 2 phần logic, bao quát từ lý luận phương pháp luận đến phân tích thực hành văn bản:

• Phần thứ nhất: Một số vấn đề lý luận chung về dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh
  • Mục I - Sự cần thiết của việc nâng cao chất lượng dạy học: Phân tích vị trí học phần trong khung chương trình đào tạo cử nhân ngành Giáo dục chính trị; đánh giá thực trạng giảng dạy, những chuyển biến từ niên chế sang đào tạo theo học chế tín chỉ; chỉ ra hạn chế của phương pháp thuyết giảng thụ động và tình trạng người học phụ thuộc vào tài liệu gián tiếp thay vì đọc nguyên tác.
  • Mục II - Các nguyên tắc dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực: Xác lập 6 nguyên tắc cốt lõi mang tính phương pháp luận (tiếp cận từ tư liệu gốc và chính thống; thống nhất tính Đảng và tính khoa học; bảo đảm tính thực tiễn và lý luận gắn liền thực tiễn; bảo đảm tính lịch sử - cụ thể; bảo đảm tính toàn diện và hệ thống; phát huy tính tích cực, chủ động của người học).
  • Mục III - Hệ thống giải pháp đồng bộ: Định hướng đổi mới mục tiêu, nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy, quy trình 5 bước tự học của sinh viên và đổi mới hình thức kiểm tra đánh giá.
• Phần thứ hai: Hướng dẫn dạy học các tác phẩm tiêu biểu của Hồ Chí Minh Mỗi tác phẩm trong phần này được chuẩn hóa thành 5 đề mục sư phạm: (1) Mục tiêu bài học về năng lực và phẩm chất; (2) Hoàn cảnh ra đời và bố cục tác phẩm; (3) Phân tích nội dung cơ bản; (4) Giá trị lý luận và thực tiễn; (5) Hệ thống câu hỏi ôn tập, củng cố.
  • Bản án chế độ thực dân Pháp (1925): Phân tích văn bản tiếng Pháp gồm 12 chương (Thuế máu, Việc đầu độc người bản xứ, Các quan thống đốc, Các quan cai trị nước ta, Những nhà khai hóa, Tệ tham nhũng trong bộ máy cai trị, Bóc lột người bản xứ, Công lý, Chính sách ngu dân hại nước, Chủ nghĩa giáo hội, Nỗi khổ nhục của người phụ nữ bản xứ, Nô lệ thức tỉnh) và phụ lục Gửi thanh niên Việt Nam. Tác phẩm làm rõ bản chất bóc lột kinh tế, đàn áp chính trị, văn hóa nô dịch của thực dân Pháp tại Việt Nam và các thuộc địa (Angiêri, Tuynidi, Tây Phi).
  • Đường kách mệnh (1927): Hệ thống hóa lý luận cách mạng giải phóng dân tộc, tiêu chuẩn tư cách người cách mệnh và vai trò của Đảng lãnh đạo.
  • Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng (Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt - 1930): Phân tích đường lối chiến lược và sách lược của cách mạng Việt Nam.
  • Tuyên ngôn độc lập (1945): Khẳng định giá trị pháp lý, giá trị nhân văn và quyền dân tộc tự quyết.
  • Sửa đổi lối làm việc (1947): Nguyên tắc xây dựng Đảng về tư tưởng, tổ chức, đạo đức và tác phong công tác cán bộ.
  • Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân (1969) & Di chúc (1969): Tổng kết kinh nghiệm lãnh đạo cách mạng, định hướng xây dựng chỉnh đốn Đảng và chăm lo đời sống nhân dân.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Hệ thống nguyên lý khoa học lý luận chính trị: Dựa trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam để phân tích quy luật vận động của cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng xã hội chủ nghĩa.
• Phương pháp luận văn bản học: Cung cấp tri thức xác định văn bản gốc, ngôn ngữ gốc (tiếng Việt, tiếng Pháp, tiếng Hán), đối chiếu văn bản và xử lý nguồn tư liệu chính thống từ Viện Hồ Chí Minh, Trung tâm Lưu trữ quốc gia, Bảo tàng Hồ Chí Minh.
• Tư duy lịch sử - cụ thể: Đặt từng văn bản vào bối cảnh lịch sử xác thực của thế giới và trong nước (như tác động của Cách mạng Tháng Mười Nga 1917, sự thành lập Quốc tế Cộng sản 1919, Sơ thảo Luận cương của V. Lênin 1920 đối với sự ra đời của Bản án chế độ thực dân Pháp).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng phân tích và tổng hợp văn bản chính trị: Khả năng đọc hiểu nguyên tác, bóc tách luận điểm, lập dàn ý cấu trúc tác phẩm và trích dẫn luận cứ khoa học.
• Kỹ năng sư phạm chuyên ngành: Thiết kế kế hoạch bài dạy học phần lý luận chính trị, tổ chức hoạt động học tập dựa trên tình huống có vấn đề và kỹ thuật dạy học tích cực.
• Kỹ năng tư duy phản biện và vận dụng: Đánh giá các sự kiện chính trị - xã hội đương đại dưới góc nhìn quan điểm Hồ Chí Minh; đấu tranh bác bỏ các luận điệu xuyên tạc lịch sử.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình định hướng chuyển dịch hoàn toàn từ lối dạy truyền thống "thầy đọc, trò chép" sang mô hình dạy học tích hợp phương pháp hiện đại, lấy người học làm trung tâm.

Phương pháp tổ chức dạy học của giảng viên

• Thuyết trình định hướng và nêu vấn đề: Giảng viên không tóm tắt lại văn bản mà nêu các câu hỏi mâu thuẫn nhận thức, gợi mở để người học tự khám phá tư tưởng tác phẩm.
• Tổ chức dạy học hợp tác: Áp dụng phương pháp thảo luận nhóm kết hợp các kỹ thuật dạy học vi mô:
  • Kỹ thuật "Trạm": Thiết lập các góc nghiên cứu chuyên sâu về bối cảnh, nội dung, nhân vật và số liệu lịch sử trong tác phẩm.
  • Kỹ thuật "Khăn trải bàn" và kỹ thuật "XYZ": Huy động tối đa ý kiến cá nhân của sinh viên trước khi tổng hợp thành kết luận chung của nhóm.
  • Sơ đồ tư duy và biểu đồ KWLH: Hệ thống hóa bố cục tác phẩm và theo dõi tiến trình nhận thức (Know - Want to know - Learned - How to learn).
  • Mô hình hóa khái niệm: Sử dụng mô hình trực quan (ví dụ mô hình cây để phân tích đạo đức cách mạng là "gốc" của người cán bộ).
• Phương pháp WebQuest: Hướng dẫn sinh viên khai thác tư liệu lịch sử số hóa từ các cổng thông tin lưu trữ chính thống.

Hướng dẫn quy trình 5 bước tự học cho sinh viên

Giáo trình thiết lập quy trình tự học bắt buộc gồm 5 bước cụ thể:

1. Bước 1 - Khai thác tư liệu: Thu thập văn bản gốc từ các nguồn xuất bản tin cậy (như Hồ Chí Minh: Toàn tập, NXB Chính trị quốc gia Sự thật) hoặc các trung tâm lưu trữ, bảo tàng.
2. Bước 2 - Đọc toàn văn lần thứ nhất: Đọc trực tiếp câu từ nguyên tác để xác định bố cục, dung lượng và các ý chính mà không sử dụng tài liệu bình luận trung gian.
3. Bước 3 - Đọc chuyên sâu lần thứ hai: Đọc lại kết hợp đối chiếu các công trình nghiên cứu chuyên ngành; xác lập 4 nội dung cốt lõi: Hoàn cảnh ra đời, Bố cục, Luận điểm then chốt kèm dẫn chứng, Giá trị tác phẩm.
4. Bước 4 - Báo cáo và thuyết trình: Trình bày kết quả nghiên cứu cá nhân hoặc sản phẩm nhóm trước tập thể lớp.
5. Bước 5 - Tổng kết và hệ thống hóa: Dưới sự định hướng của giảng viên, lập bảng thống kê đối chiếu giá trị của tác phẩm đối với việc giảng dạy các chương trình lý luận chính trị tương ứng.

Phương pháp kiểm tra, đánh giá

• Đánh giá quá trình: Theo dõi mức độ tham gia thảo luận, chuẩn bị phiếu học tập, kết quả bài tập nhóm.
• Đánh giá định kỳ/kết thúc: Kết hợp bài thi trắc nghiệm khách quan với tự luận chuyên sâu; hoặc thực hiện bài tiểu luận phân tích tác phẩm theo chủ đề chuyên biệt (như: quan điểm Hồ Chí Minh về chủ quyền lãnh thổ, về xây dựng Nhà nước của dân, do dân, vì dân) gắn với liên hệ thực tiễn quản lý xã hội.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Chuẩn hóa khung cấu trúc sư phạm: Khắc phục tình trạng các tài liệu trước đây chỉ tập trung phân tích nội dung học thuật mà thiếu cấu phần phương pháp dạy học. Giáo trình định hình rõ cấu trúc chuẩn cho từng bài học gồm: Mục tiêu (phẩm chất, năng lực) - Bối cảnh & Bố cục - Nội dung - Giá trị - Câu hỏi ôn tập.
• Nguyên tắc tiếp cận tư liệu gốc: Khẳng định yêu cầu mang tính nguyên tắc là loại bỏ việc học qua tài liệu thứ cấp không chính thống; đặt trọng tâm vào việc đọc, hiểu từ ngữ văn bản gốc do Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo nhằm phản ánh chân thực tiến trình phát triển tư tưởng của Người qua từng mốc lịch sử (1911 - 1920; 1920 - 1930; 1930 - 1945; 1945 - 1969).
• Tích hợp kỹ thuật dạy học hiện đại: Đưa các kỹ thuật sư phạm tương tác (KWLH, Trạm, Khăn trải bàn, WebQuest) vào giảng dạy môn khoa học lý luận chính trị, giúp cụ thể hóa các khái niệm trừu tượng thành hoạt động nhận thức trải nghiệm.
• Gắn kết lý luận với thực tiễn: Nội dung phân tích các tác phẩm kinh điển (Sửa đổi lối làm việc, Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân) được đối chiếu trực tiếp với các yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ, chuẩn mực đạo đức công vụ và công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực hiện nay.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên đại học: Sinh viên theo học các ngành Giáo dục chính trị, Sư phạm Lịch sử, Sư phạm Ngữ văn, Chính trị học, Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước, Hồ Chí Minh học tại các trường đại học sư phạm và trường đại học khoa học xã hội và nhân văn.
• Học viên sau đại học và trường chính trị: Học viên cao học chuyên ngành Triết học, Chủ nghĩa xã hội khoa học, Hồ Chí Minh học; học viên hệ Trung cấp và Cao cấp lý luận chính trị tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và các trường chính trị tỉnh, thành phố.
• Giảng viên và giáo viên: Giảng viên giảng dạy các học phần thuộc khối Lý luận chính trị tại các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng; giáo viên giảng dạy môn Giáo dục kinh tế và pháp luật tại các trường trung học phổ thông.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành hoặc có kiến thức nền tảng về: Triết học Mác - Lênin, Kinh tế chính trị Mác - Lênin, Chủ nghĩa xã hội khoa học, Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam và Tư tưởng Hồ Chí Minh đại cương.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho sinh viên, học viên chuyên ngành Giáo dục chính trị, Chính trị học, Hồ Chí Minh học, cũng như giảng viên giảng dạy lý luận chính trị tại các trường đại học, cao đẳng và hệ thống trường chính trị.

2. Người học cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi tiếp cận giáo trình?

Người học cần nắm vững kiến thức cơ bản về các nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin, tiến trình lịch sử Việt Nam hiện đại (giai đoạn từ cuối thế kỷ XIX đến năm 1969) và nội dung cơ bản của học phần Tư tưởng Hồ Chí Minh.

3. Điểm khác biệt căn bản giữa giáo trình này với các sách nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh thông thường là gì?

Các sách nghiên cứu thông thường chủ yếu phân tích hệ thống quan điểm lý luận. Giáo trình này kết hợp giữa phân tích văn bản học của từng tác phẩm cụ thể với việc xây dựng khung phương pháp luận giảng dạy, xác định mục tiêu phát triển năng lực, phẩm chất và cung cấp hệ thống câu hỏi, bài tập sư phạm chuyên biệt.

4. Làm thế nào để tự học giáo trình đạt hiệu quả cao nhất?

Người học cần thực hiện nghiêm ngặt quy trình tự học 5 bước được nêu trong giáo trình: bắt đầu từ việc đọc trực tiếp toàn văn bản tác phẩm gốc (tránh chỉ đọc các bài bình luận tóm tắt), phân tích bố cục, hệ thống hóa luận điểm và thực hiện các bài tập so sánh, đối chiếu bối cảnh lịch sử.

5. Những nguồn tài liệu bổ trợ nào cần sử dụng kèm theo giáo trình?

Người học cần sử dụng bộ Hồ Chí Minh: Toàn tập (15 tập, NXB Chính trị quốc gia Sự thật), các văn kiện của Đảng Cộng sản Việt Nam, tài liệu lưu trữ từ Bảo tàng Hồ Chí Minh, Trung tâm Lưu trữ quốc gia và các công trình nghiên cứu phương pháp luận của Viện Hồ Chí Minh và các viện nghiên cứu chuyên ngành.

---

Kết luận

Giáo trình Nâng cao chất lượng dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh đóng vai trò là tài liệu chuẩn hóa về mặt học thuật và phương pháp luận cho học phần "Tác phẩm Hồ Chí Minh". Giá trị cốt lõi của cuốn sách thể hiện ở việc kết hợp chặt chẽ giữa khoa học chính trị và khoa học giáo dục, chuyển đổi cách thức tiếp cận từ ghi nhớ thụ động sang nghiên cứu văn bản học và phân tích tư liệu gốc. Lộ trình học tập đề xuất cho người học là đi từ việc nắm vững 6 nguyên tắc lý luận chung, thực hiện đúng quy trình tự học 5 bước, đến việc phân tích chuyên sâu từng tác phẩm cụ thể gắn liền với bối cảnh lịch sử và liên hệ thực tiễn xã hội. Để hoàn thành tốt học phần, người học cần kết hợp đồng thời giữa giáo trình với bộ văn bản Hồ Chí Minh: Toàn tập và hệ thống văn kiện chính thống của Đảng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chịu trách nhiệm xuất bản GIÁM ĐỐC - TỔNG BIÊN TẬP PGS. PHẠM MINH TUẤN Chịu trách nhiệm nội dung PHÓ GIÁM ĐỐC - PHÓ TỔNG BIÊN TẬP ThS. PHẠM THỊ THINH Biên tập nội dung: ThS. HOÀNG THỊ THU HƯỜNG TS.

HOÀNG MẠNH THẮNG ThS. CAO THỊ LAN ANH NGUYỄN MAI THẢO NHUNG ThS. NGUYỄN VIỆT HÀ Trình bày bìa: ĐẶNG THU CHỈNH Chế bản vi tính: NGUYỄN QUỲNH LAN Đọc sách mẫu: ThS. CAO THỊ LAN ANH BÍCH LIỄU Số đăng ký kế hoạch xuất bản: 2266-2021/CXBIPH/21-23/CTQG.

Số quyết định xuất bản: 433-QĐ/NXBCTQG, ngày 29/6/2021. Nộp lưu chiểu: tháng 7 năm 2021. Biªn môc trªn xuÊt b¶n phÈm cña Th− viÖn Quèc gia ViÖt Nam NguyÔn ThÞ Thanh Tïng N©ng cao chÊt l−îng d¹y häc t¸c phÈm Hå ChÝ Minh / Ch.: NguyÔn ThÞ Thanh Tïng, Hoμng ThÞ ThuËn. : ChÝnh trÞ Quèc gia, 2021.

Hå ChÝ Minh, 1890-1969, L·nh tô C¸ch m¹ng, chÝnh trÞ gia, ViÖt Nam 2.4346071 - dc23 CTF0561p-CIP TẬP THỂ TÁC GIẢ NGUYỄN THỊ THANH TÙNG (Đồng chủ biên) HOÀNG THỊ THUẬN (Đồng chủ biên) NGUYỄN THỊ XIÊM VŨ THỊ HUYỀN TRANG PHẠM PHƯƠNG LAN TIÊU THỊ MỸ HỒNG TRẦN NGỌC VIÊN LỜI NHÀ XUẤT BẢN Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam. Người đã hiến dâng trọn đời mình cho mục tiêu cao cả là giành độc lập, tự do cho Tổ quốc; mang lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho nhân dân và để lại những giá trị nhân văn, cao quý cho nhân loại. Trước khi đi xa, Người đã để lại cho toàn Đảng và toàn dân di sản vô giá, đó là tư tưởng Hồ Chí Minh. Tư tưởng ấy được khắc họa rõ ràng và sâu sắc trong những tác phẩm, bài nói, bài viết mà Người để lại.

Để thực hiện mục tiêu về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW, ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, trong dạy học các tác phẩm của Hồ Chí Minh cần thực hiện tốt việc đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực của người học, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy học các học phần, chuyên đề liên quan tới Hồ Chí Minh và di sản Hồ Chí Minh. Nhằm nâng cao chất lượng dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất của người học, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách 5 Nâng cao chất lượng dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh của tập thể tác giả do TS. Nguyễn Thị Thanh Tùng và TS. Hoàng Thị Thuận - giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội đồng chủ biên.

Nội dung cuốn sách gồm hai phần: Phần thứ nhất nêu một số vấn đề lý luận chung về dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh; Phần thứ hai giới thiệu một số tác phẩm tiêu biểu của Hồ Chí Minh (như: Bản án chế độ thực dân Pháp, Đường kách mệnh, Cương lĩnh chính trị đầu tiên, Tuyên ngôn độc lập. Trong mỗi tác phẩm, các tác giả xác định mục tiêu dạy học tác phẩm (năng lực, phẩm chất), hoàn cảnh ra đời và bố cục của tác phẩm, nội dung cơ bản của tác phẩm, giá trị của tác phẩm và một số câu hỏi ôn tập, củng cố. Mặc dù đã rất cố gắng trong quá trình biên tập, xuất bản song nội dung cuốn sách khó tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót. Rất mong nhận được ý kiến đóng góp của bạn đọc để nội dung cuốn sách được hoàn thiện hơn trong lần xuất bản sau.

Xin trân trọng giới thiệu cuốn sách cùng bạn đọc. Tháng 4 năm 2021 NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SỰ THẬT 6 LỜI NÓI ĐẦU H ồ Chí Minh và di sản tư tưởng Hồ Chí Minh là một pho sử bằng vàng, có một ý nghĩa vô cùng to lớn trong dòng chảy lịch sử dân tộc Việt Nam nói riêng và lịch sử phong trào cách mạng giải phóng dân tộc trên thế giới trong thế kỷ XX nói chung. Việc nâng cao chất lượng giảng dạy về Hồ Chí Minh và tư tưởng Hồ Chí Minh dựa trên các tác phẩm do Người soạn thảo có vị trí quan trọng. Do đó, nghiên cứu, giảng dạy, học tập về tác phẩm Hồ Chí Minh theo định hướng năng lực và phẩm chất là vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn, đáp ứng các chuẩn đầu ra trong chương trình đào tạo các ngành Giáo dục chính trị, Chính trị học, Hồ Chí Minh học.

ở các trường đại học, học viện, trường chính trị các cấp. Việc trang bị hệ thống phương pháp luận cũng như tìm hiểu nội dung tác phẩm của Hồ Chí Minh góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy môn học, thu hút sự hứng thú của sinh viên, học viên đối với việc tìm hiểu những giá trị cốt lõi trong mỗi tác phẩm do Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh soạn thảo. Đồng thời, việc đổi mới dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh theo hướng chuyển từ định hướng nội dung (chỉ giới thiệu nội dung chủ yếu của tác phẩm) sang định hướng phát triển phẩm chất và năng lực (cung cấp, định 7 hướng hệ thống phương pháp luận về dạy học, nghiên cứu tác phẩm, phát triển toàn diện người học) cũng góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy học các học phần, chuyên đề liên quan tới Hồ Chí Minh và di sản tư tưởng Hồ Chí Minh. Trong những năm qua, liên quan tới vấn đề đổi mới dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh, có rất ít công trình hay bài nghiên cứu đề cập trực tiếp về các nguyên tắc, biện pháp, vấn đề đổi mới ôn tập, đánh giá đối với môn học này.

Các công trình tiếp cận toàn diện, hệ thống về vấn đề dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh vẫn còn khiêm tốn, thiên về phân tích nội dung tác phẩm hơn là định hướng người học cách thức tiếp cận nội dung tác phẩm Hồ Chí Minh. Do đó, cuốn sách Nâng cao chất lượng dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh có ý nghĩa lý luận và thực tiễn trên cả phương diện tiếp cận khoa học chính trị và phương diện khoa học giáo dục. Cuốn sách gồm 2 phần: Phần thứ nhất: Một số vấn đề lý luận chung về dạy học tác phẩm Hồ Chí Minh. Phần thứ hai: Giới thiệu một số tác phẩm tiêu biểu của Hồ Chí Minh.

Mặc dù các tác giả đã có nhiều cố gắng trong quá trình biên soạn, nhưng chắc chắn cuốn sách khó tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót. Chúng tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của bạn đọc để nội dung cuốn sách được hoàn thiện hơn trong lần xuất bản sau. Xin trân trọng giới thiệu cuốn sách cùng bạn đọc. Hà Nội, tháng 3 năm 2021 TẬP THỂ TÁC GIẢ 8 Phần thứ nhất MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ DẠY HỌC TÁC PHẨM HỒ CHÍ MINH I- SỰ CẦN THIẾT CỦA VẤN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC TÁC PHẨM HỒ CHÍ MINH Chương trình học phần “Tác phẩm Hồ Chí Minh” đóng vai trò quan trọng trong khung chương trình đào tạo cử nhân ngành Giáo dục chính trị, Chính trị học ở các trường đại học, cao đẳng, nhằm mục tiêu hình thành phẩm chất, năng lực và năng lực chuyên môn cho người học thông qua nghiên cứu, giảng dạy và học tập các tác phẩm tiêu biểu gắn với di sản quan điểm và đóng góp của Hồ Chí Minh trong sự nghiệp cách mạng.

Tại một số cơ sở giáo dục đại học, học phần “Tác phẩm Hồ Chí Minh” (hay còn gọi chuyên đề “Tác phẩm Hồ Chí Minh”) được xây dựng với mục tiêu chủ yếu dựa trên chuẩn kiến thức, kỹ năng, thái độ trong đó nhấn mạnh một trong những chuẩn đầu ra của sinh viên là hình thành “phẩm chất cơ bản của người giáo viên nhân dân: thấm nhuần thế giới quan 9 Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, yêu nghề và có trách nhiệm cao với nghề nghiệp, có đạo đức tốt, lối sống và tác phong mẫu mực”1. Học phần “Tác phẩm Hồ Chí Minh” có mối quan hệ mật thiết với các học phần, chuyên đề có liên quan như tư tưởng Hồ Chí Minh (bao gồm các chuyên đề khái quát và các chuyên đề cụ thể về nội dung), phương pháp dạy học tư tưởng Hồ Chí Minh, Tư tưởng Hồ Chí Minh - Di sản của thời đại. Tất cả các vấn đề nghiên cứu, học tập và giảng dạy về con người, sự nghiệp, đóng góp và di sản tư tưởng của Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam và nhân loại phần lớn phải xuất phát từ chính các tác phẩm, bài viết, bài diễn văn do Người viết, soạn thảo. Qua từng bài viết, tác phẩm của Hồ Chí Minh như: Bản yêu sách 8 điểm của nhân dân An Nam (1919), Bản án chế độ thực dân Pháp (1925), Đường cách mệnh (1927), Chánh cương vắn tắt của Đảng, Sách lược vắn tắt của Đảng (1930), Tuyên ngôn Độc lập (1945), Sửa đổi lối làm việc (1947), Dân vận (1949), Thường thức chính trị (1949), Con đường dẫn tôi đến chủ nghĩa Lênin (1960), Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân (1969), Di chúc (1969).

trải đều trong cuộc đời, sự nghiệp của Người đã cho những người đam mê tìm hiểu, nghiên cứu, giảng dạy, học tập tư tưởng Hồ Chí Minh một cách tiếp cận trọn vẹn nhất, ________________ 1. Chuẩn đầu ra ngành Giáo dục Chính trị, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, http://hnue.vn/Daotao/Chuandaura/ DaihocvaCaodang/tabid/423/StdId/10/Default. 10 khách quan nhất, chân thực nhất về quá trình chuyển biến ngoạn mục quá trình hình thành, phát triển, hoàn thiện tư tưởng Hồ Chí Minh, từ sự ươm mầm hoài bão lớn (trước năm 1911), ra đi tìm đường cứu nước, khảo sát và tìm thấy con đường cứu nước (1911 - 1920), hình thành cơ bản các quan điểm về cách mạng Việt Nam và thuộc địa (1921 - 1930), vượt qua phong ba, bão táp, khó khăn dồn dập để kiên định với con đường Người đã sáng suốt đi theo (1930 - 1945) và giai đoạn tư tưởng của Hồ Chí Minh được tiếp tục phát triển, bổ sung, hoàn thiện qua hơn một năm xây dựng, bảo vệ chính quyền sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, trong cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược.