chương 1 Qua nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn dạy học môn Công nghệ ở trường THPT chúng tôi nhận thấy: - Đa số GV đã tích cực vận dụng các PPDH tích cực vào dạy học - Tổng quan về vấn đề nghiên cứu. - Cơ sở lí luận của năng lực VDKT vào thực tiễn. - Cơ sở lí luận của hoạt động trải nghiệm thực hành. - Điều tra thực trạng tình hình tổ chức các hoạt động trải nghiệm thực hành ở trường phổ thông: tôi đã tiến hành khảo sát giáo viên và học sinh bằng phiếu khảo sát chúng tôi nhận thấy rõ vấn đề bức thiết hiện nay trong dạy học là cần phải có giải pháp đổi mới hình thức tổ chức dạy học nhằm đáp ứng xu thế phát triển công nghệ 4.0, nhu cầu đòi hỏi của xã hội hiện nay.
Tất cả những vấn đề nêu trên là cơ sở khoa học vững chắc cho chúng tôi xây dựng Phần II: Tạo lập doanh nghiệp - Thiết kế và tổ chức hoạt động DHDA để triển năng lực VDKT vào thực tiễn cho HS trong dạy học chủ đề: chế biến sản phẩm trồng trọt và doanh nghiệp và lựa chon lĩnh vực kinh doanh, Công nghệ 10. Xuất phát từ vấn đề lý luận và thực tiễn nêu trên, thông qua đề tài này tôi muốn đề xuất phương án xây dựng chủ đề dạy học chương Nông lâm, thủy sản đại cương và bảo quản chế biến nông lâm thủy sản – công nghệ 10 THPT theo hướng xây dựng các chủ đề theo các bước phát triển kiến thức cơ bản đến các hình thức thực nghiệm và ứng dụng các hình thức thực tế từ nông nghiệp vào cuộc sống thực tiển trong dạy học Phần II: Tạo lập doanh nghiệp. Qua đó tổ chức dạy học theo các chủ đề một cách có hiệu quả hơn, có nhiều thời gian hơn cho việc rèn luyện các kĩ năng tự học, góp phần vào việc bồi dưỡng năng lực tự học cho HS THPT thông qua dạy học các chủ đề nói chung. CHƯƠNG II: NÂNG CAO NĂNG LỰC TỰ HỌC VÀ VẬN DỤNG KIẾN THỨC VÀO THỰC TIỄN QUA DẠY HỌC THỰC HÀNH CHỦ ĐỀ CHẾ BIẾN LƯƠNG THỰC, THỰC PHẨM- LÀM XI RÔ TỪ QUẢ, SỮA CHUA, SỮA ĐẬU NÀNH.
ÁP DỤNG VÀO DẠY HỌC PHẦN II: TẠO LẬP DOANH NGHIỆP 2. Thực trạng dạy học môn Công nghệ trong trường phổ thông Diển Châu 4 hiện nay. - Xuất phát từ việc dạy học: Trong thực tiễn giảng dạy công nghệ THPT nói chung và công nghệ 10 nói riêng, tôi thấy kiến thức công nghệ có rất nhiều ứng dụng trong thực tiễn. Tuy nhiên, do tâm lí của học sinh coi môn công nghệ là môn phụ nên không tập trung học, không hứng thú để tìm hiểu kiến thức môn học.
- 13 - skkn - Việc tách rời giữa các môn học trong chương trình đào tạo THPT là một rào cản lớn tạo ra khoảng cách không nhỏ giữa học và hành. Chính sự tách rời này làm cho học sinh thiếu đi tính ứng dụng vào thực tiễn. Vì thế đa số học sinh nhớ rõ lí thuyết nhưng không giải quyết được vấn đề thực tiễn dù là vấn đề đơn giản. Nói cách khác, học sinh của chúng ta còn thiếu nhiều kĩ năng trong việc giải quyết các tình huống thực tiễn.
- Môn Công nghệ là một trong những bộ môn khoa học cơ bản lí do lựa chọn môn Công nghệ của học sinh là chủ yếu học để đủ điều kiện lên lớp. - Học sinh không được trải nghiệm thực tế, nên việc đưa kiến thức khoa học trở nên nặng nề. - Việc tổ chức dạy học theo hướng giáo dục liên kết giữa các nội dung ở các trường THPT nói chung còn hạn chế, các trường chủ yếu còn giao nhiệm vụ cho tổ nhóm tạo ra 1 sản phẩm thực tế chứ chưa mang tính tự giác. Chính vì vậy đầu năm học 2021-2022 tôi đã tiến hành khảo sát 160 em học sinh khối 10 (gồm 4 lớp 10A2, 10A3, 10A4, 10A9) về sự hứng thú, cách thức học và nội dung phương pháp học môn Công nghệ.
PHIẾU KHẢO SÁT 1 VÀ PHIẾU KHẢO SÁT 2 (PHẦN PHỤ LỤC 2) Khảo sát cho thấy số lượng học sinh yêu thích và thích môn Công nghệ rất thấp chỉ chiếm 6% và 17%; các em thích học vì môn Công nghệ là do giáo viên dạy chủ , do là môn không thi đại học và kiến thức gắn với thực tiễn. Các em cũng rất chú trọng các nội dung dạy học gắn với các kì thi chiếm 45%. Rõ ràng qua phân tích thì các em vẫn yếu học theo lối truyền thống nặng về thi cử đối phó, do vậy mà các em ít có yếu tố đam mê nghiên cứu và thực sự yêu thích là rất ít, kĩ năng thực hành rất hạn chế và là nguyên nhân năng lực làm việc hạn chế sau khi ra trường, đặc biệt là trong thời đại 4.0 với kỉ nguyên của thế giới phẳng thì khả năng đáp ứng đầu ra sau khi ra trường lại càng rất khó khăn. Vậy đó là lí do tôi muốn đưa phương pháp dạy học trải nghiệm thực nghiêm liên kết kiến thức giữa các phần vào để giảng dạy kết hợp phương pháp mới theo công nghệ 4.0 để bắt nhiệp với thời đại.
Phân tích nội dung Chủ đề Bảo quản chế biến sản phẩm trồng trọt và doanh nghiệp và lựa chọn lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp. Cấu trúc của 3 chương gồm 9 bài từ bài: - Bài 45: Thực hành : Chế biến xi rô từ quả. - Bài 47: Thực hành : Làm sữa chua hoặc sữa đậu nành( đậu tương) bằng phương pháp đơn giản. - Bài 49: Bài mở đầu - Bài 50: Doanh nghiệp và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
- 14 - skkn - Bài 51: Lựa chọn lĩnh vực kinh doanh - Bài 52: Thực hành: lựa chọn cơ hội kinh doanh. - Bài 53: Xác định kế hoạch kinh doanh - Bài 54: Thành lập doanh nghiệp - Bài 55: Quản lí doanh nghiệp - Bài 56: Thực hành xây dựng kế hoạch kinh doanh Từ những nội dung trên chủ đề “Bảo quản chế biến sản phẩm trồng trọt” được xây dựng nhằm kết nối các kiến thức về bảo quản chế biến ở các bài 45- 47 với nhau cho hợp logic. Đồng thời tạo điều kiện cho HS được hoạt động nhiều hơn, tự học nhiều hơn và vận dụng được kiến thức đã học nhiều hơn; GV có quỹ thời gian nhiều hơn để vận dụng các kỹ thuật, phương pháp dạy học tích cực trong quá trình dạy học. Từ những nội dung trên chủ đề “Doanh nghiệp và lựa chọn lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp” được xây dựng nhằm kết nối các kiến thức cơ bản, ban đầu về lựa chọn lĩnh vực kinh doanh và tìm kiếm cơ hội kinh doanh phù hợp để đạt hiệu quả cao ở các bài 49- 50-51-52- 53 – 54- 55 -56 với nhau cho hợp logic.
Đồng thời tạo điều kiện cho HS được hoạt động nhiều hơn, tự học nhiều hơn và vận dụng được kiến thức đã học nhiều hơn cũng như có nhiều kinh nghiệm về kinh doanh và có thể áp dụng trong thực tế ở gia đình; GV có quỹ thời gian nhiều hơn để vận dụng các kỹ thuật, phương pháp dạy học tích cực trong quá trình dạy học. Giữa các bài có nội dung logic với nhau, giới thiệu về cấu trúc, hình thái, cách xâm nhập, nhân lên, tác hại và lợi ích của virut. Đây là những kiến thức ứng dụng, rất cần thiết đối với đời sống thực tiễn. Nội dung chủ đề “Bảo quản chế biến sản phẩm trồng trọt” và “Doanh nghiệp và lựa chọn lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp” công nghệ 10 là một nội dung quan trọng mà qua đó GV có thể lồng ghép giảng dạy cho HS các kiến thức thực tế liên quan đến vấn đề kinh doanh trong thực tế tại gia đình và địa phương.
Ở độ tuổi này, các em cũng đã có ý thức đến vấn đề kinh tế trong gia đình, bắt đầu hình thành ý thức về lo cuộc sống trong gia đình. Tuy nhiên một số bộ phận trong giới trẻ hiện nay có đạo đức, lối sống không lành mạnh dẫn đến sa ngã vào các tệ nạn xã hội, ứng dụng thực tiễn trong cuộc sống hiện nay là chưa có. Đa số các em đã có ý thức tìm hiểu về vấn đề kinh tế và chi tiêu trong gia đình, nhưng để tất cả các em đều được trang bị kiến thức giúp các có thể tự bản thân vận động, kiếm thêm thu nhập khi có thời gian, kết hợp giữa việc học văn hoá phù hợp với vận dụng công nghệ 4.0 để phát triển toàn diện với toàn xã hội. Tiến trình DH theo dự án Trong phạm vi nghiên cứu đề tài, để tổ chức DH theo dự án ở một số bài thuộc phần 1 N - L – NN ( chương III: Bảo quản, chế biến nông, lâm, thuỷ sản ) liên - 15 - skkn kết dạy vào phần 2.
Tạo lập doanh nghiệp - môn Công nghệ 10 tại trường THPT Diễn Châu 4 - huyện Diễn Châu - tỉnh Nghệ An. tôi đề xuất quy trình DH theo dự án thành 5 giai đoạn: Sơ đồ tiến trình dạy học theo dự án 2.4 Vận dụng thiết kế HĐDHDA để phát triển năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn cho học sinh trong dạy học chương 3 liên kết với chương 4 và chương 5 phần tào tập doanh nghiệp, công nghệ 10. Dự án là một trải nghiệm tuyệt vời cho học sinh trung học phổ thông. Tham gia dự án, các em được tự tay nghiên cứu các quy trình chế biến hiệu quả, lên ý tưởng kinh doanh, truyền thông quảng cáo và triển khai dự án khởi nghiệp giả lập.
Từ đó phát triển năng lực cá nhân, năng lực xã hội và kỹ năng thế kỷ 21. Xuất phát từ thực trạng dạy – học như đã nêu trên, kết hợp với thực tế giảng dạy ở trường THPT Diễn Châu 4, từ đó tôi đề xuất các giải pháp sau: + Xây dựng dự án dạy học tình huống đơn giản (phù hợp với điều kiện hộ gia đình) về lập kế hoạch kinh doanh gắn liền với thực tiễn đời sống tại địa phương (Sản xuất nông, lâm nghiệp; Đánh bắt, chế biến hải sản; Thương mại, dịch vụ v.v…) để học sinh nghiên cứu giải quyết. Để tiến hành thiết kế một số giáo án tổ chức DH theo dự án môn Công nghệ 10 tại trường THPT Diễn Châu 4 – Diễn Châu – Nghệ An tôi tiến hành đề xuất phương án tổ chức DH theo dự án phần II Tạo lập doanh nghiệp - môn Công nghệ 10 tại trường THPT Diễn Châu 4 – Diễn Châu – Nghệ An như sau : CHUYÊN ĐỀ: TẠO LẬP DOANH NGHIỆP I.