Luận văn thạc sĩ về phát triển tiêu thụ sản phẩm chè tại tỉnh Hà Giang

Luận văn thạc sĩ phân tích phát triển tiêu thụ sản phẩm chè trên địa bàn tỉnh hà giang, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thúy
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Lương Thanh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Phát Triển Tiêu Thụ Sản Phẩm Chè Trên Địa Bàn Tỉnh Hà Giang
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN TIÊU THỤ SẢN PHẨM CHÈ
• 1.1. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1.1.1. Các nghiên cứu liên quan đến cơ sở lý luận về tiêu thụ sản phẩm chè
• 1.1.2. Các nghiên cứu liên quan đến thực trạng tiêu thụ chè trên địa bàn tỉnh Hà Giang
• 1.1.3. Các nghiên cứu liên quan đến giải pháp phát triển tiêu thụ chè trên địa bàn tỉnh Hà Giang
• 1.1.4. Khái quát kết quả các công trình nghiên cứu đã công bố và vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu về phát triển tiêu thụ chè
• 1.2. Cơ sở lý luận về phát triển tiêu thụ sản phẩm
• 1.2.1. Khái niệm, vai trò, ý nghĩa của hoạt động tiêu thụ
• 1.2.2. Các tiêu chí đánh giá sự phát triển của tiêu thụ sản phẩm
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp tiếp cận nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp thu thập thông tin, số liệu
• 2.4. Phương pháp xử lý thông tin
• 2.5. Phương pháp phân tích thông tin
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN TIÊU THỤ SẢN PHẨM CHÈ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HÀ GIANG
• 3.1. Điều kiện, tiềm năng và thế mạnh của Hà Giang tác động đến việc phát triển tiêu thụ sản phẩm chè
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Về nguồn lao động
• 3.1.3. Diện tích trồng chè trên địa bàn tỉnh. Sản lượng và cơ cấu sản phẩm chè Hà Giang
• 3.2. Thực trạng việc tiêu thụ chè sản phẩm chè trên địa bàn tỉnh Hà Giang giai đoạn 2009-2013
• 3.2.1. Về quy mô tiêu thụ
• 3.2.2. Thị trường tiêu thụ
• 3.2.3. Hình thức tiêu thụ
• 3.2.4. Đánh giá chung về phát triển tiêu thụ chè ở tỉnh Hà Giang trong thời gian vừa qua
• 3.2.4.1. Kết quả đạt được
• 3.2.4.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN TIÊU THỤ SẢN PHẨM CHÈ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HÀ GIANG
• 4.1. Quan điểm, mục tiêu, phương hướng phát triển tiêu thụ chè Hà Giang trong thời gian tới
• 4.2. Phương hướng
• 4.3. Các giải pháp thúc đẩy phát triển tiêu thụ chè Hà Giang đến năm 2020
• 4.3.1. Thực hiện các chính sách để khuyến khích phát triển sản xuất, tiêu thụ sản phẩm chè
• 4.3.2. Tăng cường đầu tư xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật
• 4.3.3. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chế biến tiêu thụ chè
• 4.3.4. Phát huy sức mạnh của mối liên kết 4 nhà trong việc tiêu thụ sản phẩm chè
• 4.3.5. Sản xuất sản phẩm chè sạch, an toàn
• 4.3.6. Đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại
• 4.3.7. Tổ chức hợp lý hệ thống kênh tiêu thụ các sản phẩm chè
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về phát triển tiêu thụ chè tại Hà Giang

Hà Giang là tỉnh có diện tích chè lớn thứ ba cả nước, chỉ sau Lâm Đồng và Thái Nguyên. Tuy nhiên, tiêu thụ chè tại đây đang gặp nhiều khó khăn. Nghiên cứu này nhằm phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp cho việc phát triển tiêu thụ chè. Tình hình tiêu thụ hiện tại không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp mà còn tác động đến đời sống của người dân. Việc phát triển ngành chè cần phải đi đôi với việc cải thiện thị trường chè và nâng cao chất lượng sản phẩm. Theo đó, chính quyền địa phương cần có những chính sách hỗ trợ để thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm chè.

1.1. Tình hình sản xuất chè tại Hà Giang

Hà Giang có khoảng 20.004,9 ha chè cho thu hoạch. Tuy nhiên, sản lượng và chất lượng chè chưa đạt yêu cầu. Quy trình sản xuất chè cần được cải thiện để nâng cao giá trị sản phẩm. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến kỹ thuật trong sản xuất là rất cần thiết. Các doanh nghiệp cần chú trọng đến việc sản xuất chè sạch, an toàn để đáp ứng nhu cầu của thị trường. Điều này không chỉ giúp tăng cường chất lượng chè mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh cho sản phẩm chè Hà Giang trên thị trường trong nước và quốc tế.

1.2. Thực trạng tiêu thụ chè tại Hà Giang

Thực trạng tiêu thụ chè tại Hà Giang cho thấy nhiều hạn chế. Mặc dù có tiềm năng lớn, nhưng thị trường chè vẫn chưa được khai thác hiệu quả. Các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm. Nhiều sản phẩm chè chưa được tiêu thụ, dẫn đến tình trạng tồn kho. Việc thiếu các kênh phân phối hiệu quả và chiến lược tiếp thị chưa rõ ràng là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này. Cần có những giải pháp cụ thể để phát triển chiến lược phát triển tiêu thụ chè, từ việc nghiên cứu thị trường đến việc xây dựng thương hiệu cho sản phẩm chè Hà Giang.

II. Định hướng và giải pháp phát triển tiêu thụ chè

Để phát triển tiêu thụ chè tại Hà Giang, cần có một chiến lược tổng thể. Đầu tiên, cần xác định rõ chiến lược phát triển cho ngành chè, bao gồm việc nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Chính quyền địa phương cần hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm. Bên cạnh đó, việc tổ chức các hội chợ, triển lãm để giới thiệu sản phẩm chè cũng rất quan trọng. Các doanh nghiệp cần hợp tác chặt chẽ với nhau để tạo ra một chuỗi giá trị bền vững cho sản phẩm chè.

2.1. Chính sách hỗ trợ từ chính quyền

Chính quyền cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể cho ngành chè. Các chính sách này có thể bao gồm việc giảm thuế cho các doanh nghiệp sản xuất chè, hỗ trợ tài chính cho các dự án phát triển chè, và tạo điều kiện thuận lợi cho việc xuất khẩu sản phẩm chè. Ngoài ra, cần có các chương trình đào tạo cho nông dân về kỹ thuật trồng và chế biến chè, nhằm nâng cao chất lượng chè và tăng thu nhập cho người dân.

2.2. Tăng cường xúc tiến thương mại

Xúc tiến thương mại là một trong những giải pháp quan trọng để phát triển tiêu thụ chè. Cần tổ chức các hoạt động quảng bá sản phẩm chè tại các hội chợ trong nước và quốc tế. Việc xây dựng website và các kênh truyền thông xã hội để giới thiệu sản phẩm chè cũng rất cần thiết. Các doanh nghiệp cần hợp tác với nhau để tạo ra các chương trình khuyến mãi hấp dẫn, nhằm thu hút người tiêu dùng. Đặc biệt, cần chú trọng đến việc phát triển thị trường chè nội địa, nhằm tăng cường tiêu thụ sản phẩm trong nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Hà Giang là một trong những địa phương có diện tích trồng chè lớn thứ ba cả nước, chỉ sau Lâm Đồng và Thái Nguyên, với diện tích thu hoạch đạt 20.004,9 ha vào năm 2013. Sản phẩm chè không chỉ đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông nghiệp mà còn góp phần nâng cao đời sống người dân địa phương. Tuy nhiên, trong giai đoạn 2009-2013, hoạt động tiêu thụ sản phẩm chè tại Hà Giang gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất, kinh doanh và thu nhập của các doanh nghiệp, hợp tác xã cũng như người nông dân. Mức tiêu thụ nội địa còn thấp, trong khi thị trường xuất khẩu chưa thực sự ổn định và giá trị gia tăng chưa được khai thác hiệu quả.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng tiêu thụ sản phẩm chè trên địa bàn tỉnh Hà Giang trong giai đoạn 2009-2013, từ đó đề xuất các định hướng và giải pháp phát triển tiêu thụ sản phẩm chè giai đoạn 2015-2020. Nghiên cứu tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng đến tiêu thụ, bao gồm điều kiện tự nhiên, nguồn lao động, quy mô sản xuất, thị trường tiêu thụ và các hình thức tiêu thụ hiện có. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh chè, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội địa phương, đồng thời tăng cường giá trị và sức cạnh tranh của sản phẩm chè Hà Giang trên thị trường trong nước và quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý kinh tế liên quan đến phát triển tiêu thụ sản phẩm, trong đó có:

• Lý thuyết chuỗi giá trị gia tăng: Phân tích quá trình sản xuất, chế biến và tiêu thụ chè nhằm xác định các khâu tạo giá trị và điểm nghẽn trong tiêu thụ sản phẩm.
• Mô hình hệ thống tiêu thụ sản phẩm: Bao gồm các thành phần như người sản xuất, người trung gian (bán buôn, bán lẻ, đại lý), người tiêu dùng cuối cùng và các kênh phân phối, giúp hiểu rõ cấu trúc và vận hành hệ thống tiêu thụ.
• Khái niệm tiêu thụ sản phẩm theo nghĩa rộng: Tiêu thụ không chỉ là bán hàng mà là quá trình toàn diện từ nghiên cứu thị trường, xác định nhu cầu, tổ chức sản xuất đến xúc tiến bán hàng và dịch vụ hậu mãi.
• Các yếu tố ảnh hưởng đến tiêu thụ sản phẩm: Chất lượng sản phẩm, giá cả, mẫu mã bao bì, quảng cáo, mạng lưới tiêu thụ, đối thủ cạnh tranh và trình độ tổ chức quá trình tiêu thụ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định lượng và định tính:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê từ Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Hà Giang, Sở Công Thương, các báo cáo ngành chè giai đoạn 2009-2013; khảo sát thực tế tại các doanh nghiệp, hợp tác xã và người trồng chè trên địa bàn tỉnh.
• Cỡ mẫu: Khoảng 150 đối tượng gồm doanh nghiệp chế biến, hợp tác xã và người tiêu dùng được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện.
• Phương pháp phân tích: Phân tích mô tả số liệu thống kê, so sánh tỷ lệ hoàn thành kế hoạch tiêu thụ, đánh giá cơ cấu tiêu thụ sản phẩm, phân tích SWOT để xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong tiêu thụ chè Hà Giang.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và xử lý số liệu trong năm 2014, phân tích và đề xuất giải pháp trong năm 2015, với định hướng áp dụng các giải pháp từ 2015 đến 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Diện tích và sản lượng chè tăng nhưng tiêu thụ chưa tương xứng
   Diện tích chè thu hoạch tăng từ khoảng 18.000 ha năm 2009 lên 20.004,9 ha năm 2013. Sản lượng chè búp tươi và chè sau chế biến cũng tăng tương ứng, tuy nhiên sản lượng tiêu thụ nội địa chỉ đạt khoảng 30.000 tấn/năm, chiếm tỷ lệ thấp so với sản lượng sản xuất. Tỷ lệ hoàn thành kế hoạch tiêu thụ chỉ đạt khoảng 85-90% trong giai đoạn này.

2. Thị trường tiêu thụ chủ yếu là xuất khẩu nhưng giá trị gia tăng thấp
   Kim ngạch xuất khẩu chè Hà Giang tăng nhẹ qua các năm, nhưng giá xuất khẩu trung bình chỉ khoảng 1,5 USD/kg, thấp hơn nhiều so với giá bán trong nước (110-220 nghìn đồng/kg). Điều này cho thấy giá trị gia tăng từ xuất khẩu chưa được khai thác hiệu quả, đồng thời thị trường nội địa còn bỏ ngỏ với mức tiêu thụ bình quân đầu người chỉ khoảng 300g/năm, thấp hơn nhiều so với các nước như Trung Quốc (1kg), Nhật Bản (2kg).

3. Hệ thống kênh tiêu thụ còn hạn chế, chủ yếu qua trung gian
   Tiêu thụ chè chủ yếu thông qua các kênh gián tiếp như bán buôn, bán lẻ và đại lý, chưa phát triển mạnh kênh tiêu thụ trực tiếp. Mạng lưới phân phối chưa đồng bộ, thiếu các điểm bán hàng tập trung và hệ thống bảo quản, chế biến hiện đại.

4. Chất lượng sản phẩm và quảng bá thương hiệu chưa đáp ứng yêu cầu thị trường
   Chất lượng chè chưa đồng đều, chưa có nhiều sản phẩm chè sạch, an toàn đạt tiêu chuẩn xuất khẩu. Hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá thương hiệu chè Hà Giang còn yếu, chưa tạo được sức hút mạnh mẽ trên thị trường trong nước và quốc tế.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên là do thiếu sự liên kết chặt chẽ giữa các nhà sản xuất, chế biến và tiêu thụ; cơ sở vật chất kỹ thuật chưa được đầu tư đồng bộ; chính sách hỗ trợ phát triển tiêu thụ chưa thực sự hiệu quả. So với các tỉnh chè trọng điểm như Thái Nguyên hay Lâm Đồng, Hà Giang còn nhiều điểm yếu về tổ chức sản xuất và hệ thống tiêu thụ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện sự tăng trưởng diện tích và sản lượng chè giai đoạn 2009-2013, bảng so sánh giá xuất khẩu và giá bán nội địa, sơ đồ hệ thống kênh tiêu thụ hiện tại và phân tích SWOT về tiêu thụ chè Hà Giang. Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của việc phát triển tiêu thụ sản phẩm chè trong việc nâng cao hiệu quả kinh tế và cải thiện đời sống người dân địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật
   Đẩy mạnh đầu tư xây dựng nhà máy chế biến hiện đại với công suất trên 5.000 tấn/năm, hệ thống bảo quản và kho lạnh nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và kéo dài thời gian bảo quản. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp, doanh nghiệp chế biến. Thời gian: 2015-2018.

2. Phát triển sản phẩm chè sạch, an toàn và xây dựng thương hiệu
   Khuyến khích sản xuất chè theo tiêu chuẩn VietGAP, xây dựng thương hiệu chè Shan Hà Giang, đăng ký nhãn hiệu và quảng bá rộng rãi trên thị trường trong nước và quốc tế. Chủ thể: Hợp tác xã, doanh nghiệp, Hiệp hội chè tỉnh. Thời gian: 2015-2020.

3. Mở rộng và đa dạng hóa kênh tiêu thụ
   Xây dựng hệ thống kênh tiêu thụ trực tiếp, phát triển các điểm bán hàng tại các thành phố lớn, tăng cường bán hàng qua mạng Internet và các hội chợ triển lãm thương mại. Chủ thể: Doanh nghiệp, Sở Công Thương, các hợp tác xã. Thời gian: 2016-2020.

4. Tăng cường hoạt động xúc tiến thương mại và thông tin thị trường
   Thiết lập bộ phận cung cấp thông tin thị trường định kỳ, tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại, quảng cáo sản phẩm chè trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Chủ thể: UBND tỉnh, Sở Công Thương, Hiệp hội chè. Thời gian: 2015-2017.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và hoạch định chính sách tỉnh Hà Giang
   Giúp xây dựng các chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất và tiêu thụ chè phù hợp với điều kiện địa phương, nâng cao hiệu quả kinh tế nông nghiệp.

2. Doanh nghiệp chế biến và kinh doanh chè
   Cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích thực trạng tiêu thụ, từ đó định hướng chiến lược phát triển sản phẩm, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị gia tăng.

3. Hợp tác xã và người nông dân trồng chè
   Hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến tiêu thụ sản phẩm, từ đó cải tiến kỹ thuật sản xuất, nâng cao chất lượng và tham gia liên kết tiêu thụ hiệu quả hơn.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý kinh tế, nông nghiệp
   Là tài liệu tham khảo khoa học về phát triển tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tiêu thụ sản phẩm chè ở Hà Giang còn gặp nhiều khó khăn?
   Nguyên nhân chính là do hệ thống kênh tiêu thụ chưa phát triển đồng bộ, chất lượng sản phẩm chưa đồng đều, thiếu quảng bá thương hiệu và sự liên kết giữa các bên trong chuỗi giá trị còn yếu.

2. Giá trị gia tăng của sản phẩm chè Hà Giang hiện nay như thế nào?
   Giá xuất khẩu trung bình khoảng 1,5 USD/kg, thấp hơn nhiều so với giá bán trong nước (110-220 nghìn đồng/kg), cho thấy giá trị gia tăng từ xuất khẩu chưa được khai thác hiệu quả.

3. Các giải pháp nào được đề xuất để phát triển tiêu thụ chè?
   Bao gồm đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật, phát triển sản phẩm chè sạch, xây dựng thương hiệu, mở rộng kênh tiêu thụ và tăng cường xúc tiến thương mại.

4. Vai trò của thị trường nội địa trong tiêu thụ chè như thế nào?
   Thị trường nội địa còn bỏ ngỏ với mức tiêu thụ bình quân đầu người thấp, trong khi phát triển thị trường nội địa sẽ giúp tăng giá trị gia tăng và giảm phụ thuộc vào thị trường xuất khẩu.

5. Làm thế nào để nâng cao chất lượng sản phẩm chè?
   Áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất sạch, an toàn như VietGAP, đầu tư công nghệ chế biến hiện đại và kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt trong toàn bộ chuỗi sản xuất.

Kết luận

• Hà Giang có tiềm năng lớn về diện tích và sản lượng chè, nhưng tiêu thụ sản phẩm còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế và đời sống người dân.
• Hệ thống kênh tiêu thụ chưa phát triển đồng bộ, chất lượng sản phẩm và thương hiệu chưa được khai thác tối ưu.
• Nghiên cứu đã phân tích chi tiết thực trạng tiêu thụ giai đoạn 2009-2013 và đề xuất các giải pháp phát triển tiêu thụ giai đoạn 2015-2020.
• Các giải pháp tập trung vào đầu tư cơ sở vật chất, phát triển sản phẩm sạch, mở rộng kênh tiêu thụ và xúc tiến thương mại.
• Luận văn là cơ sở khoa học quan trọng cho các nhà quản lý, doanh nghiệp và người trồng chè trong việc nâng cao hiệu quả tiêu thụ sản phẩm chè Hà Giang, góp phần phát triển kinh tế địa phương bền vững.

Các cơ quan chức năng và doanh nghiệp cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, cập nhật thông tin thị trường để điều chỉnh chiến lược phù hợp. Để biết thêm chi tiết và ứng dụng thực tiễn, quý độc giả và các bên liên quan nên tham khảo toàn bộ luận văn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, gồm 4 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Tổng quan tài liệu nghiên cứu và cơ sở lý luận về phát triển tiêu thụ sản phẩm chè. Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu. Chƣơng 3: Thực trạng hoạt động phát triển tiêu thụ sản phẩm chè trên địa bàn tỉnh Hà Giang từ năm 2009-2013. Chƣơng 4: Giải pháp nhằm phát triển tiêu thụ sản phẩm chè trong thời gian tới.

4 z Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN TIÊU THỤ SẢN PHẨM CHÈ 1. Tổng quan tài liệu nghiên cứu 1. Các nghiên cứu liên quan đến cơ sở lý luận về tiêu thụ sản phẩm chè (1). “Giáo trình công tác tiêu thụ sản phẩm và một số yêu cầu của việc duy trì và mở rộng thị trường tiêu thụ của các doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường” (2010) của tác giả Vƣơng Văn Đạo, Trƣờng đại học kinh tế quốc dân Hà Nội, đã đề cập đến một số vấn đề lý luận quan trọng về tiêu thụ sản phẩm.

Trong đó, một số nội dung quan trọng liên quan đến tiêu thụ là: Mối quan hệ giữa công tác tiêu thụ sản phẩm với duy trì và mở rộng thị trƣờng tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp. Tiêu thụ sản phẩm là một khâu quan trọng của quá trình tái sản xuất mở rộng trong các doanh nghiệp, là quá trình thực hiện giá trị của sản phẩm. Hoạt động tiêu thụ tốt sẽ góp phần phát triển thị trƣờng hiện có, tìm kiếm thị trƣờng mới và ngƣợc lại. Tiêu thụ sản phẩm giữ vai trò quan trọng trong việc phát triển và mở rộng thị trƣờng.

Vì vậy phát triển và mở rộng thị trƣờng với tốc độ tiêu thụ sản phẩm có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Trên thực tế thị trƣờng, không phải tăng tốc độ tiêu thụ sản phẩm là sẽ mở rộng đƣợc thị trƣờng. Nội dung của hoạt động tiêu thụ sản phẩm bao gồm từ việc xác định nhu cầu, tìm kiếm thị trƣờng, xây dựng chiến lƣợc sản phẩm cho đến việc lựa chọn phƣơng thức tiêu thụ cho thích hợp với từng loại thị trƣờng, từng loại sản phẩm và hỗ trợ tiêu thụ. Lựa chọn phƣơng thức tiêu thụ thích hợp với từng loại sản phẩm - một nội dung giữ vai trò quan trọng trong công tác tiêu thụ sản phẩm.

Chiến lƣợc sản phẩm là những quan điểm, phƣơng hƣớng và những chính sách lớn, phƣơng thức sản xuất kinh doanh có hiệu quả trên cơ sở thỏa mãn nhu cầu thị trƣờng và thị hiếu của 5 z khách hàng trong từng thời gian nhất định. Xây dựng chiến lƣợc sản phẩm phải phù hợp với thị trƣờng về cơ cấu, số lƣợng chất lƣợng và thời gian. Để thúc đẩy quá trình tiêu thụ, doanh nghiệp, địa phƣơng cần tiến hành một loạt các hoạt động hỗ trợ, các hoạt động này đƣợc thực hiện trƣớc và trong suốt quá trình sản xuất. Tác dụng của các biện pháp hỗ trợ tiêu thụ là duy trì và tạo ra các yêu cầu mới có thể tăng dung lƣợng thị trƣờng, tăng doanh số bán và lợi nhuận thu đƣợc, giảm bớt những khó khăn khi đƣa sản phẩm vào thị trƣờng, củng cố vị trí uy tín sản phẩm của doanh nghiệp.

Mặt khác thông qua biện pháp hỗ trợ tiêu thụ có hiệu quả doanh nghiệp có thể giúp ngƣời tiêu dùng định hƣớng và sử dụng thu nhập của mình vào việc mua sắm những sản phẩm phù hợp. “Giáo trình - tài liệu - học liệu từ VOER” (2012) của Trƣờng Đại Học Kinh Tế Quốc Dân, trong giáo trình đã trình bày một cách khá chi tiết về: Khái niệm tiêu thụ sản phẩm; vai trò của hoạt động tiêu thụ hàng hóa đối với doanh nghiệp, đối với xã hội; Thị trƣờng và chức năng chủ yếu của thị trƣờng tiêu thụ hóa; Chiến lƣợc tiêu thụ sản phẩm hàng hóa… Tất cả các nội dung đề cập đến trong giáo trình này là tƣ liệu quá giá giúp cho việc nghiên cứu cơ sở lý luận của việc tiêu thụ sản phẩm nói chung và sản phẩm chè trên địa bàn tỉnh Hà Giang nói riêng. “Giáo trình cây chè” (2012) của tác giả Đỗ Ngọc Quý, Lê Tất Khƣơng, trong đã nêu lên cơ sở lý luận cho quá trình nghiên cứu về quá trình tiêu thụ cây chè nƣớc ta. Trong nghiên cứu này, các tác giả đã phân tích chuỗi giá trị gia tăng trong quá trình sản xuất - chế biến - tiêu thụ chè trong thời gian qua, đồng thời chỉ ra những hạn chế của các khâu tiêu thụ sản phẩm chè.

Ngoài các nghiên cứu nói trên còn có các nghiên cứu khác liên quan đến tiêu thụ sản phẩm nói chung và tiêu thụ chè nói riêng. Trong đó, đáng chú ý là các báo cáo của các bộ ngành, chính phủ và các nghiên cứu khác. 6 z Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 2009, Tài liệu hội nghị Đánh giá kết quả sản xuất chế biến và tiêu thụ chè 2005 - 2009, bàn giải pháp phát triển chè theo hƣớng an toàn, Phú Thọ. Các tài liệu này đánh giá vai trò và tầm quan trọng của phát triển cây chè trong quá trình phát triển KTXH và xoá đói giảm nghèo.

Các nghiên cứu liên quan đến thực trạng tiêu thụ chè trên địa bàn tỉnh Hà Giang (1). Luận văn Thạc sĩ kinh tế của Sầm Thị Thu Hiền (2014), trong “Chiến lược tiếp thị cho sản phẩm chè của công ty Hùng Cường tại tỉnh Hà Giang”, bảo vệ tại Trƣờng Đại Học Điện Lực. Nghiên cứu này tập trung vào tiếp thị hỗn hợp - chiến lƣợc tiếp thị của Công ty Hùng Cƣờng, một trong những nhà sản xuất chè lớn nhất ở tỉnh Hà Giang để giúp công ty đạt đƣợc thị phần chi phối trong ngành công nghiệp cũng nhƣ xây dựng một cơ sở hạ tầng tốt để phát triển trong tƣơng lai. Tuy nhiên, đề tài cũng chỉ đề cập nên phƣơng diện sản lƣợng của riêng công ty, và chú trọng đến thị trƣờng xuất khẩu sang các thị trƣờng khó tính nhƣ châu Âu, Mỹ và Nhật Bản.

Luận văn Thạc sĩ kinh tế của tác giả Lê Ngọc Hiệu (2014), trong “Phát triển chiến lược đẩy mạnh ngành công nghiệp chè tại tỉnh Hà Giang”, bảo vệ tại Trƣờng Đại Học Điện Lực đã khẳng định: Chè là giống cây nông nghiệp mũi nhọn để giúp ngƣời dân xoá đói, giảm nghèo và phát triển kinh tế. Do đó, Một mối quan tâm lớn đƣợc đặt ra là tìm chiến lƣợc hiệu quả để nâng cao và thúc đẩy ngành công nghiệp chè ở Hà Giang. Đề tài xác định hƣớng đi đứng đắn về phát triển cây chè ở Hà Giang, đây là tiền đề quan trọng trong việc mở rộng phát triển cây chè về chiều rộng và chiều sâu. Về khía cạnh tiêu thụ đề tài đã đề cập, song chƣa nhiều chủ yếu phân tích, chứng minh yếu tố kỹ thuật trong trồng và chế biến chè.

Văn Nguyễn, 2014, trong nghiên cứu “Thị trường tiêu thụ chè trong nước có bị bỏ ngỏ ?”, đã cho biết: Việc tiêu thụ chè còn nặng về xuất 7 z khẩu mà quên mất thị trƣờng nội địa cũng nhƣ giá trị gia tăng của chè. Bài toán cần lời giải là làm thế nào để nâng cao giá trị chè xuất khẩu và lấp đầy thị trƣờng trong nƣớc khi chè nội tiêu đang trong tình trạng bỏ ngỏ ? Theo lãnh đạo Hiệp hội Chè Việt Nam, nƣớc ta hiện có gần 90 triệu dân nhƣng mức tiêu thụ chè trong nƣớc chỉ đạt 30.000 tấn chè/năm, nếu tính bình quân theo đầu ngƣời chỉ đạt 300gr chè/ngƣời/năm. Con số này quá thấp so với tiềm năng của thị trƣờng trong nƣớc. Trong khi đó, mức tiêu thụ chè bình quân theo đầu ngƣời ở Trung Quốc đạt hơn 1kg chè/ngƣời/năm, ở Nhật Bản đạt 2kg/ngƣời/năm, ở các nƣớc Trung Đông đạt hơn 2kg/ngƣời/năm, ở Nga, Anh đều đạt trên 2,5kg/ngƣời/năm, gấp gần 10 lần mức tiêu thụ chè của Việt Nam.

Con số này khiến không ít ngƣời phải giật mình. Theo đánh giá của Hiệp hội Chè Việt Nam, giá chè xuất khẩu hiện nay thấp hơn so với giá chè bán trong nƣớc, giá trị kinh tế cũng thấp hơn so với nội tiêu. Giá chè xuất khẩu hiện nay trung bình chƣa đạt 1,5USD/kg, trong khi đó giá chè bán trong nƣớc hiện nay, trung bình đạt từ 110 - 220. Ông Đoàn Anh Tuân - Chủ tịch Hiệp hội Chè Việt Nam cho biết: Tại sao chúng ta cứ phải “bơi” ở thị trƣờng nƣớc ngoài, sức cạnh tranh cao mà lại bỏ trống thị trƣờng ở “sân nhà”? Chúng ta vẫn thƣờng báo cáo thành tích năm nay diện tích trồng chè, sản lƣợng xuất khẩu tăng hơn năm trƣớc, nhƣng vấn đề ở chỗ cũng trên diện tích đó, năm nay thu nhập có cao hơn năm ngoái không?.

Bán chè trong nƣớc với số lƣợng nhiều sẽ có lợi hơn so với xuất khẩu nhiều, cái quan trọng là giá trị gia tăng. Tôi nghĩ, nếu quá nặng tập trung số lƣợng xuất khẩu thì giá thành sẽ giảm xuống, trong khi đó lại mất nhiều công lao động, chi phí cao hơn, nhƣng giá trị thu về lại không tăng. Quan trọng nhất là tƣ duy của ngành, của doanh nghiệp, ngƣời dân… Không nên tăng diện tích trồng chè mà cần quan tâm đến tăng năng suất, chất lƣợng và giá trị cây chè. Đề tài đề cập đến thị trƣờng tiêu thụ trong nƣớc, đây là tài liệu có giá trị tham khảo quan trọng, song xét trên 8 z thực tế phát triển tiêu thụ chè Hà Giang thì chƣa đề cập, đề tài đánh giá trên số liệu chung của cả nƣớc.

Ngoài các nghiên cứu trên còn có các nghiên cứu sau: - Các tạp chí chuyên ngành trong nƣớc thời gian qua đã nghiên cứu đề cập đến triển vọng về phát triển cây chè cũng nhƣ tìm giải pháp mang tính chiến lƣợc cho đầu ra của sản phẩm chè, nhằm nâng cao vị thế, phát huy thế mạnh về xuất khẩu sản phảm chè ra thế giới. Các báo cáo về vấn đề phát triển cây chè, chế biến và tiêu thụ chè trên địa bàn tỉnh Hà Giang các năm, từ 2000 - 2014. Chẳng hạn nhƣ: Sở Công thƣơng tỉnh Hà Giang (2009), Báo cáo tình hình tiêu thụ sản phẩm hàng hóa, dịch vụ năm 2008. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hà Giang (2005, 2008), Báo cáo kết quả thực hiện phát triển nông lâm nghiệp, nông thôn tỉnh Hà Giang 5 năm 2001 - 2005; 3 năm 2006-2008, Hà Giang.

Các đánh giá của đề tài trên là xác thực, tuy nhiên dựa trên quan điểm toàn diện, hệ thống về tiêu thụ chè Hà Giang thì còn hạn chế. Chè Shan Hà Giang chinh phục thị trƣờng thế giới trong Http://hagiangtv. “Chè Shan Hà Giang chinh phục thị trƣờng thế giới” trong Http://www. “Chè Shan Hà Giang đến Bắc Mỹ” trong Http://baophapluat.vn/ kinh-tế.