Phân tích thực trạng và giải pháp phát triển thị trường xuất khẩu thủ công mỹ nghệ

Chuyên khảo phân tích Luận văn phân tích thực trạng thị trường và một số biện pháp phát triển thị trường xuất khẩu thủ, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Nguyễn Thị Kim Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Tiến Sỹ Hoàng Minh Đường
• Trường học: Học viện Tài chính
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Phát triển thị trường xuất khẩu thủ công mỹ nghệ
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2001
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU LÝ LUẬN VỀ THỊ TRƯỜNG VÀ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU CỦA DOANH NGHIỆP XUẤT NHẬP KHẨU TRONG NỀN KINH TẾ MỞ
• 1.1. Khái niệm và vai trò của thị trường xuất khẩu đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu
• 1.1.1. Khái niệm thị trường xuất nhập khẩu
• 1.1.2. Các yếu tố của thị trường
• 1.1.3. Các chức năng của thị trường
• 1.1.4. Vai trò của thị trường
• 1.1.5. Phân loại thị trường hàng hoá
• 1.2. Nội dung và biện pháp phát triển thị trường của doanh nghiệp xuất nhập khẩu
• 2. CHƯƠNG 2: GIỚI THIỆU VỀ THỰC TRẠNG THỊ TRƯỜNG VÀ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU CỦA CÔNG TY XUẤT NHẬP KHẨU THỦ CÔNG MỸ NGHỆ
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ RA PHƯƠNG HƯỚNG, BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU CỦA CÔNG TY XUẤT NHẬP KHẨU THỦ CÔNG MỸ NGHỆ

Tóm tắt

I. Giới thiệu về thị trường xuất khẩu thủ công mỹ nghệ

Thị trường xuất khẩu thủ công mỹ nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế của doanh nghiệp. Thị trường xuất khẩu không chỉ là nơi tiêu thụ sản phẩm mà còn là môi trường cạnh tranh, nơi mà các doanh nghiệp phải tìm cách khẳng định vị thế của mình. Để phát triển ngành thủ công mỹ nghệ, doanh nghiệp cần nắm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến thị trường xuất khẩu như nhu cầu của khách hàng, xu hướng tiêu dùng và các chính sách hỗ trợ từ nhà nước. Theo đó, việc phân tích thực trạng thị trường hiện tại sẽ giúp doanh nghiệp xác định được những cơ hội và thách thức trong quá trình phát triển. Một trong những yếu tố quan trọng là chất lượng sản phẩm. Sản phẩm thủ công mỹ nghệ cần phải đáp ứng được yêu cầu về chất lượng và tính độc đáo để thu hút khách hàng. Do đó, việc nâng cao chất lượng sản phẩm là một trong những giải pháp cần thiết để phát triển thị trường xuất khẩu.

1.1. Khái niệm và vai trò của thị trường xuất khẩu

Khái niệm thị trường xuất khẩu được hiểu là tập hợp các khách hàng nước ngoài có nhu cầu tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp. Vai trò của thị trường xuất khẩu không chỉ giúp doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm mà còn tạo ra cơ hội để mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh. Phát triển kinh tế thông qua thị trường xuất khẩu sẽ giúp doanh nghiệp gia tăng lợi nhuận và tạo ra nhiều việc làm cho người lao động. Hơn nữa, việc tham gia vào thị trường quốc tế cũng giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín và thương hiệu của mình trên thị trường toàn cầu.

II. Phân tích thực trạng thị trường xuất khẩu thủ công mỹ nghệ

Thực trạng thị trường xuất khẩu thủ công mỹ nghệ hiện nay cho thấy nhiều cơ hội và thách thức. Các sản phẩm thủ công mỹ nghệ của Việt Nam đang được ưa chuộng tại nhiều thị trường quốc tế. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các sản phẩm nhập khẩu. Việc phân tích thực trạng thị trường giúp doanh nghiệp nhận diện được các yếu tố ảnh hưởng đến xuất khẩu hàng hóa như nhu cầu tiêu dùng, xu hướng thị trường và các chính sách hỗ trợ từ chính phủ. Đặc biệt, việc nắm bắt xu hướng thị trường sẽ giúp doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược kinh doanh phù hợp. Một trong những thách thức lớn là việc duy trì chất lượng sản phẩm trong bối cảnh sản xuất hàng loạt. Do đó, doanh nghiệp cần có những biện pháp cụ thể để đảm bảo chất lượng sản phẩm và nâng cao giá trị thương hiệu.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến thị trường xuất khẩu

Các yếu tố như cạnh tranh, chất lượng sản phẩm, và đối tác xuất khẩu có ảnh hưởng lớn đến thị trường xuất khẩu thủ công mỹ nghệ. Doanh nghiệp cần phân tích kỹ lưỡng các yếu tố này để đưa ra các chiến lược phù hợp. Sự cạnh tranh từ các sản phẩm tương tự trên thị trường quốc tế đòi hỏi doanh nghiệp phải không ngừng cải tiến và đổi mới. Bên cạnh đó, việc xây dựng mối quan hệ hợp tác với các đối tác xuất khẩu cũng là một yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường và gia tăng doanh thu.

III. Giải pháp phát triển thị trường xuất khẩu thủ công mỹ nghệ

Để phát triển thị trường xuất khẩu thủ công mỹ nghệ, doanh nghiệp cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần nâng cao chất lượng sản phẩm thông qua việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất. Thứ hai, doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược marketing hiệu quả để quảng bá sản phẩm đến tay người tiêu dùng. Việc tham gia các hội chợ triển lãm quốc tế cũng là một cách hiệu quả để giới thiệu sản phẩm và tìm kiếm khách hàng. Cuối cùng, doanh nghiệp cần chú trọng đến việc đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao kỹ năng cho người lao động để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Những giải pháp này không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển thị trường xuất khẩu mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành thủ công mỹ nghệ.

3.1. Đổi mới sáng tạo trong sản xuất

Đổi mới sáng tạo là yếu tố then chốt trong việc phát triển thị trường xuất khẩu. Doanh nghiệp cần đầu tư vào nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới, đồng thời cải tiến quy trình sản xuất để nâng cao hiệu quả. Việc áp dụng công nghệ hiện đại không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm. Hơn nữa, doanh nghiệp cần chú trọng đến việc phát triển các sản phẩm độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam để thu hút khách hàng quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh kinh tế thị trường mở và hội nhập quốc tế sâu rộng, việc phát triển thị trường xuất khẩu thủ công mỹ nghệ trở thành một nhiệm vụ trọng yếu đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại Việt Nam. Theo báo cáo ngành, kim ngạch xuất khẩu thủ công mỹ nghệ của Việt Nam đã tăng từ khoảng 120 triệu USD năm 1998 lên 250 triệu USD năm 2000, đứng thứ 8 trong tổng số mặt hàng xuất khẩu lớn nhất cả nước, với dự kiến đạt 500-600 triệu USD vào năm 2005. Tuy nhiên, thị trường xuất khẩu thủ công mỹ nghệ vẫn đối mặt với nhiều thách thức như cạnh tranh gay gắt từ các nước trong khu vực, biến động kinh tế toàn cầu và sự thay đổi nhanh chóng trong nhu cầu khách hàng quốc tế.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng thị trường xuất khẩu thủ công mỹ nghệ của Công ty xuất nhập khẩu thủ công mỹ nghệ ARTEXPORT, từ đó đề xuất các biện pháp phát triển thị trường nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị phần trên thị trường quốc tế. Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn từ năm 1996 đến năm 2000, tập trung vào các thị trường trọng điểm như Châu Á - Thái Bình Dương, Tây Bắc Âu, Đông Âu và các nước SNG.

Ý nghĩa của nghiên cứu không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả kinh doanh, tăng kim ngạch xuất khẩu mà còn góp phần giải quyết việc làm cho lao động nông thôn, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và nâng cao vị thế của ngành thủ công mỹ nghệ Việt Nam trên trường quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế thị trường mở, trong đó:

• Lý thuyết thị trường xuất khẩu: Thị trường xuất khẩu được hiểu là tập hợp khách hàng nước ngoài tiềm năng, chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố văn hóa, chính trị, kinh tế và pháp luật của từng quốc gia. Thị trường này quyết định sản xuất cái gì, sản xuất như thế nào và sản xuất cho ai.

• Mô hình phát triển thị trường: Bao gồm phát triển thị trường theo chiều rộng (mở rộng địa lý, khách hàng, sản phẩm) và chiều sâu (tăng thị phần trên thị trường hiện tại). Mô hình này giúp doanh nghiệp xác định chiến lược phù hợp để tăng doanh số và lợi nhuận.

• Khái niệm phân đoạn thị trường: Phân chia thị trường thành các nhóm khách hàng có nhu cầu và hành vi tiêu dùng đồng nhất, giúp doanh nghiệp tập trung nguồn lực phát triển sản phẩm và chiến lược marketing hiệu quả.

Các khái niệm chính bao gồm: cung - cầu, giá cả thị trường, cạnh tranh, chức năng của thị trường (thừa nhận, thực hiện, điều tiết, thông tin), và các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu như tỷ giá hối đoái, chính sách nhà nước, văn hóa và đối thủ cạnh tranh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập từ báo cáo tài chính, số liệu xuất nhập khẩu của Công ty ARTEXPORT giai đoạn 1996-2000, các tài liệu pháp luật liên quan đến xuất nhập khẩu, khảo sát thị trường và phỏng vấn cán bộ quản lý công ty.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phân tích SWOT để đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của công ty trên thị trường xuất khẩu thủ công mỹ nghệ. Phân tích số liệu thống kê về kim ngạch xuất khẩu, tốc độ tăng trưởng, cơ cấu sản phẩm và thị trường tiêu thụ.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Dữ liệu tập trung vào toàn bộ hoạt động xuất nhập khẩu của công ty trong giai đoạn nghiên cứu, đảm bảo tính đại diện và toàn diện.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ năm 1996 đến năm 2000, với việc thu thập và phân tích dữ liệu theo từng năm để đánh giá xu hướng và biến động thị trường.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu: Kim ngạch xuất khẩu thủ công mỹ nghệ của Công ty ARTEXPORT tăng từ 7,154 triệu USD năm 1996 lên 12,999 triệu USD năm 1998, tương đương mức tăng trưởng 12,86%. Tuy nhiên, năm 1999 giảm 13,99% do khủng hoảng tài chính khu vực Đông Nam Á và sự suy giảm thị trường Đông Âu.

2. Cơ cấu sản phẩm xuất khẩu: Mặt hàng gốm sứ chiếm tỷ trọng lớn nhất trong kim ngạch xuất khẩu, tăng 45,2% năm 1998. Các mặt hàng cói mây tre tăng 41,46%, thêu ren tăng 12,8%, trong khi mặt hàng sơn mài và gỗ mỹ nghệ có xu hướng giảm nhẹ.

3. Phân bổ thị trường: Công ty đã mở rộng thị trường sang hơn 40 quốc gia, tập trung vào 4 khu vực chính: Châu Á - Thái Bình Dương, Tây Bắc Âu, Đông Âu và SNG. Thị trường Tây Bắc Âu tăng trưởng 31,25% năm 1997, trong khi thị trường Đông Âu giảm mạnh do biến động kinh tế.

4. Chỉ tiêu tài chính: Tổng doanh thu của công ty tăng từ 75 tỷ VND năm 1996 lên mức cao hơn trong các năm tiếp theo, với tỷ lệ lợi nhuận trên doanh thu dao động từ 1,55‰ đến 3,66‰, cho thấy hiệu quả kinh doanh có sự cải thiện nhưng vẫn còn nhiều tiềm năng phát triển.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu chủ yếu do công ty đã chủ động mở rộng thị trường mới, cải tiến mẫu mã sản phẩm phù hợp với nhu cầu khách hàng quốc tế, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm. Sự gia tăng tiêu thụ mặt hàng gốm sứ và cói mây tre phản ánh xu hướng tiêu dùng ưa chuộng sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống có giá trị văn hóa cao.

Tuy nhiên, sự giảm sút năm 1999 cho thấy công ty còn gặp khó khăn trong việc ứng phó với biến động kinh tế khu vực và cạnh tranh gay gắt từ các nước như Trung Quốc, Singapore. Việc mất thị trường Đông Âu do khủng hoảng tài chính và chính sách thanh toán cũng ảnh hưởng lớn đến doanh thu.

So sánh với một số nghiên cứu gần đây, việc phát triển thị trường xuất khẩu thủ công mỹ nghệ đòi hỏi doanh nghiệp phải có chiến lược linh hoạt, kết hợp giữa phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường địa lý. Các biểu đồ thể hiện sự biến động kim ngạch xuất khẩu theo năm và cơ cấu sản phẩm sẽ giúp minh họa rõ nét xu hướng phát triển và những thách thức cần khắc phục.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường nghiên cứu thị trường và phân đoạn khách hàng: Doanh nghiệp cần đầu tư vào nghiên cứu thị trường quốc tế, đặc biệt là các yếu tố văn hóa, thói quen tiêu dùng và chính sách pháp luật của từng quốc gia để phát triển sản phẩm phù hợp, nâng cao tỷ lệ thừa nhận sản phẩm. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng; Chủ thể: Phòng nghiên cứu thị trường và marketing.

2. Đa dạng hóa sản phẩm và cải tiến chất lượng: Phát triển các dòng sản phẩm mới dựa trên nhu cầu thị trường hiện tại và tiềm năng, đồng thời cải tiến mẫu mã, bao bì, dịch vụ hậu mãi để tăng sức cạnh tranh. Thời gian: 12-18 tháng; Chủ thể: Phòng sản xuất và phát triển sản phẩm.

3. Mở rộng thị trường xuất khẩu theo chiều rộng: Tập trung khai thác các thị trường mới tại Châu Á - Thái Bình Dương và Tây Bắc Âu, đồng thời duy trì và củng cố thị trường truyền thống. Thời gian: 1-2 năm; Chủ thể: Ban lãnh đạo và phòng kinh doanh quốc tế.

4. Tăng cường kênh phân phối và xúc tiến thương mại: Xây dựng hệ thống phân phối trực tiếp và gián tiếp hiệu quả, tham gia hội chợ triển lãm quốc tế, đẩy mạnh quảng cáo và khuyến mãi để nâng cao nhận diện thương hiệu. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Phòng marketing và bán hàng.

5. Nâng cao năng lực tài chính và quản trị rủi ro: Tăng cường huy động vốn, quản lý chi phí hiệu quả, đồng thời xây dựng các phương án phòng ngừa rủi ro biến động tỷ giá và thị trường. Thời gian: 6-12 tháng; Chủ thể: Phòng tài chính kế hoạch.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu thủ công mỹ nghệ: Giúp hiểu rõ thực trạng thị trường, các chiến lược phát triển thị trường xuất khẩu, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị phần.

2. Nhà quản lý và hoạch định chính sách ngành thủ công mỹ nghệ: Cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích thực tiễn để xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển ngành, thúc đẩy xuất khẩu và giải quyết việc làm.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kinh tế, thương mại quốc tế: Là tài liệu tham khảo về lý luận và thực tiễn phát triển thị trường xuất khẩu trong ngành thủ công mỹ nghệ, đồng thời áp dụng các phương pháp nghiên cứu kinh tế thị trường.

4. Các tổ chức tài chính, ngân hàng và nhà đầu tư: Hiểu rõ tiềm năng và rủi ro trong lĩnh vực xuất nhập khẩu thủ công mỹ nghệ, từ đó đưa ra quyết định đầu tư và hỗ trợ tài chính phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao phát triển thị trường xuất khẩu thủ công mỹ nghệ lại quan trọng đối với doanh nghiệp?
   Phát triển thị trường giúp doanh nghiệp tăng doanh số, mở rộng thị phần, nâng cao lợi nhuận và củng cố uy tín trên thị trường quốc tế. Ví dụ, Công ty ARTEXPORT đã tăng kim ngạch xuất khẩu từ 7,154 triệu USD năm 1996 lên gần 13 triệu USD năm 1998 nhờ mở rộng thị trường.

2. Những yếu tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến hoạt động xuất khẩu thủ công mỹ nghệ?
   Bao gồm yếu tố kinh tế chính trị, tỷ giá hối đoái, văn hóa và phong tục tập quán, cạnh tranh quốc tế và năng lực nội tại của doanh nghiệp. Ví dụ, biến động tỷ giá và khủng hoảng tài chính Đông Nam Á năm 1998 đã ảnh hưởng tiêu cực đến xuất khẩu của công ty.

3. Làm thế nào để doanh nghiệp lựa chọn kênh phân phối phù hợp?
   Cần cân nhắc đặc điểm sản phẩm, thị trường mục tiêu, nguồn lực và mức độ kiểm soát mong muốn. Kênh phân phối trực tiếp giúp doanh nghiệp nắm bắt nhu cầu khách hàng tốt hơn, trong khi kênh gián tiếp giảm chi phí đầu tư ban đầu.

4. Phương pháp nghiên cứu thị trường nào hiệu quả cho doanh nghiệp xuất khẩu?
   Kết hợp phương pháp định tính (phân tích môi trường kinh tế, văn hóa, chính trị) và định lượng (thống kê, phân tích số liệu) giúp doanh nghiệp có cái nhìn toàn diện và chính xác hơn về thị trường.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp ứng phó với cạnh tranh từ các nước khác?
   Bằng cách nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa mẫu mã, cải tiến dịch vụ, đồng thời tăng cường xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu riêng. Ví dụ, công ty đã cải tiến sản phẩm gốm sứ và cói mây tre để đáp ứng nhu cầu thị trường Tây Bắc Âu.

Kết luận

• Thị trường xuất khẩu thủ công mỹ nghệ của Công ty ARTEXPORT đã có sự tăng trưởng rõ rệt trong giai đoạn 1996-2000, với kim ngạch xuất khẩu tăng gần gấp đôi.
• Công ty đã mở rộng thị trường sang hơn 40 quốc gia, tập trung vào các khu vực có tiềm năng như Châu Á - Thái Bình Dương và Tây Bắc Âu.
• Các mặt hàng chủ lực như gốm sứ, cói mây tre và thêu ren đóng góp lớn vào doanh thu xuất khẩu, trong khi một số mặt hàng như sơn mài và gỗ mỹ nghệ cần được cải tiến.
• Nghiên cứu chỉ ra rằng phát triển thị trường theo cả chiều rộng và chiều sâu, kết hợp với đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng là chiến lược then chốt.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể về nghiên cứu thị trường, phát triển sản phẩm, mở rộng thị trường, phân phối và xúc tiến thương mại nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh trong thời gian tới.

Doanh nghiệp và các nhà quản lý cần triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá thị trường để điều chỉnh chiến lược phù hợp, góp phần phát triển bền vững ngành thủ công mỹ nghệ Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I THỊ TRƯỜNG VÀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU CỦA DOANH NGHIỆP XUẤT NHẬP KHẨU HÀNG HOÁ TRONG NỀN KINH TẾ MỞ I Khái niệm và vai trò của thị trường xuất khẩu đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu : 1- Khái niêm thị trường xuất nhập khẩu : Nói đến thị trường là ta hình dung ra đó là nơi xảy ra các hoạt động kinh doanh. "Thị trường " chính là một phạm trù của kinh tế hàng hoá ra đời. Thuật ngữ " thị trường " được rất nhiều nhà nghiên cứu kinh tế định nghĩa. Song cho đến nay vẫn chưa có một khái niệm nào mang tính khái quát thống nhất và trọn vẹn.

Vì trong mỗi thời kì phát triển, trên mỗi khía cạnh, lĩnh vực thị trường lại được định nghĩa một cách khác nhau. Theo trường phái Cổ điển thì: Thị trường là nơi diễn ra các trao đổi, mua bán hàng hoá. Theo định nghĩa này thì thị trường được ví như "một cái chợ " có đầy đủ không gian và thời gian, dung lượng cụ thể, xong nó chỉ phù hợp với thời kì sản xuất chưa phát triển các hình thức mua bán trao đổi còn đơn giản. Khi nền kinh tế hàng hoá phát triển tới trình độ cao, các hình thức mua bán trao đổi trở lên phức tạp đa dạng phong phú thì khái niệm này không còn phù hợp.

Theo khái niệm hiện đại (P.A SAMUELSON ) thì "Thị trường là một quá trình mà trong đó người mua và người bán một thứ hàng hoá tác động qua lại với nhau để xác định giá cả và số lượng hàng hoá". Như vậy thị trường là tổng thể các quan hệ về lưu thông hàng hoá, lưu thông tiền tệ, các giao dịch mua bán và các dịch vụ. Khái niệm này đã " lột tả" được bản chất của thị trường trong thời kỳ phát triển này, song khái niệm này mới chỉ đứng trên khía cạnh của nhà phân tích kinh tế nói về thị trường chưa giúp cho doanh nghiệp xác định được mục tiêu của mình. Theo MC CARTHY: Thị trường có thể hiểu là một nhóm khách hàng tiềm năng với những nhu cầu tương tự (giống nhau) và những người bán đưa ra sản phẩm khác nhau với cách thức khác nhau để thoả mãn nhu cầu đó.

Khái niệm này không những nói lên được bản chất của thị trường mà còn giúp cho doanh nghiệp xác định được mục tiêu, phương hướng kinh doanh của mình: Đó là hướng tới khách 3 LuËn v¨n tèt nghiÖp : hàng, mục tiêu tìm mọi cách thoả mãn nhu cầu của khách hàng để đạt được lợi nhuận tối đa. Trên cơ sở khái niệm MC Carthy thị trường của xuất khẩu của doanh nghiệp được định nghĩa như sau: Thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp là tập hợp những khách hàng nước ngoài tiềm năng của doanh nghiệp tức là những khách hàng nước ngoài đang mua hoặc sẽ mua sản phẩm của doanh nghiệp ấy. Qua khái niệm này doanh nghiệp không chỉ xác định được mục tiêu của doanh nghiệp là hướng tới khách hàng với nhu cầu đặc trưng của họ mà còn xác định rõ nhu cầu, cơ cấu nhu cầu đó mang đặc tính cơ bản của thị trường quốc tế, bị chi phối bởi tập quán văn hoá, ngôn ngữ lối sống, điều kiện tự nhiên của các nước đó. Nói tóm lại: Thị trường chính là nơi giúp cho doanh nghiệp "người bán" xác định được.

+ Sản xuất kinh doanh cái gì?. + Cho đối tượng khách hàng nào?. + Và sản xuất kinh doanh như thế nào?. Còn giúp người tiêu dùng ( người mua )biết được: + Ai sẽ đáp ứng nhu cầu của mình?.

+ Nhu cầu được thoả mãn đến mức nào?. + Khả năng thanh toán ra sao?. 2- Các yếu tố của thị trường: Đối với các doanh nghiệp thì việc xác định các yếu tố của thị trường cũng rất cần thiết. Điều đó giúp cho doanh nghiệp hiểu hơn về mối quan hệ tương tác giữa các yếu tố đó và đưa ra các chiến lược kinh doanh phù hợp.

Các yếu tố của thị trường gồm cung, cầu và giá cả thị trường. Tổng hợp các nhu cầu của khách hàng tạo nên cầu của hàng hoá. Đối với các doanh nghiệp thì nhu cầu đòi hỏi phải cụ thể hơn đó là các nhu cầu có khả năng thanh toán và đặc biệt là các nhu cầu về các mặt hàng của doanh nghiệp đã, sẽ và có khả năng kinh doanh. Đối với thị trường nước ngoài thì nhu cầu có khả năng thanh toán là khác nhau giữa các nước phát triển khác nhau.

Đối với các nước phát triển thì thu nhập của người dân rất cao, mạng lưới phân phối khá hoàn chỉnh do vậy đối với hàng hoá thông thường, nhất là nhu cầu yếu phẩm thì nhu cầu và nhu cầu có khả năng thanh toán là tương đương nhau. Nhưng đối với các nước kém phát triển thì hai loại nhu cầu có sự khác biệt rất lớn đòi hỏi doanh nghiệp phải nghiên cứu và điều tra kỹ 4 LuËn v¨n tèt nghiÖp : lưỡng. Tổng hợp các nguồn cung ứng sản phẩm cho khách hàng trên thị trường tạo nên cung hàng hoá. Hay chính xác hơn đó chính là doanh nghiệp và các đối thủ cạnh tranh của doanh nghiệp đó.

Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu thì đối thủ cạnh tranh không phải chỉ là doanh nghiệp trong nước mà quan trọng hơn là các doanh nghiệp quốc tế với đủ loại hình kinh doanh khác nhau. Sự tương tác giữa cung và cầu (tương tác giữa người mua và người bán, người bán và người bán, người mua và người mua) hình thành giá cả thị trường. Giá cả thị trường là đại lượng biến động do sự tương tác của cung và cầu trên thị trường của một loại hàng hoá ở địa điểm và thời điểm cụ thể. Nhưng ở thị trường xuất khẩu thì giá cả không chỉ bị chi phối của cung và cầu mà còn bị chi phối bởi hai yếu tố nữa đó là sự tác động của địa phương (chính phủ các nước) và tỷ giá hối đoái, hai yếu tố này có tác động mạnh và chi phối lớn đến giá cả hàng hoá.

Vì vậy điều đầu tiên đối với doanh nghiệp khi nghiên cứu giá cần xem xét đến hai yếu tố này. Một yếu tố nữa của thị trường đó là cạnh tranh yếu tố này chỉ xuất hiện một cách rõ nét khi kinh tế hàng hoá phát triển với mức độ cao. Đối thủ cạnh tranh là những doanh nghiệp trong cùng một ngành hoặc có những sản phẩm có khả năng thay thế loại hàng hoá của doanh nghiệp trên cùng một thị trường và trong cùng một thời kỳ. Đối với thị trường xuất khẩu thì đối thủ cạnh tranh không chỉ hiểu là các doanh nghiệp trong nội địa (có ưu thế khuyến khích dùng hàng nội địa), mà còn là các đối thủ nước ngoài với nguồn lực mạnh và các chiến lược cạnh tranh nổi trội hơn.

Tìm hiểu và nắm, biết cách điều phối yếu tố thị trường sẽ giúp cho doanh nghiệp chinh phục được thị trường và đạt được hiệu quả kinh doanh như mong muốn. 3- Các chức năng của thị trường: Thị trường có 4 chức năng cơ bản, trên cơ sở hiểu rõ được 4 chức năng này sẽ giúp cho doanh nghiệp khai thác được tối đa những lợi ích cần khai thác được tốt. a, Chức năng thừa nhận: Thị trường là nơi gặp gỡ giữa người mua và người bán trong quá trình trao đổi hàng hoá. Người bán (doanh nghiệp ) đưa hàng hoá của mình vào thị trường với mong muốn là bán được để bù đắp chi phí và thu được lợi nhuận.

Người mua tìm đến thị trường để mua hàng hoá đúng với công dụng, hợp thị hiếu và có khả năng thanh toán theo đúng mong muốn của mình. Trong quá trình trao đổi đó nếu hàng hoá không phù hợp với khả năng thanh toán hoặc không phù hợp với công dụng thị hiếu 5 LuËn v¨n tèt nghiÖp : người tiêu dùng hàng hoá sẽ không bán được tức là không được thị trường thừa nhận và ngược lại sẽ được thừa nhận. Để được thừa nhận trên thị trường quốc tế doanh nghiệp phải nghiên cứu thị trường để hiểu được nhu cầu của khách hàng, hàng hoá của doanh nghiệp phải phù hợp nhu cầu (phù hợp về số lượng, chất lượng sự đồng bộ qui cách, cỡ loại, màu sắc, giá cả, thời gian, địa điểm.) của khách hàng. b) Chức năng thực hiện: Trên thị trường người bán thì cần tiền, người mua cần hàng.

Sự trao đổi giữa hai bên mua và bán phải được thực hiện thông qua giá trị trao đổi giá hàng bằng tiền hoặc bằng vàng hoặc bằng những chứng từ có giá trị khác. Chức năng này đối với doanh nghiệp rất quan trọng là yếu tố quyết định đến thu nhập của doanh nghiệp. Để tiêu thụ được hàng doanh nghiệp không chỉ đưa ra được mức giá hợp lý ( thu được lợi nhuận ) mà doanh nghiệp phải xem xét đến tỉ giá hối đoái, chính sách của chính phủ và các yếu tố ảnh hưởng đến giá, khả năng thanh toán của khách hàng trên thị trường đó để đảm bảo chức năng này của thị trường được thực hiện. c) Chức năng điều tiết và kích thích: Thông qua sự trao đổi hàng hoá và dịch vụ trên thị trường, thị trường điều tiết và kích thích sản xuất kinh doanh phát triển.

Với điều kiện quan hệ quốc tế ổn định và thuận lợi hàng hoá tiêu thụ nhanh sẽ kích thích doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu nhiều hơn. Và ngược lại. Chức năng điều tiết kích thích của thị trường nó điều tiết sự ra nhập hoặc rút ra khỏi một số ngành kinh doanh của doanh nghiệp. Nó khuyến khích các nhà kinh doanh giỏi và điều chỉnh theo hướng đầu tư kinh doanh có lợi, các mặt hàng mới có chất lượng cao có khả năng bán với khối lượng lớn.

d) Chức năng thông tin: Theo PA SAMUELSON nói thì thị trường chính là nơi giúp doanh nghiệp quyết định 3 vấn đề kinh tế cơ bản của mình đó là: Sản xuất cái gì? sản xuất như thế nào? và phân phối cho ai?. Tại sao thị trường lại giúp doanh nghiệp quyết định được là bởi vì thị trường chính là nơi cung cấp thông tin cho doanh nghiệp. Thị trường chứa đựng các thông tin về tổng số cung cầu và cơ cấu cung cầu quan hệ cung cầu của từng loại hàng hoá và chi phí giá cả thị trường. Tuy vậy không phải bất cứ thông tin nào của thị trường đều đúng đắn.

doanh nghiệp phải biết chắt lọc các thông tin của thị trường để đưa ra các quyết định đúng đắn nhất cho kế hoạch kinh doanh của mình. 4- Vai trò của thị trường: 6 LuËn v¨n tèt nghiÖp : Xuất khẩu đó chính là sự trao đổi mua bán hàng hoá với các nước (ngoài biên giới).