NGUÒN TIN CHO NGGIỜI KHIẾM THỊ VIỆT NAM - THUC TRANG VA PHAT TRIEN MỤC LỤC MO DAU 4 1. Tính cấp thiết của đề tài 4 2. Mục tiêu của đê tài 5 3. Phơjơng pháp nghiên cứu 5 ‹ 4.
Tình hình nghiên cứu theo hơjớng của đê tài 5 z 6 5. Y nghĩa khoa học và khả năng ứng dụng NOI DUNG 7 CHƠ|ƠNG 1: THỰC TRANG CHUNG VE NGGJOI DUNG TIN 7 KHIEM THI, NHU CAU TIN CUA HO VA KHA NANG DAP UNG NGUON TIN TRONG CAC THQ] VIEN HIEN NAY 7 1. Thực trạng chung 7 1. Ngơiời dòng tin khiếm thị trên thế giới và Việt Nam 8 1.
Nhu cầu tin và vai trò của nguồn thông tin đối với ngơjời khiếm thị 9 1. Phơjơng pháp học tập và tiếp cậnthông tin 14 1. Khả năng đáp ứng nhu cầu tin của các thơi viện 14 1. Đánh giá những thuận lợi và khó khăn của ngơiời khiếm thị trên hành trình tiếp cận thông tin 21 1.
Sách nói (Audio Books)-giải pháp tối øu cho ngơiời khiếm thị 22 1. Ý nghĩa và cơ sở phát triển 23 1. Sách nói cho ngoiời khiếm thị trên thế giới và ở Việt Nam24 _ - CHGJONG 2: THUC TRANG VA CONG TAC PHAT TRIEN NGUON TIN TRONG CAC THQ] VIEN VIET NAM QUA KHAO SAT TAI THO] VIEN TRGJONG HOC NGUYEN DINH CHIẾU (HÀ NỘI) VÀ PHÒNG KHIEM THI THQ] VIEN HA NOI 26 2. Tình hình hoạt động chung củacả nơjớc 27 22.
Công tác đáp ứng nguồn tin cho ngơiời dòng tin khiếm thị tai thoy viện trơiờng học Nguyễn Đình Chiếu và phòng khiếm thị Thơi viện Hà Nội (47 — Ba Triệu) 29 2. Giới thiệu về Thơi viện Trơiờng học Nguyễn Đình Chiếu 29 E2. Hoạt động phục vụ học sinh khiếm thị tại thoy viện 30 2. Phòng khiếm thị Thơi viện Hà Nội 32 2.
Giới thiệu chung 32 2. Hoạt động của phòng khiếm thị 35 2. Công tác phát triển nguồn sách nói 37 24. Đánh giá chung: 40 2.
Nhợc điểm 40 CHƠ|ƠNG 3: KIÊN NGHỊ VÈ PHƠ|ƠNG HG|ỚNG PHÁT TRIÊN 42 NGUON TIN O CAC THQ] VIEN TRONG THOI GIAN TOI 42 BUI TH] THAO TRINH 1 K53 TT- TV NGUÒN TIN CHO NGGIỜI KHIẾM THỊ VIỆT NAM - THUC TRANG VA PHAT TRIEN 3. Xây dựng thơi viện dành riêng cho ngơiời khiếm thị 43 3. Phơiơng hơjớng phát triên 45 3. Tăng cơjờng nguồn lựcthông tin 46 Xây dựng và đây mạnh các hoạt động phát triển thơi viện 47 Tăng cơJờng cơ sở vật chat, trang thiết bị thơ viện 49 Nâng cao trình độ cán bộ thơi viện 49 Hgiớng dẫn và đào tạo ngơiời dòng tin 50 Đẩy mạnh hoạt động quảng bá các sản phẩm và dịch vụ tới mọi déi tojong ngơời khiếm thị 52 3.
Thị trơjờng hóa thông tin 53 „ Thực hiện xã hội hoá công tác phục vụ ngời khiêm thị 54 KET LUẬN 55 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 56 PHỤ LỤC 58 BÙI THỊ THẢO TRINH 2 K53 TT- TV NGUÒN TIN CHO NGGIỜI KHIẾM THỊ VIỆT NAM - THUC TRANG VA PHAT TRIEN LOI CAM ON Tác giả xin trân trọng gửi lời cảm ơn các cán bộ th viện phục trách hoạt động phục vụ ngời khiếm thị tại Th viện Hà Nội, cảm ơn các thầy cô giáo và học sinh trờng Phổ thông cơ sở Nguyễn Đình, cảm ơn tới các Thay, C6 trong khoa Théng tin — Th vién, Trong Dai hoc Khoa học Xã hội và Nhân văn — Đại học Quốc gia Hà Nội, đặc biệt là cảm ơn sự hớng dẫn tận tình của Thạc sĩ Nguyễn Thị Trang Nhung đã giúp đỡ tôi hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè và những ngời đã luôn ở bên động viên tôi vợt qua những giai đoạn khó khăn để có thể hoàn thành khóa luận và có kết quả nh ngày hôm nay. Trong quá trình hoàn thành khóa luận tốt nghiệp với thời gian ngắn, cộng với trình độ và khả năng có hạn của một sinh viên, dù đã rất cố gắng song chắc chắn không tránh khỏi những hạn chế về trình độ kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn. Tác giả rất mong nhận đợc sự đóng góp của các thầy cô giáo, các cán bộ th viện, các chuyên gia, các nhà nghiên cứu và những ngời quan tâm tới dé tai này để làm cơ sở cho tác giả có thể hoàn thiện, giúp dé tai mang tinh thực tiễn cao hơn.
Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày 15 tháng 2 năm 2012 Sỉnh viên Boi Thi Thao Trinh BUI TH] THAO TRINH 1 K53 TT- TV NGUÒN TIN CHO NGGIỜI KHIẾM THỊ VIỆT NAM - THUC TRANG VA PHAT TRIEN LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Khóa luận “Nguồn tin cho ngời khiếm thị Việt Nam — Thực trạng và phát triển ” là công trình nghiên cứu của tôi có sự hỗ trợ từ Giảng viên hớng dẫn và những ngời tôi đã cảm ơn. Các số liệu, kết quả trình bày trong Khóa luận là trung thực và có nguồn gốc cụ thể rõ rang. Nêu sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm. Hà Nội, ngày 15 thàng 2 năm 2012 Sinh viên Boi Thi Thao Trinh BUI TH] THAO TRINH 2 K53 TT- TV NGUÒN TIN CHO NGGIỜI KHIẾM THỊ VIỆT NAM - THUC TRANG VA PHAT TRIEN 1.
Từ viết tá tiếng Việt DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TAT STT | Từ viết tắt Từ gốc 1. | CNTT Cong nghé Thong tin 2. | CSDL Cơ sở dữ liệu 3. | NDT Ngời dòng tin 4.
| NCT Nhu cau tin 5. | TT-TV Thông tin — Th viện 6. | Tp- HCM Thành phô Hô Chí Minh 7. | VH-TT-—DL | Văn hóa, Thê thao và Du lịch 2.
Từ viết tắt tiếng Anh STT | Từ viết tat Từ gốc The Foundation for Resource Centrers and 1. | FORCE Libraries for Print-Handicapped in Developing Countries 2. | NLS The National Library Service for the Blind and Physically Handicapped 3. | RNIB The Royal National Institute of Blind People BUI TH] THAO TRINH 3 K53 TT- TV NGUÒN TIN CHO NGGIỜI KHIẾM THỊ VIỆT NAM - THUC TRANG VA PHAT TRIEN MO DAU 1.
Tính cấp thiết của đề tài Thuc hién dong lối, chính sách của Đảng và Nhà nớc, hệ thống các th viện từ trung ơng tới làng xã, th viện chuyên ngành. đã đợc phát triển nhằm mục đích nâng cao nhận thức hiểu biết cho con ngời, g1úp họ giải trí, th giãn, phục vụ cho học tập, nghiên cứu, giảng dạy,. Chính vì vậy, vẫn đề quan trọng đầu tiên của các th viện là nguồn tài liệu đã đợc chú trọng phát triển để đáp ứng nhu cầu đa dạng và phong phú của con ngời. Tuy nhiên một vấn đề đặt ra khá bức thiết trong tình hình hiện nay là các th viện hầu nh chỉ mới quan tâm phát triển nguồn tài liệu cho ngời sáng mắt, khỏe mạnh.
Vậy đối với những ngời khuyết tật mà đặc biệt hơn là ngời khiếm thị thì sao? Họ cũng muốn đợc đi học, đợc tiếp cận trau di tri thức và để có đợc điều này thì họ đã gặp rất nhiều rào cản đề tìm kiếm, sử dụng thông tin phục vụ cho học tập. Để giúp những ngời khiếm thị tự tin hơn vào bản thân đồng thời trở thành những ngời có ích cho xã hội thì mô hình phục vụ ngời dùng tin khiếm thị cần đợc quan tâm phát triển. Trớc hết là sự chú trọng vào nguồn tài liệu họ cần, phơng tiện giúp họ với tới nguồn tri thức nhân loại đó chính là “nguồn sách nói”. Công cuộc xóa mù chữ không chỉ dừng lại đối với những ngời mắt sáng mà việc xóa mù chữ cần phải đợc tiến hành cả ở những ngời khiếm khuyết về mắt.
Theo số liệu thống kê cho thấy số ngời tàn tật liên quan đến mắt hiện nay càng tăng, gánh nặng mù lòa ngày càng gia tăng sẽ gây trở ngại lớn trong việc phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội. Do vậy, vấn đề xóa mù chữ, nâng cao nhận thức cho ngời khiếm thị là một vấn đề quan trọng. Bên cạnh đó, sự phát triển về đời sống vật chất, tinh thần thì nhu cầu đọc sách, giải trí, hỏng thụ sản phẩm văn hóa xã hội nói chung của ngời mù cũng ngày càng cao nên vấn đề đòi hởi nguồn sách báo phục vụ cho họ cũng phải đa dạng và phong phú. BÙI THỊ THẢO TRINH 4 K53 TT- TV NGUÒN TIN CHO NGGIỜI KHIẾM THỊ VIỆT NAM - THUC TRANG VA PHAT TRIEN Nhận thức rất rõ vấn đề trên đây, tôi đã chọn đề tài “Nguồn tin cho ngời khiếm thị Việt Nam — Thực trạng và phát triển” làm đề tài nghiên cứu của mình.
Mục tiêu của đê tài Qua phân tích và tổng hợp, đề tài đa ra các giải pháp và phơng hớng phát triển nguồn tin phò hợp và đáp ứng tối đa nhu cầu của NDT khiếm thị. Phơjơng pháp nghiên cứu - Phơng pháp luận chung: Đề tài dựa trên cơ sở lý luận, quan điểm của Chủ nghĩa Mác — Lê nin và t tởng Hồ Chí Minh, các văn bản Pháp quy Nhà nớc về hoạt động TT-TV. - Các phơng pháp nghiên cứu cụ thể: + Phơng pháp nghiên cứu tông hợp tài liệu + Phơng pháp phỏng vấn trực tiếp + Phơng pháp quan sát điều tra thực tế. Tình hình nghiên cứu theo hơjớng của đề tài Trong quá trình nghiên cứu, tác giả nhận thấy nguồn tin cho ngời khiếm thị đợc các tác giả nghiên cứu và đề cập dới nhiều góc độ và từng mức độ khác nhau.
Theo hớng đề tài, có nhiều tài liệu tập trung nghiên cứu về ngời khiếm thị nhng còn chung chung mang tính chất khảo sát. Gần đây, do những đòi hỏi bức thiết từ thực tiễn công tác phục vụ thông tin cho ngời khiếm thị, nhiều đơn vị đã có một số đề tài, hội thảo nghiên cứu và trao đổi về nhiều khía cạnh khác nhau của công tác phục vụ ngời khiếm thị. Có thể nêu một số bài báo cáo khoa học, công trình nghiên cứu, Khóa luận tốt nghiệp của một số tác giả nghiên cứu các khía cạnh khác nhau nh: Báo cáo khoa học của tác giả Nguyễn Ngọc Nguyên “Th viện dành cho ngời khiếm thị” đăng trong Tập san Th viện số 4 năm 2001, Hội thảo khoa học do Vụ th viện thuộc Bộ Văn hóa — Thể thao và BÙI THỊ THẢO TRINH 5 K53 TT- TV NGUÒN TIN CHO NGGIỜI KHIẾM THỊ VIỆT NAM - THUC TRANG VA PHAT TRIEN Du lịch tổ chức với nội dung về “Tăng cờng và nâng cao chất lợng các dịch vụ th viện công cộng phục vụ ngời khiếm thị” diễn ra vào tháng 11 năm 2008, Hội nghị “Tổng kết 10 năm hợp tác giữa Việt Nam và quỹ FORCE giai đoạn 2000 — 2010” vào tháng 11 năm 2010. Bên cạnh đó là cuốn sách “Dịch vụ th viện cho ngời khiếm thị: Cẩm nang thực hành tốt nhất” do tác giả Nguyễn Thị Bắc chủ trì và biên soạn năm 2005.