phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo, luận văn dự kiến đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan. Chƣơng 2: Nguyên tắc thiết kế ebook Chƣơng 3: Tổ chức thực nghiệm 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1.1 Dạy học phát triển năng lực 1.1 Dạy học là gì? 1.1 Khái niệm chung về quá trình dạy học “Dạy học là hoạt động đặc trƣng nhất, chủ yếu nhất của nhà trƣờng, diễn ra theo một quá trình nhất định từ to đến tn gọi là quá trình dạy học. Đó là một quá trình xã hội bao gồm và gắn liền với hoạt động dạy và hoạt động học trong đó học sinh nhận thức của mình dƣới sự điều khiển chỉ đạo, tổ chức, hƣớng dẫn của giáo viên nhằm thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ dạy học”[2,tr10] “Quá trình dạy học là chuỗi liên tiếp các hành động dạy, hành động của ngƣời dạy và ngƣời học đan xen và tƣơng tác với nhau trong khoảng không gian và thời gian nhất định , nhằm thực hiện nhiệm vụ dạy học”. Dạy học vật lý “Là quá trình giáo viên tổ chức, kiểm tra, định hƣớng hành động của học sinh sao cho học sinh tự chủ chiếm lĩnh, xây dựng tri thức vật lí và kĩ năng của mình, đồng thời năng lực trí tuệ và nhân cách toàn diện của học sinh từng bƣớc phát triển.
Dạy học phát triển năng lực? “Dạy học Theo định hƣớng phát triển năng lực là phƣơng pháp dạy học chú ý tích cực hoá học sinh về hoạt động trí tuệ, rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề gắn với những tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp, đồng thời gắn hoạt động trí tuệ với hoạt động thực hành thực tiễn”. Định nghĩa Năng lực là tổng hợp những khả năng và kỹ xảo học đƣợc hoặc sẵn có của ngƣời học nhằm giải quyết các tình huống xác định, cũng nhƣ sự sẵn sàng về động cơ, xã hội… và kỹ năng vận dụng các cách giải quyết vấn đề một cách có trách nhiệm và hiệu quả trong những tình huống linh hoạt. 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Phân loại Việc phân loại năng lực là một vấn đề phức tạp.
Dựa trên quan điểm tiếp cận mà ngƣời ta chia năng lực thành các dạng thức khác nhau và từ đó cũng xuất hiện nhiều kiểu năng lực khác nhau. Nhƣng phổ biến nhất vẫn là cách phân loại năng lực thành năng lực chung và năng lực riêng( còn gọi là năng lực chuyên biệt) 1. Năng lực tự học 1. Khái niệm tự học: Là ngƣời học tự quyết định việc lựa chọn mục tiêu học tập, lựa chọn các hoạt động học tập và các hình thức phƣơngS pháp kiểm tra , đánh giá thích hợp, từ đó tổ chức, xây dựng, kiểm tra, kiểm soát tiến trình học tập của cá nhân với ý thức trách nhiệm.
Các hình thức tự học Có 5 hình thức tự học: - Tự học hoàn toàn: không có sự xuất hiện của giáo viên trong suốt quá trình học tập. - Tự học qua phƣơng tiện truyền thông(học từ xa): Học sinh đƣợc nghe giảng quan sát giáo viên qua các bài giảng điện tử, nhƣng không tƣơng tác trực tiếp đƣợc , để giải quyết những khó khăn nhất thời. - Tự học có hƣớng dẫn qua tài liệu hƣớng dẫn. - Tự học trong một giai đoạn hay một khâu của quá trình học tập.
- Tự học trong quá trình tự học ở trƣờng. Trong luận văn này đáp ứng hình thức “ tự học có hƣớng dẫn qua tài liệu hƣớng dẫn” cụ thể thông qua sách điện tử 1. Năng lực tự học Thầy Nguyễn Cảnh Toàn cho rằng: “Năng lực tự học đƣợc hiểu là một thuộc tính kỹ năng rất phức hợp. Nó bao gồm kỹ năng và kĩ xảo cần gắn bó với động cơ và thói quen tƣơng ứng, làm cho ngƣời học có thể đáp ứng đƣợc những yêu cầu mà công việc đặt ra” [5].
Năng lực tự học là sự bao hàm cả cách học, kỹ năng học và nội dung học: “Năng lực tự học là sự tích hợp tổng thể cách học và kỹ năng tác động đến nội dung trong hàng loạt tình huống – vấn đề khác nhau” [5] 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Vai trò của năng lực tự học Tự học, tự nghiên cứu là một trong những xu thế của thời đại. Đây cũng là chủ trƣơng của Đảng, của Bộ Giáo dục và Đào tạo và đƣợc cụ thể hoá trong luật Giáo dục”Cải tiến phƣơng pháp giảng dạy và học tập theo hƣớng tích cực hoá hoạt động học tập , phát huy tính chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của học sinh…”(NQ TW2- Luật giáo dục) Trong các năng lực thì “tự học “ đƣợc xếp đầu tiên chính vì tự học có ý nghiã quan trọng đối với sự thành đạt của mỗi ngừơi. Tự học là con đƣờng tự khẳng định của mỗi ngƣời.
Tự học giúp con ngƣời giải quyết mâu thuẫn giữa khát vọng cao đẹp về học vấn với hoàn cảnh khó khăn của cuộc sống cá nhân. Tự học là con đƣờng tạo ra tri thức bền vững cho mỗi ngƣời. Tự học khắc phục nghịch lí: học vấn thì vô hạn mà tuổi học đƣờng thì giới hạn. Tự học đang trở thành chìa khoá vàng trong thời đại bùng nổ thông tin ngày nay.
Học sinh, sinh viên phải biết tự học vì học tập là một quá trình suốt đời. Tự học góp phần dân chủ hoá, xã hội hoá giáo dục một cách có hiệu quả nhằm phát huy, tận dụng tiềm năng to lớn của mỗi thành viên trong cộng đồng. Để phát triển năng lực tự học cần chú ý việc xây dựng kế hoạch học tập, rèn luyện khả năng đọc, ghi chép, nhận xét, giải quyết vấn đề… 1. Các thành tố của năng lực tự học Tác giả Taylor khi nghiên cứu về vấn đề tự học của học sinh trong trƣờng phổ thông đã xác định năng lực tự học có những biểu hiện sau: - Về thái độ: + Có ý thức tự chịu trách nhiệm với việc hoc tập của chính mình + Có tinh thần đối mặt với những thách thức + Mong muốn đƣợc thay đổi và mong muốn đƣợc học - Về tính cách + Có động cơ học tập rõ ràng, có tính độc lập, kỉ luật cao + Có tính tự tin, thích học, có tính tò mò ở mức độ cao.
+ Có tính kiên nhẫn, chủ động thể hiện kết quả học tập - Kỹ năng + Có kỹ năng thực hiện tốt các hoạt động học tập. 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com + Có kỹ năng quản lý thời gian và lập kế hoạch tốt 1. Phương pháp phát triển khả năng tự học của học sinh - Giáo viên thay đổi phƣơng pháp dạy học để khuyến khích sự phát triển nội lực của học sinh sẽ kích thích quá trình lĩnh hội tri thức và phát triển trí tuệ. Từ đó học sinh dần dần tự tìm tòi khám phá thông qua tự đọc tài liệu, tự làm thí nghiệm - Giáo viên cần thƣờng xuyên giao các nhiệm vụ học tập cho học sinh và có biện pháp kiểm tra đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ học tập.
Đồng thời nhiệm vụ học tập phải đa dạng, có mức độ phức tạp và khó khăn tăng dần. Bên cạnh đó giáo viên cần phải hƣớng dẫn học sinh phƣơng pháp để học tập có hiệu quả nhất. Đặc biệt cần khen thƣởng động viên kịp thời khi học sinh có bƣớc đầu tự học. -Cung cấp cho học sinh những tài liệu tham khảo mang tính hấp dẫn lôi cuốn sự thích thú của hoc sinh trong quá trình tự học.
Lịch sử hình thành và phát triển ebook Dựa vào xu hƣớng dạy học theo định hƣớng phát triển năng lực, mà năng lực tự học nhƣ chúng ta biết ở trên nó có vai trò quyết định để ngƣời học có thể đáp ứng yêu cầu của thời kỳ công nghệ đang phát triển nhƣ vũ bão. Một trong những cách giúp phát triển khả năng tự học đó chính là cung cấp tài liệu hấp dẫn học sinh – chính là ebook. Vậy ebook hình thành và phát triển ra sao? 1.1 Trên thế giới Lịch sử của ebook bắt đầu manh nha từ trƣớc cuộc chiến tranh thế giới lần thứ II với Vannevar Bush, ngƣời đã nghĩ ra bản ghi nhớ nhƣ một cách để các cá nhân lƣu trữ và đọc các thông tin sẵn có ngày càng tăng. Nhƣng phải đến năm 1971, các nhà điều hành máy tính lớn Xerox Sigma V tại Đại học IIIinois đã cho Michael S.
Hart thời gian sử dụng máy tính rộng rãi để tìm kiếm một cách sử dụng xứng đáng tài nguyên này. Và ông đã tạo ra taì liệu điện tử đầu tiên của mình bằng cách nhập “Tuyên ngôn độc lập Hoa Kỳ” vào một máy tính bằng văn bản thuần tuý. Hart đã lên kế hoạch tạo tài liệu bằng văn bản thuần tuý để giúp chúng dễ dàng tải xuống và xem trên thiết bị. 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Sau đó, Project Gutenberg đã đƣợc đƣa ra để tạo ra các bản sao điện tử nhiều văn bản hơn- đặc biệt là sách Năm 1992, Sony ra mắt Data Discman, một trình đọc sách điện tử đƣợc lƣu trữ trên dĩa CD.
Một trong những ấn phẩm điện tử có thể đƣợc phát trên Discman đƣợc gọi là” Thƣ viện của tƣơng lai. sách điện tử ban đầu thƣờng đƣợc viết cho các lĩnh vực đặc biệt và đối tƣợng hạn chế, chỉ đƣợc đọc bởi các nhóm lợi ích nhỏ và tận tuỵ. phạm vi của chủ đề của các cuốn sách điện tử này bao gồm các hƣớng dẫn kỹ thuật cho phần cứng, kỹ thuật sản xuất và các chủ đề khác. Trong những năm 90 , tính khả dụng chung của internet khiến cho việc chuyển các tệp điện tử đƣợc dễ dàng hơn nhiều, bao gồm cả sách điện tử.
Vào năm 1993, Paul Baim đã phát hành một ngăn xếp HyperCard phần mềm miễn phí, đƣợc gọi là Ebook, cho phép dễ dàng nhập bất ký tệp văn bản nào để tạo ra một phiên bản có thể phân trang tƣơng tự nhƣ một cuốn sách bìa mềm điện tử. Một tính năng đáng chú ý là tự dộng theo dõi trang cuối cùng để đọc trở lại “cuốn sách” sẽ đƣa bạn đến nơi bạn đọc lần cuối. Tiêu đề của ngăn xếp này có thể là ví dụ đầu tiên của thuật ngữ Ebook đƣợc sử dụng trong bối cảnh hiện đại. Khi các sách điện tử xuất hiện và tăng sinh, một số hỗ trợ thu đƣợc từ các công ty phần mềm lớn, chẳng hạn nhƣ Adobe với định dạng pdf đƣợc giới thiệu vào năm 1993.
Không giống nhƣ hầu hết các định dạng khác, các tài liệu thƣờng đƣợc gắn cụ thể với một kích thƣớc và bố cục, thay vì điều chỉnh linh hoạt với trang hiện tại, cửa sổ hoặc kích thƣớc khác.