Skkn phát triển năng lực nghiên cứu khoa học cho học sinh trong dạy học chủ đề chuyển hóa vật chất và năng lượng ở vi sinh vật sinh học 10 thpt với vấn đề ứng dụng vi sinh vật để xử lí nước thải chăn nuôi

Khám phá phương pháp phát triển năng lực nghiên cứu khoa học cho học sinh qua chủ đề chuyển hóa vật chất và năng lượng ở vi sinh vật.

• Tác giả: Hoàng Thị Minh
• Trường học: Trường THPT Nam Đàn 2
• Chuyên ngành: Sinh học
• Đề tài: Phát Triển Năng Lực Nghiên Cứu Khoa Học Cho Học Sinh Qua Ứng Dụng Vi Sinh Vật Trong Xử Lý Nước Thải Chăn Nuôi
• Loại tài liệu: sáng kiến kinh nghiệm
• Năm xuất bản: 2021 - 2022
• Địa điểm: Nghệ An

Mục lục chi tiết

• 0.1. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 0.1.1. Lí do chọn đề tài
• 0.1.2. Mục đích và phạm vi nghiên cứu
• 0.1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 0.1.4. Những đóng góp mới của đề tài
• 0.1.5. Cấu trúc của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Tổng quan những vấn đề nghiên cứu
• 1.1.1. Tổng quan các nghiên cứu về năng lực nghiên cứu khoa học
• 1.1.2. Tổng quan các nghiên cứu về dạy học theo định hướng giáo dục STEM
• 1.2. Cơ sở lý luận của đề tài
• 1.2.1. Cơ sở lý luận của năng lực nghiên cứu khoa học
• 1.2.2. Cơ sở lý luận dạy học STEM
• 1.3. Cơ sở thực tiễn của đề tài
• 1.3.1. Thực trạng về việc đổi mới PPDH theo định hướng giáo dục STEM nhằm phát triển NL NCKH của HS trong dạy học Sinh học
• 1.3.2. Khảo sát bước đầu về NL NCKH của HS trong học tập môn Sinh học
• 1.4. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC DẠY HỌC CHỦ ĐỀ “CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG Ở VI SINH VẬT” (SINH HỌC 10 - THPT) THEO ĐỊNH HƯỚNG GIÁO DỤC STEM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CHO HỌC SINH
• 2.1. Phân tích cấu trúc và nội dung của chủ đề “Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở vi sinh vật” (Sinh học 10-THPT)
• 2.2. Thiết kế chủ đề dạy học STEM để phát triển năng lực nghiên cứu khoa học cho học sinh trong chủ đề “Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở vi sinh vật” (Sinh học 10-THPT)
• 2.3. Quy trình thiết kế chủ đề/ bài học STEM trong dạy học Sinh học
• 2.4. Vận dụng thiết kế chủ đề dạy học STEM phát triển năng lực nghiên cứu khoa học trong dạy học chủ đề “Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở vi sinh vật” (Sinh học 10-THPT)
• 2.5. Tổ chức dạy học chủ đề STEM để phát triển năng lực nghiên cứu khoa học cho học sinh trong dạy học chủ đề “Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở vi sinh vật” (Sinh học 10-THPT)
• 2.6. Quy trình tổ chức dạy học bài học/ chủ đề STEM
• 2.7. Vận dụng quy trình tổ chức dạy học STEM chủ đề “Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở vi sinh vật” (Sinh học 10-THPT) để phát triển năng lực nghiên cứu khoa học cho học sinh
• 2.8. Đánh giá năng lực nghiên cứu khoa học
• 2.8.1. Rubric đánh giá kỹ năng trong NL NCKH
• 2.8.2. Bảng kiểm đánh giá kỹ năng của NL NCKH
• 2.8.3. Câu hỏi, bài tập đánh giá NL NCKH
• 2.9. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích thực nghiệm
• 3.2. Nội dung thực nghiệm
• 3.3. Phương pháp thực nghiệm
• 3.4. Kết quả và xử lí kết quả thực nghiệm
• 3.4.1. Phân tích định lượng
• 3.4.2. Phân tích định tính
• 3.4.3. Thực trạng HS sau khi tham gia học tập chủ đề STEM
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• appendix.1. DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• appendix.2. DANH MỤC HÌNH
• appendix.3. DANH MỤC BẢNG

Tóm tắt

I. Phát triển năng lực nghiên cứu khoa học học sinh

Phần này tập trung vào phát triển năng lực nghiên cứu khoa học cho học sinh trung học, đặc biệt nhấn mạnh vào việc ứng dụng vi sinh vật trong xử lý nước thải chăn nuôi. Nội dung khảo sát thực trạng năng lực nghiên cứu khoa học (NLNCKH) hiện tại của học sinh. Giáo dục STEM đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển NLNCKH. Thực hành nghiên cứu khoa học là chìa khóa. Các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng được sử dụng để đánh giá hiệu quả của mô hình giảng dạy. Kỹ năng nghiên cứu khoa học được rèn luyện thông qua các dự án thực tế, ví dụ như thiết kế và thực hiện một dự án xử lý nước thải sử dụng vi sinh vật. Kết quả cho thấy việc ứng dụng vi sinh vật trong xử lý nước thải giúp học sinh phát triển kỹ năng nghiên cứu khoa học, bao gồm: đề xuất vấn đề, lập kế hoạch, thu thập và xử lý dữ liệu, phân tích kết quả và trình bày báo cáo.

1.1 Khái niệm và tầm quan trọng của NLNCKH

Năng lực nghiên cứu khoa học (NLNCKH) được định nghĩa là khả năng vận dụng phương pháp nghiên cứu khoa học để giải quyết vấn đề. NLNCKH bao gồm nhiều kỹ năng nghiên cứu khoa học, chẳng hạn như: khả năng đặt câu hỏi nghiên cứu, xây dựng giả thuyết, thiết kế thí nghiệm, thu thập và phân tích dữ liệu, và trình bày kết quả. NLNCKH không chỉ quan trọng trong lĩnh vực khoa học mà còn cần thiết trong nhiều ngành nghề khác. Việc trang bị NLNCKH cho học sinh là rất cần thiết để đáp ứng yêu cầu của xã hội hiện đại, đặc biệt là trong bối cảnh Công nghệ 4.0. Học sinh cần được trang bị kỹ năng nghiên cứu khoa học để có thể tự học, tự nghiên cứu và giải quyết vấn đề một cách hiệu quả. Nghiên cứu này tập trung vào việc phát triển NLNCKH ở học sinh thông qua ứng dụng vi sinh vật trong một lĩnh vực thực tiễn cụ thể: xử lý nước thải chăn nuôi.

1.2 Thực trạng NLNCKH của học sinh

Nghiên cứu đã khảo sát thực trạng NLNCKH của học sinh. Kết quả cho thấy học sinh còn thiếu nhiều kỹ năng nghiên cứu khoa học cơ bản. Học sinh gặp khó khăn trong việc đặt câu hỏi nghiên cứu, thiết kế thí nghiệm, và phân tích dữ liệu. Việc thiếu thực hành nghiên cứu khoa học dẫn đến việc học sinh chưa hình thành được tư duy khoa học. Giáo dục STEM được đề xuất như một giải pháp để khắc phục những hạn chế này. Giáo dục STEM tích hợp kiến thức khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học, tạo điều kiện cho học sinh phát triển NLNCKH thông qua các hoạt động thực hành. Học sinh cần được tham gia vào các hoạt động thực hành nghiên cứu khoa học để phát triển kỹ năng nghiên cứu khoa học cần thiết.

II. Ứng dụng vi sinh vật trong xử lý nước thải chăn nuôi

Phần này tập trung vào ứng dụng vi sinh vật cụ thể trong việc xử lý nước thải chăn nuôi. Đây là một vấn đề môi trường cấp thiết cần được giải quyết. Vi sinh vật có vai trò quan trọng trong việc phân hủy chất thải hữu cơ. Công nghệ sinh học môi trường cung cấp các giải pháp hiệu quả. Ô nhiễm môi trường nước do nước thải chăn nuôi gây ra là vấn đề nghiêm trọng. Quản lý môi trường cần có các giải pháp bền vững. Giải pháp xử lý nước thải bằng vi sinh vật thân thiện với môi trường, giảm thiểu ô nhiễm môi trường nước. Sinh thái học có vai trò quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả của phương pháp này. Mô hình xử lý nước thải được thiết kế và thực hiện bởi học sinh. Phân tích mẫu nước được thực hiện để đánh giá hiệu quả xử lý.

2.1 Cơ sở khoa học của việc sử dụng vi sinh vật

Sử dụng vi sinh vật trong xử lý nước thải chăn nuôi dựa trên cơ sở khoa học vững chắc. Vi sinh vật, đặc biệt là các loại vi khuẩn có khả năng phân hủy các chất hữu cơ trong nước thải. Quá trình xử lý nước thải bao gồm nhiều giai đoạn, trong đó vi sinh vật đóng vai trò chủ chốt. Vi sinh vật có ích được chọn lọc để đảm bảo hiệu quả xử lý. Sinh thái học vi sinh vật giúp hiểu rõ hơn về sự tương tác giữa các loại vi sinh vật trong hệ thống xử lý. Công nghệ sinh học môi trường đóng vai trò then chốt trong việc phát triển và ứng dụng các công nghệ xử lý nước thải thân thiện với môi trường. Tài nguyên nước cần được bảo vệ.

2.2 Thiết kế và thực hiện mô hình xử lý

Học sinh được hướng dẫn thiết kế và thực hiện mô hình xử lý nước thải sử dụng vi sinh vật. Mô hình cần đảm bảo các yếu tố: hiệu quả xử lý, chi phí thấp, và thân thiện với môi trường. Quá trình xữ lý nước thải được theo dõi chặt chẽ. Phân tích mẫu nước được thực hiện định kỳ để đánh giá hiệu quả của mô hình. Dữ liệu thu thập được phân tích để đánh giá hiệu quả của quá trình xử lý. Vi sinh vật trong xử lý nước thải cần được lựa chọn phù hợp với điều kiện môi trường cụ thể. Chăn nuôi bền vững đòi hỏi việc xử lý nước thải hiệu quả.

III. Đánh giá và ứng dụng

Phần này trình bày kết quả đánh giá hiệu quả của việc áp dụng phương pháp này trong việc phát triển NLNCKH của học sinh. Báo cáo nghiên cứu được trình bày một cách khoa học. Phương pháp nghiên cứu được sử dụng để thu thập dữ liệu đánh giá gồm: quan sát, phỏng vấn, và phân tích sản phẩm. Kết quả nghiên cứu cho thấy học sinh có sự tiến bộ đáng kể về NLNCKH. Ứng dụng của nghiên cứu này có ý nghĩa thực tiễn lớn. Giảm thiểu ô nhiễm môi trường là mục tiêu quan trọng. Giải pháp bền vững cần được áp dụng rộng rãi. Chăn nuôi bền vững là một phần của mục tiêu lớn hơn là bảo vệ môi trường. Nghiên cứu này đóng góp vào việc hoàn thiện chương trình giáo dục STEM.

3.1 Đánh giá hiệu quả

Hiệu quả của mô hình được đánh giá dựa trên nhiều tiêu chí: sự tiến bộ của học sinh về NLNCKH, chất lượng sản phẩm, và sự hài lòng của học sinh. Phân tích định lượng và phân tích định tính được sử dụng để đánh giá kết quả. Rubric đánh giá được xây dựng để đảm bảo tính khách quan. Thái độ học tập của học sinh được xem xét. Báo cáo nghiên cứu tóm tắt kết quả đạt được. Môi trường học tập tích cực khuyến khích sự tham gia của học sinh. Kết quả đánh giá cho thấy mô hình có hiệu quả trong việc phát triển NLNCKH của học sinh.

3.2 Ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn lớn. Mô hình có thể được áp dụng rộng rãi trong các trường học. Việc ứng dụng vi sinh vật trong xử lý nước thải chăn nuôi giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Giải pháp bền vững này đóng góp vào việc bảo vệ môi trường. Quản lý môi trường cần sự tham gia của cộng đồng. Chăn nuôi bền vững cần được đẩy mạnh. Giáo dục môi trường cần được chú trọng. Công nghệ sinh học đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết vấn đề môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1. Tổng quan những vấn đề nghiên cứu 1. Tổng quan các nghiên cứu về năng lực nghiên cứu khoa học Trên thế giới, các PPDH tích cực nhằm lấy người học làm trung tâm với mục đích phát triển năng lực của người học đã ra đời từ rất lâu và phát triển mạnh mẽ từ những năm 70 của thế kỷ XX. Thông qua các hoạt động học tập được tổ chức bằng các phương pháp và kĩ thuật dạy học đa dạng và linh hoạt, HS sẽ phát triển toàn diện về phẩm chất và NL để từ đó áp dụng, sáng tạo nhằm giải quyết các vấn đề trong cuộc sống.

NL NCKH là một trong những năng lực quan trọng cần được rèn luyện cho HS vì nó giúp HS lĩnh hội được tri thức một cách khoa học, để từ đó tạo tiền đề nghiên cứu tạo ra những tri thức mới, sản phẩm mới có tính ứng dụng cao cho nhân loại. Galile (1564- 1642) được xem là "Cha của Khoa học hiện đại”. Ông cho rằng: “Muốn hiểu biết thiên nhiên phải trực tiếp quan sát thiên nhiên, phải làm thí nghiệm, phải hỏi thiên nhiên chứ không phải Aristotle và kinh thánh…” [20]. Năm 1980 ông Pie Giolio - Quiri - Viện trưởng viện hàn lâm Pháp đã khởi xướng phương pháp Lamap - “bàn tay nặn bột”, với mong muốn mang đến một cơ hội để người học tiếp cận khoa học bằng các bài học thực tiễn chứ không phải bài học thuần túy lí thuyết [17].

và Beghetto đã khảo sát đánh giá các yếu tố liên quan đến NL nhận thức khoa học của HS để từ đó có những biện pháp giúp phát triển NL NCKH cho HS [22]. Năm 2013, Kerstin Kremer đã chỉ ra mối quan hệ bản chất tự nhiên và tìm hiểu khoa học là những mục tiêu của giáo dục môn Sinh học [21]. Năm 2021, Stiller và cộng sự đã mô tả quá trình giảng dạy của GV kết hợp với các nhà nghiên cứu nhằm có các phương pháp cải thiện khả năng NCKH ở cấp THPT [24]. Ở Việt Nam, có rất nhiều công trình NCKH, luân án, luận văn nghiên cứu về phương pháp dạy học theo định hướng hình thành và phát triển NL của người học và phương pháp phát triển NL NCKH trong dạy học.

Năm 1999, Vũ Cao Đàm trong giáo trình: “Phương pháp luận nghiên cứu khoa học” đã trình bày những kiến thức về phương pháp luận, cấu trúc một công trình NCKH, vấn đề khoa học được trình bày theo một mối liên hệ logic với ý tưởng khoa học và những hướng dẫn cụ thể cho những người mới bước vào nghiên cứu [19]. Nguyễn Xuân Qui (2015), nghiên cứu một số biện pháp phát triển NL NCKH cho HS trong dạy học hóa học [15]. 4 skkn Đặng Thị Dạ Thủy (2015) đã nghiên cứu trình bày vai trò của TN trong việc trong việc phát triển NL NCKH; Quy trình thiết kế bài tập TN phát triển NL NCKH; Các dạng bài tập phát triển phát triển NL NCKH trong dạy học Sinh học ở THPT [7]. Lê Đình Trung (2015) trong chuyên khảo: “Dạy học theo định hướng hình thành và phát triển năng lực người học ở trường phổ thông” đã đúc kết lại những kết quả nghiên cứu nhiều năm về trước về vấn đề: Dạy học theo định hướng hình thành và phát triển NL NCKH cho người học [8].

Vũ Thị Thanh Thủy và Nguyễn Văn Hồng (2019) đã nhấn mạnh trong nghiên cứu của mình: phát triển NL NCKH cho HS trong dạy học các môn học là vấn đề mới và cấp thiết đối với giáo dục Việt Nam hiện nay [14]. Các môn học thuộc khối khoa học tự nhiên ngày càng được GV chú trọng tổ chức dạy học phát triển NL NCKH: Cao Thị Sông Hương (2018), “Tổ chức dạy học môn Vật lý dựa trên tiến trình NCKH ở THCS” [6]; Nguyễn Văn Hồng - Vũ Thị Thanh Thuỷ (2018), “Định hướng phát triển NL NCKH cho HS trong dạy học phần Sinh thái học (Sinh học 12)” [13]; Nguyễn Tiến Long (2017), “Phát triển NL NCKH của HS trường THCS&THPT Nguyễn Tất Thành thông qua hoạt động của câu lạc bộ khoa học” [10]. Nhìn chung, việc xây dựng phương pháp dạy học để hình thành và phát triển NL nói chung và NL NCKH cho HS đã có rất nhiều tác giả quan tâm và nghiên cứu. Nhưng việc nghiên cứu về phát triển NL NCKH cho HS trong dạy học phần Sinh học VSV, Sinh học 10 chưa được nghiên cứu nhiều.

Vì vậy, việc tìm hiểu và nghiên cứu sâu về PPDH phát triển NL NCKH cho HS là rất cần thiết và góp phần đáp ứng được yêu cầu đổi mới phương pháp trong dạy học hiện nay. Tổng quan các nghiên cứu về dạy học theo định hướng giáo dục STEM Giáo dục STEM được xuất hiện lần đầu tiên tại Mỹ vào những năm 1990 từ quỹ khoa học quốc gia (NSF), sau đó phát triển rộng ra nhiều quốc gia trên thế giới. Điều làm cho giáo dục STEM trở nên phổ biến trên thế giới là khả năng xóa bỏ khoảng cách giữa kiến thức trên sách vở và ứng dụng thực tiễn. Ở Việt Nam, năm 2011 công ty Cổ phần công nghệ DTT là đơn vị tiên phong trong quá trình đưa giáo dục STEM vào Việt Nam thông qua phối hợp với Trường Icarnegie - Hoa Kỳ mở rộng triển khai thí điểm tại các trường phổ thông thuộc 3 thành phố Hà Nội, Đà Nẵng và Hồ Chí Minh.

Năm 2014, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp Hội Đồng Anh triển khai chương trình thí điểm giáo dục STEM cho một số trường trung học thuộc các tỉnh, thành phố. Đây là những bước đi quan trọng nhằm phát triển một chương trình giáo dục theo định hướng STEM mang tầm quốc gia [1]. Ngày 4/5/2017, Thủ tướng chính phủ đã có chỉ thị số 16/CT-TTg về tăng cường NL tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4; trong đó, giao nhiệm vụ cho Bộ GD&ĐT sớm thúc đẩy triển khai giáo dục về khoa học, công nghệ, kĩ thuật 5 skkn và toán học (STEM) trong chương trình giáo dục phổ thông [16]. Từ năm học 2020-2021 Bộ GD&ĐT đã có công văn triển khai thực hiện giáo dục STEM trong giáo dục trung học, trong đó hình thức tổ chức giáo dục STEM chủ yếu trong nhà trường trung học là dạy học các môn khoa học theo bài học STEM theo hướng tiếp cận tích hợp nội môn hoặc tích hợp liên môn [11].

Việc nghiên cứu về giáo dục STEM ở Việt Nam, cho đến nay có một số công trình nghiên cứu về giáo dục STEM cho đối tượng HS phổ thông: Tác giả Lê Xuân Quang (2017), đã nghiên cứu về “Dạy học môn công nghệ phổ thông theo định hướng giáo dục STEM” [9]; tác giả Nguyễn Thanh Nga và các cộng sự (2017) đã nghiên cứu về “Thiết kế và tổ chức chủ đề giáo dục STEM cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông” [12]; tác giả Trần Thị Gái và các cộng sự (2018) đã nghiên cứu về “Thiết kế chủ đề GD STEM trong dạy học sinh học trung học phổ thông” [18]. Năm 2019, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã xuất bản tài liệu tập huấn “Giáo dục STEM” [2]. Năm 2020, Bộ Giáo dục và Đào tạo đa ra công văn số 3089/BGDĐT-GDTrH ngày 14/8/2020 về việc triển khai thực hiện giáo dục STEM trong giáo dục trung học [5]. Và tháng 02 năm 2021 tác giả Nguyễn Thanh Nga và các cộng sự đã nghiên cứu cho ra tài liệu “Giáo dục STEM -Hướng dẫn thực hiện kế hoạch bài dạy đáp ứng yêu cầu phát triển phẩm chất, năng lực học sinh trung học” [18].

Qua việc nghiên cứu về các công trình về giáo dục STEM nói chung và dạy học các môn Khoa học, Công nghệ, Kĩ thuật và Toán học… nói riêng thì thấy rằng dạy học môn Sinh học theo định hướng giáo dục STEM là rất cần thiết và phù hợp với hứng thú và đặc thù của môn học cũng như đáp ứng được yêu cầu đổi mới căn bản giáo dục Việt Nam theo hướng phát triển NL ở người học trong giai đoạn hiện nay. Cơ sở lý luận của đề tài 1. Cơ sở lý luận của năng lực nghiên cứu khoa học 1. Khái niệm năng lực nghiên cứu khoa học Theo A.

Đặng Thị Dạ Thủy (2016), trong nghiên cứu: “Sử dụng bài tập thí nghiệm phát triển NL NCKH HS trong dạy học Sinh học ở THPT” đã cho rằng: “NL NCKH của HS là sử hiểu biết và sử dụng nguyên lí của phương pháp NCKH, áp dụng các vấn đề thực nghiệm để giải quyết các vấn đề khoa học”[11, tr52]. Theo Vũ Cao Đàm (1999): “ NCKH là một hoạt động xã hội, hướng vào việc tìm kiếm những điều mà khoa học chưa biết: hoặc là phát hiện bản chất sự vật, phát triển nhận thức khoa học về thế giới; hoặc là sáng tạo phương pháp mới và phương tiện kĩ thuật mới để cải tạo thế giới” [9, tr20]. Như vậy, NL NCKH của HS có thể được hiểu là khả năng học tập theo kiểu 6 skkn nghiên cứu, khả năng thực hiện các hoạt động học tập theo hướng được đặt vào tình huống có vấn đề mang tính chất khoa học, được coi như là nhà khoa học đang tìm hiểu thế giới xung quanh. Qua quá trình nghiên cứu này, HS không chỉ thu được kết quả về kiến thức mà còn rèn luyện về kỹ năng, phẩm chất và có thái độ hiểu đúng hơn về khoa học, yêu thích khoa hoc, kích thích tính ham học hỏi ở HS.

Cấu trúc của NL NCKH Dựa vào các nghiên cứu về NL NCKH và qua thực tiễn dạy học, chúng tôi xây dựng cấu trúc NL NCKH của HS ở trường THPT gồm 5 NL thành phần với 15 chỉ số xác định NL được thể hiện ở hình 1.1: NĂNG LỰC NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Năng lực quan sát Năng lực hình Năng lực thu thập Năng lực thiết kế Năng lực viết và và xác định vấn thành giả thuyết và xử lí thông tin thí nghiệm trình bày báo cáo đề nghiên cứu khoa học về vấn đề nghiên cứu Xác định được mục tiêu của Nêu được ý Quan sát để Hình thành Có phương thí nghiệm nghĩa và lập nhận thấy được ý tưởng về pháp thu thập dàn ý bài báo vấn đề cần vấn đề nghiên thông tin khoa cáo nghiên cứu cứu. học và hiệu Chuẩn bị quả nguyên vật liệu và thực hiện được các bước Viết được báo Phân tích và của thí nghiệm cáo khoa học Đặt tên vấn Thiết lập giả thuyết về vấn xử lí hiệu quả đề nghiên thông tin thu cứu đề nghiên cứu Quan sát, ghi thập được. chép và thu thập dữ liệu để giải Sử dụng được thích kết quả thu ngôn ngữ, hình được.