Luận án tiến sĩ về phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của sinh viên ngành sư phạm toán

Luận án tiến sĩ nghiên cứu phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho sinh viên ngành sư phạm toán, nâng cao chất lượng giáo dục.

Trường đại học

Đại học Thái Nguyên

Chuyên ngành

Sư phạm Toán

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

luận án tiến sĩ

2020

187
1
0

Phí lưu trữ

45 Point

Mục lục chi tiết

LỜI CAM ĐOAN

1. MỞ ĐẦU

1.1. Mục tiêu nghiên cứu

1.2. Khách thể và đối tượng nghiên cứu

1.3. Giả thuyết khoa học

1.4. Nhiệm vụ nghiên cứu

1.5. Phạm vi nghiên cứu

1.6. Phương pháp nghiên cứu

1.7. Luận điểm khoa học sẽ đưa ra bảo vệ

1.8. Dự kiến những đóng góp trong luận án

2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN

2.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề

3. CHƯƠNG 2: NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG

3.1. Phương pháp nghiên cứu

3.2. Mục tiêu nghiên cứu

3.3. Mẫu nghiên cứu

3.4. Công cụ nghiên cứu

3.5. Thu thập dữ liệu nghiên cứu

3.6. Phân tích dữ liệu

3.7. Thực trạng năng lực của giáo viên về đánh giá kết quả học tập Toán của học sinh THPT

3.7.1. Thực trạng năng lực chẩn đoán của giáo viên về khả năng và kết quả học Toán của học sinh

3.7.2. Thực trạng năng lực sử dụng các chiến lược và phương pháp đánh giá thích hợp với mục tiêu dạy học Toán

3.7.3. Thực trạng năng lực thực hiện quá trình đánh giá

3.8. Nhận xét chung về thực trạng năng lực của giáo viên cho lĩnh vực đánh giá kết quả học tập Toán của học sinh THPT

3.9. Thực trạng chuẩn bị ở trường đại học có ngành Sư phạm Toán về năng lực của sinh viên cho đánh giá kết quả học tập Toán của học sinh THPT

3.10. Thực trạng hiểu biết của sinh viên về tầm quan trọng và vai trò đánh giá kết quả học Toán của học sinh

3.11. Thực trạng về cách dạy-học tại trường đại học có ngành Sư phạm Toán

3.12. Tìm hiểu việc chuẩn bị cho sinh viên ngành sư phạm Toán học về lĩnh vực đánh giá kết quả học tập ở một số trường đại học Việt Nam

4. CHƯƠNG 3: KHUNG NĂNG LỰC VÀ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN

4.1. Khung năng lực của giáo viên về lĩnh vực đánh giá kết quả học tập Toán của học sinh Trung học phổ thông

4.2. Biện pháp phát triển năng lực sinh viên cho đánh giá kết quả học tập Toán của học sinh Trung học phổ thông

4.2.1. Nghiên cứu hồ sơ học tập và xây dựng nội dung phỏng vấn như là một công cụ giúp sinh viên chẩn đoán về kết quả và khả năng học Toán của học sinh

4.2.2. Thiết kế dự án học tập hướng đến giúp học sinh thực hành giải quyết các vấn đề của thế giới thực, từ đó, nâng cao năng lực đánh giá thực của sinh viên

4.2.3. Biện pháp 3: Bồi dưỡng năng lực chấm điểm của sinh viên

4.2.4. Biện pháp 4: Thiết kế các nhiệm vụ học tập trong quá trình dạy học với độ khó tăng dần để sinh viên tập luyện giải quyết nhiệm vụ, từ đó, phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập cho sinh viên

5. CHƯƠNG 4: KHẢO NGHIỆM

5.1. Khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi về khung năng lực đã đề xuất

5.1.1. Phương pháp khảo nghiệm

5.1.2. Kết quả khảo nghiệm

5.2. Khảo nghiệm sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất

5.2.1. Phương pháp khảo nghiệm

5.2.2. Kết quả khảo sát

5.2.3. Thử nghiệm biện pháp “Bồi dưỡng năng lực chấm điểm của sinh viên”

5.2.3.1. Mục đích, nội dung và phương pháp thử nghiệm
5.2.3.2. Kết quả thử nghiệm

KẾT LUẬN LUẬN ÁN

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về năng lực đánh giá kết quả học tập

Năng lực đánh giá kết quả học tập là một yếu tố quan trọng trong quá trình đào tạo sinh viên ngành sư phạm toán. Đánh giá kết quả học tập không chỉ đơn thuần là việc cho điểm hay xếp loại học sinh, mà còn là một quá trình phức tạp, bao gồm việc thu thập thông tin, phân tích và đưa ra quyết định nhằm cải thiện chất lượng dạy và học. Năng lực đánh giá của sinh viên sư phạm toán cần được phát triển để họ có thể thực hiện đánh giá một cách hiệu quả và chính xác. Theo đó, việc hiểu rõ về các phương pháp đánh giá hiện đại như đánh giá theo năng lực hay đánh giá theo chuẩn là rất cần thiết. Những phương pháp này không chỉ giúp sinh viên có cái nhìn toàn diện về quá trình học tập của học sinh mà còn giúp họ phát triển các kỹ năng cần thiết trong nghề nghiệp tương lai.

1.1. Khái niệm và vai trò của đánh giá

Đánh giá kết quả học tập là một phần không thể thiếu trong quá trình giáo dục. Nó không chỉ giúp giáo viên hiểu rõ hơn về khả năng của học sinh mà còn cung cấp thông tin cần thiết để điều chỉnh phương pháp dạy học. Đánh giá có thể được phân loại thành nhiều loại khác nhau, bao gồm đánh giá định tínhđánh giá định lượng. Mỗi loại đánh giá đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng, và việc lựa chọn phương pháp phù hợp sẽ ảnh hưởng lớn đến kết quả học tập của học sinh. Đặc biệt, trong bối cảnh giáo dục hiện đại, việc áp dụng các phương pháp đánh giá mới như đánh giá dựa trên kết quả thực hiện đang ngày càng trở nên phổ biến.

II. Thực trạng năng lực đánh giá của sinh viên sư phạm toán

Thực trạng năng lực đánh giá của sinh viên ngành sư phạm toán hiện nay cho thấy nhiều vấn đề cần được cải thiện. Nhiều sinh viên vẫn chưa nắm vững các phương pháp đánh giá hiện đại, dẫn đến việc áp dụng không hiệu quả trong thực tế giảng dạy. Theo khảo sát, một số sinh viên cho biết họ cảm thấy thiếu tự tin khi thực hiện đánh giá kết quả học tập của học sinh. Điều này có thể do thiếu sự chuẩn bị và bồi dưỡng trong quá trình đào tạo tại các trường đại học. Việc này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy mà còn tác động đến sự phát triển năng lực của học sinh. Do đó, cần có những biện pháp cụ thể để nâng cao năng lực đánh giá cho sinh viên, từ đó cải thiện chất lượng giáo dục trong tương lai.

2.1. Những khó khăn trong quá trình đánh giá

Sinh viên ngành sư phạm toán thường gặp khó khăn trong việc áp dụng các phương pháp đánh giá phù hợp với từng đối tượng học sinh. Nhiều sinh viên cho rằng họ chưa được trang bị đầy đủ kiến thức về các phương pháp đánh giá hiện đại, dẫn đến việc họ chỉ sử dụng các phương pháp truyền thống. Điều này không chỉ làm giảm hiệu quả của quá trình đánh giá kết quả học tập mà còn ảnh hưởng đến khả năng phát triển năng lực của học sinh. Việc thiếu hụt kiến thức và kỹ năng trong đánh giá có thể dẫn đến những quyết định sai lầm trong quá trình giảng dạy, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục.

III. Biện pháp phát triển năng lực đánh giá cho sinh viên

Để phát triển năng lực đánh giá cho sinh viên ngành sư phạm toán, cần thiết phải áp dụng một số biện pháp cụ thể. Đầu tiên, các trường đại học cần thiết kế lại chương trình đào tạo, chú trọng vào việc trang bị cho sinh viên các kiến thức và kỹ năng cần thiết về đánh giá kết quả học tập. Thứ hai, cần tổ chức các khóa bồi dưỡng, hội thảo về các phương pháp đánh giá hiện đại, giúp sinh viên có cơ hội thực hành và trao đổi kinh nghiệm. Cuối cùng, việc tạo ra môi trường học tập tích cực, khuyến khích sinh viên tham gia vào các hoạt động đánh giá thực tế sẽ giúp họ nâng cao năng lực và tự tin hơn trong công việc sau này.

3.1. Tăng cường đào tạo và bồi dưỡng

Việc tăng cường đào tạo và bồi dưỡng cho sinh viên là rất quan trọng. Các trường đại học cần tổ chức các khóa học chuyên sâu về đánh giá kết quả học tập, giúp sinh viên nắm vững các phương pháp và kỹ thuật đánh giá hiện đại. Ngoài ra, việc mời các chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục đến giảng dạy và chia sẻ kinh nghiệm cũng là một cách hiệu quả để nâng cao năng lực cho sinh viên. Hơn nữa, việc thực hành đánh giá trong các tình huống thực tế sẽ giúp sinh viên có cái nhìn rõ hơn về quy trình và tầm quan trọng của đánh giá trong giáo dục.

25/01/2025
Luận án tiến sĩ phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho sinh viên ngành sư phạm toán

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1, tác giả luận án nghiên cứu những vấn đề chung liên quan tới đánh giá, đánh giá kết quả học tập, năng lực và năng lực của người giáo viên cho đánh giá kết quả học tập của học sinh. Đây là những khái niệm ban đầu và xuyên suốt trong nghiên cứu này. Lịch sử nghiên cứu vấn đề Trên toàn thế giới, các yếu tố kinh tế và các yếu tố khác đang thúc đẩy các tổ chức giáo dục phổ thông và đại học đánh giá kết quả học tập của người học, để đảm bảo rằng, học sinh, sinh viên sau khi tốt nghiệp có được các kỹ năng và năng lực cần có trong thế kỷ 21. Như vậy, hoạt động đánh giá đang được quan tâm và có những nghiên cứu nhằm thúc đẩy lĩnh vực đánh giá.

Sau đây, tác giả luận án trình bày những nghiên cứu liên quan hiện đã và đang được nghiên cứu trong và ngoài nước. Nghiên cứu về hoạt động đánh giá, có thể kể đến cuốn “đo lường và đánh giá trong giáo dục - Measurement and assessment in education” của nhóm tác giả CR Reynolds, RB Livingston, VL Willson, V Willson (2010) [12b], trong đó, các tác giả đã nên nên các vấn đề chính như: ngôn ngữ của đánh giá, giả định trong đánh giá giáo dục, đối tượng tham gia vào quá trình đánh giá, các ứng dụng phổ biến của đánh giá trong giáo dục, giáo viên cần biết già về đánh giá?, đánh giá giáo dục trong thế kỉ 21. Theo nghiên cứu được dẫn bởi luận án của Đặng Lộc Thọ “Quản lí hoạt động đánh giá kết quả học tập của sinh viên Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương theo yêu cầu đổi mới giáo dục đại học Việt Nam” (2014), có nói đến cuốn “Đo lường thành tích giáo dục - Measuring Educational Achievement của Robert L. Ebel [25a] (ông là một nhà tâm lý học giáo dục người Mỹ chuyên về đo lường giáo dục), cuốn sách của ông tuy viết đã cách đây nhiều năm, song tính thực tiễn của nó thì vẫn còn, cuốn sách đã nêu ra chi tiết nhiều phương pháp đo lường, đánh giá định lượng kết quả học tập của học sinh mà ngày nay đang được vận dụng tại nhiều nước”; “Đo lường và đánh giá trong dạy học - Measurement and Evaluation in Teaching) của Norman E.

Gronlund (1969) [20a] giới thiệu tới giáo viên và những người đang theo học nghiệp vụ sư phạm về những nguyên tắc và quy trình đánh giá cần thiết cho việc dạy học hiệu quả; Hay như cuốn “Đánh giá chẩn đoán nhận thức cho giáo dục: Lý thuyết và ứng dụng - Cognitive diagnostic assessment for education: Theory and applications” của J Leighton , M Gierl (2007), các tác giả nói rằng, với sự thúc đẩy hiện nay đối với cải cách giáo dục, có tiềm năng lớn cho sự luan an 6 đổi mới và thay đổi, đặc biệt là trong thử nghiệm quy mô lớn. Do vậy, đánh giá cần phải được quan tâm hơn nữa trong giai đoạn hiện nay. Hay “Đánh giá và trách nhiệm trong giáo dục: Cải thiện hoặc giám sát? - Assessment and Accountability in Education: Improvement or Surveillance?” của LM Earl (1999) tại Canada, các tác giả xem xét các vấn đề nan giải về trách nhiệm giải trình giáo dục và tại sao đánh giá quy mô lớn về thành tích của học sinh lại chiếm ưu thế trong chính sách cải cách giáo dục. Tiếp tục xem xét với cuốn “Chứng minh sự thành công của học sinh: Hướng dẫn thực tế để đánh giá kết quả học tập và phát triển dựa trên kết quả học tập - Demonstrating Student Success: A Practical Guide to Outcomes-Based Assessment of Learning and Development in Student Affairs” bởi MJ Bresciani , MM Gardner, J Hickmott (2010) [17a], cuốn sách bắt đầu với một lịch sử đánh giá ngắn gọn, giải thích cách tham gia hiệu quả vào đánh giá dựa trên kết quả, đưa ra các chiến lược để giải quyết các thách thức và rào cản mà các học sinh có thể phải đối mặt, giải quyết sự hợp tác giữa các môn học, giáo viên và đối tác bên ngoài nhà trường, và xem xét phát triển trong tương lai để đánh giá thành công kết quả học tập của học sinh.

Một đặc điểm của cuốn sách là việc sử dụng các nghiên cứu trường hợp thực tế, và đều minh họa các thực tiễn tốt nhất hiện nay trong đánh giá các vấn đề học tập của học sinh, làm sáng tỏ lý thuyết và cung cấp các ví dụ về ứng dụng. Các trường hợp cho phép các tác giả chứng minh rằng có một số cách tiếp cận để đánh giá việc học tập và phát triển của học sinh trong các vấn đề của họ; minh họa cách thực hành có thể thay đổi theo loại hình tổ chức, văn hóa thể chế và các nguồn lực sẵn có. Nghiên cứu về vai trò, tác động của đánh giá trong giáo dục và giáo dục đại học, chẳng hạn Dun, K. Xem xét hình thức đánh giá kết quả học tập tại một số nước: Tại Mỹ.

Hệ thống giáo dục được chia thành 3 cấp: (a) trường tiểu học (tức là, mẫu giáo đến lớp 8); (b) trường trung học (tức là, lớp 9 đến lớp 12); (c) đại học, còn được gọi là trường sau trung học (tức là, cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ) (Shani D. luan an 7 Dẫn theo nghiên cứu của Shani (D. Carter (2015) [24a], Năm 1988, chính phủ liên bang Hoa Kỳ, thông qua Bộ Giáo dục Hoa Kỳ, bắt đầu ủng hộ đánh giá kết quả học tập sau trung học của học sinh bằng cách yêu cầu các tổ chức kiểm định khu vực thu thập thông tin về mục tiêu học tập và kết quả đánh giá từ các trường đại học. Luật Liên bang cũng bắt đầu yêu cầu đánh giá ở cấp tiểu học và trung học (tức là Đạo luật Không trẻ em bị bỏ lại phía sau), điều này cũng khiến các tổ chức sau trung học tăng cường thực hành đánh giá kết quả của họ, (Hickok, 2009 [14a]; Smith, Szelest & Downey, 2004 [24b]).

Hệ thống đánh giá kết quả của Mỹ rất linh hoạt. Các tiêu chuẩn của Bộ Giáo dục Hoa Kỳ cho phép các tổ chức kiểm định khu vực yêu cầu các tổ chức sau trung học giải quyết đánh giá kết quả cũng cho phép các tổ chức thiết lập các tiêu chuẩn và phương pháp đánh giá của riêng họ. Các tiêu chuẩn của Bộ Giáo dục Hoa Kỳ cho phép "phát triển và sử dụng các tiêu chuẩn thể chế của các trường để thể hiện thành công của họ đối với thành tích của học sinh, thành tích này có thể được coi là một phần của bất kỳ sự công nhận nào" (Quốc hội Hoa Kỳ, 2009, mục 602, tr. Do các yêu cầu đánh giá Liên bang ở Hoa Kỳ ngày càng tăng, ngày càng có nhiều nghiên cứu liên quan đến các phương pháp đánh giá kết quả học tập hiệu quả ở Hoa Kỳ.

Vương quốc Anh: Ở Wales, đánh giá thường được thực hiện trên các bài tập viết của học sinh, và đã được sử dụng để kết thúc bằng cách phân phối các tiêu chí và kết quả chấm điểm cho học sinh và cho các em sử dụng kết quả để cải thiện việc học (Case, 2007) [12a]. Nhiều người đánh giá công việc của học sinh. Chia sẻ kết quả học tập và tiêu chí chấm điểm với học sinh nhờ đó tác động tích cực đến hiệu suất của họ. Ở Nhật Bản, các phương pháp được sử dụng để tiến hành đánh giá kết quả là trực tiếp và gián tiếp.

Bởi vì, trong lịch sử, tự kiểm tra tập trung vào các nhiệm vụ thay vì cải tiến chương trình giảng dạy, hầu hết các phương pháp đánh giá được sử dụng là gián tiếp và kết quả đánh giá không được sử dụng thường xuyên để cải thiện các chương trình. Tại Việt Nam, đã có một số công trình nghiên cứu về đánh giá và đánh giá kết quả học tập của học sinh. Có thể kể đến, Bùi Hạnh Lâm với nghiên cứu “Rèn luyện kỹ năng tự đánh giá kết quả học tập môn toán của học sinh trung học phổ thông”, trong nghiên cứu này, tác giả hệ thống hóa các khái niệm liên quan về đánh giá, trong đó, chú trọng đến tự đánh giá, kĩ năng tự đánh giá. Kết quả nghiên cứu đưa ra nhóm các kĩ năng cơ bản liên quan đến tự đánh giá kết quả học tập môn Toán luan an 8 và đưa ra một số biện pháp để phát triển kĩ năng tự đánh giá; Nguyễn Công Khanh và Đào Thi Tuyết Oanh (2015) [4], trong cuốn “Giáo trình Kiểm tra đánh giá trong giáo dục” tác giả đã trình bày một số loại hình đánh giá, trong đó có thiết kế một số mẫu Rubric đánh giá với các mục đích khác nhau; Nguyễn Thị Việt Nga (2016) với nghiên cứu “Hình thành cho sinh viên kĩ năng đánh giá năng lực khoa học của học sinh theo quan điểm Pisa trong dạy học Sinh học ở trường phổ thông”, với nghiên cứu này, tác giả xác định cấu trúc kĩ năng đánh giá năng lực khoa học theo quan điểm PISA, xây dựng và sử dụng quy trình để hình thành cho sinh viên kĩ năng đánh giá năng lực khoa học của học sinh ở trường phổ thông; Với nghiên cứu đề cập tới sinh viên ngành Sư phạm Toán về “chuẩn bị cho sinh viên ngành Sư phạm Toán học ở trường đại học tiến hành hoạt động đánh giá kết quả học tập môn Toán của học sinh trung học phổ thông” do tác giả Phạm Xuân Chung (2012), trong nghiên cứu này, tác giả đã đi trả lời một số câu hỏi, bao gồm: Vì sao cần phải chuẩn bị cho sinh viên sư phạm khả năng đánh giá kết quả học tập? Nhận thức của sinh viên về hoạt động đánh giá kết quả học tập là như thế nào? Mục đích của sự chuẩn bị là gì? Phương thức chuẩn bị? Với mục đích đào tạo nhân lực thế kỉ XXI, chú trọng đến khả năng vận dụng được kiến thức cho giải quyết nhiệm vụ cuộc sống.

Xem xét các nghiên cứu hiện tại và trước đây, tác giả luận án nhận thấy, chưa có một nghiên cứu cụ thể, chuyên sâu về phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của học sinh cho sinh viên ngành Sư phạm Toán. Hơn nữa, bối cảnh giáo dục hiện nay trên thế giới và Việt Nam đang có những thay đổi nhanh chóng về phương pháp dạy học. Vì vậy, nghiên cứu về đánh giá năng lực người học là cần thiết. Khái niệm về đánh giá 1.

Đo lường Theo Hội đồng Quốc gia Giáo viên Toán học tại Mĩ (2000) [18], đo lường được hiểu là việc chuyển nhượng một số giá trị cho một thuộc tính của đối tượng. Một sự hiểu biết ban đầu về đo lường bắt đầu khi trẻ em chỉ cần so sánh một đối tượng khác.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Luận án tiến sĩ mang tiêu đề "Luận án tiến sĩ về phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập của sinh viên ngành sư phạm toán" của tác giả Trần Trung Tình, dưới sự hướng dẫn của TS Nguyễn Hữu Châu và TS Trịnh Thanh Hải, được thực hiện tại Đại học Thái Nguyên vào năm 2020. Bài luận án này tập trung vào việc phát triển năng lực đánh giá kết quả học tập cho sinh viên ngành sư phạm toán, một vấn đề quan trọng trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay. Nội dung của luận án không chỉ giúp sinh viên nâng cao khả năng tự đánh giá mà còn góp phần cải thiện chất lượng giảng dạy và học tập trong lĩnh vực sư phạm toán.

Để mở rộng thêm kiến thức về các phương pháp và kỹ năng trong giảng dạy sư phạm, bạn có thể tham khảo thêm các tài liệu liên quan như "Dạy Học Tam Giác Đồng Dạng Cho Học Sinh Lớp 8: Phát Triển Năng Lực Tư Duy và Lập Luận Toán Học", nơi trình bày các phương pháp dạy học nhằm phát triển tư duy toán học cho học sinh. Bên cạnh đó, "Luận án tiến sĩ về phát triển năng lực tự học cho sinh viên sư phạm toán qua tình huống điển hình" cũng là một tài liệu hữu ích, giúp bạn hiểu rõ hơn về cách thức phát triển năng lực tự học trong giảng dạy toán. Cuối cùng, "Dạy học hàm số nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn cho học sinh trung học cơ sở" sẽ cung cấp thêm góc nhìn về việc áp dụng kiến thức toán học vào thực tiễn, từ đó nâng cao khả năng giải quyết vấn đề cho học sinh.

Những tài liệu này không chỉ bổ sung kiến thức mà còn mở ra nhiều hướng nghiên cứu và ứng dụng trong lĩnh vực giáo dục sư phạm.