I. Toàn cảnh phát triển logistics Việt Nam trong ASEAN 2025
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng của Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC), ngành logistics đóng vai trò xương sống, quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia. Phát triển logistics Việt Nam trong ASEAN không chỉ là mục tiêu kinh tế mà còn là một chiến lược quan trọng để khẳng định vị thế quốc gia trên bản đồ chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu. Với vị trí địa lý chiến lược, Việt Nam sở hữu tiềm năng to lớn để trở thành một trung tâm logistics khu vực, kết nối các tuyến giao thương quan trọng. Giai đoạn 2022-2024 chứng kiến sự phục hồi và tăng trưởng mạnh mẽ của ngành, được thúc đẩy bởi sự gia tăng trong hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu và sự bùng nổ của thương mại điện tử xuyên biên giới. Theo Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA), ngành logistics Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định ở mức 14-16% mỗi năm. Sự phát triển này mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cấp hạ tầng, công nghệ và nguồn nhân lực để đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Việc thực thi các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới như EVFTA và CPTPP càng tạo thêm động lực, yêu cầu ngành logistics phải chuyển mình để tận dụng hiệu quả các ưu đãi thuế quan và mở rộng thị trường. Mục tiêu đến năm 2025 là đưa logistics trở thành ngành dịch vụ giá trị gia tăng cao, đóng góp quan trọng vào GDP và hiện thực hóa chiến lược phát triển logistics quốc gia.
1.1. Vị thế chiến lược của Việt Nam trong chuỗi cung ứng ASEAN
Việt Nam có vị trí địa lý đắc địa, là cửa ngõ giao thương của khu vực ASEAN với thế giới, đặc biệt là với thị trường Trung Quốc. Hệ thống cảng biển trải dài từ Bắc vào Nam và việc phát triển các hành lang kinh tế Đông - Tây tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động vận tải đa phương thức. Vị trí này cho phép Việt Nam kết nối hiệu quả các trung tâm sản xuất lớn trong nước với các thị trường tiêu thụ quốc tế. Theo Báo cáo của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB, 2020), Việt Nam được xác định là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực, có khả năng trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa chính. Sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu cũng mang lại lợi thế cho Việt Nam, thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào các ngành công nghiệp sản xuất và chế biến, từ đó tạo ra nhu cầu lớn về dịch vụ logistics chuyên nghiệp.
1.2. Động lực tăng trưởng từ hội nhập kinh tế và thương mại số
Tiến trình hội nhập kinh tế, đặc biệt là việc tham gia Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) và các hiệp định thương mại tự do (FTA), đã thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động xuất nhập khẩu. Điều này trực tiếp làm gia tăng nhu cầu về vận chuyển, lưu kho và các dịch vụ logistics giá trị gia tăng. Bên cạnh đó, sự phát triển bùng nổ của nền kinh tế số và thương mại điện tử xuyên biên giới đang định hình lại ngành logistics. Theo báo cáo của Google, Temasek và Bain & Company (2023), nền kinh tế số ASEAN được dự báo sẽ đạt quy mô lớn, trong đó logistics cho thương mại điện tử là phân khúc tăng trưởng nhanh nhất. Xu hướng này đòi hỏi các doanh nghiệp logistics phải đầu tư vào công nghệ, tự động hóa và phát triển các mô hình giao hàng chặng cuối linh hoạt để đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.
II. Phân tích 03 thách thức kìm hãm logistics Việt Nam tại ASEAN
Mặc dù sở hữu tiềm năng lớn, ngành logistics Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều rào cản mang tính hệ thống, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh trong khu vực ASEAN. Thách thức lớn nhất là chi phí logistics còn ở mức cao, chiếm khoảng 16-20% GDP, cao hơn đáng kể so với các nước phát triển trong khu vực như Singapore (8%) hay Malaysia (13%) (World Bank, 2023). Mức chi phí này tạo ra gánh nặng lớn cho doanh nghiệp, làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế. Nguyên nhân chính đến từ sự yếu kém và thiếu đồng bộ của hạ tầng giao thông vận tải, đặc biệt là sự phụ thuộc quá lớn vào vận tải đường bộ (chiếm hơn 70% tổng khối lượng vận chuyển), trong khi các phương thức hiệu quả hơn như đường sắt và đường thủy nội địa chưa được khai thác tối đa. Một thách thức nghiêm trọng khác là sự thiếu hụt nguồn nhân lực logistics chất lượng cao. Theo khảo sát của VLA, hơn 60% doanh nghiệp logistics đang gặp khó khăn trong việc tuyển dụng nhân sự có chuyên môn sâu và kỹ năng công nghệ. Cuối cùng, năng lực của phần lớn doanh nghiệp logistics trong nước còn hạn chế, chủ yếu là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, cung cấp dịch vụ đơn lẻ, thiếu khả năng cung ứng các giải pháp logistics tích hợp (3PL, 4PL) toàn diện. Điều này tạo ra khoảng trống thị trường cho các tập đoàn logistics nước ngoài chiếm lĩnh các phân khúc dịch vụ có giá trị gia tăng cao.
2.1. Gánh nặng chi phí logistics cao và thiếu hiệu quả
Chi phí logistics cao là một trong những rào cản lớn nhất đối với việc nâng cao năng lực cạnh tranh logistics. Các chi phí không chính thức, thủ tục hành chính phức tạp và tình trạng tắc nghẽn tại các cảng biển, cửa khẩu làm tăng tổng chi phí vận hành. Hơn nữa, sự thiếu liên kết giữa các nhà cung cấp dịch vụ logistics dẫn đến tình trạng manh mún, lãng phí tài nguyên. Nhiều doanh nghiệp vẫn tự thực hiện hoạt động logistics thay vì thuê ngoài, một phần do chi phí dịch vụ 3PL còn cao và chất lượng chưa đồng đều. Việc tối ưu hóa chi phí thông qua quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả vẫn chưa được nhiều doanh nghiệp chú trọng, dẫn đến hiệu suất hoạt động thấp và giá thành sản phẩm cuối cùng bị đội lên.
2.2. Hạ tầng giao thông vận tải chưa đồng bộ và quá tải
Hệ thống hạ tầng giao thông vận tải là nền tảng vật chất cho hoạt động logistics, nhưng tại Việt Nam, hạ tầng này vẫn còn nhiều bất cập. Mặc dù đã có nhiều đầu tư vào đường cao tốc, nhưng kết nối giữa các phương thức vận tải vẫn yếu. Các cảng biển lớn thường xuyên đối mặt với tình trạng quá tải do hạ tầng kết nối hậu cảng (đường bộ, đường sắt) chưa theo kịp. Hệ thống đường sắt lạc hậu, khổ đường hẹp, chưa kết nối trực tiếp đến các cảng biển và khu công nghiệp lớn. Trong khi đó, vận tải thủy nội địa, dù có tiềm năng lớn, vẫn chưa được khai thác hiệu quả do luồng tuyến chưa được nạo vét thường xuyên và thiếu cảng cạn (ICD) quy mô lớn. Sự mất cân đối này làm tăng áp lực lên đường bộ, gây ùn tắc và đẩy chi phí logistics lên cao.
2.3. Thiếu hụt nguồn nhân lực logistics chất lượng cao
Sự phát triển nhanh chóng của ngành đòi hỏi một lực lượng lao động có trình độ chuyên môn cao, nhưng thực tế nguồn nhân lực logistics chất lượng cao tại Việt Nam đang thiếu hụt trầm trọng. Các chương trình đào tạo chuyên ngành logistics tại các trường đại học, cao đẳng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, đặc biệt là các kỹ năng về quản trị chuỗi cung ứng, ứng dụng công nghệ thông tin và ngoại ngữ. Lao động trong ngành phần lớn chưa được đào tạo bài bản, thiếu kỹ năng về chuyển đổi số trong logistics, quản lý rủi ro và tối ưu hóa vận hành. Đây là một điểm nghẽn lớn, cản trở các doanh nghiệp logistics Việt Nam tiếp cận và áp dụng các mô hình quản trị hiện đại, từ đó khó cạnh tranh với các đối thủ quốc tế.
III. Phương pháp giảm chi phí qua hiện đại hóa hạ tầng logistics
Để giải quyết bài toán chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh logistics, việc hiện đại hóa và phát triển đồng bộ hạ tầng là giải pháp mang tính nền tảng. Chiến lược phát triển logistics quốc gia cần tập trung vào việc quy hoạch và đầu tư một cách có trọng điểm vào các yếu tố cốt lõi của hạ tầng. Trọng tâm là phát triển vận tải đa phương thức, tạo ra sự kết nối liền mạch giữa đường biển, đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa và hàng không. Điều này không chỉ giúp giảm tải cho đường bộ mà còn tối ưu hóa thời gian và chi phí vận chuyển trên các chặng đường dài. Việc xây dựng các trung tâm logistics khu vực quy mô lớn, tích hợp nhiều chức năng như kho bãi, phân phối, dịch vụ giá trị gia tăng sẽ tạo ra các đầu mối trung chuyển hàng hóa hiệu quả. Các trung tâm này cần được đặt tại các vị trí chiến lược, gần cảng biển, sân bay và các khu công nghiệp lớn. Song song đó, việc đầu tư vào các kho bãi thông minh, ứng dụng công nghệ tự động hóa, robot và hệ thống quản lý kho (WMS) hiện đại sẽ giúp tăng năng suất, giảm sai sót và tối ưu hóa không gian lưu trữ. Đây là những bước đi cần thiết để Việt Nam xây dựng một chuỗi cung ứng bền vững và hiệu quả.
3.1. Phát triển vận tải đa phương thức để tối ưu hóa luồng hàng
Phát triển vận tải đa phương thức là chìa khóa để giảm sự phụ thuộc vào đường bộ và tối ưu hóa chi phí. Cần tập trung đầu tư nâng cấp mạng lưới đường sắt, đặc biệt là các tuyến kết nối trực tiếp từ các khu công nghiệp đến cảng biển lớn như Hải Phòng và Cái Mép - Thị Vải. Đồng thời, khai thác hiệu quả tiềm năng của hơn 17.000 km đường thủy nội địa thông qua việc nạo vét luồng lạch, xây dựng hệ thống cảng thủy nội địa và kết nối chúng với các cảng biển. Việc hình thành các tuyến vận tải container bằng sà lan trên các sông lớn sẽ giúp vận chuyển hàng hóa khối lượng lớn với chi phí thấp, giảm áp lực cho hệ thống đường bộ ven biển.
3.2. Xây dựng các trung tâm logistics và kho bãi thông minh
Quy hoạch và xây dựng các trung tâm logistics khu vực hiện đại là một yêu cầu cấp bách. Các trung tâm này không chỉ là nơi lưu trữ hàng hóa mà còn cung cấp các dịch vụ tích hợp như đóng gói, dán nhãn, phân loại và làm thủ tục hải quan tại chỗ. Bên cạnh đó, việc áp dụng công nghệ vào vận hành kho bãi là xu thế tất yếu. Các kho bãi thông minh sử dụng hệ thống kệ tự động (AS/RS), robot tự hành (AGV) và phần mềm quản lý thông minh giúp tăng tốc độ xử lý đơn hàng, giảm chi phí nhân công và nâng cao độ chính xác. Chính phủ cần có chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các công nghệ này để hiện đại hóa hệ thống kho bãi trên toàn quốc.
3.3. Tận dụng các hành lang kinh tế để tăng cường kết nối vùng
Việt Nam cần khai thác triệt để lợi thế từ các hành lang kinh tế liên vùng và xuyên quốc gia như hành lang kinh tế Đông - Tây (EWEC) và hành lang kinh tế Bắc - Nam (NSEC). Việc nâng cấp hạ tầng giao thông trên các hành lang này sẽ thúc đẩy giao thương không chỉ trong nước mà còn với các quốc gia láng giềng như Lào, Campuchia, Thái Lan và Trung Quốc. Phát triển các cửa khẩu quốc tế thành các trung tâm logistics trung chuyển sẽ giúp hàng hóa Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào thị trường Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC), đồng thời thu hút hàng hóa quá cảnh, biến Việt Nam thành một điểm kết nối quan trọng trong mạng lưới logistics khu vực.
IV. Chuyển đổi số và chính sách Đòn bẩy cho logistics Việt Nam
Bên cạnh hạ tầng vật chất, chuyển đổi số trong logistics và hoàn thiện khung khổ chính sách là hai đòn bẩy chiến lược giúp ngành logistics Việt Nam bứt phá. Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 mang đến các công nghệ đột phá như Trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), Dữ liệu lớn (Big Data) và Blockchain, có khả năng tối ưu hóa toàn diện chuỗi cung ứng. Việc ứng dụng các công nghệ này giúp doanh nghiệp tự động hóa quy trình, quản lý đơn hàng hiệu quả, theo dõi hàng hóa theo thời gian thực và dự báo nhu cầu thị trường một cách chính xác. Đồng thời, vai trò của nhà nước trong việc tạo dựng một môi trường kinh doanh thuận lợi là vô cùng quan trọng. Cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt trong lĩnh vực hải quan và kiểm tra chuyên ngành, là yếu tố then chốt để cắt giảm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp. Việc triển khai hiệu quả Cơ chế một cửa quốc gia và kết nối với Cơ chế một cửa ASEAN (ASW) giúp hoạt động xuất nhập khẩu trở nên minh bạch và nhanh chóng hơn. Hơn nữa, các chính sách hỗ trợ cần được xây dựng để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực logistics chất lượng cao và tận dụng các cơ hội từ những hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam đã ký kết.
4.1. Ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong chuỗi cung ứng
Quá trình chuyển đổi số trong logistics không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc. Các doanh nghiệp cần tích cực ứng dụng hệ thống quản lý vận tải (TMS), hệ thống quản lý kho (WMS), và các nền tảng logistics số (digital logistics platforms). Công nghệ IoT cho phép giám sát vị trí, nhiệt độ, độ ẩm của hàng hóa trong suốt quá trình vận chuyển, đặc biệt quan trọng đối với hàng hóa nhạy cảm. Blockchain có thể được áp dụng để tăng cường tính minh bạch và truy xuất nguồn gốc trong chuỗi cung ứng bền vững. AI và Big Data giúp phân tích dữ liệu để tối ưu hóa tuyến đường, quản lý tồn kho và dự báo nhu cầu, từ đó giảm lãng phí và nâng cao hiệu quả hoạt động.
4.2. Cải cách thủ tục hành chính và hiện đại hóa hải quan
Cải cách thủ tục hành chính là giải pháp trực tiếp giúp giảm chi phí logistics. Chính phủ cần tiếp tục đơn giản hóa, số hóa các thủ tục liên quan đến xuất nhập khẩu, kiểm tra chuyên ngành và cấp phép vận tải. Việc đẩy mạnh triển khai hải quan điện tử (e-Customs), áp dụng quản lý rủi ro trong kiểm tra hàng hóa sẽ giúp giảm thời gian thông quan từ vài ngày xuống còn vài giờ. Kết nối đồng bộ giữa các cơ quan chính phủ và doanh nghiệp thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia sẽ tạo ra một môi trường giao dịch điện tử thông suốt, giảm thiểu giấy tờ và chi phí không chính thức cho doanh nghiệp.
4.3. Tận dụng hiệu quả các Hiệp định Thương mại tự do FTA
Việc tham gia các hiệp định thương mại tự do (FTA) như EVFTA, CPTPP, RCEP mở ra cơ hội thị trường rộng lớn nhưng cũng đặt ra các yêu cầu cao hơn về tiêu chuẩn logistics. Doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu các quy tắc xuất xứ, yêu cầu về bao bì, nhãn mác và các tiêu chuẩn kỹ thuật của thị trường đối tác. Chính phủ và các hiệp hội ngành hàng cần phổ biến thông tin, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực để đáp ứng các tiêu chuẩn này. Tận dụng ưu đãi thuế quan từ các FTA sẽ giúp hàng hóa Việt Nam cạnh tranh tốt hơn, đồng thời thúc đẩy nhu cầu về dịch vụ logistics quốc tế, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp logistics trong nước phát triển.
V. Bài học từ Singapore Thái Lan cho logistics Việt Nam
Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm logistics khu vực, Việt Nam cần học hỏi kinh nghiệm thành công từ các quốc gia đi đầu trong ASEAN. Singapore và Thái Lan là hai mô hình điển hình, mỗi quốc gia có một chiến lược phát triển riêng nhưng đều đạt được những thành tựu ấn tượng. Singapore, mặc dù có diện tích nhỏ, đã vươn lên trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa hàng đầu thế giới nhờ vào chiến lược đầu tư bài bản vào hạ tầng giao thông vận tải hiện đại (cảng biển Tuas, sân bay Changi) và đi tiên phong trong chuyển đổi số trong logistics. Theo Chỉ số Hiệu quả Logistics (LPI) 2023 của World Bank, Singapore đứng đầu thế giới với điểm số 4.3, trong khi Việt Nam xếp hạng 43 với điểm số 3.3. Khoảng cách này cho thấy Việt Nam cần nỗ lực rất nhiều trong việc cải thiện chất lượng hạ tầng, hiệu quả hải quan và năng lực cung cấp dịch vụ. Trong khi đó, Thái Lan lại thành công với mô hình phát triển logistics phục vụ sản xuất và thương mại điện tử xuyên biên giới, tận dụng vị trí trung tâm lục địa ASEAN để xây dựng các hành lang kinh tế Đông - Tây. Bài học rút ra cho Việt Nam là cần có một chiến lược phát triển logistics quốc gia toàn diện, kết hợp giữa đầu tư hạ tầng cứng và phát triển hạ tầng mềm (chính sách, công nghệ, nhân lực) để nâng cao năng lực cạnh tranh logistics.
5.1. Phân tích chỉ số LPI và năng lực cạnh tranh của Việt Nam
Chỉ số Hiệu quả Logistics (LPI) của World Bank là thước đo quan trọng để đánh giá và so sánh năng lực logistics giữa các quốc gia. Năm 2023, Việt Nam đạt 3.3 điểm, đứng thứ 43 trên thế giới. Mặc dù thứ hạng này đã có sự cải thiện, nhưng vẫn còn khoảng cách khá xa so với các quốc gia hàng đầu ASEAN như Singapore (4.3), Malaysia (3.6) và Thái Lan (3.5). Các tiêu chí mà Việt Nam cần cải thiện mạnh mẽ bao gồm chất lượng cơ sở hạ tầng, năng lực và chất lượng dịch vụ logistics, và hiệu quả của quy trình thông quan. Việc nâng cao năng lực cạnh tranh logistics đòi hỏi phải có những cải cách đồng bộ ở tất cả các tiêu chí này, từ đầu tư hạ tầng đến cải cách thủ tục hành chính.
5.2. Mô hình thành công của Singapore Công nghệ và hạ tầng
Bài học lớn nhất từ Singapore là tầm nhìn chiến lược và sự quyết tâm của chính phủ trong việc biến logistics thành ngành kinh tế mũi nhọn. Singapore đã đầu tư hàng chục tỷ đô la vào việc xây dựng cảng biển và sân bay thông minh, tự động hóa hoàn toàn. Họ cũng tiên phong triển khai các nền tảng số như TradeNet và CALISTA để số hóa toàn bộ quy trình xuất nhập khẩu, giúp giảm thời gian và chi phí thông quan xuống mức tối thiểu. Bên cạnh đó, chính sách thu hút và đào tạo nguồn nhân lực logistics chất lượng cao từ khắp nơi trên thế giới cũng là yếu tố then chốt tạo nên thành công của họ. Việt Nam có thể học hỏi mô hình hợp tác công - tư (PPP) của Singapore để huy động vốn đầu tư cho các dự án hạ tầng lớn.
VI. Lộ trình phát triển logistics Việt Nam đến 2025 và xa hơn
Để phát triển logistics Việt Nam trong ASEAN, một lộ trình rõ ràng với các mục tiêu cụ thể là yêu cầu bắt buộc. Dựa trên chiến lược phát triển logistics quốc gia, mục tiêu đến năm 2025 là giảm chi phí logistics xuống tương đương 14-16% GDP, nâng cao tỷ trọng đóng góp của ngành vào nền kinh tế và cải thiện thứ hạng LPI. Để đạt được điều này, lộ trình cần tập trung vào ba trụ cột chính. Thứ nhất là hoàn thiện thể chế, chính sách, trong đó trọng tâm là cải cách thủ tục hành chính và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh. Thứ hai là đầu tư có chọn lọc vào hạ tầng giao thông vận tải, đặc biệt là các dự án có tính kết nối liên vùng và đa phương thức. Thứ ba là đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực logistics chất lượng cao. Về dài hạn, tầm nhìn đến năm 2030 là đưa Việt Nam trở thành một trung tâm logistics khu vực thực sự, phát triển dịch vụ logistics theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp và xây dựng được một chuỗi cung ứng bền vững, thân thiện với môi trường. Sự thành công của lộ trình này không chỉ phụ thuộc vào nỗ lực của Chính phủ mà còn cần sự chung tay của cộng đồng doanh nghiệp và sự hợp tác quốc tế.
6.1. Mục tiêu chiến lược và các chỉ số đo lường hiệu quả KPIs
Chiến lược phát triển logistics quốc gia cần được cụ thể hóa bằng các chỉ số đo lường (KPIs) rõ ràng. Các KPIs có thể bao gồm: giảm tỷ lệ chi phí logistics trên GDP hàng năm, tăng sản lượng hàng hóa thông qua các cảng biển và sân bay, tăng tỷ lệ hàng hóa vận chuyển bằng đường sắt và đường thủy nội địa, cải thiện điểm số và thứ hạng LPI theo từng tiêu chí, và tăng số lượng doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics tích hợp (3PL, 4PL). Việc theo dõi và đánh giá thường xuyên các KPIs này sẽ giúp Chính phủ và các bên liên quan điều chỉnh chính sách kịp thời, đảm bảo lộ trình phát triển được thực thi hiệu quả.
6.2. Hướng tới chuỗi cung ứng bền vững và logistics xanh
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và các yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ môi trường, phát triển logistics xanh là xu hướng tất yếu. Lộ trình phát triển cần tích hợp các yếu tố bền vững, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào phương tiện vận tải sử dụng năng lượng sạch, tối ưu hóa tuyến đường để giảm phát thải khí carbon, và xây dựng các kho bãi thông minh tiết kiệm năng lượng. Việc xây dựng một chuỗi cung ứng bền vững không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn là một lợi thế cạnh tranh, giúp hàng hóa Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của các thị trường phát triển như EU và Mỹ, đặc biệt trong khuôn khổ các hiệp định thương mại tự do (FTA).
