Luận Văn Thạc Sĩ Về Phát Triển Hứng Thú Đọc Thơ Trữ Tình Hiện Đại Cho Học Sinh Trung Học Phổ Thông

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu sử dụng sơ đồ đọc để phát triển hứng thú đọc thơ trữ tình hiện đại của học sinh trung học phổ thông, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Đặng Trần Kim Liên
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thành Ngọc Bảo
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Lí luận và phương pháp dạy học Ngữ văn
• Đề tài: Phát Triển Hứng Thú Đọc Thơ Trữ Tình Hiện Đại Cho Học Sinh Trung Học Phổ Thông
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lí do chọn đề tài
• 1.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Giả thuyết nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Đóng góp của khóa luận
• 1.8. Cấu trúc của khóa luận
• 2. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC SỬ DỤNG HỒ SƠ ĐỌC ĐỂ PHÁT TRIỂN HỨNG THÚ ĐỌC THƠ HIỆN ĐẠI cho HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 2.1. Một số vấn đề về thơ hiện đại và việc phát triển hứng thú đọc thơ hiện đại cho học sinh trung học phổ thông
• 2.2. Một số vấn đề lí luận về hứng thú đọc thơ hiện đại
• 2.3. Một số vấn đề về sử dụng hồ sơ đọc để phát triển hứng thú đọc thơ hiện đại
• 2.4. Cơ sở thực tiễn
• 2.5. Yêu cầu cần đạt về kĩ năng đọc thơ hiện đại của HS lớp 11 trong chương trình hiện hành và chương trình Ngữ văn năm 2018
• 2.6. Định hướng đổi mới phương pháp dạy thơ hiện đại theo định hướng năng lực
• 2.7. Tiểu kết chương 1
• 3. SỬ DỤNG HỒ SƠ ĐỌC ĐỂ PHÁT TRIỂN HỨNG THÚ ĐỌC THƠ HIỆN ĐẠI cho HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 3.1. Sử dụng hồ sơ đọc trong tiến trình hướng dẫn học sinh đọc thơ hiện đại
• 3.2. Sử dụng hồ sơ đọc trong giai đoạn đọc chia sẻ
• 3.3. Sử dụng hồ sơ đọc trong giai đoạn đọc có hướng dẫn
• 3.4. Sử dụng hồ sơ đọc trong giai đoạn đọc độc lập
• 3.5. Sử dụng hồ sơ đọc trong giai đoạn học sinh tự đánh giá
• 3.6. Sử dụng hồ sơ đọc trong tiến trình dạy đọc thơ hiện đại ở nhà trường phổ thông
• 3.7. Sử dụng hồ sơ đọc trong vòng đọc 1
• 3.8. Sử dụng hồ sơ đọc trong vòng đọc 2
• 3.9. Sử dụng hồ sơ đọc trong vòng đọc 3
• 3.10. Sử dụng hồ sơ đọc để đánh giá về hoạt động đọc thơ hiện đại của học sinh
• 3.11. Đánh giá qua hồ sơ đọc thơ hiện đại của học sinh
• 3.12. Phản hồi qua hồ sơ đọc thơ hiện đại của học sinh
• 3.13. Đề xuất một số dạng nhiệm vụ đọc thơ hiện đại phù hợp với hồ sơ đọc
• 3.14. Viết nhật kí đọc thơ hiện đại
• 3.15. Thực hiện phiếu học tập đọc thơ hiện đại
• 3.16. Tiểu kết chương 2
• 4. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 4.1. Mục đích thực nghiệm
• 4.2. Đối tượng, địa bàn và thời gian thực nghiệm
• 4.2.1. Đối tượng và địa bàn thực nghiệm
• 4.2.2. Thời gian thực nghiệm
• 4.3. Nội dung và quy trình thực nghiệm
• 4.3.1. Nội dung thực nghiệm
• 4.3.2. Quy trình thực nghiệm
• 4.4. Một số vấn đề liên quan đến tiến trình thực nghiệm
• 4.5. Đánh giá kết quả thực nghiệm
• 4.5.1. Kết quả khảo sát học sinh tham gia thực nghiệm
• 4.5.2. Kết quả phỏng vấn giáo viên sau thực nghiệm
• 4.5.3. Đánh giá chung về kết quả thực nghiệm
• 4.6. Đề xuất sau thực nghiệm
• 4.7. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Hứng Thú Đọc Thơ Trữ Tình Hiện Đại

Phát triển hứng thú đọc thơ trữ tình hiện đại cho học sinh trung học phổ thông là một nhiệm vụ quan trọng trong giáo dục văn học. Thơ hiện đại không chỉ mang lại giá trị nghệ thuật mà còn giúp học sinh phát triển tư duy và cảm xúc. Việc khơi dậy hứng thú đọc thơ sẽ tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận văn học một cách sâu sắc hơn. Theo nghiên cứu của Đặng Trần Kim Liên (2020), việc sử dụng hồ sơ đọc có thể là một phương pháp hiệu quả để phát triển hứng thú này.

1.1. Định Nghĩa Hứng Thú Đọc Thơ Trữ Tình

Hứng thú đọc thơ trữ tình được hiểu là sự quan tâm và yêu thích của học sinh đối với thể loại thơ này. Nó không chỉ đơn thuần là việc đọc mà còn là sự kết nối cảm xúc với tác phẩm. Hứng thú này có thể được phát triển thông qua các hoạt động giảng dạy sáng tạo và tương tác.

1.2. Vai Trò Của Thơ Hiện Đại Trong Giáo Dục

Thơ hiện đại đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển tư duy và cảm xúc của học sinh. Nó giúp học sinh nhận thức được các vấn đề xã hội, tâm tư và tình cảm của con người. Việc tiếp cận thơ hiện đại sẽ giúp học sinh mở rộng tầm nhìn và cảm nhận sâu sắc hơn về cuộc sống.

II. Thách Thức Trong Việc Phát Triển Hứng Thú Đọc Thơ

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc phát triển hứng thú đọc thơ trữ tình hiện đại cho học sinh trung học phổ thông cũng gặp phải nhiều thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt tài liệu và phương pháp giảng dạy phù hợp. Nhiều học sinh vẫn còn e ngại khi tiếp cận thể loại thơ này do sự phức tạp trong ngôn ngữ và hình thức biểu đạt.

2.1. Thiếu Tài Liệu Đọc Phù Hợp

Nhiều học sinh không có đủ tài liệu đọc thơ hiện đại, dẫn đến việc họ không thể tiếp cận và hiểu rõ các tác phẩm. Việc thiếu tài liệu này làm giảm hứng thú và động lực đọc của học sinh.

2.2. Phương Pháp Giảng Dạy Chưa Đáp Ứng

Phương pháp giảng dạy hiện tại chưa thực sự khuyến khích học sinh tham gia vào việc đọc thơ. Nhiều giáo viên vẫn sử dụng phương pháp truyền thống, không tạo ra sự tương tác và khám phá cho học sinh.

III. Phương Pháp Hiệu Quả Để Phát Triển Hứng Thú Đọc Thơ

Để phát triển hứng thú đọc thơ trữ tình hiện đại, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy sáng tạo và tương tác. Việc sử dụng hồ sơ đọc là một trong những phương pháp hiệu quả, giúp học sinh ghi chép và phản hồi về các tác phẩm thơ mà họ đã đọc.

3.1. Sử Dụng Hồ Sơ Đọc Trong Giảng Dạy

Hồ sơ đọc giúp học sinh theo dõi quá trình đọc của mình, từ đó phát triển khả năng tự đánh giá và phản hồi. Phương pháp này khuyến khích học sinh ghi lại cảm xúc và suy nghĩ của mình về tác phẩm.

3.2. Tổ Chức Các Hoạt Động Tương Tác

Tổ chức các buổi thảo luận, chia sẻ cảm nhận về thơ sẽ giúp học sinh cảm thấy hứng thú hơn. Các hoạt động này tạo ra không gian để học sinh bày tỏ ý kiến và cảm xúc của mình.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Hồ Sơ Đọc Trong Dạy Thơ

Hồ sơ đọc không chỉ là công cụ ghi chép mà còn là phương tiện giúp học sinh kết nối với tác phẩm thơ. Việc áp dụng hồ sơ đọc trong giảng dạy đã cho thấy những kết quả tích cực trong việc phát triển hứng thú đọc thơ trữ tình hiện đại.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hồ Sơ Đọc

Nghiên cứu cho thấy rằng học sinh sử dụng hồ sơ đọc có sự cải thiện rõ rệt về hứng thú và khả năng đọc hiểu thơ. Họ cảm thấy tự tin hơn khi chia sẻ cảm nhận của mình.

4.2. Phản Hồi Từ Học Sinh

Học sinh đã phản hồi tích cực về việc sử dụng hồ sơ đọc. Họ cảm thấy việc ghi chép giúp họ nhớ lâu hơn và hiểu sâu hơn về tác phẩm.

V. Kết Luận Về Phát Triển Hứng Thú Đọc Thơ Trữ Tình Hiện Đại

Phát triển hứng thú đọc thơ trữ tình hiện đại cho học sinh trung học phổ thông là một nhiệm vụ cần thiết và có thể thực hiện được. Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy sáng tạo, đặc biệt là hồ sơ đọc, sẽ giúp học sinh yêu thích và kết nối với thơ hơn. Tương lai của việc dạy đọc thơ hiện đại sẽ phụ thuộc vào sự đổi mới trong phương pháp giảng dạy và tài liệu học tập.

5.1. Tương Lai Của Việc Dạy Đọc Thơ

Tương lai của việc dạy đọc thơ hiện đại sẽ cần nhiều sự đổi mới và sáng tạo hơn nữa. Các giáo viên cần tìm ra những phương pháp mới để khơi dậy hứng thú đọc cho học sinh.

5.2. Khuyến Khích Sự Tham Gia Của Học Sinh

Khuyến khích học sinh tham gia vào các hoạt động đọc và thảo luận sẽ giúp họ cảm thấy hứng thú hơn với thơ. Sự tham gia này sẽ tạo ra môi trường học tập tích cực và hiệu quả.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong dạy học Ngữ văn ở trường phổ thông, đọc hiểu là kỹ năng nền tảng giúp học sinh chiếm lĩnh tri thức, phát triển tư duy phản biện, tư duy sáng tạo và bồi dưỡng đời sống nội tâm. Cả Chương trình Giáo dục phổ thông môn Ngữ văn hiện hành và Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 đều đặt trọng tâm vào việc hình thành, phát triển năng lực đọc cho người học. Để nâng cao năng lực đọc, hứng thú đọc đóng vai trò là động lực nội tại then chốt, quyết định mức độ chủ động và chất lượng tiếp nhận văn bản.

Đối với các thể loại văn học trong nhà trường, thơ hiện đại (đặc biệt là các tác phẩm phong trào Thơ mới trong chương trình lớp 11 như Vội vàng, Tràng giang, Đây thôn Vĩ Dạ, Tương tư, Chiều xuân) có nhiều lợi thế để khơi gợi xúc cảm thẩm mỹ. Thơ hiện đại có cự ly thời gian và tư duy nghệ thuật gần gũi với bạn đọc trẻ tuổi hơn so với thơ trung đại, tạo điều kiện thuận lợi để học sinh tiếp cận và đồng sáng tạo. Tuy nhiên, việc dạy học đọc hiểu thơ hiện đại trong thực tế vẫn đối mặt với tình trạng học sinh tiếp nhận thụ động, thiếu cơ hội bộc lộ cảm xúc và kiến giải cá nhân.

Hình thức hồ sơ đọc (reading portfolio) và nhật ký đọc đã được một số nghiên cứu trong và ngoài nước ứng dụng. Dù vậy, tại Việt Nam, phần lớn các công trình chỉ dừng lại ở việc thử nghiệm phát triển kỹ năng đọc nói chung, chưa đi sâu khai thác hồ sơ đọc như một công cụ chuyên biệt để kích hoạt và nuôi dưỡng hứng thú đọc thơ hiện đại theo định hướng năng lực. Khóa luận được thực hiện nhằm giải quyết khoảng trống này.

Mục đích nghiên cứu của đề tài là đề xuất các biện pháp sử dụng hồ sơ đọc để phát triển hứng thú đọc thơ hiện đại cho học sinh trung học phổ thông. Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm 5 nội dung:

1. Tổng hợp và phân tích các tư liệu liên quan đến đề tài.
2. Xác định cơ sở khoa học của việc đề xuất một số biện pháp sử dụng hồ sơ đọc để phát triển hứng thú đọc thơ hiện đại cho học sinh trung học phổ thông theo định hướng năng lực.
3. Đề xuất một số biện pháp sử dụng hồ sơ đọc để phát triển hứng thú đọc thơ hiện đại cho học sinh trung học phổ thông theo định hướng năng lực.
4. Thiết kế nội dung, công cụ thực nghiệm và tiến hành thực nghiệm sư phạm.
5. Thu thập và xử lý kết quả thực nghiệm.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là các biện pháp sử dụng hồ sơ đọc trong tiến trình dạy đọc để phát triển hứng thú đọc thơ hiện đại cho học sinh trung học phổ thông. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các biện pháp sử dụng hồ sơ đọc trong tiến trình dạy đọc các văn bản thơ hiện đại giai đoạn phong trào Thơ mới cho đối tượng học sinh lớp 11. Giả thuyết nghiên cứu xác định: nếu đề xuất được những biện pháp sử dụng hồ sơ đọc hiệu quả thì có thể phát triển hứng thú đọc thơ hiện đại cho học sinh lớp 11.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng khung lý thuyết dựa trên sự tích hợp giữa thi pháp học thơ hiện đại, tâm lý học tiếp nhận và phương pháp dạy học Ngữ văn hiện đại:

• Lý thuyết về hứng thú đọc và người đọc nhập cuộc: Dựa trên mô hình người đọc nhập cuộc (engaged reader) và 7 nguyên tắc phát triển động lực đọc của Linda B. Gambrell (1996, 2011); quan điểm về hứng thú đọc của Suzanne Hidi (2001), Hidi & Renninger (2006) với 3 thành tố cảm xúc – giá trị – kiến thức; nghiên cứu của Du Toit (2002), Doepker & Ortlieb (2011); khung đánh giá năng lực đọc PISA (2000, 2009, 2018); kết hợp các nghiên cứu trong nước của Phan Trọng Luận (2011), Bùi Mạnh Hùng (2014), Dương Thị Hồng Hiếu (2014) và Nguyễn Thị Ngọc Thúy (2016).
• Lý thuyết tiếp nhận và thi học thơ hiện đại: Vận dụng Thuyết đáp ứng của người đọc (Reader-Response Theory); quan niệm về đặc trưng thơ ca của Edgar Allan Poe, Roman Jakobson (chức năng thẩm mỹ và cấu trúc ngôn từ), Viktor Sklovski (nguyên tắc lạ hóa), Jonathan Culler (tổ chức hình thức văn bản thơ); các nghiên cứu dạy đọc thơ của J. Nembhard (1988), Karamane & Andreadelli (2016), Samosir, Tarigan & Manalu (2018) và Nguyễn Thị Anh (2019).
• Lý thuyết về hồ sơ học tập và hồ sơ đọc: Tiếp thu định nghĩa và nguyên tắc xây dựng portfolio của Paulson (1991), Meri Dawn Thompson (1995), Toby Fulwiler (1987), Nancie Atwell (2007), Raphael & Hiebert (1996), cùng các nghiên cứu ứng dụng hồ sơ học tập và nhật ký đọc của Nguyễn Thành Ngọc Bảo (2014), Đoàn Thị Thanh Huyền (2017), Nguyễn Hà Bích Vân (2014).
• Mô hình chuyển giao kỹ năng đọc: Kế thừa mô hình của Pearson & Gallagher (1983), Pearson & Fielding (1991), Nguyễn Thị Hồng Nam & Dương Thị Hồng Hiếu (2017) gồm đọc chia sẻ (shared reading), đọc có hướng dẫn (guided reading), đọc độc lập (independent reading) và được tác giả phát triển bổ sung giai đoạn tự đánh giá (self-assessment).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai đồng bộ qua 4 phương pháp cụ thể:

• Phương pháp hồi cứu tư liệu: Thu thập, tổng hợp, phân tích các tài liệu lý thuyết, chương trình, sách giáo khoa và các công trình nghiên cứu liên quan ở trong và ngoài nước.
• Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Thiết kế phiếu khảo sát nhằm thu thập dữ liệu định tính và định lượng về mức độ hứng thú đọc thơ hiện đại của học sinh trước và sau khi thực nghiệm.
• Phương pháp phỏng vấn: Thực hiện phỏng vấn giáo viên Ngữ văn trực tiếp tham gia và quan sát quá trình thực nghiệm để đánh giá tính khả thi và hiệu quả của biện pháp.
• Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Tổ chức dạy học thực nghiệm theo kế hoạch bài dạy có sử dụng hồ sơ đọc tại trường trung học phổ thông để kiểm chứng giả thuyết nghiên cứu.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở khoa học của việc sử dụng hồ sơ đọc để phát triển hứng thú đọc thơ hiện đại cho học sinh trung học phổ thông

Chương 1 hệ thống hóa các luận điểm lý luận và căn cứ thực tiễn làm nền tảng cho việc thiết kế biện pháp dạy học.

Về đặc trưng thể loại thơ hiện đại và khả năng khơi gợi hứng thú đọc: Tác giả chỉ ra thơ hiện đại có các ưu thế thẩm mỹ nổi bật trên ba phương diện:

1. Phương diện tổ chức hình thức bài thơ: Cách phân dòng, chia khổ, ngắt nhịp và sự giải phóng khỏi niêm luật cổ điển tạo nên sự mới lạ trực quan trên trang giấy, thúc đẩy học sinh khám phá dụng ý nghệ thuật của tác giả.
2. Phương diện các yếu tố mang tính thơ: Nhạc tính (sự phối hợp thanh điệu, vần, ngắt nhịp) và ngôn ngữ thơ (tính hàm súc, đa nghĩa, thủ pháp lạ hóa) giúp người đọc thoát khỏi sự cảm nhận tự động hóa để tiếp cận thế giới cảm xúc thẩm mỹ.
3. Phương diện cách thức biểu hiện: Khả năng biểu đạt bằng hệ thống hình ảnh, biểu tượng giàu tính liên tưởng khơi dậy trí tưởng tượng và sự đồng cảm của học sinh.

Về khái niệm và cấu trúc hứng thú đọc thơ hiện đại: Khóa luận xác định hứng thú đọc thơ hiện đại là thái độ say mê, yêu thích của học sinh đối với việc đọc thơ hiện đại, sẵn sàng tham gia tích cực vào các hoạt động đọc văn bản thể loại này, được kích hoạt khi cá nhân nhận thức sâu sắc về ý nghĩa của việc đọc và nảy sinh cảm xúc thẩm mỹ. Cấu trúc hứng thú đọc thơ hiện đại của học sinh trung học phổ thông được xác lập gồm 3 thành tố:

Thành tố	Chỉ số hành vi
A. Nhận thức tích cực về việc đọc thơ hiện đại	- A1: Nhận ra tác dụng của việc đọc thơ hiện đại đối với bản thân. - A2: Cảm nhận sự thú vị, hấp dẫn của hoạt động đọc thơ hiện đại. - A3: Có hiểu biết đúng đắn và cần thiết về việc đọc thơ hiện đại.
B. Có cảm xúc tích cực về việc đọc thơ hiện đại	- B1: Biểu hiện cảm xúc tích cực trong quá trình đọc thơ hiện đại. - B2: Biểu hiện cảm xúc tích cực khi thực hiện các nhiệm vụ học tập liên quan đến việc đọc thơ hiện đại.
C. Đọc văn bản thơ hiện đại một cách tích cực, chủ động	- C1: Huy động được kiến thức và trải nghiệm phù hợp để đọc văn bản thơ hiện đại hiệu quả. - C2: Sử dụng thành thạo và hiệu quả các chiến thuật, kỹ thuật đọc trong quá trình đọc văn bản thơ hiện đại. - C3: Hoàn thành nhiệm vụ học tập liên quan đến đọc thơ hiện đại.

Mỗi chỉ số hành vi được tác giả xây dựng bảng tiêu chí chất lượng tương ứng với 5 mức độ đánh giá chi tiết (từ Mức 1: chưa đạt đến Mức 5: thuần thục/xuất sắc).

Về hồ sơ đọc: Tác giả định nghĩa hồ sơ đọc là bộ sưu tập có mục đích và có tổ chức các minh chứng đọc của học sinh theo thời gian, bao gồm các công việc đọc học sinh đã thực hiện cùng những đánh giá, phản hồi của giáo viên và bạn bè. Hồ sơ đọc phản ánh tiến trình nỗ lực, sự tiến bộ và các năng lực tư duy (phân tích, sáng tạo, giải quyết vấn đề) của học sinh.

Về cơ sở thực tiễn: Chương 1 đối chiếu yêu cầu cần đạt về văn bản Thơ mới trong Chương trình Ngữ văn hiện hành với các yêu cầu cần đạt về kỹ năng đọc thơ của lớp 11 trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 (đọc hiểu nội dung, đọc hiểu hình thức, liên hệ so sánh kết nối), khẳng định việc phát triển hứng thú đọc phải gắn liền với việc hình thành năng lực tự đọc văn bản theo thể loại.

Chương 2: Sử dụng hồ sơ đọc để phát triển hứng thú đọc thơ hiện đại cho học sinh trung học phổ thông

Chương 2 trình bày hệ thống biện pháp sư phạm sử dụng hồ sơ đọc nhằm phát triển hứng thú đọc thơ hiện đại cho học sinh thông qua mô hình chuyển giao kỹ năng đọc 4 giai đoạn, tiến trình 3 vòng đọc, phương thức đánh giá phản hồi và các dạng bài tập chuyên biệt.

Sử dụng hồ sơ đọc trong mô hình 4 giai đoạn chuyển giao kỹ năng đọc:

1. Giai đoạn đọc chia sẻ (đọc mẫu): Giáo viên thực hiện đọc mẫu một đoạn/bài thơ hiện đại kết hợp kỹ thuật nghĩ thành lời (think-aloud / cuốn phim trí óc) để tường minh hóa các thao tác giải mã văn bản; giới thiệu hồ sơ đọc mẫu (trực quan hóa bằng công nghệ thông tin hoặc hồ sơ giấy) để học sinh nắm rõ cấu trúc, quy cách thực hiện và tiêu chí chất lượng.
2. Giai đoạn đọc có hướng dẫn: Giáo viên đóng vai trò huấn luyện viên, cung cấp phiếu học tập, bảng rubric gợi dẫn; hướng dẫn học sinh áp dụng các kỹ thuật đọc vào văn bản cụ thể và thực hiện từng phần của hồ sơ đọc; phản hồi thường xuyên để kích hoạt tư duy siêu nhận thức của học sinh.
3. Giai đoạn đọc độc lập: Học sinh tự lựa chọn văn bản thơ hiện đại mở rộng ngoài chương trình, tự thiết kế và quản lý hồ sơ đọc cá nhân; giáo viên tổ chức các buổi chia sẻ hồ sơ đọc trong lớp để học sinh trình bày kết quả đọc độc lập của mình.
4. Giai đoạn học sinh tự đánh giá: Học sinh định kỳ nhìn lại toàn bộ quá trình đọc được lưu trữ trong hồ sơ đọc, sử dụng phiếu kiểm (checklist) và bảng rubric để tự nhận xét ưu điểm, hạn chế và đề ra phương hướng hoàn thiện sản phẩm đọc; giáo viên thực hiện phỏng vấn đối thoại định kỳ với học sinh.

Sử dụng hồ sơ đọc trong tiến trình 3 vòng đọc thơ hiện đại: Hướng dẫn học sinh vận dụng hồ sơ đọc qua Vòng 1 (đọc lướt, nhận diện hình thức bề mặt, cấu tứ, nhạc tính, cảm xúc ban đầu), Vòng 2 (đọc sâu, giải mã biểu tượng ngôn từ, cái tôi trữ tình, yếu tố tượng trưng - siêu thực) và Vòng 3 (liên hệ, so sánh, mở rộng và đánh giá giá trị tư tưởng văn bản).

Đánh giá và phản hồi qua hồ sơ đọc: Khóa luận thiết lập bảng so sánh chi tiết giữa hình thức đánh giá qua bài kiểm tra truyền thống và đánh giá qua hồ sơ đọc:

Tiêu chí	Đánh giá qua bài kiểm tra truyền thống	Đánh giá qua hồ sơ đọc
Mục đích đánh giá	Đánh giá kết quả học tập tại một thời điểm nhất định (đánh giá tổng kết).	Đánh giá sự tiến bộ, nỗ lực và quá trình đọc theo thời gian (đánh giá quá trình và quá trình tự học).
Chủ thể tham gia	Giáo viên là người duy nhất đánh giá và cho điểm.	Học sinh tự đánh giá, đánh giá đồng đẳng (bạn học) và giáo viên nhận xét, phản hồi.
Minh chứng thu thập	Điểm số của một bài viết/bài kiểm tra đơn lẻ.	Đa dạng sản phẩm: nhật ký đọc, phiếu học tập, tranh ảnh, bài phân tích, đoạn ghi âm, tự nhận xét.
Tác động đến người học	Dễ gây áp lực thi cử, tạo tâm lý học thụ động để đối phó.	Khuyến khích sự tự chủ, phát triển tư duy phản biện, nuôi dưỡng sự say mê và hứng thú đọc.

Đề xuất các dạng nhiệm vụ đọc thơ hiện đại trong hồ sơ đọc: Tác giả phân loại và hướng dẫn chi tiết hai nhóm nhiệm vụ chính:

• Viết nhật ký đọc thơ hiện đại: Thiết kế 10 dạng bài tập nhật ký (ghi lại ấn tượng đầu tiên, viết thư cho nhân vật trữ tình/tác giả, vẽ tranh minh họa biểu tượng thơ, viết tiếp mạch cảm xúc, so sánh hai văn bản thơ cùng chủ đề...).
• Thực hiện phiếu học tập đọc thơ hiện đại: Thiết kế các phiếu tìm hiểu cấu tứ, giải mã nhịp điệu, phân tích hình tượng ngôn từ theo thang nhận thức tăng dần.

Chương 3: Thực nghiệm sư phạm

Chương 3 trình bày việc tổ chức và kết quả kiểm nghiệm các biện pháp sư phạm đã đề xuất.

• Đối tượng, địa bàn và thời gian thực nghiệm: Thực nghiệm được tiến hành trên học sinh lớp 11 Lý, Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh (tỉnh Đồng Nai), dưới sự phối hợp chuyên môn của giáo viên tổ trưởng bộ môn Ngữ văn Nguyễn Thị Thu Hà.
• Nội dung thực nghiệm: Tổ chức dạy học đọc hiểu các văn bản Thơ mới lớp 11 kết hợp triển khai xây dựng hồ sơ đọc cá nhân theo tiến trình 4 giai đoạn và hệ thống bài tập nhật ký đọc.
• Quy trình thực nghiệm: Khảo sát đầu vào về mức độ hứng thú đọc thơ hiện đại của học sinh; tổ chức dạy học thực nghiệm theo kế hoạch bài dạy tích hợp hồ sơ đọc; hướng dẫn học sinh lập hồ sơ đọc, tự đánh giá và trao đổi phản hồi; tổ chức khảo sát đầu ra và phỏng vấn sâu giáo viên bộ môn.
• Kết quả thực nghiệm:
  • Kết quả khảo sát học sinh: Dữ liệu định lượng từ bảng hỏi tự đánh giá trước và sau thực nghiệm cho thấy mức độ hứng thú đọc thơ hiện đại của học sinh có sự chuyển biến rõ rệt ở cả 3 thành tố: nhận thức tích cực hơn về giá trị của thơ ca, biểu hiện cảm xúc thẩm mỹ hào hứng khi đọc và làm bài tập, tần suất đọc độc lập và chất lượng hoàn thành nhiệm vụ đọc tăng lên đáng kể.
  • Kết quả phỏng vấn giáo viên: Giáo viên khẳng định việc sử dụng hồ sơ đọc giúp quản lý tốt quá trình tự học của học sinh, tạo không gian sáng tạo cá nhân, kích thích tính chủ động và hoàn toàn khả thi trong điều kiện dạy học ở trường trung học phổ thông.

Kết quả và đóng góp

• Kết quả nghiên cứu chính:
  • Khóa luận đã chứng minh tính đúng đắn của giả thuyết nghiên cứu: việc sử dụng hồ sơ đọc theo quy trình 4 giai đoạn và hệ thống nhiệm vụ đọc đặc thù giúp phát triển rõ rệt hứng thú đọc thơ hiện đại của học sinh lớp 11.
  • Xây dựng thành công khung tiêu chí đánh giá hứng thú đọc thơ hiện đại gồm 3 thành tố (Nhận thức - Cảm xúc - Hành động), 8 chỉ số hành vi và thang đo chất lượng 5 mức độ, có thể ứng dụng trong dạy học thực tế.
  • Cung cấp bộ công cụ dạy học hoàn chỉnh gồm hồ sơ đọc mẫu, 10 dạng bài tập nhật ký đọc thơ và hệ thống phiếu học tập bám sát đặc trưng thể loại Thơ mới.
• Giải pháp và kiến nghị của tác giả:
  • Giáo viên cần linh hoạt trao quyền tự chủ cho học sinh trong việc lựa chọn văn bản đọc mở rộng và cách thức trình bày hồ sơ đọc.
  • Cần phối hợp đồng bộ giữa đánh giá của giáo viên, đánh giá đồng đẳng của bạn học và hoạt động tự đánh giá của học sinh; tăng cường nhận xét định tính thay vì chỉ chấm điểm số.
  • Nhà trường cần tạo không gian và thời lượng thích hợp để học sinh trưng bày, chia sẻ các sản phẩm hồ sơ đọc.
• Đóng góp khoa học:
  • Về lý luận: Bổ sung và hoàn thiện cơ sở lý luận về dạy học phát triển hứng thú đọc văn bản văn học theo định hướng năng lực; xác lập mô hình 4 giai đoạn chuyển giao kỹ năng đọc (bổ sung giai đoạn tự đánh giá); cụ thể hóa cấu trúc hứng thú đọc thơ hiện đại.
  • Về thực tiễn: Đề xuất quy trình và công cụ sử dụng hồ sơ đọc khả thi, trực tiếp phục vụ đổi mới phương pháp dạy học đọc hiểu môn Ngữ văn theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Về phạm vi nội dung: Nghiên cứu mới chỉ tập trung vào bộ phận thơ hiện đại giai đoạn phong trào Thơ mới (1932–1945) trong chương trình lớp 11, chưa bao quát toàn bộ các giai đoạn khác của thơ hiện đại Việt Nam (thơ kháng chiến, thơ sau 1975, thơ đương đại) và thơ nước ngoài.
  • Về quy mô thực nghiệm: Thực nghiệm sư phạm được tiến hành tại một lớp chuyên (lớp 11 Lý, Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh, Đồng Nai), do đó mức độ khái quát trên các đối tượng học sinh có học lực và điều kiện học tập đa dạng khác nhau cần được tiếp tục kiểm chứng.
  • Về điều kiện tiếp cận tư liệu: Khóa luận chưa khảo sát được diện rộng các mô hình nhật ký đọc đang thử nghiệm rải rác tại các trường phổ thông trên cả nước.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng ứng dụng hồ sơ đọc sang các thể loại văn học khác (truyện ngắn hiện đại, ký, kịch bản văn học) và các khối lớp khác ở cấp trung học phổ thông.
  • Nghiên cứu ứng dụng hồ sơ đọc điện tử (e-portfolio) kết hợp các nền tảng công nghệ số để tăng cường tương tác và lưu trữ sản phẩm đọc của học sinh.

Giá trị tham khảo

• Đối với giáo viên Ngữ văn trung học phổ thông: Tài liệu cung cấp quy trình 4 giai đoạn dạy đọc, phương pháp sử dụng hồ sơ đọc, 10 dạng bài tập nhật ký đọc và bộ phiếu học tập thực tế, giúp giáo viên đổi mới phương pháp dạy đọc hiểu thơ theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
• Đối với sinh viên và học viên chuyên ngành Sư phạm Ngữ văn: Là tài liệu tham khảo có giá trị về phương pháp luận nghiên cứu khoa học giáo dục, cách thức xây dựng công cụ đo lường hứng thú (rubric, bảng kiểm) và quy trình thiết kế thực nghiệm sư phạm trong môn Ngữ văn.
• Đối với các nhà nghiên cứu phương pháp dạy học: Cung cấp khung tham chiếu về cấu trúc hứng thú đọc và kinh nghiệm tích hợp công cụ đánh giá quá trình (portfolio) vào mô hình chuyển giao kỹ năng đọc.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận xác định cấu trúc hứng thú đọc thơ hiện đại của học sinh trung học phổ thông gồm những thành tố nào?
Cấu trúc hứng thú đọc thơ hiện đại gồm 3 thành tố: (A) Nhận thức tích cực về việc đọc thơ hiện đại (nhận ra tác dụng, cảm nhận sự thú vị, có hiểu biết đúng đắn); (B) Có cảm xúc tích cực về việc đọc thơ hiện đại (biểu hiện cảm xúc tích cực khi đọc văn bản và khi làm nhiệm vụ học tập); (C) Đọc văn bản thơ hiện đại một cách tích cực, chủ động (huy động kiến thức trải nghiệm, sử dụng thành thạo chiến thuật đọc, hoàn thành nhiệm vụ).

2. Điểm điều chỉnh của tác giả đối với mô hình chuyển giao kỹ năng đọc truyền thống là gì?
Kế thừa mô hình 3 giai đoạn của Pearson & Gallagher và Nguyễn Thị Hồng Nam (Đọc chia sẻ - Đọc có hướng dẫn - Đọc độc lập), tác giả đã bổ sung thêm giai đoạn thứ tư là Giai đoạn học sinh tự đánh giá, giúp người học nhìn lại toàn bộ hồ sơ đọc, tự nhận xét về nỗ lực và sự tiến bộ để hình thành năng lực tự học và tự điều chỉnh quá trình tiếp nhận.

3. Khái niệm hồ sơ đọc được xác định như thế nào trong nghiên cứu?
Hồ sơ đọc là bộ sưu tập có mục đích và có tổ chức các minh chứng đọc của học sinh theo thời gian, bao gồm các công việc đọc học sinh đã thực hiện cùng những đánh giá và phản hồi của giáo viên và bạn bè. Hồ sơ này phản ánh tiến bộ, nỗ lực và mức độ đạt được mục tiêu đọc của mỗi cá nhân.

4. Khóa luận đề xuất những dạng bài tập nhật ký đọc thơ hiện đại nào?
Khóa luận đề xuất 10 dạng bài tập nhật ký đọc phù hợp với đặc trưng thơ, bao gồm: ghi lại ấn tượng và cảm xúc ban đầu; đối thoại/viết thư cho nhân vật trữ tình hoặc tác giả; giải mã biểu tượng và hình ảnh thơ qua tranh vẽ/ngôn từ; viết tiếp mạch cảm xúc bài thơ; liên hệ so sánh các văn bản thơ cùng đề tài; ghi chép những câu thơ/từ ngữ tâm đắc; đặt câu hỏi phản biện đối với văn bản.

5. Thực nghiệm sư phạm của đề tài được triển khai tại đâu và trên đối tượng nào?
Thực nghiệm sư phạm được triển khai tại Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh (tỉnh Đồng Nai) trên đối tượng học sinh lớp 11 Lý, với sự hỗ trợ chuyên môn của giáo viên tổ trưởng bộ môn Ngữ văn Nguyễn Thị Thu Hà.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Đặng Trần Kim Liên đã giải quyết một vấn đề có tính thời sự và thiết thực trong dạy học Ngữ văn: sử dụng hồ sơ đọc để phát triển hứng thú đọc thơ hiện đại cho học sinh lớp 11 theo định hướng năng lực. Công trình đã xây dựng hệ thống cơ sở khoa học chặt chẽ, xác lập cấu trúc hứng thú đọc gồm 3 thành tố và đề xuất quy trình dạy đọc 4 giai đoạn kết hợp hệ thống bài tập nhật ký đọc chuyên biệt. Kết quả thực nghiệm sư phạm tại Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh đã khẳng định tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp, góp phần cung cấp tư liệu tham khảo hữu ích cho việc đổi mới dạy học đọc hiểu văn bản văn học ở trường phổ thông hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 xác định cơ sở khoa học của đề tài, tập trung làm rõ một số vấn đề lí luận về HT đọc và HT đọc thơ hiện đại, dạy đọc thơ hiện đại theo hướng phát triển HT đọc, sử dụng HSĐ trong dạy đọc thơ hiện đại và các yêu cầu thực tiễn của dạy đọc thơ hiện đại trong bối cảnh hiện nay. Chương 2 trình bày một số biện pháp sử dụng HSĐ để phát triển HT đọc thơ hiện đại cho HS THPT. Chương 3 tiến hành thực nghiệm và bước đầu đánh giá về tính hiệu quả và khả thi của một số biện pháp được đề xuất trong chương 2. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC SỬ DỤNG HỒ SƠ ĐỌC ĐỂ PHÁT TRIỂN HỨNG THÚ ĐỌC THƠ HIỆN ĐẠI CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1.

Một số vấn đề về thơ hiện đại và việc phát triển hứng thú đọc thơ hiện đại cho học sinh trung học phổ thông 1. Vấn đề thể loại thơ hiện đại Một trong những định hướng cơ bản trong dạy học đọc VBVH nói chung và thơ hiện đại nói riêng là phải bám sát đặc trưng thể loại của VB. Đối với dạy đọc thơ hiện đại, cách thức tối ưu để hình thành và phát triển HT đọc thơ hiện đại cho HS THPT là khai thác hiệu quả các yếu tố đặc trưng của thể loại này. Theo cách kiến giải của văn học sử, thơ hiện đại là thể loại thơ ca vượt thoát khỏi hệ thống thi pháp trung đại và hòa nhập vào quỹ đạo của nền thơ ca hiện đại thế giới.

Ở Việt Nam, sự hình thành và phát triển mô hình thơ hiện đại là hệ quả của quá trình hiện đại hóa văn học (tiếp xúc và chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của văn học phương Tây). Thơ hiện đại vừa mang những đặc trưng chung của thơ vừa có những đặc điểm riêng chịu sự chi phối của hệ thống thi pháp hiện đại. Do đó, khi tiếp cận VB thơ hiện đại, bên cạnh các yếu tố đặc trưng của thơ, GV cần soi chiếu và đánh giá qua lăng kính thi pháp hiện đại và hệ thống giá trị của văn học hiện đại. Mặt khác, bộ phận thơ hiện đại của mỗi dân tộc lại có tiến trình phát triển gắn với bối cảnh cụ thể.

Vì vậy, trong dạy đọc thơ hiện đại Việt Nam, GV cần quan tâm đến tiến trình tổng thể của nền thơ hiện đại cũng như các khuynh hướng/xu hướng vận động của mỗi giai đoạn. Thông qua đó, GV có thể giúp HS có cái nhìn tổng quan về con đường phát triển của thơ ca dân tộc. Dưới đây là một số phương diện có khả năng khơi gợi HT đọc thơ của HS: Thứ nhất là phương diện tổ chức hình thức bài thơ Dấu hiệu đầu tiên để xác định một đối tượng VB có thể là thơ là dựa vào cách tổ chức hình thức câu chữ trên trang giấy, tức là hình thức bài thơ. “Điều mà bạn gần như chú ý đầu tiên ở một bài thơ là hình thức (form) của nó hoặc cách thức ngôn từ được tổ chức đặc biệt trên trang giấy.

Hình thức đề cập đến độ dài và cách sắp đặt 14 các dòng và cách chúng được nhóm trong khổ thơ” 21. Việc tổ chức ngôn ngữ trên phương diện bề mặt dự phần vào việc khơi gợi những diễn giải về VB thơ. Jonathan Culler trong Thi học của thơ trữ tình đã đặt ra vấn đề này một cách lí thú như sau: “Nếu một người lấy một mẩu tin trên báo thường và sắp chữ lên trang giấy như một bài thơ trữ tình, để những cái lề hăm dọa của lặng im bao quanh, thì chữ vẫn là chữ trong mẩu tin nhưng các tác động của nó lên độc giả thì thay đổi rất nhiều (…) Đặc trưng hiển nhiên nhất của tổ chức hình thức của thơ là việc chia thơ thành các dòng và các khổ”22. Việc tổ chức hình thức của thơ không nằm ngoài quỹ đạo sáng tạo của thi sĩ, ngầm ẩn dụng ý nghệ thuật từ cách lựa chọn thể thơ truyền thống hay các biến thể của nó, từ phương thức “lạ hóa” trong tổ chức ngôn ngữ VB… Thơ hiện đại trao quyền tự do cho thi sĩ trong việc kiến tạo hình thức bài thơ.

Nhà thơ hiện đại có thể kế thừa các hình thức truyền thống hoặc có thể lựa chọn hình thức mới lạ cho những tác phẩm của mình. Việc tổ chức hình thức bài thơ không nằm ngoài quỹ đạo sáng tạo của thi sĩ. Do đó, không thể không quan tâm đến phương diện này khi tiếp cận VB thơ hiện đại. GV có thể xây dựng các nhiệm vụ hướng HS chú ý đến hình thức bài thơ (đối với các VB có hình thức độc đáo) để giúp HS phát hiện và lí giải sự sáng tạo độc đáo của nhà thơ.

Thứ hai là phương diện các yếu tố mang tính thơ Khi định nghĩa về thơ, Edgar Allan Poe phát biểu rằng:“Tôi định nghĩa rất ngắn về thơ ca, ngôn ngữ thơ là nhịp điệu thẩm mỹ.” Yếu tố đầu tiên phải kể đến như một thuộc tính cố hữu của thơ là nhạc tính trong thơ, liên quan đến “vấn đề nhịp điệu và các mô thức ngữ âm (…). Người ta không “nghe” khi đọc văn xuôi tiêu chuẩn; chỉ có trong thơ người ta mới đi tìm các biến thể vần luật và nhịp điệu .”23 Có thể thấy, thơ là tổ chức ngôn từ có nhịp điệu, khai thác giá trị của nghệ thuật tổ chức ngôn từ trong việc phổ “giai điệu” cho VB. “Phần lớn sức mạnh của thơ phụ thuộc vào nhịp điệu (…). Các nhà thơ sử dụng nhịp điệu để nhấn mạnh những từ hoặc ý tưởng quan trọng 21 Connell, F.

22 Nguyễn Thị Minh trích dịch từ Jonathan Culler, Structurualist Poetics, Structuralism, Linguistics, and the Study of Literature, New York: Cornell University Press, 1975, tr. Truy xuất từ https://nguyenthiminh1985.com/2019/09/02/thi-hoc-cua-tho-tru-tinh-janathan-culler/ ngày 15/1/2020 23 Nguyễn Thị Minh trích dịch, Tlđd 15 và để tạo ra cảm xúc phù hợp với chủ đề của họ.” 24 Trong đó tiết tấu, vần, thanh điệu và nhạc tính của từ là những yếu tố cố kết để tạo nên thuộc tính trên của thơ ca, thông qua các thủ pháp âm thanh (phối thanh, điệp, phân nhịp, gieo vần…). Phương diện này có khả năng tác động mạnh mẽ đến HT của người đọc, lôi cuốn họ vào “giai điệu” của VB, đặc biệt khi VB được ngâm/đọc diễn cảm. Khai thác hiệu quả nhịp điệu của VB sẽ giúp HS cảm nhận sự sống động của tiếng nói trữ tình, qua đó có HT hơn với việc đọc thơ hiện đại.

Yếu tố thứ hai chúng tôi đề cập đến là ngôn ngữ thơ ca. Jakobson – đại diện tiêu biểu của chủ nghĩa hình thức luận chủ trương rằng: “Thơ là cách tạo hình với từ ngữ có giá trị tự tại. Thơ là ngôn ngữ trong chức năng thẩm mỹ của nó”, “Thơ là ngôn ngữ tự lấy mình làm cứu cánh”25. Ngôn ngữ thơ buộc người đọc phải thoát ra khỏi quy luật tiết kiệm của cảm thụ so với các diễn ngôn thông thường, theo như cách Sklovski đã viết trong tiểu luận Nghệ thuật như là thủ pháp, chúng “được tạo dựng một cách cố ý để đưa sự cảm thụ ra khỏi tính tự động hóa”.

Nguyên tắc lạ hóa được xem như là nguyên tắc điển hình để cấu trúc ngôn ngữ thơ ca. Trong thơ trữ tình, ngôn ngữ cụ thể của sự vật, hình ảnh được nâng thành ngôn ngữ biểu tượng nhờ các thủ pháp đặc biệt như so sánh, ẩn dụ, nhân hóa, cường điệu, phát huy hiệu quả chức năng biểu hiện, biểu cảm và miêu tả của ngôn ngữ. Ngôn ngữ thơ vừa mang những đặc trưng chung của ngôn ngữ nghệ thuật như tính cấu trúc, tính hình tượng, tính cá thể hóa, tính cụ thể hóa vừa mang những đặc trưng ưu việt của thơ như tính hàm súc, đa nghĩa, tính biểu cảm, tính nhạc. Theo đó, khi đối lập ngôn ngữ thơ với ngôn ngữ văn xuôi, một số tác giả đặc biệt nhấn mạnh: ngôn ngữ thơ có tính gián đoạn, không liên tục, thậm chí nhảy vọt, tạo nên những khoảng trống mơ hồ, kích hoạt cơ chế cảm thụ và tạo nghĩa cho các khoảng trống ấy.

Chú trọng xây dựng các nhiệm vụ định hướng HS tìm hiểu các giá trị đặc sắc của ngôn từ và hình tượng ngôn từ trong thơ hiện đại, GV có thể khiến HS nảy sinh những cảm xúc thẩm mĩ lành mạnh và tích cực trong quá trình cảm thụ VB thơ hiện đại. Truy xuất từ http://www.net/tho/dangtien/thiphap/dt_tholagi.html ngày 6/2/2020 16 Thứ ba là cách thức biểu hiện của thơ Như chúng tôi đã đề cập ở luận điểm trên đây, trong lĩnh vực thơ ca, ngôn ngữ cụ thể được nâng lên thành ngôn ngữ của biểu tượng, tạo nên cách thức biểu hiện đặc thù của thơ: Thơ biểu hiện bằng hình ảnh, biểu tượng mang nghĩa. Các hình ảnh, biểu tượng thơ được hoài thai từ trí tưởng tượng sáng tạo, liên tưởng phong phú của người nghệ sĩ. Cũng chính vì vậy mà thơ ca có sức mạnh ưu việt trong việc tác động vào thế giới bên trong của người đọc, buộc họ phải hình dung, tưởng tượng, tái tạo lại thế giới hình ảnh được gợi lên trong thơ và suy ngẫm về các biểu tượng, hình tượng đó.

Giúp HS hình dung về cách thức biểu đạt độc đáo và sáng tạo của thơ hiện đại, GV có thể khơi gợi HT đọc và mở rộng hoạt động đọc thơ hiện đại cho HS. Như vậy, trong dạy đọc VB thơ nói chung và thơ hiện đại nói riêng, GV phải bám sát các đặc trưng chung của thể loại cũng như những đặc điểm riêng của mỗi VB để tổ chức nội dung và hoạt động phù hợp. Đồng thời khai thác hiệu quả các đặc trưng của thơ hiện đại để phát triển HT đọc cho HS. Một số lưu ý khi dạy đọc thơ hiện đại theo định hướng phát triển hứng thú đọc a) Bám sát đặc trưng thể loại thơ hiện đại Các tri thức công cụ về thể loại là những chỉ dẫn hữu ích, hỗ trợ HS trong hành trình khám phá các giá trị đặc sắc của VB thơ hiện đại, giúp HS biết tự kiến tạo các trải nghiệm đọc thú vị khi đọc VB.

Chính các giá trị thẩm mĩ mà HS cảm nhận từ hoạt động đọc thơ hiện đại sẽ là nhân tố thôi thúc HS chủ động trở lại việc đọc, tiếp tục các hành trình đọc mới. Không phải VB nào cũng thành công trên tất cả các phương diện hình thức thể loại. Trong dạy đọc thơ hiện đại, GV cần đưa ra những hướng dẫn vừa bám sát đặc trưng thể loại vừa linh hoạt theo từng VB, khuyến khích HS tự nhận thức, kiến giải và đánh giá các giá trị của VB. Mặt khác, mỗi thể loại đều có sự hấp dẫn riêng của nó.