CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VÀ HOẠT ĐỘNG BẢO LÃNH PHÁT HÀNH CHỨNG KHOÁN CỦA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN 1. Sự cần thiết của hoạt động bảo lãnh phát hành chứng khoán của công ty chứng khoán 1. Khái niệm Phát hành chứng khoán: Là hoạt động chào bán chứng khoán có thể chuyển nhượng được thông qua tổ chức trung gian cho ít nhất một số lượng các nhà đầu tư nhất định ngoài tổ chức phát hành. Theo nghị định 144/20003/NĐ – CP của chính phủ Việt Nam thì số lượng tối thiểu các nhà đầu tư mà tổ chức phát hành chào bán là 50 nhà đầu tư ngoài tổ chức phát hành.
Là hoạt động của thị trường sơ cấp nhằm huy động vốn cho tổ chức phát hành, thông thường các tổ chức phát hành sử dụng phương pháp bảo lãnh phát hành, đấu thầu và phát hành riêng lẻ… Các chủ thể phát hành chứng khoán bao gồm: Chính phủ, các doanh nghiệp và các quỹ đầu tư. Hoạt động phát hành chứng khoán của các tổ chức phát hành là nhằm huy động vốn để đạt được các mục tiêu khác nhau, mục tiêu của chính phủ khi tham gia hoạt động phát hành chứng khoán là huy động vốn nhằm bù đắp thâm hụt ngân sách nhà nước, tài trợ cho các dự án lớn, các chính sách quan trọng của chính phủ. Mục tiêu của các doanh nghiệp khi phát hành chứng khoán là huy động vốn nhằm mở rộng sản xuất kinh doanh bên cạch các nguồn vốn tự có và nguồn vốn vay từ các tổ chức tín dụng khác. Quỹ đầu tư phát hành chứng khoán nhằm mục tiêu là thu hút vốn từ các nhà đầu tư nhỏ lẻ trên thị trường tham gia kinh doanh, hình thức của các quỹ đầu tư là các nhà chuyên nghiệp, đầu tư vào chứng khoán và các loại hình đầu tư khác.
SV: Triệu Văn Tuấn 5 Lớp TTCK-44 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Hoạt động bảo lãnh phát hành chứng khoán: Là việc các tổ chức bảo lãnh giúp tổ chức phát hành thực hiện các thủ tục trước khi chào bán chứng khoán, nhận mua một phần hay toàn bộ của tổ chức phát hành để bán lại hoặc mua số chứng khoán còn lại chưa phân phối. Sự cần thiết của hoạt động bảo lãnh phát hành chứng khoán Chủ thể phát hành chứng khoán là tổ chức huy động vốn bằng cách bán chúng khoán do mình phát hành cho các nhà đầu tư trên thị trường. Nhưng để thực hiện thành công các đợt chào bán chứng khoán các tổ chức phát hành phải cần đến sự bảo lãnh, tư vấn… của các tổ chức bảo lãnh. Và sau khi hoạt động phát hành thực hiện thành công các tổ chức bảo lãnh giúp tổ chức phát hành phân phối chứng khoán và bình ổn, tạo lập thị trường cho chứng khoán mới phát hành.
Do đó, vai trò của hoạt động bảo lãnh phát hành chứng khoán của các CTCK trong việc phát hành là rất quan trọng và cần thiết. Các hoạt động cơ bản của công ty chứng khoán 1.Khái niệm và đặc điểm của công ty chứng khoán 1. Khái niệm Thị trường chứng khoán là một bộ phận chủ yếu của thị trường tài chính, có ý nghĩa rất quan trọng đối với quy trình huy động và sử dụng vốn cho nền kinh tế. Để hình thành và phát triển TTCK có hiệu quả, một yếu tố không thể thiếu là các chủ thể tham gia kinh doanh trên thị trường chứng khoán.
Trên thị trường, chứng khoán được các tổ chức phát hành bán cho nhà đầu tư, đồng thời được mua đi bán lai giữa các nhà đầu tư với nhau. Tuy nhiên, giao dịch trên TTCK không phải được SV: Triệu Văn Tuấn 6 Lớp TTCK-44 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chuyên đề thực tập tốt nghiệp thực hiện trực tiếp giữa những người mua hay người bán mà phải qua các trung gian môi giới. chủ yếu là các công ty chứng khoán hay các NHTM đa chức năng. Công ty chứng khoán vừa là cầu nối giữa người đầu tư và người phát hành vừa cung cấp một số hoặc tất cả các nghiệp vụ chứng khoán.
Theo luật Việt Nam, CTCK chỉ có hai hình thức pháp lý là công ty cổ phần hoặc trách nhiệm hữu hạn, quy định này giúp công ty chứng khoán có khả năng huy động vốn lớn và đạt hiệu quả cao nhất. Đặc điểm của công ty chứng khoán Về tổ chức của công ty chứng khoán: - Thứ nhất, chịu ảnh hưởng của thị trường tài chính. TTCK là một bộ phận của thị trường tài chính do đó những biến động của thị trường tái chính nói chung và TTCK nói riêng đều có những ảnh hưởng nhất định đến hoạt động, các dich vụ và có thể cả lợi nhuận của các công ty chứng khoán. Thị trường tài chính càng phát triển thì sẽ càng có nhiều cơ hội hơn cho sự phát triển của TTCK và các công ty chứng khoán, các công cụ tài chính, các dịch vụ, sản phẩm hay trình độ chuyên môn của một thị trường tài chính phát triển sẽ là những cơ hội cho sự phát triển của TTCK và các công ty chứng khoán.
- Thứ hai, trình độ chuyên môn hoá và phân cấp quản lý. Các bộ phận của một công ty chứng khoán bao giờ cũng hoạt động độc lập với nhau và không phụ thuộc lẫn nhau do các mảng hoạt động của các bộ phận của CTCK là khác nhau như môi giới, tự doanh. bảo lãnh phát hành, tư vấn… Do đó mức độ chuyên môn hoá và phân cấp quản lý của các CTCK là rất cao và rõ rệt, các bộ phận có thể tự quyết định hoạt động của mình. SV: Triệu Văn Tuấn 7 Lớp TTCK-44 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chuyên đề thực tập tốt nghiệp - Thứ ba, nhân tố con người giữ vai trò quyết định.
Do đặc điểm chuyên môn hoá cao nên con người cần có những khả năng độc lập trong quyết định, công việc. Khả năng làm việc mỗi nhân viên trong công ty là nhân tố rất quan trọng giúp cho sự thành công của CTCK, họ là cầu nối giữa khách hàng và công ty, tìm kiếm khách hàng cho công ty và hiểu được tiềm lực của chính những khách hàng đó do đó góp phần quan trọng cho thành công của công ty. Về tài chính của công ty chứng khoán: - Thứ nhất, nguồn vốn của CTCK rất đa dạng và linh hoạt. Công ty chứng khoán dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn thì đó là nguồn góp của thành viên, nếu là công ty cổ phần thì vốn có thể huy động từ các cổ đông, từ việc phát hành cổ phiếu, trái phiếu hoặc các loại chứng chỉ khác ra công chúng, ra thị trường nước ngoài.
Đây là nguồn tài trợ dài hạn, đảm bảo cho công ty một nguồn vốn chắc chắn và ổn định. Ngoài ra công ty còn có thể sử dụng các khoản vay ngắn hạn để bù đắp các khoản thiếu hụt tạm thời khi công ty cho khách hàng vay để mua chứng khoán hoăc công ty thực hiện nghiệp vụ tự doanh. - Thứ hai, tài sản của công ty chứng khoán phần lớn là các chứng khoán. Những chứng khoán này hình thành chủ yếu từ hoạt động tự doanh và bảo lãnh phát hành.
Nét đặc trưng của loại tài sản này là giá trị của chúng biến động một cách thường xuyên theo giá chứng khoán trên thị trường. Sự biến đông này tất yếu sẽ tạo ra những rủi ro tiềm năng đối với công ty chứng khoán. Do vậy, các chứng khoán trong tài sản của CTCK phải có tính thanh khoản rất cao. Tóm lại, vốn và tài sản của công ty chứng khoán là những tham số cực kỳ nhạy cảm và dễ biến động do đó cần có sự quản lý chính xác và hiệu quả.
SV: Triệu Văn Tuấn 8 Lớp TTCK-44 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 1. Vai trò của công ty chứng khoán Công ty chứng khoán là tác nhân quan trọng thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế nói chung và của TTCK nói riêng. Nhờ các công ty chứng khoán mà các chứng khoán được lưu thông từ nhà phát hành tới các nhà đầu tư qua đó huy động các nguồn vốn nhãn rỗi để sử dụng có hiệu quả. CTCK có vai quan trọng đối với các chủ thể khác nhau trên thị trường chứng khoán.
Đối với tổ chức phát hành: Các CTCK thực hiện nghiệp vụ bảo lãnh phát hành và đại lý phát hành cho các tổ chức phát hành do đó các CTCK có vai trò rất quan trọng trong việc phát hành cổ phiếu, trái phiếu ra công chúng của các tổ chức phát hành nhằm thực hiện mục tiêu là huy động vốn thông qua đợt phát hành các chứng khoán ra công chúng. Ngoài ra các công ty chứng khoán còn hỗ trợ chuyên môn thông qua tư vấn phát hành cho các tổ chức phát hành, cung cấp cho doanh nghiệp các giải pháp tổng hợp về vấn đề tài chính, cơ cấu tổ chức công ty, lập và đánh giá dự án, quản lý tài sản và định hướng đầu tư… Đối với các nhà đầu tư: Thông qua các hoạt động như môi giới, tư vấn đầu tư, quản lý danh mục đầu tư… CTCK có vai trò làm giảm chi phí và thời gian giao dịch, do đó nâng cao hiệu quả các khoản đầu tư. Các công ty chứng khoán là công ty chuyên nghiệp trong việc thu thập và sử lý thông tin vì thế sẽ chính xác hơn nếu như các CTCK đánh giá các khoản đầu tư của khách hàng, và tư vấn cho khách hàng về định hướng đầu tư của họ. TTCK là một thị trường thường xuyên biến động về giá cả cũng như mức độ rủi ro cao vì thế với một hoạt động chuyên nghiệp các CTCK sẽ giúp cho hoạt động của TTCK trở nên hiệu quả và ổn định hơn, giúp cho các nhà đầu tư xác SV: Triệu Văn Tuấn 9 Lớp TTCK-44 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chuyên đề thực tập tốt nghiệp định đúng giá trị của các chứng khoán.
Đồng thời qua hoạt động tư vấn các CTCK trở thành một kênh thông tin có hiệu quả đối với các nhà đầu tư như thông tin về giá cả của các chứng khoán, thông tin thị trường, chính sách kinh tế xã hội… một cách chính xác và kịp thời tới các nhà đầu tư. Qua việc lưu ký và đăng ký chứng khoán các công ty chứng khoán có vai trò quản lý chứng khoán hộ khách hàng do đó sẽ dễ dàng trách được các rủi ro về mất hay hỏng chứng khoán, rủi ro về chứng khoán không còn giá trị lưu hành… Nhờ đó kịp thời đưa ra các quyết đinh xử lý, đảm bảo quyền lợi của khách hàng. Đối với thị trường chứng khoán. - Góp phần tạo lập giá cả, điều tiết thị trường.