Luận Văn Thạc Sĩ Về Phát Triển Du Lịch Sinh Thái Tại Lâm Đồng Đến Năm 2015

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích phát triển du lịch sinh thái tại Lâm Đồng đến năm 2015, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả du lịch.

• Tác giả: Võ Thị Khiết
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Phát Triển Du Lịch Sinh Thái Lâm Đồng Đến Năm 2015
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ DU LỊCH SINH THÁI
• 1.1. Đại cương về du lịch sinh thái
• 1.1.1. Khái niệm về du lịch sinh thái
• 1.2. Định nghĩa về DLST của một số tổ chức và các nước trên thế giới
• 1.3. Định nghĩa về DLST của ngành du lịch Việt Nam
• 1.4. Những nguyên tắc cơ bản của du lịch sinh thái
• 1.5. Các đặc trưng của du lịch sinh thái
• 1.5.1. Các đặc trưng cơ bản
• 1.6. Tiêu chuẩn thang đo hệ thống du lịch sinh thái
• 1.7. Những vấn đề về phát triển DLST bền vững
• 1.7.1. Khái niệm về phát triển bền vững, du lịch bền vững và DLST bền vững

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Du Lịch Sinh Thái Lâm Đồng

Du lịch sinh thái (DLST) tại Lâm Đồng đã trở thành một trong những lĩnh vực phát triển mạnh mẽ nhất trong ngành du lịch Việt Nam. Với cảnh quan thiên nhiên phong phú và đa dạng sinh học, Lâm Đồng có tiềm năng lớn để phát triển DLST bền vững. Đặc biệt, Đà Lạt, với khí hậu mát mẻ và cảnh đẹp thiên nhiên, thu hút hàng triệu du khách mỗi năm. Tuy nhiên, việc phát triển DLST cũng đặt ra nhiều thách thức cần được giải quyết.

1.1. Đặc Điểm Nổi Bật Của Du Lịch Sinh Thái Lâm Đồng

Lâm Đồng nổi bật với hệ sinh thái đa dạng, bao gồm rừng núi, hồ nước và các khu bảo tồn thiên nhiên. Các điểm đến như vườn quốc gia Cát Tiên và khu bảo tồn Bidoup Núi Bà là những ví dụ điển hình cho sự phong phú của tài nguyên thiên nhiên tại đây.

1.2. Lợi Ích Kinh Tế Từ Du Lịch Sinh Thái

Phát triển DLST không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho địa phương mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân. Theo nghiên cứu, DLST có thể góp phần tăng thu nhập quốc dân và cải thiện đời sống cộng đồng.

II. Thách Thức Trong Phát Triển Du Lịch Sinh Thái Lâm Đồng

Mặc dù có nhiều tiềm năng, Lâm Đồng vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát triển DLST. Các vấn đề như ô nhiễm môi trường, khai thác tài nguyên không bền vững và thiếu quy hoạch đồng bộ đang ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của ngành du lịch.

2.1. Ô Nhiễm Môi Trường Tại Các Điểm Du Lịch

Nhiều điểm du lịch tại Lâm Đồng đang phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm do lượng khách du lịch tăng cao. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến cảnh quan mà còn đến sức khỏe của cộng đồng địa phương.

2.2. Thiếu Quy Hoạch Và Đầu Tư

Việc thiếu quy hoạch đồng bộ và đầu tư vào cơ sở hạ tầng du lịch đã dẫn đến tình trạng khai thác tài nguyên không hiệu quả. Điều này cần được khắc phục để đảm bảo sự phát triển bền vững cho DLST.

III. Phương Pháp Phát Triển Du Lịch Sinh Thái Bền Vững

Để phát triển DLST bền vững tại Lâm Đồng, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả và bền vững. Việc kết hợp giữa bảo tồn thiên nhiên và phát triển kinh tế là rất quan trọng.

3.1. Quy Hoạch Phát Triển Du Lịch Bền Vững

Quy hoạch phát triển du lịch cần phải được thực hiện một cách đồng bộ, đảm bảo sự hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Các cơ quan chức năng cần có kế hoạch cụ thể để quản lý tài nguyên thiên nhiên.

3.2. Tăng Cường Giáo Dục Và Nhận Thức Cộng Đồng

Giáo dục cộng đồng về tầm quan trọng của bảo vệ môi trường và phát triển bền vững là rất cần thiết. Các chương trình tuyên truyền có thể giúp nâng cao nhận thức và khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động bảo tồn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Trong Phát Triển Du Lịch Sinh Thái

Các mô hình phát triển DLST thành công tại Lâm Đồng có thể được áp dụng để nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường. Việc phát triển các tour du lịch sinh thái kết hợp với giáo dục môi trường là một hướng đi tiềm năng.

4.1. Mô Hình Du Lịch Sinh Thái Tại Đà Lạt

Đà Lạt đã phát triển nhiều tour du lịch sinh thái, giúp du khách trải nghiệm thiên nhiên và văn hóa địa phương. Các tour này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.

4.2. Kinh Nghiệm Từ Các Nước Khác

Nghiên cứu các mô hình phát triển DLST từ các quốc gia khác có thể giúp Lâm Đồng rút ra bài học quý giá. Việc áp dụng các phương pháp thành công từ nước ngoài có thể thúc đẩy sự phát triển bền vững tại địa phương.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Du Lịch Sinh Thái Lâm Đồng

Tương lai của DLST tại Lâm Đồng phụ thuộc vào sự kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Nếu được quản lý tốt, DLST có thể trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh.

5.1. Triển Vọng Phát Triển Du Lịch Sinh Thái

Với tiềm năng tài nguyên thiên nhiên phong phú, Lâm Đồng có thể phát triển DLST thành công nếu có sự đầu tư và quản lý hợp lý. Điều này sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho cộng đồng và môi trường.

5.2. Định Hướng Chiến Lược Phát Triển

Cần có một chiến lược phát triển rõ ràng cho DLST tại Lâm Đồng, bao gồm các chính sách hỗ trợ và khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực này. Sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan là rất quan trọng để đạt được mục tiêu bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Du lịch sinh thái (DLST) đã trở thành một trong những lĩnh vực phát triển nhanh nhất trong ngành du lịch toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh đô thị hóa và ô nhiễm môi trường gia tăng. Việt Nam, với hơn ¾ diện tích là đồi núi và cao nguyên, cùng hơn 3000 km bờ biển và hàng ngàn đảo, sở hữu nguồn tài nguyên thiên nhiên đa dạng và phong phú. Tỉnh Lâm Đồng, nằm trên cao nguyên Lâm Viên – Di Linh – Bảo Lộc, có khí hậu mát mẻ quanh năm, địa hình đa dạng với nhiều đỉnh núi cao gần 2000m, cùng các khu bảo tồn thiên nhiên như Bidoup Núi Bà và vườn quốc gia Cát Tiên, được đánh giá là vùng có tiềm năng phát triển DLST rất lớn.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá tiềm năng, hiện trạng và đề xuất các giải pháp phát triển DLST tại Lâm Đồng đến năm 2015, nhằm khai thác hiệu quả tài nguyên thiên nhiên và nhân văn, đồng thời góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững cho địa phương. Phạm vi nghiên cứu bao gồm khảo sát tài nguyên thiên nhiên, môi trường xã hội và các yếu tố ảnh hưởng đến DLST tại Đà Lạt – Lâm Đồng, dựa trên dữ liệu thu thập từ điều tra thực địa, bảng câu hỏi và phân tích số liệu thứ cấp.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý du lịch tỉnh Lâm Đồng xây dựng chiến lược phát triển DLST phù hợp, đồng thời góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn tài nguyên và phát triển du lịch bền vững. Theo số liệu thống kê, diện tích rừng tự nhiên chiếm 95,6% tổng diện tích đất có rừng, với hơn 550 loài động vật và 2000 loài thực vật được ghi nhận, tạo nền tảng đa dạng sinh học phong phú cho phát triển DLST.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình phát triển du lịch sinh thái bền vững, trong đó:

• Lý thuyết phát triển bền vững: Theo Hội đồng Thế giới về Môi trường và Phát triển (WCED), phát triển bền vững là sự phát triển đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai. Áp dụng vào DLST, điều này đòi hỏi cân bằng giữa phát triển kinh tế, bảo tồn tài nguyên môi trường và duy trì giá trị văn hóa xã hội.

• Mô hình nguyên tắc DLST bền vững của Pamela A. Wigh: Mô hình này nhấn mạnh ba mục tiêu kinh tế, xã hội và môi trường cần được giải quyết đồng bộ. Các nguyên tắc bao gồm không làm suy giảm nguồn lực, giáo dục nâng cao nhận thức, sự tham gia của cộng đồng địa phương, và đảm bảo lợi ích lâu dài cho tài nguyên và cộng đồng.

• Khái niệm và đặc trưng của DLST: DLST là loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên và văn hóa bản địa, gắn với giáo dục môi trường và có trách nhiệm bảo tồn. Các đặc trưng bao gồm tính đa ngành, đa thành phần, liên vùng, mùa vụ và xã hội hóa, đồng thời chú trọng đến sự cân bằng sinh thái và sự tham gia của cộng đồng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp:

• Thu thập dữ liệu thứ cấp: Tổng hợp số liệu từ các báo cáo ngành, thống kê của Sở Du lịch – Thương mại Lâm Đồng, các tài liệu nghiên cứu quốc tế và trong nước về DLST.

• Điều tra thực địa: Khảo sát tại các khu vực tiềm năng phát triển DLST như vườn quốc gia Cát Tiên, khu bảo tồn Bidoup Núi Bà, các điểm du lịch thác nước, rừng nguyên sinh và các bản làng dân tộc.

• Khảo sát ý kiến: Thu thập thông tin từ các nhà quản lý du lịch, khách du lịch, sinh viên và cộng đồng dân cư địa phương thông qua bảng câu hỏi nhằm đánh giá nhận thức, nhu cầu và các vấn đề liên quan đến DLST.

• Phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm SPSS để xử lý dữ liệu khảo sát, đánh giá SWOT về tiềm năng và thách thức của DLST tại Lâm Đồng, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển phù hợp.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn 2005-2007, tập trung vào đánh giá hiện trạng và đề xuất chiến lược phát triển DLST đến năm 2015.

Cỡ mẫu khảo sát bao gồm khoảng 500 người tham gia, được chọn mẫu ngẫu nhiên tại các điểm du lịch và cộng đồng dân cư địa phương nhằm đảm bảo tính đại diện và khách quan.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tiềm năng tài nguyên thiên nhiên và nhân văn phong phú: Lâm Đồng có diện tích rừng tự nhiên chiếm 95,6% diện tích đất có rừng, với hơn 550 loài động vật và 2000 loài thực vật, trong đó nhiều loài quý hiếm được ghi trong sách đỏ. Khí hậu mát mẻ quanh năm, địa hình đa dạng tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển các loại hình DLST như sinh thái vùng núi cao, sinh thái rừng bảo tồn. Các di tích lịch sử – văn hóa và lễ hội dân gian đa dạng cũng là điểm nhấn thu hút khách du lịch.

2. Hiện trạng phát triển DLST còn hạn chế: Mặc dù có 32 khu, điểm du lịch được đầu tư khai thác, nhưng phần lớn mới chỉ khai thác du lịch tự nhiên, cảnh quan, chưa có sản phẩm DLST đặc trưng và đồng bộ. Cơ sở vật chất kỹ thuật, hạ tầng phục vụ du lịch còn thiếu và phân bố không đồng đều, đặc biệt là hệ thống giao thông đến các điểm du lịch còn nhiều khó khăn. Công suất sử dụng phòng khách sạn năm 2006 đạt khoảng 58%, còn thấp so với nhu cầu.

3. Chất lượng sản phẩm DLST chưa đáp ứng kỳ vọng: Khảo sát ý kiến du khách cho thấy 60% đánh giá sản phẩm DLST như đi bộ trong rừng, tham quan nghiên cứu đa dạng sinh học ở mức trung bình hoặc kém. Các loại hình dã ngoại được đánh giá cao hơn với 60% ý kiến tích cực. Điều này phản ánh sự cần thiết nâng cao chất lượng dịch vụ và đa dạng hóa sản phẩm.

4. Quản lý nhà nước và nhận thức cộng đồng còn nhiều bất cập: Công tác quản lý nhà nước trên các lĩnh vực thuế, giá cả, quản lý khách du lịch được đánh giá dưới mức trung bình (dưới 50%). Ý thức bảo vệ môi trường và tham gia phát triển DLST của cộng đồng dân cư còn hạn chế, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của ngành.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ việc quy hoạch phát triển DLST chưa được chú trọng đúng mức, cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, đội ngũ cán bộ quản lý và nhân viên du lịch thiếu kinh nghiệm và trình độ chuyên môn thấp (chỉ khoảng 6% có trình độ đại học trở lên). So sánh với các nước trong khu vực Mỹ La Tinh như Mê-hi-cô và Cô-xta-Ri-Ca, nơi DLST phát triển mạnh mẽ với tốc độ tăng trưởng khách DLST gấp 3 lần trong vòng 5 năm và thu nhập du lịch tăng 10-30% mỗi năm, Lâm Đồng còn nhiều dư địa để học hỏi và phát triển.

Việc thiếu các sản phẩm DLST đặc trưng và đồng bộ làm giảm sức cạnh tranh của Lâm Đồng trên thị trường du lịch quốc tế và nội địa. Bên cạnh đó, sự phân bố không đồng đều của các cơ sở lưu trú và dịch vụ du lịch tập trung chủ yếu tại Đà Lạt cũng hạn chế khả năng khai thác tiềm năng của các vùng phụ cận.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện sự tăng trưởng khách du lịch nội địa và quốc tế từ năm 2000 đến 2006, biểu đồ đánh giá chất lượng sản phẩm DLST theo từng loại hình, và bảng SWOT tổng hợp điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của DLST Lâm Đồng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đa dạng hóa và nâng cao chất lượng sản phẩm DLST

   • Phát triển các sản phẩm DLST đặc trưng dựa trên tài nguyên thiên nhiên và văn hóa bản địa như du lịch sinh thái rừng, du lịch nghiên cứu đa dạng sinh học, du lịch văn hóa dân tộc.
   • Thời gian thực hiện: 2010-2015.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Du lịch – Thương mại phối hợp với các doanh nghiệp và cộng đồng địa phương.

2. Cải thiện cơ sở hạ tầng và dịch vụ du lịch

   • Đầu tư nâng cấp hệ thống giao thông, cơ sở lưu trú, dịch vụ vui chơi giải trí tại các khu DLST, đặc biệt là các vùng phụ cận Đà Lạt.
   • Thời gian thực hiện: 2008-2015.
   • Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh, các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

3. Nâng cao năng lực quản lý và đào tạo nguồn nhân lực

   • Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý du lịch sinh thái, nghiệp vụ hướng dẫn viên DLST cho cán bộ và nhân viên địa phương.
   • Thời gian thực hiện: 2008-2012.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Giáo dục và Đào tạo, các trường đại học, trung tâm đào tạo nghề.

4. Tăng cường công tác quản lý nhà nước và bảo vệ môi trường

   • Hoàn thiện hệ thống pháp lý, quy hoạch phát triển DLST đồng bộ, kiểm soát chặt chẽ các hoạt động khai thác tài nguyên du lịch.
   • Thực hiện các chương trình giáo dục nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
   • Thời gian thực hiện: 2008-2015.
   • Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh, Sở Tài nguyên và Môi trường, các tổ chức phi chính phủ.

5. Xúc tiến quảng bá và mở rộng thị trường khách du lịch

   • Đẩy mạnh các hoạt động quảng bá DLST Lâm Đồng trên thị trường quốc tế và trong nước, xây dựng thương hiệu DLST đặc trưng của tỉnh.
   • Phát triển các tour du lịch kết hợp nhiều điểm đến để tăng thời gian lưu trú và chi tiêu của khách.
   • Thời gian thực hiện: 2009-2015.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Du lịch – Thương mại, các công ty lữ hành.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý và hoạch định chính sách du lịch

   • Lợi ích: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chiến lược phát triển DLST bền vững, hoàn thiện quy hoạch và chính sách thu hút đầu tư.
   • Use case: Xây dựng kế hoạch phát triển du lịch tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2010-2015.

2. Doanh nghiệp kinh doanh du lịch và lữ hành

   • Lợi ích: Hiểu rõ tiềm năng, xu hướng thị trường và nhu cầu khách du lịch để thiết kế sản phẩm DLST phù hợp, nâng cao chất lượng dịch vụ.
   • Use case: Phát triển tour DLST đặc trưng, mở rộng thị trường khách quốc tế và nội địa.

3. Nhà nghiên cứu và giảng viên ngành du lịch, môi trường

   • Lợi ích: Tài liệu tham khảo về lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và thực trạng phát triển DLST tại Việt Nam, đặc biệt là vùng Tây Nguyên.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, giảng dạy về du lịch sinh thái và phát triển bền vững.

4. Cộng đồng dân cư địa phương và các tổ chức phi chính phủ

   • Lợi ích: Nâng cao nhận thức về vai trò của DLST trong phát triển kinh tế - xã hội và bảo tồn môi trường, thúc đẩy sự tham gia tích cực vào hoạt động du lịch.
   • Use case: Tham gia các chương trình phát triển du lịch cộng đồng, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

Câu hỏi thường gặp

1. Du lịch sinh thái là gì và có đặc điểm gì nổi bật?
   Du lịch sinh thái là loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên và văn hóa bản địa, gắn với giáo dục môi trường và bảo tồn tài nguyên. Đặc điểm nổi bật gồm tính đa ngành, đa thành phần, liên vùng, chú trọng bảo vệ môi trường và sự tham gia của cộng đồng địa phương.

2. Tại sao Lâm Đồng được xem là vùng có tiềm năng phát triển DLST lớn?
   Lâm Đồng có khí hậu mát mẻ quanh năm, địa hình đa dạng, diện tích rừng tự nhiên lớn với đa dạng sinh học phong phú, nhiều di tích lịch sử – văn hóa và lễ hội dân gian đặc sắc, tạo nền tảng thuận lợi cho phát triển DLST.

3. Những khó khăn chính trong phát triển DLST tại Lâm Đồng hiện nay là gì?
   Bao gồm cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, chất lượng sản phẩm DLST còn thấp, công tác quản lý nhà nước và nhận thức cộng đồng chưa cao, thiếu nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn và quy hoạch phát triển chưa được thực hiện hiệu quả.

4. Làm thế nào để nâng cao chất lượng sản phẩm DLST tại Lâm Đồng?
   Cần đa dạng hóa sản phẩm dựa trên tài nguyên thiên nhiên và văn hóa bản địa, nâng cao đào tạo nguồn nhân lực, cải thiện cơ sở hạ tầng, tăng cường quản lý và bảo vệ môi trường, đồng thời đẩy mạnh quảng bá và xúc tiến thị trường.

5. Vai trò của cộng đồng địa phương trong phát triển DLST là gì?
   Cộng đồng địa phương là chủ sở hữu tài nguyên và là lực lượng lao động chính trong DLST. Sự tham gia tích cực của họ giúp bảo tồn tài nguyên, nâng cao chất lượng dịch vụ, tạo thu nhập và góp phần phát triển bền vững du lịch sinh thái.

Kết luận

• Lâm Đồng sở hữu tiềm năng tài nguyên thiên nhiên và nhân văn phong phú, khí hậu ôn hòa, đa dạng sinh học cao, phù hợp phát triển du lịch sinh thái.
• Hiện trạng phát triển DLST còn nhiều hạn chế về cơ sở hạ tầng, chất lượng sản phẩm và công tác quản lý, chưa khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao năng lực quản lý, cải thiện hạ tầng, tăng cường bảo vệ môi trường và phát triển du lịch cộng đồng.
• Việc phát triển DLST bền vững tại Lâm Đồng góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.
• Các bước tiếp theo cần tập trung vào hoàn thiện quy hoạch, thu hút đầu tư, đào tạo nguồn nhân lực và xây dựng thương hiệu DLST đặc trưng của Lâm Đồng.

Hành động ngay hôm nay để góp phần phát triển du lịch sinh thái bền vững tại Lâm Đồng – điểm đến xanh, thân thiện và hấp dẫn!

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM VÕ THỊ KHIẾT PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI LÂM ĐỒNG ĐẾN NĂM 2015 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI MỞ ĐẦU Du lịch nói chung và DLST nói riêng ngày nay đã và đang phát triển nhanh chóng trong phạm vi nhiều quốc gia trên thế giới, ngày càng thu hút được sự quan tâm rộng rãi của các tầng lớp dân cư trong xã hội. Đặc biệt trong hai thập kỷ qua khi mà các nhà máy, các xí nghiệp ngày càng phát triển, dân số không ngừng gia tăng, đô thị hóa và tập trung dân cư, khu công nghiệp với nhiều nhà máy, khói bụi giao thông …đang là vấn nạn thì việc tìm về với tự nhiên là nhu cầu tất yếu. DLST đang có chiều hướng phát triển và trở thành một bộ phận có tốc độ tăng trưởng mạnh nhất về tỷ trọng trong ngành du lịch. Nơi nào còn giữ nhiều khu thiên nhiên, có được sự cân bằng sinh thái thì nơi đó sẽ có tiềm năng phát triển tốt về DLST và thu hút được nguồn du khách lớn, lâu dài và ổn định, từ đó, sẽ mang lại những lợi ích kinh tế to lớn góp phần làm tăng thu nhập quốc dân, tạo nhiều cơ hội về việc làm, cải thiện đời sống, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng đồng dân cư ở các địa phương, nhất là ở những nơi có các khu bảo tồn thiên nhiên, các cảnh quan thiên nhiên và di tích văn hóa hấp dẫn. Nằm ở vành đai khí hậu nhiệt đới, lãnh thổ Việt Nam trải dài trên 150 vĩ tuyến với ¾ địa hình là đồi núi và cao nguyên, có hơn 3000km bờ biển và hàng ngàn đảo lớn nhỏ. Việt Nam được đánh giá là nơi có nhiều cảnh quan đặc sắc và các hệ sinh thái điển hình với nền văn hóa đa dạng của 54 dân tộc anh em. Tính đa dạng sinh học được đánh giá là cao so với nhiều quốc gia trên thế giới. Theo số liệu điều tra mới nhất có trên 2000 loài thực vật, trên 550 loài động vật đã được đăng ký, trong đó có nhiều loại đặc hữu quý hiếm ghi trong sách đỏ của thế giới. Đây chính là những tiềm năng tài nguyên to lớn và đặc sắc tạo nên sự thuận lợi phát triển DLST ở Việt Nam nói chung và Lâm Đồng nói riêng. Tỉnh Lâm Đồng là một địa phương được nhiều người biết đến thông qua điều kiện khí hậu , cảnh quan môi trường cho phát triển du lịch và du lịch nghỉ dưỡng. Bên cạnh đó, Lâm Đồng còn có tiềm năng DLST rất lớn nhờ địa hình trải dài trên 3 cao nguyên Lâm Viên – Di Linh và Bảo Lộc. Trên cao nguyên này, nhiều đồi núi được hình thành từ rất sớm, đặc biệt khu vực thành phố Đà Lạt có địa hình LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] cao trên 1000m và có nhiều đỉnh núi cao gần 2000m so với mặt nước biển, khí hậu mát mẻ, ôn hòa quanh năm và có rất nhiều cảnh đẹp. Các đặc trưng nêu trên là tiềm năng và thế mạnh của tỉnh Lâm Đồng để phát triển du lịch nói chung và DLST nói riêng với nhiều loại hình: sinh thái vùng núi cao, sinh thái vùng chuyển tiếp miền núi và trung du, sinh thái khu rừng bảo tồn thiên nhiên Bidoup Núi Bà và vườn quốc gia Cát Tiên. Tuy nhiên, việc đầu tư khai thác các loại hình DLST ở tỉnh Lâm Đồng vẫn còn nhiều hạn chế. Các điểm du lịch như: núi Voi, Langbian, thác Pongour, thác Đạmbri, khu du lịch rừng Madagui, khu du lịch Tuyền lâm… cũng mới chỉ dừng lại ở việc khai thác phục vụ du lịch tự nhiên, du lịch cảnh quan…các điểm du lịch này đã và đang bắt đầu bộc lộ một số tác động ảnh hưởng xấu đến môi trường cảnh quan, văn hóa. Nguyên nhân là do: quy mô đầu tư còn nhỏ, thiếu quy hoạch, chưa đồng bộ, đội ngũ những người làm công tác quản lý chưa có kinh nghiệm và chưa có đủ những cơ sở lý luận vững chắc về du lịch sinh thái, chưa tiến hành điều tra khảo sát đánh giá kỹ lưỡng và toàn diện về tài nguyên du lịch tự nhiên cũng như các điều kiện khác để phát triển du lịch sinh thái. Vì vậy, việc nghiên cứu tìm ra những giải pháp để “phát triển DLSTLâm Đồng đến 2015” và những năm tiếp theo là rất cần thiết . * Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: - Đối tượng nghiên cứu: bao gồm những nhân tố ảnh hưởng đến lĩnh vực phát triển DLST của Lâm Đồng như: tài nguyên thiên nhiên, tài nguyên nhân văn, công tác quản lý nhà nước trên các lĩnh vực nói chung và lĩnh vực du lịch nói riêng, trình độ chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ quản lý, đội ngũ nhân viên, hướng dẫn viên du lịch của Lâm Đồng. - Phạm vi nghiên cứu: xuất phát từ tính chất và đặc điểm của sản phẩm DLST tại Lâm Đồng một lĩnh vực hoạt động còn non trẻ và mới mẻ nên đề tài này chỉ ngừng lại ở giới hạn nghiên cứu nhất định, đó là, nghiên cứu, khảo sát những tài nguyên thiên nhiên, những yếu tố môi trường tự nhiên, môi trường xã hội có tác động đến môi trường sinh thái tại Đà Lạt - LâmĐồng hiện nay. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] * Phương pháp nghiên cứu: - Trong quá trình thực hiện luận văn đã sử dụng các phương pháp điều tra thực địa tại các khu vực có khả năng phát triển DLST, thu thập dữ liệu thứ cấp, điều tra qua bảng câu hỏi để thăm dò ý kiến của các nhà quản lý hữu quan, khách du lịch, sinh viên. Từ đó, tiến hành phân tích số liệu qua điều tra, khảo sát để thấy được những mặt mạnh, mặt yếu, cơ hội, thách thức của DLST tỉnh Lâm Đồng hiện nay nhằm đưa ra các giải pháp cụ thể mang tính khả thi trong thời gian tới. Phát triển DLST đúng nghĩa không chỉ góp phần vào việc phát triển du lịch bền vững mà còn đóng góp tích cực vào tiến trình phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Lâm Đồng. Hy vọng kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ góp phần giúp cho các nhà quản lý du lịch tỉnh Lâm Đồng định ra được chiến lược và các giải pháp để phát triển DLST một cách có định hướng, đồng thời khai thác có hiệu quả thế mạnh vốn có của tỉnh là nguồn tài nguyên tự nhiên và nhân văn phong phú để phát triển du lịch bền vững. Tuy nhiên,điểm hạn chế của luận văn là:thời gian nghiên cứu chưa nhiều, phạm vi nghiên cứu chưa rộng, báo cáo đề tài không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong nhận được những ý kiến đóng góp của quý thầy cô, của các bạn đồng môn, của các cơ quan ban ngành và của những ai quan tâm đến sự phát triển của DLST tại Lâm Đồng . LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -1- CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ DU LỊCH SINH THÁI 1.1 Đại cương về du lịch sinh thái: 1.1 Khái niệm về du lịch sinh thái: Ngày nay, xu hướng chung của toàn thế giới coi du lịch nói chung và DLST nói riêng như là nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá, DLST đã và đang trên đà chuyển mình và đã trở nên phổ biến đối với những người yêu thiên nhiên, xuất phát từ các trăn trở về môi trường, kinh tế và xã hội, một trong những cách thức để trả nợ cho môi trường tự nhiên và làm tăng giá trị của các khu bảo tồn thiên nhiên còn lại. DLST là một khái niệm tương đối mới và đã nhanh chóng thu hút được sự quan tâm của nhiều người hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Đối với một số người, DLST chỉ đơn giản là sự ghép nối ý nghĩa của 2 khái niệm “du lịch” và “sinh thái” vốn đã quen thuộc từ lâu. Tuy nhiên, đứng ở góc nhìn rộng hơn, tổng quát hơn thì một số người quan niệm rằng: DLST là một loại hình du lịch thiên nhiên. Với cách tiếp cận này, mọi hoạt động của du lịch có liên quan đến thiên nhiên: tắm biển, leo núi… đều được hiểu là DLST DLST có thể được biết dưới nhiều tên gọi khác nhau: - Du lịch thiên nhiên (Natural tourism) - Du lịch dựa vào thiên nhiên (Natural – bassed tourism) - Du lịch môi trường (Environimental tourism) - Du lịch thám hiểm (Adventur tourism) - Du lịch xanh (Green tourism) - Du lịch bản xứ (Indigenous tourism) - Du lịch nhà tranh (Cottage tourism) - Du lịch bền vững (Sustainble tourism) … DLST bắt nguồn từ du lịch thiên nhiên và du lịch ngoài trời. Có người quan niệm DLST là loại hình du lịch có lợi cho sinh thái, ít có những tác động tiêu cực đến sự tồn tại và phát triển của hệ sinh thái, nơi diễn ra các hoạt động du lịch. Cũng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -2- có ý kiến cho rằng: DLST đồng nghĩa với du lịch đạo lý, du lịch có trách nhiệm, du lịch xanh, du lịch có lợi cho môi trường hay có tính bền vững.2 Định nghĩa về DLST của một số tổ chức và các nước trên thế giới: * Tổ chức bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN: International Union for Conservation of Nature): DLST là tham quan và du lịch có trách nhiệm với môi trường tại các điểm tự nhiên không bị tàn phá để thưởng thức thiên nhiên và các đặc điểm văn hóa đã tồn tại trong quá khứ hoặc đang hiện hành, qua đó khuyến khích hoạt động bảo vệ, hạn chế những tác động tiêu cực do khách tham quan gây ra và tạo ra ích lợi cho những người địa phương tham gia tích cực (ceballos-lascurain,1996) * Hiệp hội DLST thế giới: DLST là du lịch có trách nhiệm đối với các khu thiên nhiên, nơi môi trường được bảo tồn và lợi ích của nhân dân địa phương được đảm bảo. * Hiệp hội du lịch Hoa kỳ: “DLST là du lịch có mục đích với các khu tự nhiên, hiểu biết về lịch sử văn hóa và lịch sử tự nhiên của môi trường, không làm biến đổi tình trạng của hệ sinh thái, đồng thời có cơ hội để phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường” * Hiệp hội du lịch Australia: “DLST là du lịch dựa vào thiên nhiên định hướng về môi trường tự nhiên và nhân văn, được quản lý một cách bền vững và có lợi cho sinh thái” 1.