Luận văn thạc sĩ về phát triển du lịch sinh thái Lâm Đồng đến năm 2015

Luận văn thạc sĩ phân tích phát triển du lịch sinh thái tại Lâm Đồng đến năm 2015, đề xuất giải pháp và tiềm năng phát triển bền vững.

• Tác giả: Võ Thị Khiết
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Phát Triển Du Lịch Sinh Thái Lâm Đồng Đến Năm 2015
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ DU LỊCH SINH THÁI
• 1.1. Đại cương về du lịch sinh thái
• 1.1.1. Khái niệm về du lịch sinh thái
• 1.2. Định nghĩa về DLST của một số tổ chức và các nước trên thế giới
• 1.3. Định nghĩa về DLST của ngành du lịch Việt Nam
• 1.4. Những nguyên tắc cơ bản của du lịch sinh thái
• 1.5. Các đặc trưng của du lịch sinh thái
• 1.5.1. Các đặc trưng cơ bản
• 1.6. Tiêu chuẩn thang đo hệ thống du lịch sinh thái
• 1.7. Những vấn đề về phát triển DLST bền vững
• 1.7.1. Khái niệm về phát triển bền vững, du lịch bền vững và DLST bền vững

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển du lịch sinh thái Lâm Đồng đến 2015

Du lịch sinh thái (DLST) đã trở thành một xu hướng quan trọng trong ngành du lịch toàn cầu. Tỉnh Lâm Đồng, với cảnh quan thiên nhiên phong phú và đa dạng sinh học cao, có tiềm năng lớn để phát triển DLST. Đặc biệt, Đà Lạt, thành phố nổi tiếng với khí hậu mát mẻ và cảnh đẹp thiên nhiên, là điểm đến lý tưởng cho du khách yêu thích thiên nhiên. Việc phát triển DLST không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo tồn môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng địa phương.

1.1. Đặc điểm nổi bật của du lịch sinh thái tại Lâm Đồng

Lâm Đồng nổi bật với hệ sinh thái đa dạng, bao gồm rừng núi, hồ nước và các khu bảo tồn thiên nhiên. Các điểm du lịch như vườn quốc gia Cát Tiên và khu bảo tồn Bidoup Núi Bà là những ví dụ điển hình cho sự phong phú của tài nguyên thiên nhiên. DLST tại đây không chỉ thu hút du khách mà còn tạo cơ hội cho việc bảo tồn các loài động thực vật quý hiếm.

1.2. Tình hình phát triển du lịch sinh thái đến năm 2015

Đến năm 2015, Lâm Đồng đã có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển DLST. Sự gia tăng lượng khách du lịch và các hoạt động du lịch sinh thái đã góp phần nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết để đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành du lịch.

II. Vấn đề và thách thức trong phát triển du lịch sinh thái Lâm Đồng

Mặc dù Lâm Đồng có nhiều tiềm năng để phát triển DLST, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức. Việc khai thác tài nguyên thiên nhiên chưa hợp lý đã dẫn đến những tác động tiêu cực đến môi trường. Ngoài ra, sự thiếu hụt trong quy hoạch và quản lý du lịch cũng là một trong những nguyên nhân chính gây cản trở sự phát triển bền vững của DLST.

2.1. Tác động tiêu cực đến môi trường

Việc phát triển du lịch không kiểm soát có thể dẫn đến ô nhiễm môi trường và suy giảm đa dạng sinh học. Các điểm du lịch như thác Pongour và khu du lịch Tuyền Lâm đã bắt đầu bộc lộ những dấu hiệu của sự xuống cấp do lượng khách du lịch quá đông.

2.2. Thiếu quy hoạch và quản lý hiệu quả

Sự thiếu hụt trong quy hoạch và quản lý du lịch đã dẫn đến việc khai thác tài nguyên thiên nhiên không bền vững. Đội ngũ quản lý du lịch tại Lâm Đồng cần được đào tạo và nâng cao năng lực để có thể thực hiện các chiến lược phát triển hiệu quả hơn.

III. Phương pháp phát triển du lịch sinh thái bền vững tại Lâm Đồng

Để phát triển DLST bền vững, Lâm Đồng cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả và bền vững. Việc kết hợp giữa bảo tồn thiên nhiên và phát triển kinh tế là rất quan trọng. Các chiến lược cần được xây dựng dựa trên sự tham gia của cộng đồng địa phương và các bên liên quan.

3.1. Chiến lược bảo tồn tài nguyên thiên nhiên

Bảo tồn tài nguyên thiên nhiên là yếu tố then chốt trong phát triển DLST. Các khu bảo tồn cần được quản lý chặt chẽ để bảo vệ đa dạng sinh học và cảnh quan thiên nhiên. Việc giáo dục cộng đồng về tầm quan trọng của bảo tồn cũng rất cần thiết.

3.2. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Cộng đồng địa phương cần được khuyến khích tham gia vào các hoạt động du lịch. Việc tạo ra các sản phẩm du lịch mang tính địa phương sẽ giúp nâng cao thu nhập cho người dân và bảo tồn văn hóa truyền thống.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về du lịch sinh thái Lâm Đồng

Nghiên cứu về DLST tại Lâm Đồng đã chỉ ra rằng việc phát triển bền vững không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Các mô hình du lịch sinh thái thành công đã được áp dụng tại nhiều địa phương, tạo ra những kết quả tích cực trong việc bảo tồn tài nguyên và nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng.

4.1. Mô hình du lịch sinh thái thành công

Một số mô hình du lịch sinh thái thành công tại Lâm Đồng đã được triển khai, như các tour du lịch trải nghiệm tại các khu bảo tồn. Những mô hình này không chỉ thu hút du khách mà còn tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho cộng đồng địa phương.

4.2. Kết quả từ các nghiên cứu thực địa

Các nghiên cứu thực địa cho thấy sự gia tăng nhận thức về bảo vệ môi trường trong cộng đồng và du khách. Điều này đã góp phần tạo ra một môi trường du lịch bền vững hơn tại Lâm Đồng.

V. Kết luận và tương lai của du lịch sinh thái Lâm Đồng

Tương lai của DLST tại Lâm Đồng phụ thuộc vào khả năng quản lý và phát triển bền vững. Việc kết hợp giữa bảo tồn tài nguyên và phát triển kinh tế sẽ là chìa khóa cho sự thành công. Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, cộng đồng và doanh nghiệp để đảm bảo sự phát triển bền vững cho ngành du lịch.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Lâm Đồng cần xây dựng các chiến lược phát triển DLST rõ ràng, tập trung vào bảo tồn tài nguyên và phát triển cộng đồng. Việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng và đào tạo nguồn nhân lực cũng rất quan trọng.

5.2. Tầm quan trọng của du lịch sinh thái trong phát triển kinh tế

DLST không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng. Sự phát triển bền vững của DLST sẽ tạo ra cơ hội việc làm và cải thiện đời sống cho người dân địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Du lịch sinh thái (DLST) đã trở thành một trong những lĩnh vực phát triển nhanh nhất trong ngành du lịch toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh đô thị hóa và ô nhiễm môi trường gia tăng. Việt Nam, với hơn ¾ diện tích là đồi núi, hơn 3000 km bờ biển và hàng ngàn đảo lớn nhỏ, sở hữu đa dạng sinh học phong phú với hơn 2000 loài thực vật và trên 550 loài động vật, trong đó nhiều loài quý hiếm được ghi trong sách đỏ thế giới. Tỉnh Lâm Đồng, nằm trên ba cao nguyên Lâm Viên, Di Linh và Bảo Lộc, có khí hậu ôn hòa quanh năm, địa hình đa dạng với nhiều đỉnh núi cao gần 2000m, cùng các khu bảo tồn thiên nhiên như Bidoup Núi Bà và vườn quốc gia Cát Tiên, tạo nên tiềm năng to lớn cho phát triển DLST.

Tuy nhiên, việc khai thác DLST tại Lâm Đồng còn nhiều hạn chế do quy mô đầu tư nhỏ, thiếu quy hoạch đồng bộ, đội ngũ quản lý chưa chuyên nghiệp và chưa có cơ sở lý luận vững chắc. Nghiên cứu này nhằm đánh giá tiềm năng, hiện trạng phát triển DLST tại Lâm Đồng đến năm 2015, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển bền vững, góp phần nâng cao thu nhập, tạo việc làm và cải thiện đời sống cộng đồng địa phương. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào tài nguyên thiên nhiên, nhân văn và công tác quản lý nhà nước tại Đà Lạt - Lâm Đồng, dựa trên dữ liệu điều tra thực địa, khảo sát ý kiến các nhà quản lý, du khách và sinh viên.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình phát triển du lịch sinh thái và du lịch bền vững, bao gồm:

• Lý thuyết phát triển bền vững của Hội đồng Thế giới về Môi trường và Phát triển (WCED), nhấn mạnh sự phát triển đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại khả năng đáp ứng của các thế hệ tương lai, với ba trụ cột kinh tế, môi trường và xã hội.
• Mô hình nguyên tắc du lịch sinh thái bền vững của Pamela A. Wigh, tập trung vào cân bằng lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường, đồng thời nhấn mạnh vai trò của cộng đồng địa phương và giáo dục môi trường.
• Khái niệm và tiêu chuẩn du lịch sinh thái theo IUCN và Hiệp hội Du lịch Thế giới, định nghĩa DLST là du lịch có trách nhiệm với môi trường, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và văn hóa bản địa, đồng thời tạo lợi ích cho cộng đồng địa phương.

Các khái niệm chính bao gồm: du lịch sinh thái, du lịch bền vững, tài nguyên thiên nhiên và nhân văn, quản lý nhà nước trong du lịch, và sự tham gia của cộng đồng địa phương.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp:

• Điều tra thực địa tại các khu vực tiềm năng phát triển DLST như vườn quốc gia Cát Tiên, khu bảo tồn Bidoup Núi Bà, các điểm du lịch thác nước và rừng nguyên sinh.
• Thu thập dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo ngành, số liệu thống kê của Sở Du lịch - Thương mại Lâm Đồng, Cục Thống kê tỉnh và các tài liệu nghiên cứu liên quan.
• Khảo sát ý kiến qua bảng câu hỏi với các nhóm đối tượng gồm nhà quản lý du lịch, khách du lịch, sinh viên và cộng đồng dân cư địa phương nhằm đánh giá nhận thức, nhu cầu và các vấn đề phát sinh trong phát triển DLST.
• Phân tích dữ liệu sử dụng phần mềm SPSS để xử lý số liệu định lượng, kết hợp phân tích định tính nhằm đánh giá SWOT, xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của DLST tại Lâm Đồng.

Cỡ mẫu khảo sát khoảng vài trăm người, được chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích tại các điểm du lịch trọng điểm và cộng đồng dân cư liên quan. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2005 đến 2007, đảm bảo tính cập nhật và toàn diện.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tiềm năng tài nguyên phong phú: Lâm Đồng có diện tích rừng tự nhiên chiếm 63,26% diện tích tự nhiên với hơn 591.000 ha rừng nguyên sinh, đa dạng sinh học cao với 246 loài thực vật quý hiếm, 128 họ động vật thuộc 31 bộ, trong đó có nhiều loài đặc hữu và quý hiếm. Khí hậu mát mẻ quanh năm, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển các loại hình DLST như sinh thái rừng, nghỉ dưỡng, nghiên cứu khoa học.

2. Hiện trạng phát triển DLST còn hạn chế: Hệ thống cơ sở lưu trú đạt tiêu chuẩn chỉ chiếm khoảng 7,8% tổng số khách sạn, với công suất sử dụng phòng năm 2006 đạt 58%. Các sản phẩm DLST còn đơn điệu, chưa có sự đa dạng và đặc trưng riêng biệt. Cơ sở hạ tầng giao thông chưa đồng bộ, nhiều điểm du lịch khó tiếp cận trong mùa mưa. Công tác quản lý nhà nước còn yếu kém, đặc biệt trong quản lý giá cả, thuế và kiểm soát “cò mồi”.

3. Thị trường khách du lịch tăng trưởng không ổn định: Tổng lượt khách du lịch đến Lâm Đồng tăng nhưng chưa ổn định, khách quốc tế tăng trưởng trung bình 3,35%/năm, khách nội địa tăng 15,64%/năm. Khách quốc tế có khả năng chi trả cao (500 – 2.000 USD/chuyến), thời gian lưu trú dài (17-25 ngày), trong khi khách nội địa chi tiêu thấp, thời gian lưu trú ngắn (1-3 ngày).

4. Nhận thức và tham gia của cộng đồng còn hạn chế: Ý thức bảo vệ môi trường và tài nguyên du lịch của cộng đồng dân cư chưa cao, dẫn đến các tác động tiêu cực như suy thoái môi trường, ô nhiễm và mất cân bằng sinh thái. Đội ngũ cán bộ quản lý và hướng dẫn viên du lịch thiếu chuyên môn, chỉ khoảng 6% có trình độ đại học trở lên.

Thảo luận kết quả

Các số liệu cho thấy Lâm Đồng sở hữu nguồn tài nguyên thiên nhiên và văn hóa đặc sắc, là nền tảng vững chắc để phát triển DLST bền vững. Tuy nhiên, sự phát triển chưa tương xứng với tiềm năng do nhiều yếu tố nội tại và ngoại cảnh. Cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng nhu cầu, đặc biệt là giao thông và dịch vụ lưu trú, làm giảm sức hấp dẫn đối với khách du lịch cao cấp. Công tác quản lý nhà nước còn nhiều bất cập, gây khó khăn cho việc thu hút đầu tư và kiểm soát hoạt động du lịch.

So sánh với các nước Mỹ La Tinh như Mê-hi-cô và Cô-xta-Ri-ca, nơi DLST phát triển mạnh mẽ với tốc độ tăng trưởng khách DLST gấp ba lần trong vòng vài năm và thu nhập du lịch tăng 10-30% mỗi năm, Lâm Đồng cần học hỏi kinh nghiệm về quy hoạch, quản lý và phát triển sản phẩm đa dạng, đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng và đào tạo nguồn nhân lực chuyên nghiệp.

Việc phát triển DLST không chỉ góp phần tăng trưởng kinh tế mà còn bảo tồn đa dạng sinh học và văn hóa bản địa, tạo việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng dân cư. Dữ liệu khảo sát cho thấy du khách ưa thích các hoạt động dã ngoại, đi bộ trong rừng và tham quan nghiên cứu đa dạng sinh học, điều này cần được khai thác hiệu quả hơn trong các sản phẩm du lịch.

Biểu đồ và bảng số liệu có thể minh họa rõ sự phân bố khách du lịch theo loại hình, mức độ hài lòng của khách, công suất sử dụng phòng lưu trú và đánh giá công tác quản lý nhà nước, giúp các nhà quản lý có cái nhìn trực quan để điều chỉnh chiến lược phát triển.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đa dạng hóa và nâng cao chất lượng sản phẩm DLST

   • Phát triển các tour chuyên đề như du lịch nghiên cứu khoa học, du lịch văn hóa dân tộc, du lịch mạo hiểm kết hợp nghỉ dưỡng.
   • Thời gian thực hiện: 2010-2015.
   • Chủ thể: Sở Du lịch, các doanh nghiệp lữ hành, cộng đồng địa phương.

2. Cải thiện cơ sở hạ tầng và dịch vụ du lịch

   • Đầu tư nâng cấp hệ thống giao thông đến các điểm DLST, xây dựng cơ sở lưu trú đạt chuẩn quốc tế, phát triển dịch vụ vui chơi giải trí phù hợp với DLST.
   • Thời gian: 2008-2015.
   • Chủ thể: UBND tỉnh, các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

3. Nâng cao năng lực quản lý và đào tạo nguồn nhân lực

   • Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý du lịch sinh thái, nghiệp vụ hướng dẫn viên DLST cho cán bộ và nhân viên địa phương.
   • Thời gian: 2008-2012.
   • Chủ thể: Sở Du lịch, các trường đào tạo chuyên ngành, tổ chức quốc tế hỗ trợ.

4. Tăng cường công tác quản lý nhà nước và bảo vệ môi trường

   • Xây dựng và thực thi các quy định nghiêm ngặt về bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, kiểm soát tác động môi trường của hoạt động du lịch.
   • Thời gian: 2008-2015.
   • Chủ thể: UBND tỉnh, Sở Tài nguyên Môi trường, các cơ quan chức năng.

5. Khuyến khích sự tham gia và hưởng lợi của cộng đồng địa phương

   • Phát triển du lịch cộng đồng, hỗ trợ các ngành nghề truyền thống, chia sẻ lợi ích kinh tế từ DLST với người dân địa phương.
   • Thời gian: 2009-2015.
   • Chủ thể: Các tổ chức phi chính phủ, chính quyền địa phương, doanh nghiệp du lịch.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý và hoạch định chính sách du lịch

   • Lợi ích: Cơ sở khoa học để xây dựng chiến lược phát triển DLST bền vững, quy hoạch và quản lý hiệu quả tài nguyên du lịch.
   • Use case: Xây dựng kế hoạch phát triển du lịch tỉnh, điều chỉnh chính sách thu hút đầu tư.

2. Doanh nghiệp lữ hành và nhà đầu tư du lịch

   • Lợi ích: Hiểu rõ tiềm năng, thị trường và các thách thức trong phát triển DLST tại Lâm Đồng để đầu tư hiệu quả.
   • Use case: Thiết kế sản phẩm du lịch sinh thái, lựa chọn địa điểm đầu tư phù hợp.

3. Cộng đồng dân cư địa phương và các tổ chức phi chính phủ

   • Lợi ích: Nâng cao nhận thức về vai trò của DLST, tham gia bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế địa phương.
   • Use case: Tham gia các dự án du lịch cộng đồng, phát triển nghề truyền thống gắn với du lịch.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành du lịch, môi trường

   • Lợi ích: Tài liệu tham khảo về lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và thực trạng phát triển DLST tại Việt Nam.
   • Use case: Nghiên cứu chuyên sâu, phát triển đề tài luận văn, luận án liên quan.

Câu hỏi thường gặp

1. Du lịch sinh thái khác gì so với du lịch thông thường?
   Du lịch sinh thái tập trung vào trải nghiệm thiên nhiên và văn hóa bản địa, đồng thời bảo vệ môi trường và hỗ trợ cộng đồng địa phương, trong khi du lịch thông thường có thể không chú trọng đến yếu tố bền vững và bảo tồn.

2. Lâm Đồng có những điểm mạnh nào để phát triển DLST?
   Lâm Đồng có khí hậu ôn hòa, đa dạng sinh học phong phú, nhiều khu bảo tồn thiên nhiên, di tích văn hóa và cảnh quan đẹp như thác Pongour, hồ Tuyền Lâm, vườn quốc gia Cát Tiên, tạo điều kiện thuận lợi cho DLST.

3. Những khó khăn chính trong phát triển DLST tại Lâm Đồng là gì?
   Bao gồm cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, quản lý nhà nước yếu kém, thiếu nguồn nhân lực chuyên môn, sản phẩm du lịch đơn điệu và nhận thức cộng đồng còn hạn chế.

4. Làm thế nào để cộng đồng địa phương tham gia hiệu quả vào DLST?
   Thông qua đào tạo nâng cao nhận thức, phát triển du lịch cộng đồng, hỗ trợ nghề truyền thống và chia sẻ lợi ích kinh tế từ hoạt động du lịch.

5. Các nhà đầu tư cần lưu ý gì khi đầu tư vào DLST tại Lâm Đồng?
   Cần tuân thủ quy hoạch, bảo vệ môi trường, phối hợp với cộng đồng địa phương, đầu tư vào sản phẩm đa dạng và bền vững, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách.

Kết luận

• Lâm Đồng sở hữu tiềm năng tài nguyên thiên nhiên và văn hóa phong phú, là nền tảng vững chắc để phát triển du lịch sinh thái bền vững.
• Hiện trạng phát triển DLST còn nhiều hạn chế về cơ sở hạ tầng, quản lý, sản phẩm và nguồn nhân lực, chưa khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có.
• Nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ, cải thiện quản lý và tăng cường sự tham gia của cộng đồng địa phương.
• Việc phát triển DLST tại Lâm Đồng góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương, bảo tồn môi trường và văn hóa, tạo việc làm và nâng cao đời sống người dân.
• Các bước tiếp theo cần tập trung vào thực hiện quy hoạch đồng bộ, đào tạo nguồn nhân lực, thu hút đầu tư và nâng cao nhận thức cộng đồng để phát triển DLST bền vững đến năm 2015 và xa hơn.

Hành động ngay hôm nay để góp phần phát triển du lịch sinh thái Lâm Đồng bền vững và hiệu quả!

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM VÕ THỊ KHIẾT PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI LÂM ĐỒNG ĐẾN NĂM 2015 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2007 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI MỞ ĐẦU Du lịch nói chung và DLST nói riêng ngày nay đã và đang phát triển nhanh chóng trong phạm vi nhiều quốc gia trên thế giới, ngày càng thu hút được sự quan tâm rộng rãi của các tầng lớp dân cư trong xã hội. Đặc biệt trong hai thập kỷ qua khi mà các nhà máy, các xí nghiệp ngày càng phát triển, dân số không ngừng gia tăng, đô thị hóa và tập trung dân cư, khu công nghiệp với nhiều nhà máy, khói bụi giao thông …đang là vấn nạn thì việc tìm về với tự nhiên là nhu cầu tất yếu. DLST đang có chiều hướng phát triển và trở thành một bộ phận có tốc độ tăng trưởng mạnh nhất về tỷ trọng trong ngành du lịch. Nơi nào còn giữ nhiều khu thiên nhiên, có được sự cân bằng sinh thái thì nơi đó sẽ có tiềm năng phát triển tốt về DLST và thu hút được nguồn du khách lớn, lâu dài và ổn định, từ đó, sẽ mang lại những lợi ích kinh tế to lớn góp phần làm tăng thu nhập quốc dân, tạo nhiều cơ hội về việc làm, cải thiện đời sống, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng đồng dân cư ở các địa phương, nhất là ở những nơi có các khu bảo tồn thiên nhiên, các cảnh quan thiên nhiên và di tích văn hóa hấp dẫn. Nằm ở vành đai khí hậu nhiệt đới, lãnh thổ Việt Nam trải dài trên 150 vĩ tuyến với ¾ địa hình là đồi núi và cao nguyên, có hơn 3000km bờ biển và hàng ngàn đảo lớn nhỏ. Việt Nam được đánh giá là nơi có nhiều cảnh quan đặc sắc và các hệ sinh thái điển hình với nền văn hóa đa dạng của 54 dân tộc anh em. Tính đa dạng sinh học được đánh giá là cao so với nhiều quốc gia trên thế giới. Theo số liệu điều tra mới nhất có trên 2000 loài thực vật, trên 550 loài động vật đã được đăng ký, trong đó có nhiều loại đặc hữu quý hiếm ghi trong sách đỏ của thế giới. Đây chính là những tiềm năng tài nguyên to lớn và đặc sắc tạo nên sự thuận lợi phát triển DLST ở Việt Nam nói chung và Lâm Đồng nói riêng. Tỉnh Lâm Đồng là một địa phương được nhiều người biết đến thông qua điều kiện khí hậu , cảnh quan môi trường cho phát triển du lịch và du lịch nghỉ dưỡng. Bên cạnh đó, Lâm Đồng còn có tiềm năng DLST rất lớn nhờ địa hình trải dài trên 3 cao nguyên Lâm Viên – Di Linh và Bảo Lộc. Trên cao nguyên này, nhiều đồi núi được hình thành từ rất sớm, đặc biệt khu vực thành phố Đà Lạt có địa hình TIEU LUAN MOI download : [e-mail] cao trên 1000m và có nhiều đỉnh núi cao gần 2000m so với mặt nước biển, khí hậu mát mẻ, ôn hòa quanh năm và có rất nhiều cảnh đẹp. Các đặc trưng nêu trên là tiềm năng và thế mạnh của tỉnh Lâm Đồng để phát triển du lịch nói chung và DLST nói riêng với nhiều loại hình: sinh thái vùng núi cao, sinh thái vùng chuyển tiếp miền núi và trung du, sinh thái khu rừng bảo tồn thiên nhiên Bidoup Núi Bà và vườn quốc gia Cát Tiên. Tuy nhiên, việc đầu tư khai thác các loại hình DLST ở tỉnh Lâm Đồng vẫn còn nhiều hạn chế. Các điểm du lịch như: núi Voi, Langbian, thác Pongour, thác Đạmbri, khu du lịch rừng Madagui, khu du lịch Tuyền lâm… cũng mới chỉ dừng lại ở việc khai thác phục vụ du lịch tự nhiên, du lịch cảnh quan…các điểm du lịch này đã và đang bắt đầu bộc lộ một số tác động ảnh hưởng xấu đến môi trường cảnh quan, văn hóa. Nguyên nhân là do: quy mô đầu tư còn nhỏ, thiếu quy hoạch, chưa đồng bộ, đội ngũ những người làm công tác quản lý chưa có kinh nghiệm và chưa có đủ những cơ sở lý luận vững chắc về du lịch sinh thái, chưa tiến hành điều tra khảo sát đánh giá kỹ lưỡng và toàn diện về tài nguyên du lịch tự nhiên cũng như các điều kiện khác để phát triển du lịch sinh thái. Vì vậy, việc nghiên cứu tìm ra những giải pháp để “phát triển DLSTLâm Đồng đến 2015” và những năm tiếp theo là rất cần thiết . * Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: - Đối tượng nghiên cứu: bao gồm những nhân tố ảnh hưởng đến lĩnh vực phát triển DLST của Lâm Đồng như: tài nguyên thiên nhiên, tài nguyên nhân văn, công tác quản lý nhà nước trên các lĩnh vực nói chung và lĩnh vực du lịch nói riêng, trình độ chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ quản lý, đội ngũ nhân viên, hướng dẫn viên du lịch của Lâm Đồng. - Phạm vi nghiên cứu: xuất phát từ tính chất và đặc điểm của sản phẩm DLST tại Lâm Đồng một lĩnh vực hoạt động còn non trẻ và mới mẻ nên đề tài này chỉ ngừng lại ở giới hạn nghiên cứu nhất định, đó là, nghiên cứu, khảo sát những tài nguyên thiên nhiên, những yếu tố môi trường tự nhiên, môi trường xã hội có tác động đến môi trường sinh thái tại Đà Lạt - LâmĐồng hiện nay. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] * Phương pháp nghiên cứu: - Trong quá trình thực hiện luận văn đã sử dụng các phương pháp điều tra thực địa tại các khu vực có khả năng phát triển DLST, thu thập dữ liệu thứ cấp, điều tra qua bảng câu hỏi để thăm dò ý kiến của các nhà quản lý hữu quan, khách du lịch, sinh viên. Từ đó, tiến hành phân tích số liệu qua điều tra, khảo sát để thấy được những mặt mạnh, mặt yếu, cơ hội, thách thức của DLST tỉnh Lâm Đồng hiện nay nhằm đưa ra các giải pháp cụ thể mang tính khả thi trong thời gian tới. Phát triển DLST đúng nghĩa không chỉ góp phần vào việc phát triển du lịch bền vững mà còn đóng góp tích cực vào tiến trình phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Lâm Đồng. Hy vọng kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ góp phần giúp cho các nhà quản lý du lịch tỉnh Lâm Đồng định ra được chiến lược và các giải pháp để phát triển DLST một cách có định hướng, đồng thời khai thác có hiệu quả thế mạnh vốn có của tỉnh là nguồn tài nguyên tự nhiên và nhân văn phong phú để phát triển du lịch bền vững. Tuy nhiên,điểm hạn chế của luận văn là:thời gian nghiên cứu chưa nhiều, phạm vi nghiên cứu chưa rộng, báo cáo đề tài không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong nhận được những ý kiến đóng góp của quý thầy cô, của các bạn đồng môn, của các cơ quan ban ngành và của những ai quan tâm đến sự phát triển của DLST tại Lâm Đồng . TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -1- CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ DU LỊCH SINH THÁI 1.1 Đại cương về du lịch sinh thái: 1.1 Khái niệm về du lịch sinh thái: Ngày nay, xu hướng chung của toàn thế giới coi du lịch nói chung và DLST nói riêng như là nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá, DLST đã và đang trên đà chuyển mình và đã trở nên phổ biến đối với những người yêu thiên nhiên, xuất phát từ các trăn trở về môi trường, kinh tế và xã hội, một trong những cách thức để trả nợ cho môi trường tự nhiên và làm tăng giá trị của các khu bảo tồn thiên nhiên còn lại. DLST là một khái niệm tương đối mới và đã nhanh chóng thu hút được sự quan tâm của nhiều người hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Đối với một số người, DLST chỉ đơn giản là sự ghép nối ý nghĩa của 2 khái niệm “du lịch” và “sinh thái” vốn đã quen thuộc từ lâu. Tuy nhiên, đứng ở góc nhìn rộng hơn, tổng quát hơn thì một số người quan niệm rằng: DLST là một loại hình du lịch thiên nhiên. Với cách tiếp cận này, mọi hoạt động của du lịch có liên quan đến thiên nhiên: tắm biển, leo núi… đều được hiểu là DLST DLST có thể được biết dưới nhiều tên gọi khác nhau: - Du lịch thiên nhiên (Natural tourism) - Du lịch dựa vào thiên nhiên (Natural – bassed tourism) - Du lịch môi trường (Environimental tourism) - Du lịch thám hiểm (Adventur tourism) - Du lịch xanh (Green tourism) - Du lịch bản xứ (Indigenous tourism) - Du lịch nhà tranh (Cottage tourism) - Du lịch bền vững (Sustainble tourism) … DLST bắt nguồn từ du lịch thiên nhiên và du lịch ngoài trời. Có người quan niệm DLST là loại hình du lịch có lợi cho sinh thái, ít có những tác động tiêu cực đến sự tồn tại và phát triển của hệ sinh thái, nơi diễn ra các hoạt động du lịch. Cũng TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -2- có ý kiến cho rằng: DLST đồng nghĩa với du lịch đạo lý, du lịch có trách nhiệm, du lịch xanh, du lịch có lợi cho môi trường hay có tính bền vững.2 Định nghĩa về DLST của một số tổ chức và các nước trên thế giới: * Tổ chức bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN: International Union for Conservation of Nature): DLST là tham quan và du lịch có trách nhiệm với môi trường tại các điểm tự nhiên không bị tàn phá để thưởng thức thiên nhiên và các đặc điểm văn hóa đã tồn tại trong quá khứ hoặc đang hiện hành, qua đó khuyến khích hoạt động bảo vệ, hạn chế những tác động tiêu cực do khách tham quan gây ra và tạo ra ích lợi cho những người địa phương tham gia tích cực (ceballos-lascurain,1996) * Hiệp hội DLST thế giới: DLST là du lịch có trách nhiệm đối với các khu thiên nhiên, nơi môi trường được bảo tồn và lợi ích của nhân dân địa phương được đảm bảo. * Hiệp hội du lịch Hoa kỳ: “DLST là du lịch có mục đích với các khu tự nhiên, hiểu biết về lịch sử văn hóa và lịch sử tự nhiên của môi trường, không làm biến đổi tình trạng của hệ sinh thái, đồng thời có cơ hội để phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường” * Hiệp hội du lịch Australia: “DLST là du lịch dựa vào thiên nhiên định hướng về môi trường tự nhiên và nhân văn, được quản lý một cách bền vững và có lợi cho sinh thái” 1.