CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI VÀ ĐẶC ĐIỂM MẪU NGHIÊN CỨU. Một số khái niệm liên quan. Khái niệm Cộng đồng. Khái niệm Du lịch cộng đồng.
Văn hóa, văn hóa truyền thống. Bảo tồn văn hóa truyền thống. Các lý thuyết áp dụng cho đề tài. Lý thuyết phát triển cộng đồng.
Lý thuyết các bên liên quan. Câu hỏi và Giả thuyết nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Giả thuyết nghiên cứu.
Khung phân tích. Đặc điểm mẫu nghiên cứu. Nguồn dữ liệu của đề tài. Chọn mẫu nghiên cứu.37 CHƯƠNG 2: TIỀM NĂNG VÀ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI HUYỆN LẠC DƯƠNG TỈNH LÂM ĐỒNG.
Tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng tại huyện Lạc Dương. Tiềm năng về điều kiện tự nhiên…………………………………………. Tiềm năng về văn hóa – xã hội tại xã Lát, huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng……. Tiềm năng phát triển nông nghiệp và du lịch dựa vào đặc điểm tự nhiên và xã hội………………………………………………………………………………….
Thực trạng phát triển du lịch cộng đồng tại xã Lát, huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng…………………………………………………………………………………. Thực trạng phát triển các hoạt động du lịch cộng đồng ở huyện Lạc Dương…….2 Thực trạng phát triển du lịch cộng đồng theo đánh giá của người dân địa phương tại xã Lát, huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng .57 CHƯƠNG 3: SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN VÀO DU LỊCH CỘNG ĐỒNG TẠI XÃ LÁT, HUYỆN LẠC DƯƠNG, TỈNH LÂM ĐỒNG .1 Nhận thức và thái độ của người dân về du lịch cộng đồng tại xã Lát, huyện Lạc Dương……. Nhận thức của người dân địa phương về du lịch cộng đồng. Thái độ của người dân địa phương khi tham gia du lịch cộng đồng.
Đánh giá tiềm năng tham gia du lịch cộng đồng của cộng đồng dân cư tại địa phương………. Thực trạng sự tham gia của người dân đối với du lịch cộng đồng tại xã Lát, huyện Lạc Dương. Thực trạng các hình thức cộng đồng dân cư khi tham gia vào du lịch cộng đồng…………………………………………………………………………………. Hình thức và sản phẩm du lịch thu hút sư tham gia của người dân địa phương vào phát triển du lịch cộng đồng.
Những khó khăn và thách thức trong quá trình tham gia phát triển du lịch cộng đồng của người dân. Nhu cầu hỗ trợ của người dân trong tham gia phát triển du lịch cộng tại xã Lát, huyện Lạc Dương. 82 CHƯƠNG 4: BẢO TỒN VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH CỘNG ĐỒNG. Bảo tồn văn hóa truyền thống trong phát triển du lịch cộng đồng.
Bảo tồn văn hóa cồng chiêng. Bảo tồn văn hóa làng dệt thổ cẩm vài nét đặc trung về buôn văn hóa B’nơ C…………. Giải pháp phát triển du lịch cộng đồng gắn liền với bảo tồn văn hóa truyền thống………………. Đề xuất một số giải pháp phát triển du lịch cộng đồng tại xã Lát, huyện Lạc Dương…….
Hạn chế của đề tài……………………………………………………………. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo………………………………………….113 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài Du lịch là ngành công nghiệp “không khói” của các quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới. Với những đặc điểm như đảm bảo hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội bền vững, lưu giữ được dấu ấn về văn hóa, ngành nghề của các dân tộc.
du lịch đã và đang nhận được sự quan tâm chỉ đạo, hỗ trợ phát triển của Đảng, Nhà nước ta. Gần đây nhất, Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 16/01/2017 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn quán triệt mục tiêu: “Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn là định hướng chiến lược quan trọng để phát triển đất nước, tạo động lực thúc đẩy sự phát triển của các ngành, lĩnh vực khác”. Du lịch cộng đồng (CBT – Community Based Tourism) được xem là một trong những loại hình du lịch tiêu biểu hướng đến phát triển du lịch bền vững với ba mục tiêu quan trọng nhằm đem lại lợi ích kinh tế, bảo vệ môi trường tự nhiên và bảo tồn giá trị văn hóa bản địa trong đó đặc biệt nhấn mạnh đến việc trao quyền cho cộng đồng địa phương trong phát triển du lịch. Sự tham gia của người dân vào hoạt động du lịch ở các mức độ khác nhau không chỉ góp phần nâng cao nhận thức, cải thiện sinh kế cho chính người dân mà còn giúp bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa địa phương.
Lâm Đồng là một tỉnh miền núi phía Nam Tây nguyên, địa bàn sinh sống của các cộng đồng dân tộc thiểu số như Churu, Mạ, K’Ho, M’Nông … vì thế Lâm Đồng có nhiều lễ hội văn hóa, làng nghề truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc bản địa. Loại hình du lịch cộng đồng mang lại cho du khách những trải nghiệm nhiều hơn về cuộc sống của người dân tộc bản địa tại Lâm Đồng. Nằm kề cận thành phố Đà Lạt, huyện Lạc Dương được nhìn nhận là một địa phương có nhiều lợi thế trong phát triển du lịch. Những năm gần đây, cứ 4 du khách đến Đà Lạt, thì có 1 du khách tìm đường đến với Lạc Dương.
Không phải đơn thuần chỉ bởi sức quyến rũ của Khu du lịch Thung lũng Vàng, sự hùng vĩ của Lang Biang huyền thoại, nét hoang dã của Khu du lịch Làng Cù Lần, vẻ đẹp của rừng nguyên sinh Bidoup Núi Bà; mà sức hút kỳ lạ đó còn được làm nên bởi văn hóa bản địa của một vùng địa nhân văn giàu bản sắc của đồng bào K’Ho (Cill, Lạch) đang sinh sống dưới chân núi Lang Biang. Họ là những chủ nhân đã làm nên di sản Không gian văn hóa 1 cồng chiêng Tây Nguyên, một kiệt tác văn hóa phi vật thể của nhân loại1. Có thể nói, sự ra đời và hoạt động của các đội nhóm văn hóa cồng chiêng phục vụ du lịch đã góp phần đánh thức cả cộng đồng cùng vào cuộc gìn giữ bảo tồn những nét đẹp văn hóa truyền thống. Nhờ vậy các giá trị văn hóa đã được khôi phục lại và hồi sinh trong chính cộng đồng dân cư nơi đã sản sinh ra nó.
Và từ đó cũng kéo theo sự phát triển mạnh các nghề truyền thống như: dệt thổ cẩm, đan lát, nấu rượu cần. Tuy nhiên, có lợi nhuận thì có cạnh tranh, từ đó sinh ra những biến tướng, lệch lạc, làm “mới” cồng chiêng để thu hút du khách giữa các đội, nhóm. Với định hướng đặt ra là: Sử dụng di sản văn hóa như một sản phẩm văn hóa phục vụ du lịch, chứ không biến di sản văn hóa thành một dịch vụ giải trí phục vụ du lịch. Đứng trước vấn đề này, đồng chí Nguyễn Quốc Kỳ - Phó Chủ tịch UBND huyện Lạc Dương cho biết: Huyện đã không ngừng chấn chỉnh các hoạt động biểu diễn, trang phục, nhạc cụ; kịp thời chấn chỉnh, ngăn chặn xu hướng thương mại hóa, sân khấu hóa làm mất đi bản sắc của không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên.
Cụ thể huyện đã quan tâm giải quyết nhiều vấn đề nhằm duy trì hoạt động của các nhóm cồng chiêng như: cấp phép hoạt động biểu diễn; kiểm tra chất lượng, nội dung chương trình biểu diễn đảm bảo tính truyền thống của văn hóa cồng chiêng, và hàm lượng nghệ thuật cao; mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển, biến tấu; chọn lọc giá trị văn hóa để biểu diễn phục vụ khách; cơ sở vật chất phục vụ biểu diễn; vệ sinh an toàn thực phẩm kiểm tra, an ninh trật tự2… Như vậy, xã Lát huyện Lạc Dương cần được khai thác tối đa các tiềm năng phát triển du lịch dựa vào cộng đồng, tạo thêm nhiều sản phẩm du lịch của cộng đồng dân cư, gắn kết kinh tế du lịch với việc bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, tạo điều kiện cho người nghèo, dân tộc,… được tham gia cung cấp các sản phẩm du lịch để cải thiện, xóa đói và giảm nghèo. Nhưng việc dung hòa giữa lợi ích kinh tế từ du lịch và gắn du lịch với việc bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc vẫn đang là một bài toán lớn. Vì vậy, tôi lựa chọn chủ đề cho luận văn là “Phát triển du lịch cộng đồng và bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống (Điển cứu tại Xã Lát, huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng)” với mong muốn sẽ góp một phần giải đáp cho bài toán lớn về du lịch nói trên.vn/dulich/201403/phat-trien-du-lich-tu-suc-hut-van-hoa-ban-dia-2313576/ 2 http://baolamdong.vn/dulich/201403/phat-trien-du-lich-tu-suc-hut-van-hoa-ban-dia-2313576/ 2 2. Tổng quan tình hình nghiên cứu Khái niệm du lịch cộng đồng đã được biết đến cách đây hơn 20 năm khi các nhà nghiên cứu trên thế giới đề cập đến vấn đề về sự tham gia của cộng đồng vào hoạt động du lịch (Pimrawee, R., 2005) và cho đến nay ở Việt Nam loại hình du lịch cộng đồng đã không còn xa lạ với người dân tại một số địa phương cũng như đối với du khách.
Do vậy, việc nghiên cứu phát triển du lịch cộng đồng ngày càng được quan tâm, nghiên cứu sâu sắc không chỉ trên thế giới mà còn ở trong nước thông qua một số công trình nghiên cứu tiêu biểu như sau: 2. Các nghiên cứu về lý thuyết, bộ tiêu chí đánh giá tiềm năng và thực trạng của du lịch dựa vào cộng đồng Van der Stoep, G.A (2000), Community tourism development, CABI Publishing. Bài viết mô tả các xu hướng và kích hoạt để phát triển du lịch cộng đồng. Các lực lượng duy trì cho sự tham gia của cộng đồng dài hạn bao gồm: cộng đồng mua vào và trao quyền; giảm tiềm năng của các vụ kiện sử dụng để ngăn chặn các dự án phát triển đặc biệt; sự hiểu biết tốt hơn của người dân về lịch sử, văn hóa của cộng đồng và các nguồn tài nguyên thiên nhiên; tăng ý thức về bản sắc cộng đồng và niềm tự hào; bảo vệ những nơi linh thiêng và tài nguyên nhạy cảm; phát triển và nâng cao tiện nghi cộng đồng dân cư; cơ hội để chia sẻ tài nguyên; giữ lợi nhuận trong cộng đồng.
Akama và Kieti (2003) tiến hành nghiên cứu khám phá mức độ hài lòng của khách du lịch đối với các chuyến đi săn và hoạt động du lịch sinh thái tại công viên quốc gia Kenya. Nghiên cứu sử dụng mô hình SERVQUAL phân tích sự hài lòng liên quan đến 6 yếu tố là tính hữu hình, độ tin cậy, sự đáp ứng, đảm bảo, sự đồng cảm và giá cả. Thông qua việc phỏng vấn 200 khách du lịch với 28 biến quan sát, kết quả cho thấy 70% du khách được phỏng vấn hài lòng với chất lượng dịch vụ tại công viên Kathleen L.Andereck (2005), Residents’ perceptions of community tourism impacts”, Annals of Tourism Research, Volume 32, Issue 4, page 1056-1076. Nghiên cứu này khảo sát nhận thức về tác động của du lịch đối với cộng đồng dân cư.