CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRƯỜNG CAO ĐẲNG 1. Tổng quan những công trình nghiên cứu liên quan Triển khai chỉ thị 40-CT/TW của Ban Bí thư Trưng ương Đảng về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý. Các cơ sở đào tạo đã chỉ đạo thực hiện một cách nghiêm túc công tác xây dựng, phát triển đội ngũ giáo viên và đều nhận thấy đây là một hoạt động quan trọng hàng đầu, đảm bảo cho sự phát triển bền vững của nhà trường. Nghiên cứu về đội ngũ giáo viên còn được thể hiện dưới góc độ quản lý giáo dục ở cấp vĩ mô và vi mô.
Nhiều hội thảo khoa học về chủ đề đội ngũ giáo viên dưới góc độ quản lý giáo dục theo ngành, bậc học đã được thực hiện. Có thể kể đến một số đề tài nghiên cứu của một số tác giả như: Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Quốc Chí hay Trần Khánh Đức với “Chính sách Quốc gia về phát triển đội ngũ giảng viên đại học Việt Nam”[12] và đề tài “Phát triển đội ngũ giảng viên trường cao đẳng xây dựng công trình đô thị - Bộ xây dựng” của tác giả Mai Xuân Trường, đăng trên tạp chí khoa học và công nghệ, đại học Đà Nẵng [28] v. Trong những năm gần đây, nhiều luận văn tốt nghiệp đã đề cập nghiên cứu các vấn đề thuộc lĩnh vực quản lý nhân sự trong giáo dục, trong đó có vấn đề phát triển đội ngũ giảng viên. Có thể kể đến một số tác giả như: tác giả Nguyễn Thị Quỳnh Lan, nghiên cứu về “phát triển đội ngũ giảng viên tại viện Đại học mở Hà Nội giai đoạn hiện nay”[18]; nghiên cứu của tác giả Đào Thị Hồng Thủy về “Xây dựng đội ngũ giảng viên nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của trường cao đẳng du lịch Hà Nội”[26] hay nghiên cứu của tác giả Phan Huy Hoàng về “Phát triển đội ngũ giảng viên trường cao đẳng nghề cơ khí nông nghiệp trong giai đoạn hiện nay” [16] v.
LUAN VAN CHAT LUONG download6 : add luanvanchat@agmail.com Sau khi tìm hiểu các nghiên cứu trên có thể đưa ra một số nhận xét cơ bản như sau: - Nghiên cứu về đội ngũ giảng viên được triển khai ở nhiều cơ sở giáo dục và đào tạo, đặc biệt được quan tâm trên phương diện quản lý giáo dục. - Các nghiên cứu về phát triển đội ngũ giảng viên được tập trung và hai mặt chính: nghiên cứu ở các cấp đào tạo và nghiên cứu ở các sở giáo dục. - Chưa có nghiên cứu cụ thể về phát triển đội ngũ giảng viên trường cao đẳng công nghệ Hà Nội. Như vậy, nghiên cứu về “Phát triển đội ngũ giảng viên Trường Cao đẳng Công nghệ Hà Nội” là vấn đề mới, cần được nghiên cứu một cách cụ thể.
Những khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài nghiên cứu 1. Khái niệm quản lý, quản lý giáo dục 1. Khái niệm quản lý: Khi nghiên cứu về cơ sở khoa học quản lý tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng: “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra.1: Mối liên hệ các chức năng quản lý Chỉ đạo Tổ chức Thông Kiểm tra, thực hiện tin đánh giá Lập kế hoạch LUAN VAN CHAT LUONG download7 : add luanvanchat@agmail. Khái niệm quản lý giáo dục Khi nghiên cứu về Giáo dục, tác giả Đặng Quốc Bảo cho rằng: “Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quan là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội”.
8] Đồng thời theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang khi nghiên cứu về Quản lý Giáo dục quan niệm: “Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà mục tiêu là điểm hội tụ là quá trình dạy học - giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng mới về chất” [24, tr. Khái niệm đội ngũ, giảng viên, đội ngũ giảng viên 1. Đội ngũ Khái niệm đội ngũ dùng trong các tổ chức xã hội một cách khá rộng rãi như: Đội ngũ tri thức, đội ngũ thanh niên xung phong, ĐNGV,……Các khái niệm đó đều xuất phát từ cách hiểu thuật ngữ quân sự về đội ngũ, đó là gồm nhiều người, tập hợp thành một lực lượng, hàng ngũ chỉnh tề. Tuy nhiên ở một nghĩa bao quát nhất chúng ta hiểu: Đội ngũ là tập hợp một số đông người, hợp thành một lực lượng để thực hiện một hay nhiều chức năng, có thể cùng hoặc khác nhau về nghề nghiệp, nhưng có chung mục đích xác định; họ làm việc theo kế hoạch và gắn bó với nhau về lợi ích vật chất và tinh thần.
Như vậy, khái niệm về đội ngũ có thể được hiểu và diễn đạt theo nhiều cách khác nhau, nhưng đều thống nhất: Đó là một nhóm người, một tổ chức, tập hợp thành một lực lượng để thực hiện mục tiêu nhất định. LUAN VAN CHAT LUONG download8 : add luanvanchat@agmail. Giảng viên Theo điều 70 luật Giáo dục năm 2005 được Quốc hội nước Công hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 14 tháng 6 năm 2005 qui định rõ. “Nhà giáo là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, cơ sở giáo dục khác.
Nhà giáo giảng dậy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp gọi là giáo viên; ở các cơ sở giáo dục ĐH, CĐ nghề được gọi là giảng viên” [25, tr. Đội ngũ giảng viên Đội ngũ giảng viên là tập hợp những nhà giáo giảng dạy ở các cơ sở giáo dục cao đẳng, đại học có chung nhiệm vụ, vai trò và trách nhiệm nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục được quy định tại Luật Giáo dục, Điều lệ và quy chế trường học. Phát triển đội ngũ giảng viên 1. Phát triển Trong triết học, theo phép biện chứng duy vật “ Phát triển” là khái niệm dùng để “khái quát quá trình vận động từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn”.
Trong quá trình phát triển sự vật hiện tượng chuyển hóa sang chất mới, cao hơn; làm cho cơ cấu tổ chức, phương thức vận động và chức năng của sự vật ngày càng hoàn thiện hơn. Phát triển được hiểu là sự thay đổi, chuyển biến tạo ra cái mới theo hướng tích cực, tốt hơn hay nói theo cách khác phát triển là nói xu hướng đi lên của sự vật, hiện tượng để ngày càng hoàn thiện hơn. Phát triển còn là sự biến đổi kế tiếp của sự vật, hiện tượng qua các gia đoạn khác nhau. Quá trình đó đó chính là quá trình thay đổi về lượng dẫn đến thay đổi về chất, cấu trúc của sự vật hiện tượng 1.
Phát triển đội ngũ giảng viên Đội ngũ giảng viên là bộ phận cấu thành trong đội ngũ nhà giáo được quy định trong luật Giáo dục 2005. Công tác giáo dục nghề nghiệp có những LUAN VAN CHAT LUONG download9 : add luanvanchat@agmail.com đặc thù riêng do đó phát triển đội ngũ giảng vên được hiểu là làm cho đội ngũ giảng viên có sự thay đổi về số lượng, cơ cấu và chất lượng đội ngũ giảng vên; thực chất là có sự thay đổi đội ngũ giảng vên về cả “chất” và “ lượng” để đáp ứng nhu cầu vừa tăng quy mô và nâng cao chất lượng và hiệu quả trong giai đoạn mới. Các chủ trương, chính sách xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo nói chung, đội ngũ giảng viên các trường CĐ, ĐH nói riêng. Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo Nhà giáo dục học vĩ đại Cô-mem-xki đã từng nói: “Dưới ánh mặt trời, không có nghề nào cao quý hơn nghề dạy học”, Chủ tịch Hồ Chí Minh từ khẳng định: “Không có thầy giáo thì không có giáo dục…không có cán bộ thì không nói gì đến kinh tế - văn hóa” [22].
Trong thời hội nhập, những vấn đề về chất lượng giáo dục, đạo đức người giáo viên đặt ra những vấn đề cần suy nghĩ và hành động. Chúng ta nhận thấy tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục là rất rõ và thấu đáo. “ Không có thầy giáo thì không có giáo dục” [22]. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng sự nghiệp giáo dục, đào tạo.
Người luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho đội ngũ giáo viên và những người làm công tác giáo dục. Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: đội ngũ giáo viên luôn giữ một vị trí, vai trò vô cùng quan trọng, họ là người quyết định sự thành công trong công cuộc xây dựng và đổi mới nền giáo dục. “ Không có thầy giáo thì không có giáo dục”, Câu nói đó của Người đã khẳng định vai trò không thể thay thế của người giáo viên trong sứ mệnh đào tạo thế hệ trẻ chủ nhân tương lai của đất nước. Song song với sự quan trọng và vẻ vang của người thầy, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng nói rõ nhiệm vu nặng nề mà đội ngũ nhà giáo luôn không ngừng rèn luyện, học tập phấn đấu để đạt được như lời căn dặn của Người là: Các thầy, cô giáo phải cố gắng trở thành một lực lượng mạnh mẽ, đầy chí tuệ; người giáo viên phải là kiểu mẫu tư tưởng đạo đức, lối làm việc.
LUAN VAN CHAT LUONG download10: add luanvanchat@agmail. Các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước về xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo. Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 15/6/2004 của ban bí thư về việc nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý [1]. Quyết định số 09/2005/QĐ-TTg ngày 11/01/2005 của Chính phủ về việc duyệt đề án “Xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục giao đoạn 2005 – 2010” [23].
Những yêu cầu cơ bản về đội ngũ giảng viên của một trường Cao đẳng 1. Trường cao đẳng trong hệ thống giáo dục quốc dân Theo Luật Giáo dục số 38/2005/QH11 do Quốc Hội ban hành ngày 14/06/2005 quy định về hệ thống giáo dục quốc dân; nhà trường và Luật số 44/2009/QH12 do Quốc Hội ban hành ngày 25/11/2009 sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Giáo dục. Trong điều 42 thuộc Mục 4 Giáo dục đại học.