Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử của ngân hàng thương mại. Chương 2: Thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Agribank Chi nhánh tỉnh Hà Giang. Chương 3: Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Agribank Chi nhánh tỉnh Hà Giang. 7 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.
Mộ số vấn đề cơ bản về dịch vụ ngân hàng điện tử của NHTM 1. Khái niệm Ngân hàng thương mại (NHTM) đã hình thành, tồn tại và phát triển gắn liền với sự phát triển của kinh tế hàng hoá. Sự phát triển của hệ thống ngân hàng thương mại đã có tác động rất lớn và quan trọng đến quá trình phát triển của nền kinh tế hàng hoá, ngược lại kinh tế hàng hoá phát triển mạnh mẽ đến giai đoạn cao của nó – kinh tế thị trường – thì ngân hàng thương mại cũng ngày càng được hoàn thiện và trở thành những định chế tài chính không thể thiếu được. Theo Điều 4 của Luật các tổ chức tín dụng được Quốc hội nước Cộng hòa XHCN Việt Nam thông qua ngày 16/06/2010: Ngân hàng thương mại là tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận.
Như vậy, ngân hàng thương mại là định chế tài chính trung gian quan trọng vào loại bậc nhất trong nền kinh tế thị trường. Nhờ hệ thống định chế này mà các nguồn tiền vốn nhàn rỗi sẽ được huy động, tạo lập nguồn vốn tín dụng to lớn để có thể cho vay phát triển kinh tế. Theo từ điển bách khoa Việt Nam tập một, 1995 trang 167 giải thích: “Dịch vụ là những hoạt động phục vụ nhằm thoả mãn những nhu cầu sản xuất kinh doanh và sinh hoạt”. Theo cách phân chia ngành kinh tế, người ta phân chia thành các nhóm ngành khác nhau.
Các đơn vị không trực tiếp sản xuất ra sản phẩm được xếp vào ngành dịch vụ. Theo cách tiếp cận như vậy, ngân hàng thương mại là ngành dịch vụ, và mọi hoạt động của ngân hàng thương mại phục vụ khách hàng gọi chung là dịch vụ ngân hàng. Dịch vụ của ngân hàng sẽ mang lại thu nhập từ phí hoặc mang lại từ kết quả hoạt động kinh doanh tín dụng. Vậy theo tác giả, dịch vụ của ngân hàng có 8 thể định nghĩa như sau: “Dịch vụ ngân hàng thương mại là toàn bộ các hoạt động mà một ngân hàng có thể tạo ra làm thoả mãn nhu cầu của khách hàng, góp phần trực tiếp hoặc gián tiếp làm tăng thu nhập của ngân hàng”.
Dịch vụ tài chính của NHTM gồm 2 loại: dịch vụ tài chính truyền thống và dịch vụ tài chính hiện đại. Trong đó, dịch vụ ngân hàng truyền thống là những hoạt động của các dịch vụ đã thực hiện trong nhiều năm trên nền công nghệ cũ, quen thuộc với khách hàng. Có thể kể đến một số sản phẩm dịch vụ truyền thống của ngân hàng như sau: dịch vụ huy động vốn, dịch vụ chiết khấu thương phiếu và chứng từ có giá, dịch vụ cho vay, dịch vụ thanh toán, dịch vụ trao đổi ngoại tệ, dịch vụ ủy thác. Dịch vụ ngân hàng hiện đại là hình thức dịch vụ ngân hàng mới được đưa vào hoạt động của tổ chức tín dụng, được ra đời trên nền các công nghệ mới, đem lại các tiện ích mới cho khách hàng.
Một số dịch vụ ngân hàng hiện đại như: Dịch vụ thẻ ngân hàng, dịch vụ quản lý tiền mặt (ngân quỹ), dịch vụ thanh toán tiền điện tử, dịch vụ ngân hàng tại nhà, dịch vụ bảo quản và ký gửi, dịch vụ cho thuê tài chính, dịch vụ thư bảo đảm thực hiện đấu thầu, dịch vụ tư vấn tài chính, dịch vụ hợp đồng trao đổi tín dụng (Credit Swap), hợp đồng quyền tín dụng (Credit Option). Dịch vụ ngân hàng điện tử (Electronic Banking viết tắt là E-Banking), hiểu theo nghĩa trực quan là một loại dịch vụ ngân hàng được khách hàng thực hiện nhưng không phải trực tiếp đến quầy giao dịch gặp nhân viên ngân hàng. Hiểu theo nghĩa rộng hơn, đây là sự kết hợp giữa một số hoạt động dịch vụ ngân hàng truyền thống với công nghệ thông tin và điện tử viễn thông. E-Banking là một dạng của thương mại điện tử (electronic commerce hay e-commerce) ứng dụng trong hoạt động kinh doanh ngân hàng.
Cũng có thể hiểu cụ thể hơn, E-Banking là một hệ thống phần mềm tin học cho phép khách hàng có thể tìm hiểu thông tin hay thực hiện một số giao dịch ngân hàng thông qua phương tiện điện tử (công nghệ thông tin, điện tử, kỹ thuật số, từ tính, truyền dẫn không dây, quang học, điện từ hoặc công nghệ tương tự). “Ngân hàng điện tử” là kênh thiết lập trao đổi thông tin tài chính giữa khách 9 hàng và ngân hàng nhằm phục vụ nhu cầu sử dụng dịch vụ ngân hàng đối với khách hàng một cách nhanh chóng, an toàn và thuận tiện. Hiểu một cách khái quát, thương mại điện tử là việc tiến hành một phần hay toàn bộ hoạt động thương mại bằng những phương tiện điện tử mà hiệu quả nhất là thông qua Internet. “Dịch vụ ngân hàng điện tử có thể diễn đạt một cách tổng quát là các dịch vụ ngân hàng thông qua các phương tiện điện tử cho phép khách hàng có thể thực hiện các giao dịch một các tự động dựa trên quá trình xử lý và chuyển giao dữ liệu số hóa mà không cần phải đến ngân hàng”.
Đây là một khái niệm dựa trên khả năng của từng ngân hàng trong việc ứng dụng công nghệ tin học vào các sản phẩm dịch vụ của mình. Đặc điểm và các loại dịch vụ ngân hàng điện tử của NHTM 1. Đặc điểm của dịch vụ ngân hàng điện tử Các đặc điểm chung của ngành dịch vụ gồm: tính vô hình, tính không tách rời, tính không đồng nhất, tính không có dự trữ. Ngoài những đặc thù vốn có của ngành dịch vụ thì dịch vụ ngân hàng điện tử còn có những đặc thù riêng, cụ thể là: Trách nhiệm ủy thác: đề cập đến trách nhiệm ngầm định của tổ chức cung cấp dịch vụ ngân hàng trong việc quản lý nguồn vốn của khách hàng và bản chất của những lời tư vấn tài chính cung cấp cho khách hàng của họ.
Sự tín nhiệm và tin tưởng đối với ngân hàng và các nhân viên của họ là đòi hỏi có tính bắt buộc. Việc phát triển của sự tín nhiệm có thể là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến việc hình thành và phát triển tính bền vững trong mối quan hệ giữa khách hàng và ngân hàng vì việc lựa chọn một ngân hàng chứa đựng nhiều rủi ro và nỗ lực cho khách hàng với sự bảo đảm ít ỏi. Dòng thông tin hai chiều: Dịch vụ ngân hàng không đơn thuần là sự mua sắm một lần rồi kết thúc mà liên quan đến một chuỗi các giao dịch hai chiều thường xuyên trong một thời gian cụ thể. Ví dụ của giao dịch hai chiều theo nghĩa nói trên bao gồm: việc phát hành sao kê tài khoản, quản lý tài khoản, ghé thăm chi nhánh, sử dụng máy ATM…Kiểu tương tác như trên cung cấp tiềm năng cho các ngân hàng trong việc thu thập những thông tin quý giá về khách hàng liên quan đến số dư tài 10 khoản, việc sử dụng tài khoản, động thái tiết kiệm và vay mượn, việc sử dụng thẻ tín dụng, những cửa hàng, điểm mua sắm mà khách hàng thường ghé… Không có tính bản quyền: Dịch vụ ngân hàng điện tử không có bản quyền, đặc điểm này thể hiện ở chỗ khi một ngân hàng thương mại triển khai một dịch vụ nào thì ngay lập tức các ngân hàng thương mại khác cũng có sản phẩm tương tự.
Chính điều này đã tạo ra sự cạnh tranh mạnh mẽ về chất lượng giữa các nhà cung cấp dịch vụ ngân hàng. Tính bổ trợ: Các sản phẩm dịch vụ ngân hàng mang tính bổ trợ cao, đây là đặc điểm đặc trưng của ngành ngân hàng, việc ra đời một loại hình dịch vụ này được bắt nguồn từ sự ra đời của một hay nhiều loại sản phẩm trước đó. Hay các sản phẩm dịch vụ có tính giao thoa với nhau và với các hoạt động khác của ngân hàng thương mại và chính trong giao thoa đó đã tạo nên nhiều loại hình dịch vụ mới. Dịch vụ ngân hàng nói chung và dịch vụ ngân hàng điện tử nói riêng mang lại thu nhập cho ngân hàng thông qua phí dịch vụ.
Tuy nhiên, không phải bất kỳ hoạt động dịch vụ nào cũng mang lại thu nhập trực tiếp cho ngân hàng mà thông qua việc sử dụng các dịch vụ miễn phí đó khách hàng sẽ biết đến ngân hàng nhiều hơn nhờ đó sẽ sử dụng sản phẩm dịch vụ khác của ngân hàng. Dịch vụ ngân hàng thương mại luôn thay đổi theo hướng ngày càng mang tính hiện đại và tăng thêm về số lượng tạo nên sự nhanh gọn trong giao dịch. Cũng chính từ đặc điểm của sản phẩm dịch vụ mang tính bổ trợ cao kết hợp với sự phát triển không ngừng của khoa học công nghệ nên sản phẩm dịch vụ của ngân hàng điện tử ngày càng đa dạng phong phú và chứa đựng hàm lượng công nghệ cao. Các loại dịch vụ ngân hàng điện tử của NHTM * Internet Banking Internet Banking là một dịch vụ ngân hàng điện tử rất hiệu quả, là kênh phân phối rộng, tích hợp nhiều sản phẩm và dịch vụ ngân hàng tới khách hàng ở bất kỳ nơi đâu và bất cứ thời gian nào.
Cách sử dụng rất đơn giản, mỗi khách hàng đăng ký được cung cấp một user để truy cập vào website ngân hàng điện tử của ngân hàng, khách hàng có thể tra cứu thông tin, được hướng dẫn đầy đủ các sản phẩm, dịch vụ 11 của ngân hàng đó. Các dịch vụ cơ bản của Internet Banking bao gồm: - Truy vấn số dư: gồm có truy vấn số dư tài khoản tiền gửi, tiền vay; kiểm tra lịch sử giao dịch - Chuyển khoản trong và ngoài ngân hàng: khách hàng có thể chuyển khoản giữa các tài khoản cá nhân của mình, chuyển tiền sang tài khoản khác cùng hệ thống hoặc chuyển tiền liên ngân hàng. - Nạp tiền điện tử: nạp tiền điện thoại di động, game online. - Thanh toán hóa đơn: khách hàng có thể thanh toán các hóa đơn tiền điện, nước, điện thoại, vé online.
thông qua ngân hàng điện tử - Xem chi tiết và sửa đổi các lệnh thanh toán định kỳ: khách hàng có thể đặt lệnh chuyển khoản định kỳ cho các tài khoản khác - Hạch toán theo lô: dịch vụ này dùng để chuyển khoản cùng lúc cho nhiều người thụ hưởng khác nhau, thường dùng cho việc trả lương qua tài khoản mở tại ngân hàng.